Биё , ки бози ҷонҳоро шҳншаҳ боз ме хонд

بیا، که باز جانها را شهنشه باز می‌خواند

Биё , ки гиларо чӯпони басӯи дашт ме ронад

بیا، که گله را چوپان بسوی دشت می‌راند

Баҳорасту ҳамаи таркони басӯии пела рӯ карда

بهارست و همه ترکان بسوی پیله رو کرده

Ки вақт омад ки аз қшлқи биило рахт гирданд

که وقت آمد که از قشلق بییلا رخت گرداند

Мадаи мари гӯсфандонро гиёҳу барги порина

مده مر گوسفندان را گیاه و برگ پارینه

Ки боғ ва беша механдад , ки барг тоза ифшоанд

که باغ و بیشه می‌خندد، که برگ تازه افشاند

Биёед эй дарахтоне ки дятони ҳалҳо бастад

بیایید ای درختانی که دیتان حلها بستد

Баҳор адл бозомад , казу инсоф бастанд

بهار عدل بازآمد، کزو انصاف بستاند

Сало зад ҳудҳуду қамарӣ ки хандон шавад дигар мгарӣ

صلا زد هدهد و قمری که خندان شود دگر مگری

Ки бозомад сулаймонӣ ки мӯриро наранҷоанд

که بازآمد سلیمانی که موری را نرنجاند

Сало зад нодаии давлат ки олами гашт чун ҷинат

صلا زد نادی دولت که عالم گشت چون جنت

Биё , кин шакл ва ин сӯрат ба лутф ёр ме монад

بیا، کاین شکل و این صورت به لطف یار می‌ماند

Дами сарди зимистонии сиришки абри Нитсаоне

دم سرد زمستانی سرشک ابر نیسانی

Паии ин буд , май доне , ки оламро биханданд

پی این بود، می‌دانی، که عالم را بخنداند

Қумошаи сӯии бустон бар , ки гул хандиду нилӯфар

قماشه سوی بستان بر، که گل خندید و نیلوفر

Буд конҷо буд дилбар , саодатро кӣ медонад ? !

بود کانجا بود دلبر، سعادت را کی می‌داند؟!

Яқин онҷост он ҷонон , амири чашмаи ҳайвон

یقین آنجاست آن جانان، امیر چشمهٔ حیوان

Ки боғ мурда шуд зинда ,у ҷони бахшӣдан ӯ танд

که باغ مرده شد زنده، و جان بخشیدن او تاند

Чу андар гулистон ояд , гулу гулбуни суҷуди орад

چو اندر گلستان آید، گل و گلبن سجود آرد

Чу дар шкрстон ояд , қсб бар қанд печанд

چو در شکرستان آید، قصب بر قند پیچاند

Дарахтони ҳамчуи ёқӯбон , бидида Юсуфи худ ро

درختان همچو یعقوبان، بدیده یوسف خود را

Ки ҳар маҳҷӯрро охири зи ҳиҷрон сабр барраанд

که هر مهجور را آخر ز هجران صبر برهاند

Баҳор омад баҳор омад , баҳорӣот бояд гуфт

بهار آمد بهار آمد، بهاریات باید گفت

Бикун тарҷеъ , то гӯям : « шукуфа аз куҷои бушковат »

بکن ترجیع، تا گویم: « شکوفه از کجا بشکفت »

