Хиромон май рӯй дар дил , чароғи афрӯзи ҷону тан

خرامان می‌روی در دل، چراغ‌افروز جان و تن

Зиҳии чашми вчроғи дил , зиҳии чашмам ба ту равшан

زهی چشم‌وچراغ دل، زهی چشمم به تو روشن

Зиҳии дарёии пари гавҳар , зиҳии афлоки пари ахтар

زهی دریای پر گوهر، زهی افلاک پر اختر

Зиҳии саҳрои пари ъбҳр , зиҳии бустони пари сӯсан

زهی صحرای پر عبهر، زهی بستان پر سوسن

зи ту аҷсомро чустӣ , зи ту арвоҳро мастӣ

ز تو اجسام را چَستی، ز تو ارواح را مستی

Аё пар карда гавҳарҳо ҷаҳони хокро доман

ایا پر کرده گوهرها جهان خاک را دامن

Чаҳ мегӯям ман эй дилбар , назири ту ду се абтар

چه می‌گویم من ای دلبر، نظیر تو دو سه ابتر

Чаҳ ташбеҳат кунам дигар ? ! чаҳ дорам ман ? ! чаҳ донам ман ? !

چه تشبیهت کنم دیگر؟! چه دارم من؟! چه دانم من؟!

Бигӯ эй чашми ҳайронро : « чу дидӣ лутфи ҷонон ро

بگو ای چشم حیران را: «چو دیدی لطف جانان را

Чаҳ хоҳӣ дид халқонро ? ! чаҳ гардии гирди оҳрмн ? !

چه خواهی دید خلقان را؟!  چه گردی گرد آهرمن؟!

Шикор шер бигзорӣ шикор хӯк бурдорӣ

شکار شیر بگذاری شکار خوک برداری

Зиҳии тадбиру ҳушёрии зиҳии бигор ва ҷон кандан »

زهی تدبیر و هشیاری زهی بیگار و جان کندن»

Марои бории ъноётш , хитоботу мроъотш

مرا باری عنایاتش، خطابات و مراعاتش

Шуъоъоту мулоқоташ , яке тавқӣаст дар гардан

شعاعات و ملاقاتش، یکی طوقی است در گردن

Ҳаловатҳои он мФзли қарору сабри барад аз дил

حلاوت‌های آن مُفضل قرار و صبر برد از دل

Ки дидам ғайр ӯ то ман сукӯн ёбам дар ин маскан ? !

که دیدم غیر او تا من سکون یابم در این مسکن؟!

