Воқеаи он вом ӯ машҳур шуд

واقعهٔ آن وام او مشهور شد

Пои мард аз дард ӯ ранҷур шуд

پای مرد از درد او رنجور شد

Аз паии тавзеъи гирди шаҳри гашт

از پی توزیع گرد شهر گشت

Аз тамаъ мегуфт ҳар ҷои саргузашт

از طمع می‌گفت هر جا سرگذشت

Ҳеҷ новирд аз раҳи кдиаҳ ба даст

هیچ ناورد از ره کدیه به دست

Ғайри сад динори он кдиаҳи параст

غیر صد دینار آن کدیه‌پرست

Пой мард омад бадв дасташ гирифт

پای مرد آمد بدو دستش گرفت

Шуд бгўри он Карими баси шигифт

شد بگور آن کریم بس شگفت

Гуфт чун тавфиқ ёбад банда Эй

گفت چون توفیق یابد بنده‌ای

Ки кунад меҳмонии фархунда Эй

که کند مهمانی فرخنده‌ای

Моли худ эсори роҳ ӯ кунад

مال خود ایثار راه او کند

Ҷоҳи худ эсори ҷоҳ ӯ кунад

جاه خود ایثار جاه او کند

Шукр ӯ шукр худо бошад яқин

شکر او شکر خدا باشد یقین

Чун ба эҳсон кард тавфиқаши қарин

چون به احسان کرد توفیقش قرین

Тарки шукраши тарки шукри ҳақ буд

ترک شکرش ترک شکر حق بود

Ҳақ ӯ лои шак ба ҳақи мулҳақ буд

حق او لا شک به حق ملحق بود

Шукр мекун мари худоро дар нъм

شکر می‌کن مر خدا را در نعم

Низ мекун шукру зикри хоҷаи ҳам

نیز می‌کن شکر و ذکر خواجه هم

Раҳмати модар агар чаҳ аз худост

رحمت مادر اگر چه از خداست

Хизмат ӯ ҳам фаризаи сет ва сазост

خدمت او هم فریضه‌ست و سزاست

Зин сабаб фармуд ҳақи слўои алайҳ

زین سبب فرمود حق صلوا علیه

Ки Муҳамад буд мҳтоли илайҳ

که محمد بود محتال الیه

Дар қиёмати бандаро гуяд худо

در قیامت بنده را گوید خدا

Ҳин чаҳ кардӣ онч додам ман туро

هین چه کردی آنچ دادم من ترا

Гуяд эй раби шукр ту кардам ба ҷон

گوید ای رب شکر تو کردم به جان

Чун зи ту буд асли он рӯзӣу нон

چون ز تو بود اصل آن روزی و نان

Гуядаш ҳақ на накардӣ шукри ман

گویدش حق نه نکردی شکر من

Чун накардӣ шукри он икроми фан

چون نکردی شکر آن اکرام‌فن

Бар карӣмӣ кардае зулму ситам

بر کریمی کرده‌ای ظلم و ستم

На зи даст ӯ раседат неъматам

نه ز دست او رسیدت نعمتم

Чун ба гӯри он вале неъмат расед

چون به گور آن ولی‌نعمت رسید

Гашти гирёни зор ва омад дар ншид

گشت گریان زار و آمد در نشید

Гуфт эй пушту паноҳ ҳар набел

گفت ای پشت و پناه هر نبیل

Мртҷӣу ғўси абноءи алсбил

مرتجی و غوث ابناء السبیل

эй ғами арзоқи мо бар хотират

ای غم ارزاق ما بر خاطرت

эй чу ризқи оми эҳсону ?бирт

ای چو رزق عام احسان و برت

эй фақиронро аширау волидайн

ای فقیران را عشیره و والدین

Дар хароҷу харҷ ва дар аиФоءи дайн

در خراج و خرج و در ایفاء دین

эй чу баҳр аз баҳри наздикони гуҳар