Баҳораст он баҳораст он , ва ё рӯй нигораст он

بهارست آن بهارست آن، و یا روی نگارست آن

Дарахт аз бод май рақсад ки чун ман бе қарораст он

درخت از باد می‌رقصد که چون من بی‌قرارست آن

Зиҳии ҷамъи парии зодон , зиҳии гулзори ободон

زهی جمع پری زادان، زهی گلزار آبادان

Чунин хандони чунин шодон , з лутф кирдигораст он

چنین خندان چنین شادان، ز لطف کردگارست آن

Аҷаб боғ замираст он , мизоҷи шаҳд ва шераст он

عجب باغ ضمیرست آن، مزاج شهد و شیرست آن

Ва ё дар мағз ҳар нағзӣ , шароб бе хумораст он

و یا در مغز هر نغزی، شراب بی‌خمارست آن

Ниҳони сар дар гиребонӣ , даҳони ғунчаи хандонӣ

نهان سر در گریبانی، دهان غنچه خندانی

Чаро пинҳон ҳаме хандад ? магар аз бим хораст он

چرا پنهان همی خندد؟ مگر از بیم خارست آن

Ҳамаи тан дида шуд наргис , даҳон сӯсанаст ахрс

همه تن دیده شد نرگس، دهان سوسنست اخرس

Ки хомаш кун , зи гуфтани бас ! ки вақт эътибораст он

که خامش کن، ز گفتن بس! که وقت اعتبارست آن

Бкаҳ бар лола чун маҷнӯн , ҷигари сўзидаҳи дили пурхӯн

بکه بر لاله چون مجنون، جگر سوزیده دل پرخون

зи ишқи дилбари мавзун , ки чун гул хуш изораст он

ز عشق دلبر موزون، که چون گل خوش عذارست آن

Бихӯрӣ мекунад райҳон , ки ҳангом висол омад

بخوری می‌کند ریحان، که هنگام وصال آمد

Чинорони дасти бигушода , ки ҳангом канораст он

چناران دست بگشاده، که هنگام کنارست آن

Ҳақоиқи ҷон ишқ омад , ки дарёро дрошомд

حقایق جان عشق آمد، که دریا را درآشامد

Ки истисқоӣ ҳақ дорад , ки ташна шаҳриёраст он

که استسقای حق دارد، که تشنه شهریارست آن

Зиҳии ишқи Музаффари фар , ки чун омад қимори андар

زهی عشق مظفر فر، که چون آمد قمار اندر

Ду олами бохту ҷон бар сар , ҳануз андар қимораст он

دو عالم باخت و جان بر سر، هنوز اندر قمارست آن

Дарунаши равзау бустон , баҳори сабз бе поён

درونش روضه و بستان، بهار سبز بی‌پایان

Фароғат нест худ ӯро , ки аз берун баҳораст он

فراغت نیست خود او را، که از بیرون بهارست آن

Сеюм тарҷеъ ин бошад ки бар бути ашки ман шошд

سوم ترجیع این باشد که بر بت اشک من شاشد

Брошўбд , занад панҷа , рухам аз хашм бихарошад

برآشوبد، زند پنجه، رخم از خشم بخراشد

Биё эй ишқи султон вааш , дигар бора чаҳ оварадӣ ?

بیا ای عشق سلطان وش، دگر باره چه آوردی؟

Ки бару баҳр аз ҷавдат , бдздидаҳи ҷўомрдӣ

که بر و بحر از جودت، بدزدیده جوامردی

Хиромони маст май ое , қадаҳ дар даст май ое

خرامان مست می‌آیی، قدح در دست می‌آیی

Ки софони ҳамаи олам , ғуломи он яке дардӣ

که صافان همه عالم، غلام آن یکی دردی

Каминаи ҷоми ту дарё , каминаи муҳраи ?ути ҷавзо

کمینه جام تو دریا، کمینه مهره‌ات جوزا

Каминаи пашшаи ?ути анқо , каминаи пешаи ?ути мардӣ

کمینه پشه‌ات عنقا، کمینه پیشه‌ات مردی

зи ранҷурӣ чаҳ дилшодам ! ки ту бемор пресс ое

ز رنجوری چه دلشادم! که تو بیمار پرس آیی

зи сиҳҳати неки ранҷурам , ки дар сиҳҳати лақои барадӣ

ز صحت نیک رنجورم، که در صحت لقا بردی

Биё эй ишқ бесӯрат , чаҳ сӯратҳои хуши дорӣ

بیا ای عشق بی‌صورت، چه صورتهای خوش داری

Ки ман днгм дар он рангӣ , ки не сурхаст ва на зардӣ

که من دنگم در آن رنگی، که نی سرخست و نه زردی

Чу сӯрати андари оеи ту , чаҳ хуб ва ҷон физойӣ ту

چو صورت اندر آیی تو، چه خوب و جان‌فزایی تو

Чу сӯратро биндозӣ , ҳамон ишқӣ , ҳамон фардӣ

چو صورت را بیندازی، همان عشقی، همان فردی

Баҳори дил на азтарӣ , хазони дил на аз хушкӣ

بهار دل نه از تری، خزان دل نه از خشکی

На тобистонаш аз гармӣ , зимистонаш на аз сардӣ

نه تابستانش از گرمی، زمستانش نه از سردی

Мубораки он дамии к-эйӣ , марои гӯйии зи яктое :

مبارک آن دمی کایی، مرا گویی ز یکتایی:

« ман он ту ту он ман , чаро ғамгину пари дардӣ ? »

« من آن تو تو آن من، چرا غمگین و پر دردی؟ »

Туро эй ишқ чун ширӣ , набошад айби хӯни хорӣ

ترا ای عشق چون شیری، نباشد عیب خون‌خواری

Ки гуяд шерро ҳаргиз : « чаҳ ширии ту ки хунхорӣ ? »