Ба ғайри он ҷалолу ъз ки ӯ дигар нашуд ҳаргиз

به‌غیر آن جلال و عزّ که او دیگر نشد هرگز

Ҳамаи дармондау оҷизи зи хосу ому марду зан

همه درمانده و عاجز ز خاص و عام و مرد و زن

Манам аз ишқи афрӯзон , мисоли оташ аз ҳизум

منم از عشق افروزان، مثال آتش از هیزم

зи ғайри ишқи бегона , мисоли об бо равған

ز غیر عشق بیگانه، مثال آب با روغن

Бисӯзон ҳар чаҳ ман дорам ба ғайри дил ки андари дил

بسوزان هر چه من دارم به غیر دل که اندر دل

Ба ҳар соъати ҳамесозӣ зи кару фари худ гулшан

به هر ساعت همی‌سازی ز کًّر و فًّر خود گلشن

Ғуломи зангии шабро ту кардӣ соқии халқон

غلام زنگی شب را تو کردی ساقی خلقان

Ғуломи рӯзи рӯмиро бидодӣ дору гиру фан

غلام روز رومی را بدادی دار و گیر و فن

Вонгаҳи ин ду лолоро рақиби мард ва зан кардӣ

وآنگه این دو لالا را رقیب مرد و زن کردی

Ки то чун донаи шан аз ки гузинӣ андари ин хирман

که تا چون دانه‌شان از کَه گزینی اندر این خرمن

Ҳамаи соҳиби дилони гандум ки бомғзнд ва бо лиззат

همه صاحب‌دلان گندم که بامغزند و با لذت

Ҳамаи ҷисмонӣон чун ки ки бе мағзанд дар мтҳн

همه جسمانیان چون کَه که بی‌مغزند در مطحن

Дарахти сабзи соҳиби дили миёни боғи дайни хандон

درخت سبز صاحب دل میان باغ دین خندان

Дарахти хушк бемаънӣ чаҳ бошад ? ҳизуми гулхан

درخت خشک بی‌معنی چه باشد؟ هیزم گلخن

Хаёлат меравад дар дил чу исои баҳри ҷони бахше

خیالت می‌رود در دل چو عیسی بهر جان‌بخشی

Чунонк ваҳии раббонӣ ба Мӯсои ҷониби эмин

چنانک وحی ربانی به موسی جانب ایمن

Хаёлатро нишонеҳо зару гўҳрФшонӣ ҳо

خیالت را نشانی‌ها زر و گوهرفشانی‌ها

Каз ӯ хандон шавад дандон каз ӯ гуё шавад алкн

کز او خندان شود دندان کز او گویا شود الکن

Ду ғаммоз дигар дорам яке ишқ ва дигар мастӣ

دو غَمّاز دگر دارم یکی عشق و دگر مستی

Ҳарифонро намегӯям яке аз дайгарии аҳсан

حریفان را نمی‌گویم یکی از دیگری احسن

зи ту эй дидау дайнам , ҳазорон лутф май байнам

ز تو ای دیده و دینم، هزاران لطف می‌بینم

Валикини хотири ошиқ бидонадяш омаду бдзн

ولیکن خاطر عاشق بداندیش آمد و بدظن

зи чашми рӯз май тарсам ки чашмаш саҳарҳо дорад

ز چشم روز می‌ترسم که چشمش سحرها دارد

зи зулфи шом май тарсам ки шаб фитнаасту обистан

ز زلف شام می‌ترسم که شب فتنه است و آبستن

Маро гуяд : « чаҳ май тарсӣ ки кӯбади мари туро меҳнат ? !

مرا گوید: «چه می ترسی که کوبد مر تو را محنت؟!

Ки серумаи нур дида шуд чу шуд сояида дар ҳован »

که سرمه نور دیده شد چو شد ساییده در هاون»