ای چو بحر از بهر نزدیکان گهر

Додау тӯҳфаи сӯии даврони мтр

داده و تحفه سوی دوران مطر

Пушти мо гарм аз ту буд эй офтоб

پشت ما گرم از تو بود ای آفتاب

Равнақ ҳар қасру ганҷ ҳар хароб

رونق هر قصر و گنج هر خراب

эй дар абрӯяти надидаи каси гиреҳ

ای در ابرویت ندیده کس گره

эй чу Микоили роду ризқи даҳ

ای چو میکائیل راد و رزق‌ده

эй дилати пайваста бо дарёии ғайб

ای دلت پیوسته با دریای غیب

эй ба қофи мкрмти анқои ғайб

ای به قاف مکرمت عنقای غیب

Ёд новарда ки аз молам чаҳ рафт

یاد ناورده که از مالم چه رفت

Сақфи қасди ҳимматати ҳаргизи нкФт

سقف قصد همتت هرگز نکفت

эй ман ва сад ҳам чу ман дар моҳу сол

ای من و صد هم‌چو من در ماه و سال

Мари туро чун насл ту гашта аёл

مر ترا چون نسل تو گشته عیال

Нақди моу ҷинси моу рахти мо

نقد ما و جنس ما و رخت ما

Номи моу фахри моу бахти мо

نام ما و فخر ما و بخت ما

Ту намардӣ нозу бахт мо бамурд

تو نمردی ناز و بخت ما بمرد

Айши моу ризқ муставфӣ бамурд

عیش ما و رزق مستوفی بمرد

Воҳиди кололФ дар разму карам

واحد کالالف در رزم و کرم

Сад чу ҳотами гоҳи эсори нъм

صد چو حاتم گاه ایثار نعم

Ҳотам ар мурда ба мурда ме диҳад

حاتم ار مرده به مرده می‌دهد

Гардагонҳои шимурда ме диҳад

گردگان‌های شمرده می‌دهد

Ту ҳаётӣ май диҳӣ дар ҳар нафас

تو حیاتی می‌دهی در هر نفس

Каз нафисӣ менагунҷад дар нафас

کز نفیسی می‌نگنجد در نفس

Ту ҳаётӣ май диҳии баси пойдор

تو حیاتی می‌دهی بس پایدار

Нақди зар бекасод ва бе шумор

نقد زر بی‌کساد و بی‌شمار

Ворисӣ но бӯда як хуии туро

وارثی نا بوده یک خوی ترا

эй фалаки саҷдаи кунони кӯии туро

ای فلک سجده کنان کوی ترا

Халқро аз гурги ғами лутфати шубон

خلق را از گرگ غم لطفت شبان

Чун кулем аллоҳи шубони меҳрбон

چون کلیم الله شبان مهربان

Гӯсфандӣ аз кулем аллоҳ гурехт

گوسفندی از کلیم الله گریخت

Пои Мӯсо обила шуд наъли рехт

پای موسی آبله شد نعل ریخت

Дар пай ӯ то ба шаб дар ҷусту ҷӯ

در پی او تا به شب در جست و جو

Ваон рамаи ғоиб шуда аз чашм ӯ

وان رمه غایب شده از چشم او

Гӯсфанд аз мондагӣ шуд суст ва монад

گوسفند از ماندگی شد سست و ماند

Пас кулем аллоҳи гирд аз вай фишонд

پس کلیم الله گرد از وی فشاند

Каф ҳаме молида бар пушту сараш

کف همی‌مالید بر پشت و سرش

наменавохт аз меҳри ҳам чун модараш

می‌نواخت از مهر هم‌چون مادرش

Ним зарраи тиргӣу хашми не

نیم ذره طیرگی و خشم نی

Ғайри меҳру раҳму оби чашми не

غیر مهر و رحم و آب چشم نی

Гуфт гирам бар миннат раҳмӣ набӯд

گفت گیرم بر منت رحمی نبود

