Ҳар кас ба ҷинс хеш даромехт эй нигор

هر کس به جنس خویش درآمیخت ای نگار

Ҳар кас ба лоиқи гуҳар худ гирифт ёр

هر کس به لایق گهر خود گرفت یار

ӯро ки доғ туаст наёрад касе харид

او را که داغ توست نیارد کسی خرید

Он кӯ шикор туаст касе чун кунад шикор

آن کو شکار توست کسی چون کند شکار

Моро чу лутф рӯй ту бехештан кунад

ما را چو لطف روی تو بی‌خویشتن کند

Моро з рӯй лутфи ту бе хештани мадор

ما را ز روی لطف تو بی‌خویشتن مدار

Чун ҷинс ҳамдигар бигирифтанд ҷинси ҷинс

چون جنس همدگر بگرفتند جنس جنس

Ҳар ҷинси ҷинси гавҳар худ кард ихтиёр

هر جنس جنس گوهر خود کرد اختیار

Бо ғайри ҷинс агар биншинад буд нифоқ

با غیر جنس اگر بنشیند بود نفاق

Монанди обу равған ва монанди қӣру қор

مانند آب و روغن و مانند قیر و قار

То чун ба ҷинс хеш равад аз хилофи ҷинс

تا چون به جنس خویش رود از خلاف جنس

Зини сӯии ташнатар шуда бошад бидон канор

زین سوی تشنه‌تر شده باشد بدان کنار

Ҳарки аз ту май гурезад бо дайгарӣ хушаст

هرک از تو می‌گریزد با دیگری خوشست

Ва онк аз ту май Ромад ба касе дорад ӯ қарор

و آنک از تو می‌رمد به کسی دارد او قرار

Ва он кӯ турш нишаст ба пеши ту ҳамчуи абр

و آن کو ترش نشست به پیش تو همچو ابر

Хандон диласт пеш дигар кас чу навбаҳор

خندان دلست پیش دگر کس چو نوبهار

Гӯйӣ ки нест аз маи ғайбам ба ҷузи дареғ

گویی که نیست از مه غیبم به جز دریغ

Вази ҷому хамри рӯҳ маро нест ҷузи хумор

وز جام و خمر روح مرا نیست جز خمار

Он ноӣу нӯш ёд намеоядат ки ту

آن نای و نوش یاد نمی‌آیدت که تو

Хуш май хурии зи дасти яке деви сангсор

خوش می‌خوری ز دست یکی دیو سنگسار

Сад ҷоми дркшии зи кафи дев онгаҳе

صد جام درکشی ز کف دیو آنگهی

Бинӣ турш кунӣ бихӯр эй хоми пухтаи хор

بینی ترش کنی بخور ای خام پخته خوار

Ин ҷо сарак фикандау рўики турш валек

این جا سرک فکنده و رویک ترش ولیک

Он ҷо чу аждаҳои сияҳи фоми кӯҳсор

آن جا چو اژدهای سیه فام کوهسار

Бо ҷинси ҳамчуи сӯсан ва бо ғайри ҷинси гунг

با جنس همچو سوسن و با غیر جنس گنگ

Бо ҷинси хеш чун гул ва бо ғайри ҷинси хор

با جنس خویش چون گل و با غیر جنس خار

Рӯи рӯ ба ҷумлаи халқи нетонеи ту ҷинс буд

رو رو به جمله خلق نتانی تو جنس بود

Шохии зи сад дарахт нашуд ҳомили смор

شاخی ز صد درخت نشد حامل ثمار

Чун шохи як дарахт шудӣ зон дигар бабр

چون شاخ یک درخت شدی زان دگر ببر

Ҷӯёии васли ин шудае даст аз он бидор

جویای وصل این شده‌ای دست از آن بدار

Гар зонк ҷинси муфаххари табризи гашти ҷон

گر زانک جنس مفخر تبریز گشت جان

Аҳсант эй вилояту шобоши кору бор

احسنت ای ولایت و شاباش کار و بار