Ҳамаи хавф аз вуҷӯд ояд , бар ӯ кам ларз ва кам май зан

همه خوف از وجود آید، بر او کم لرز و کم می‌زن

Ҳамаи тарс аз шикаст ояд , шикаста шӯ бибин мأмн

همه ترس از شکست آید، شکسته شو ببین مأمن

зи арқони ман бдздидми зар ва дар кӣсаи печидам

ز ارکان من بدزدیدم زر و در کیسه پیچیدم

зи тарси боздодни ман чу дздонм дар ин мкмн

ز ترس بازدادن من چو دزدانم در این مکمن

Сабӯс ар чаҳ ки пинҳон шуд миёни орад чун дуздон

سبوس ار چه که پنهان شد میان آرد چون دزدان

Кашонад шаҳна додаш з ҳар гӯша ба прўизн

کشاند شحنهٔ دادش ز هر گوشه به پَرویزن

Чу ҳизум бехабар будӣ зи ишқи оташ ба ту дарзад

چو هیزم بی‌خبر بودی ز عشق آتش به تو درزد

Бҷаҳ чун барқ аз ин оташ , бро чун дӯд аз ин равзан

بجه چون برق از این آتش، برآ چون دود از این روزن

Чаҳ ханҷар май кашии ин ҷо ? ! ту гардани пеши ханҷар на

چه خنجر می‌کشی این جا؟! تو گردن پیش خنجر نِه

Ки то зафтӣ наганҷӣ ту даруни чашмаи сӯзан

که تا زفتی نگنجی تو درون چشمهٔ سوزن

Дар ҷинат чу танг омад мисоли чашмаи сӯзан

در جنّت چو تنگ آمد مثال چشمهٔ سوزن

Агар хоҳӣ чу пашмии шӯи лтғзли зоки тғзило

اگر خواهی چو پشمی شو لِتَغْزل ذاکَ تغزیلاً

Буд кони ғазал дар сӯзан нагунҷад кин дамат ғазал аст

بود کان غَزْل در سوزن نگنجد کاین دمت غَزْل است

Ки май рейсии зи пунбаи тан ки бофии ҳалаи адкн

که می‌ریسی ز پنبهْٔ تن که بافی حلّه ادکن

Либоси ҳалаи адкни зи ғазал пунбагӣ ноед

لباس حلّهٔ اَدکَن ز غَزْلِ پنبگی ناید

Магари ин пунба абрешим шавад зи эксири он махзан

مگر این پنبه ابریشم شود ز اکسیر آن مخزن

Чу абрешим шӯй ояд вришми тоби ваҳй ӯ

چو ابریشم شوی آید وریشم‌تابِ وحی او

Туро гуяд : « брис акнӯн » бидам пайғоми мстҳсн

تو را گوید: «بریس اکنون» بدم پیغام مُستَحَسن

Чаҳ бошад ваҳй дар тозӣ ? ба гӯши андари сухани гуфтан

چه باشد وحی در تازی؟ به‌گوش‌اندر سخن گفتن

Дуҳул менашунӯд гӯшт ба ҷаҳду ҷади навбати зан

دُهل می‌نشنود گوشَت به جهد و جِدّ نوبت‌زن

Гарони гӯшӣ ва онгаҳ ту ба гӯш андар кунӣ пунба

گران گوشی و آنگه تو به گوش‌اندر کنی پنبه

Чунонк гуфт : « востғшўо » бипечӣ сар ба пероҳан

چنانک گفت: «واستغشوا» بپیچی سر به پیراهن

Гарони гӯшӣ , гарони ҷисмӣ , гарони ҷонӣ нзир омад

گران‌گوشی، گران‌جسمی، گران‌جانی نذیر آمد

Ки мегуяд туро ҳар як : « ало ё ълҷи лои тأмн »

که می‌گوید تو را هر یک: «الا یا علج لا تأمن»

Сабки гӯшӣ , сабки ҷисмӣ , сабки ҷонӣ бшир омад

سبک‌گوشی، سبک‌جسمی، سبک‌جانی بشیر آمد

Ки мегуяд туро ҳар як : « ало ё Лайси лои тҳзн »

که می گوید تو را هر یک: «الا یا لیث لا تحزن»

Баҳорӣ бош то хубон ба бустон дар ту овезанд

بهاری باش تا خوبان به بستان در تو آویزند

Ки бигурезанд ин хубони зи шакли боради баҳман

که بگریزند این خوبان ز شکل بارِد بهمن

Баҳор ар нестӣ акнӯн чу тобистон дар оташи рӯ

بهار ار نیستی اکنون چو تابستان در آتش رو

Ки бе он ҳасан ва бе он ишқ бошад марди мустаҳҷан

که بی‌آن حسن و بی‌آن عشق باشد مرد مستهجن

Агар хоҳӣ ки ҳар ҷузват шавад гуёу шоир , рӯ

اگر خواهی که هر جزوت شود گویا و شاعر، رو

Хамаш кун сӯии ин мантиқ , ба назму насри лотркн

خمش کن سوی این منطق، به نظم و نثر لاتَرکَن

Ки барканда шӯй аз фикр , чун дар гуфт май ое

که برکَنده شوی از فکر، چون در گفت می‌آیی

Макун аз фикри дил , худро , аз ин гуфт забон бар кун

مکَن از فکر دل، خود را، از این گفت‌ِزبان بر کن

Қазо хнбк занад гуяд ки : « мардон аҳдҳо карданд

قضا خنبک زند گوید که: «مردان عهدها کردند

Шикастами аҳдҳошонро » ?ҳулло мекӯш мо амкн

شکستم عهدهاشان را» هلا می‌کوش ما امکن

Ситеза мекунӣ бо худ каз ин пас ман чунин бошам

ستیزه می‌کنی با خود کز این پس من چنین باشم

зи астизаҳ чаҳ барбандӣ ? қазоро бингар эй кавдан

ز استیزه چه بربندی؟ قضا را بنگر ای کودن

Никоҳӣ мекунад бо дил ба ҳар дами сӯрати ғайбӣ

نکاحی می‌کند با دل به هر دم صورت غیبی

Назояд , гарчи ҷамъ оянд сад анину астрўн

نزاید، گرچه جمع آیند صد عنّین و استرون

Суварро дил шудаи ҷозиб , чу анин шаҳвати козиб

صور را دل شده جاذب، چو عنّین شهوتِ کاذب

з хубон нест анинро ба ҷузи бахшӣдани вҷкн

ز خوبان نیست عنین را به جز بخشیدن وجکن

Биё эй шамси табризӣ ки султонӣу хӯни резӣ

بیا ای شمس تبریزی که سلطانی و خون‌ریزی

Қазоро гӯ : « ки аз болои ҷаҳонро дар балои мФкн »

قضا را گو: «که از بالا جهان را در بلا مفکن»

Хониш
ғзл шморҳ 1847 — ъндлӣб