Табъи ту бар худ чаро астам намӯд

طبع تو بر خود چرا استم نمود

Бо млоик гуфт яздони он замон

با ملایک گفت یزدان آن زمان

Ки набувватро наме зебади фалон

که نبوت را همی‌ زیبد فلان

Мустафо фармуд худ ки ҳар набӣ

مصطفی فرمود خود که هر نبی

Кард чӯпоняши бурно ё сбӣ

کرد چوپانیش برنا یا صبی

Бешабоне кардан ва он имтиҳон

بی‌شبانی کردن و آن امتحان

Ҳақи надодаши пешвоеи ҷаҳон

حق ندادش پیشوایی جهان

Гуфт соили ҳам ту низ эй паҳлавон

گفت سایل هم تو نیز ای پهلوان

Гуфт ман ҳам бӯдаам даҳрии шубон

گفت من هم بوده‌ام دهری شبان

То шавад пайдои виқору сабрашон

تا شود پیدا وقار و صبرشان

Кардашон пеш аз набуввати ҳақи шубон

کردشان پیش از نبوت حق شبان

Ҳар амӣрии кӯи шабонеи башар

هر امیری کو شبانی بشر

Он чунон орад ки бошад мтмр

آن‌چنان آرد که باشد متمر

Ҳалами Мӯсои вори андари ръии худ

حلم موسی‌وار اندر رعی خود

ӯ ба ҷои орад ба тадбиру хирад

او به جا آرد به تدبیر و خرد

Лоҷарам ҳақаш диҳад чӯпоне

لاجرم حقش دهد چوپانیی

Бар фарози чархи маи рӯҳонӣӣ

بر فراز چرخ مه روحانیی

Ончунон ки анбиёро зини ръо

آنچنان که انبیا را زین رعا

Бар кашид ва дод ръии асФё

بر کشید و داد رعی اصفیا

Хоҷаи бории ту дарин чӯпонят

خواجه باری تو درین چوپانیت

Кардӣ онч кӯр гардад шанят

کردی آنچ کور گردد شانیت

Донам онҷо дар мукофоти эзадат

دانم آنجا در مکافات ایزدت

Сарварӣ ҷовдона бахшадат

سروری جاودانه بخشدت

Бар умеди каф чун дарёии ту

بر امید کف چون دریای تو

Бар вазифа додану ифои ту

بر وظیفه دادن و ایفای تو

Вом кардам на ҳазор аз зари газоф

وام کردم نه هزار از زر گزاف

Ту куҷое то шавад ин дарди соф

تو کجایی تا شود این درد صاف

Ту куҷое то ки хандон чун чаман

تو کجایی تا که خندان چون چمن

Гӯйии бустони он ва даҳ чандон зи ман

گویی بستان آن و ده چندان ز من

Ту куҷое то маро хандон кунӣ

تو کجایی تا مرا خندان کنی

Лутфу эҳсон чун худовандон кунӣ

لطف و احسان چون خداوندان کنی

Ту куҷое то барӣ дар махзанам

تو کجایی تا بری در مخزنم

То кунӣ аз вому фоқаи омнм

تا کنی از وام و فاقه آمنم

Ман ҳаме гӯям бас ва ту мФзлм

من همی‌گویم بس و تو مفضلم

Гуфта кини ҳам гир аз баҳри дилам

گفته کین هم گیر از بهر دلم

Чун ҳаме гунҷад ҷаҳонии зери тин

چون همی‌گنجد جهانی زیر طین

Чун бгнҷди осмонӣ дар замин

چون بگنجد آسمانی در زمین

Ҳоши ллаҳи ту бурунии зини ҷаҳон

حاش لله تو برونی زین جهان

Ҳам ба вақти зиндагии ҳам ин замон

هم به وقت زندگی هم این زمان

Дар ҳавои ғайби мурғӣ май пурд