که گوید شیر را هرگز : « چه شیری تو که خونخواری؟ »

Ба ҳар дам гуядат ҷонҳо : « ҳалолати боди хӯни мо

به هر دم گویدت جانها: «حلالت باد خون ما

Ки хӯн ҳар кро хӯрдӣ , хушаши ҳӣ абад кардӣ »

که خون هر کرا خوردی، خوشش حی ابد کردی »

Фалаки гардони бдргоҳт , зи бими фурқати моҳат

فلک گردان بدرگاهت، ز بیم فرقت ماهت

Ҳаме гардад фалаки тарсон , казу ногоҳ баргардӣ

همی گردد فلک ترسان، کزو ناگاه برگردی

зи тарҷеъи чаҳоруми ту аҷаб набӯд ки бигурезӣ

ز ترجیع چهارم تو عجب نبود که بگریزی

Ки шери ишқи баси ташнаи сет ва дорад қасди хунрезӣ

که شیر عشق بس تشنه‌ست و دارد قصد خونریزی

Биё , магрез шеронро , гурезоне буд хомӣ

بیا، مگریز شیران را، گریزانی بود خامی

Бигӯ : « нори влои ор » ки мурдан ба зи бадномӣ

بگو: «نار ولا عار » که مردن به ز بدنامی

Чу ҳала сабз пӯшеданд оммаи боғ , омад гул

چو حلهٔ سبز پوشیدند عامهٔ باغ، آمد گل

Қаборо сурх кард аз хӯни зи нанги ксўаҳи омӣ

قبا را سرخ کرد از خون ز ننگ کسوهٔ عامی

Либоси лолаи нодиртар , ки асвад дораду аҳмар

لباس لاله نادرتر، که اسود دارد و احمر

Гиребонаш буд шамсӣ ,у домонаш буд шомӣ

گریبانش بود شمسی، و دامانش بود شامی

Даҳон бикшод булбул гуфт ба ғунча ки : « эй даҳони баста »

دهان بگشاد بلبل گفت به غنچه که: « ای دهان بسته »

Бигуфташ : « бастагии мангар , тўбнгри бодаи ошомӣ »

بگفتش: «بستگی منگر، توبنگر باده‌آشامی »

Ҷавобаш гуфт булбул : « ҳай , агар май хораи пас май

جوابش گفت بلبل: « هی، اگر می‌خوارهٔ پس می

Кунад озоди мисатонро ту чун побаст ин домӣ ? ! »

کند آزاد مستان را تو چون پابست این دامی؟! »

Ҷавобаш дод ғунча , ту зи поу сари хабари дорӣ

جوابش داد غنچه، تو ز پا و سر خبر داری

Ту дар доми хабарҳое , чу дар таърихи айёмӣ

تو در دام خبرهایی، چو در تاریخ ایامی

Бигуфто : зон хабар дорам , ки ман пайғомбари ёрам »

بگفتا: زان خبر دارم، که من پیغامبر یارم»

Бигуфт : « ар орифи ёрӣ , чаро дарбанди пайғомӣ ? »

بگفت: « ار عارف یاری، چرا دربند پیغامی؟ »

Бигуфташ : « бишинав асрорам , ки ман сармасту ҳушёрам

بگفتش : « بشنو اسرارم، که من سرمست و هشیارم

Чу ман маҳви длоромм , азуи дони ин длоромӣ »

چو من محو دلارامم، ازو دان این دلارامی »