در هوای غیب مرغی می‌پرد

Соя ӯ бар заминӣ ме занад

سایهٔ او بر زمینی می‌زند

Ҷисми сояи соя соя диласт

جسم سایهٔ سایهٔ سایهٔ دلست

Ҷисм кӣ андари хур поя диласт

جسم کی اندر خور پایهٔ دلست

Марди хуфтаи рӯҳ ӯ чун офтоб

مرد خفته روح او چون آفتاب

Дар фалаки тобону тан дар ҷомаи хоб

در فلک تابان و تن در جامه خواب

Ҷони ниҳони андари халои ҳам чун сҷоФ

جان نهان اندر خلا هم‌چون سجاف

Тан тақаллуб мекунад зери лиҳоф

تن تقلب می‌کند زیر لحاف

Рӯҳ чун ман амри рабии мхтФист

روح چون من امر ربی مختفیست

Ҳар мисолӣ ки бигӯям мунтафӣаст

هر مثالی که بگویم منتفیست

эй аҷаби кӯи лаъли шкрбори ту

ای عجب کو لعل شکربار تو

Ваон ҷавоботи хушу асрори ту

وان جوابات خوش و اسرار تو

эй аҷаби кӯи он ақиқи қндхо

ای عجب کو آن عقیق قندخا

Он калиди қуфли мушкилҳои мо

آن کلید قفل مشکل‌های ما

эй аҷаби кӯи он дам чун зулфиқор

ای عجب کو آن دم چون ذوالفقار

Онк кардӣ ақлҳоро бе қарор

آنک کردی عقل‌ها را بی‌قرار

Чанд ҳам чун фохтаи кошонаи ҷӯ

چند هم‌چون فاخته کاشانه‌جو

Кӯу кӯу кӯу кӯу кӯу кӯ

کو و کو و کو و کو و کو و کو

Кӯи ҳамон ҷо ки сифот раҳматаст

کو همان‌جا که صفات رحمتست

Қудратаст ва нузҳатасту Фтнтст

قدرتست و نزهتست و فطنتست

Кӯи ҳамон ҷо ки дилу андеша аш

کو همان‌جا که دل و اندیشه‌اش

Доими он ҷои бад чу шеру беша аш

دایم آن‌جا بد چو شیر و بیشه‌اش

Кӯи ҳамон ҷо ки умеди марду зан

کو همان‌جا که امید مرد و زن

намеравад дар вақти андӯҳу ҳузн

می‌رود در وقت اندوه و حزن

Кӯи ҳамон ҷо ки ба вақти иллатӣ

کو همان‌جا که به وقت علتی

Чашми пурд бар умеди сиҳҳатӣ

چشم پرد بر امید صحتی

Он тараф ки баҳри дафъи зиште

آن طرف که بهر دفع زشتیی

Боди ҷӯии баҳри кишту киште

باد جویی بهر کشت و کشتیی

Он тараф ки дил ишорат ме кунад

آن طرف که دل اشارت می‌کند

Чун забон ё ҳў иборат ме кунад

چون زبان یا هو عبارت می‌کند

ӯ маъа аллоҳаст бе кӯи кӯи ҳаме

او مع‌الله است بی کو کو همی

Коши ҷўлоҳонаҳ Мокӯ гуфтамӣ

کاش جولاهانه ماکو گفتمی

Ақли мо кӯ то бибинад ғарбу шарқ

عقل ما کو تا ببیند غرب و شرق

Рӯҳҳоро мезанад сад гӯнаи барқ

روح‌ها را می‌زند صد گونه برق

Ҷзру мадаши бад ба баҳрӣ дар збд

جزر و مدش بد به بحری در زبد

Мунтаҳӣ шуд ҷзр ва боқӣ монад мад

منتهی شد جزر و باقی ماند مد

На ҳазорам вом ва ман бе дасти рас

نه هزارم وام و من بی دست‌رس

Ҳаст сад динори азин тавзеъу бас

هست صد دینار ازین توزیع و بس

Ҳақ кашидат мондам дар каши макаш

حق کشیدت ماندم در کش‌مکش

Май рӯми навмед эй хоки ту хуш

می‌روم نومید ای خاک تو خوش

Ҳимматӣ май дор дар пари ҳасратат

همتی می‌دار در پر حسرتت

эй ҳумоюн рӯйу дасту ҳимматат

ای همایون روی و دست و همتت

Омадам бар чашмау асли ъиўн

آمدم بر چشمه و اصل عیون

Ёфтам дар вай ба ҷои оби хӯн

یافتم در وی به جای آب خون

Чарх он чархаст он маҳтоб нест

چرخ آن چرخست آن مهتاب نیست

Ҷӯй он ҷӯйаст оби он об нест

جوی آن جویست آب آن آب نیست

Муҳсинон ҳастанд кӯи он мустатоб

محسنان هستند کو آن مستطاب

Ахтарон ҳастанд кӯи он офтоб

اختران هستند کو آن آفتاب

Ту шудӣ сӯии худо эй муҳтарам

تو شدی سوی خدا ای محترم

Пас ба сӯии ҳақи рӯми ман низ ҳам

پس به سوی حق روم من نیز هم

Маҷмаъу пои илми моўии алқрўн

مجمع و پای علم ماوی القرون

Ҳаст ҳақи кули лдинои мҳзрўн

هست حق کل لدینا محضرون

Нақшҳогар бехабаргар бо хабар

نقش‌ها گر بی‌خبر گر با خبر

Дар каф наққош бошад мҳтср

در کف نقاش باشد محتصر

Дам ба дам дар сафҳаи андешаи шан

دم به دم در صفحهٔ اندیشه‌شان

Сабт ва маҳвӣ мекунад он бе нишон

ثبت و محوی می‌کند آن بی‌نشان

Хашм май оради ризоро май барад

خشم می‌آرد رضا را می‌برد

Бухл май оради сахоро май барад

بخل می‌آرد سخا را می‌برد

Ним лаҳзаи мдркотми шому ғдў

نیم لحظه مدرکاتم شام و غدو

Ҳеҷ холӣ нест зини исботу маҳв

هیچ خالی نیست زین اثبات و محو

Кӯзагар бо кӯза бошад корсоз

کوزه‌گر با کوزه باشد کارساز

Кӯза аз худ кӣ шавад паҳну дароз

کوزه از خود کی شود پهن و دراز

Чӯб дар дасти даравгари мӯътакиф

چوب در دست دروگر معتکف

Варна чун гардад бурӣдау мؤтлФ

ورنه چون گردد بریده و مؤتلف

Ҷомаи андари дасти хайётӣ буд

جامه اندر دست خیاطی بود

Варна аз худ чун бидӯзад ё дард

ورنه از خود چون بدوزد یا درد

Машк бо саққо буд эй мунтаҳӣ

مشک با سقا بود ای منتهی

Варна аз худ чун шавад пар ё тиҳӣ

ورنه از خود چون شود پر یا تهی

Ҳар дамии пар май шӯии тӣ май шӯй

هر دمی پر می‌شوی تی می‌شوی

Пас бдонк дар кафи сунъ вае

پس بدانک در کف صنع ویی

Чашми банд аз чашми рӯзӣ кӣ равад

چشم‌بند از چشم روزی کی رود

Сунъ аз сонеъ чаҳ сон шайдо шавад

صنع از صانع چه سان شیدا شود

Чашми дории ту ба чашми худ нигар

چشم‌داری تو به چشم خود نگر

Мангар аз чашми сафеҳӣ бе хабар

منگر از چشم سفیهی بی‌خبر

Гӯши дории ту ба гӯши худ шинав

گوش داری تو به گوش خود شنو

Гӯши гӯлонро чаро бошӣ гарав

گوش گولان را چرا باشی گرو

Бе зи тақлидии назарро пеша кун

بی ز تقلیدی نظر را پیشه کن

Ҳам барои ақли худ андеша кун

هم برای عقل خود اندیشه کن