На ин мастӣ чу мастиҳо , на ин ҳаш мисли он ҳшҳо

نه این مستی چو مستی‌ها، نه این هش مثل آن هشها

Ки он сояи сет ва ин хуршед ва он пастаст ва ин сомӣ

که آن سایه‌ست و این خورشید و آن پستست و این سامی

Агар бар ақли оламёни азин мастӣ чакад ҷуръа

اگر بر عقل عالمیان ازین مستی چکد جرعه

На олам монаду одам , на маҷбӯрӣ на хўдкомӣ

نه عالم ماند و آدم، نه مجبوری نه خودکامی

Гуҳӣ аз чашм ӯ мастам , гуҳӣ дар қанд ӯ ғарқам

گهی از چشم او مستم، گهی در قند او غرقم

Дило бо хеши ои охири миёни қанду бодомӣ

دلا با خویش آی آخر میان قند و بادامی

Вале тарҷеъи панҷуми дрнёими ҷуз ба дастурӣ

ولی ترجیع پنجم درنیایم جز به دستوری

Ки шамси аддӣн табризӣ бифармоед марои бўрӣ

که شمس‌الدین تبریزی بفرماید مرا بوری

Маро гуяд : « биё , бўрӣ , ки ман боғами ту занбӯрӣ

مرا گوید: « بیا، بوری، که من باغم تو زنبوری

Ки то хӯнат асал гардад , ки то мумат шавад нурӣ

که تا خونت عسل گردد، که تا مومت شود نوری

зи занбӯрони боғи ҷон , ҷаҳони пари шаҳд ва шамъ омад

ز زنبوران باغ جان ، جهان پر شهد و شمع آمد

зи шамъу шаҳди нгризӣ , агар ту аҳли ин сӯрӣ

ز شمع و شهد نگریزی، اگر تو اهل این سوری

Махӯр аз боғи бегона , ки фосид гардад он шаҳдат

مخور از باغ بیگانه، که فاسد گردد آن شهدت

Мубини занбӯри бегона , ки ӯ хасмаст ва ту ъўрӣ »

مبین زنبور بیگانه، که او خصمست و تو عوری »

Зиҳии ҳасанӣ ки мегирад чунин зишт аз чунон хӯбӣ

زهی حسنی که می‌گیرد چنین زشت از چنان خوبی

Зиҳии нурии дарин дида , з хуршед бидон даврӣ

زهی نوری درین دیده، ز خورشید بدان دوری

Дило май соз бо хораш , ки гулзораш ҳаме гуяд :

دلا می‌ساز با خارش، که گلزارش همی گوید:

« агарчӣ машк беҳадам , набошад васли кофурӣ »

« اگرچه مشک بی‌حدم، نباشد وصل کافوری »

Чаҳ марди шарму номӯсӣ ? ! чу маҷнӯни фош бояд шуд

چه مرد شرم و ناموسی؟! چو مجنون فاش باید شد

Чунон мастурро ҳаргизи наёбади кас ба мастурӣ

چنان مستور را هرگز نیابد کس به مستوری

Чу ҷон бо туаст , неъматҳо зи гардун бар замини равед

چو جان با توست، نعمتها ز گردون بر زمین روید

Вагар бошӣ ту бар гардун чу ҷонат нест дар гӯрӣ

وگر باشی تو بر گردون چو جانت نیست در گوری

СроФилсти ҷони ту , каз овозаши шӯии зинда

سرافیلست جان تو، کز آوازش شوی زنده

Тиҳӣ кун ноӣ қолабро ки исрофилро сӯрӣ

تهی کن نای قالب را که اسرافیل را صوری

Ҳазорон душману раҳи зан , барои он падед омад

هزاران دشمن و ره‌زن، برای آن پدید آمد

Ки то чун ҷони барии зишони бадоне каз кӣ мансӯрӣ

که تا چون جان بری زیشان بدانی کز کی منصوری

Назарҳоро наме ёбӣ ,у нозирро наме бинӣ

نظرها را نمی‌یابی، و ناظر را نمی‌بینی

Чаҳ маҳрӯмии азин ҳарду , чу ту маҳбӯси манзурӣ

چه محرومی ازین هردو، چو تو محبوس منظوری

Ба тарҷеъ шашум оем , агар софӣ буд роем

به ترجیع ششم آیم، اگر صافی بود رایم

Казин ҳиҷрони чунон днгм , ки гӯйӣ банг ме хоем

کزین هجران چنان دنگم، که گویی بنگ می‌خایم

зи нури ақли кули ақлами чунон днг омаду хира

ز نور عقل کل عقلم چنان دنگ آمد و خیره

Казон маъзули гашти афюн ,у бангу бодаи шира

کزان معزول گشت افیون، و بنگ و بادهٔ شیره

Чу омад кӯси султонӣ , чаҳ бошад коси шайтонӣ ? !

چو آمد کوس سلطانی، چه باشد کاس شیطانی؟!

Чу омад модари мушфиқ чаҳ бошад меҳри морираҳ ?

چو آمد مادر مشفق چه باشد مهر ماریره؟

Чаҳ фазлу илми гирди орм ? чу рӯ дар ишқ ӯ орм

چه فضل و علم گرد آرم؟ چو رو در عشق او آرم

Ба Басра чу кашами хурмо ? ! ба Кирмон чун барам зера ?

به بصره چو کشم خرما؟! به کرمان چون برم زیره ؟

Ҳазорон фозилу доно , ғуломи чашми як бино

هزاران فاضل و دانا، غلام چشم یک بینا

Каминаи шерро бинӣ ба гову пел бар , чира

کمینه شیر را بینی به گاو و پیل بر، چیره

Зиҳии хуршеди ҷонафзо ки як тобиш чу шуд пайдо

زهی خورشید جان‌افزا که یک تابش چو شد پیدا

Ҳазорон ҷон инсонӣ баруед аз гули тира

هزاران جان انسانی برویید از گل تیره

Бад-ӣни хуршед ҳар соя , ки аҳл иқтидо омад

بدین خورشید هر سایه، که اهل اقتدا آمد

Чу сояи пасти гашт аз ғам , барои фӯти такбира

چو سایه پست گشت از غم، برای فوت تکبیره

Раҳаст аз ақраби аъшӣ , басӯии ақраби гардун

رهست از عقرب اعشی، بسوی عقرب گردون

Вале Макка касе бинад , ки набӯд бастаи хира

ولی مکه کسی بیند، که نبود بستهٔ خیره

Амири ҳоҷ ишқ омад , расӯли каъбаи давлат

امیر حاج عشق آمد، رسول کعبهٔ دولت

Раҳанд мари туро дар раҳ , з ҳар шариру шарира

رهاند مر ترا در ره، ز هر شریر و شریره

Чаҳ бо баргам аз он хурмо , ки Марями чашм равшан шуд

چه با برگم از آن خرما، که مریم چشم روشن شد

Казон хармон шудам пар дил надорам ишқи анҷӣра

کزان خرمان شدم پر دل ندارم عشق انجیره

Ҷаҳони пер бурно шуд , зи ишқи ин ҷўонбхтон

جهان پیر برنا شد، ز عشق این جوانبختان

Зиҳии чарху замини хуш , ки он пераст ва ин тира

زهی چرخ و زمین خوش، که آن پیرست و این تیره

Мҷуи лафзи дуруст аз мо , дили ашкстаҳи ҷӯи ӣнҷо

مجو لفظ درست از ما، دل اشکسته جو اینجا

Чу ҳар лафзаш адиб омад , адибӣ то шавад тайра

چو هر لفظش ادیب آمد، ادیبی تا شود طیره

Бигӯ тарҷеъи ҳафтумро ки то комил шавад гуфта

بگو ترجیع هفتم را که تا کامل شود گفته

Фалаки ҳафт ва замин ҳафтасту аъзои ҳафт чун ҳафта

فلک هفت و زمین هفتست و اعضا هفت چون هفته

Биё эй Мӯсоӣ каз кафи Асосозӣ ту афъӣ ро

بیا ای موسیی کز کف عصا سازی تو افعی را

Ба фиръавнон худ бинмо кароматҳои Мӯсо ро

به فرعونان خود بنما کرامت‌های موسی را

Ба икдм эй баҳори ҷон , кунӣ сарсабзи олам ро

به یکدم ای بهار جان، کنی سرسبز عالم را

Бубахшӣ миваи маънии дарахти хушки даъвӣ ро

ببخشی میوهٔ معنی درخت خشک دعوی را

Бидиҳ ҳар миваро бӯе , равон кун ҳар тарафи ҷӯӣ

بده هر میوه را بویی، روان کن هر طرف جویی

Ба ашкўФаҳ бикун хандони дарахти сарву тӯбо ро

به اشکوفه بکن خندان درخت سرو و طوبی را

Ҳамаи ҳурони бустонро , аз он анҳори хамри ӣнҷо

همه حوران بستان را، از آن انهار خمر اینجا

Чунон сармаст ва бе худ кун , ки ншоснди моўӣ ро

چنان سرمست و بی‌خود کن، که نشاسند ماوی را

Чаҳ сӯратҳои рӯҳонии нгоридӣ ба пинҳонӣ

چه صورت‌های روحانی نگاریدی به پنهانی

Ки дар ҷунбиш дароварданд сӯратҳои Монӣ ро

که در جنبش درآوردند صورتهای مانی را

Шаҳидони раёҳинро ки дай дар хӯн эшон шуд

شهیدان ریاحین را که دی در خون ایشان شد

Баровардӣ ва ҷон додӣ намӯдӣ ҳашару аншӣ ро

برآوردی و جان دادی نمودی حشر و انشی را

Бпўшиднди тўзиҳо азон раззоқи рӯзӣҳо

بپوشیدند توزیها ازان رزاق روزیها

Забони сабз ҳар баррагӣ тақозо карда аҷрӣ ро

زبان سبز هر برگی تقاضا کرده اجری را

з ҳар шохии яке мурғӣ , бигӯед срнбшти мо

ز هر شاخی یکی مرغی، بگوید سرنبشت ما

Кӣ хоҳад марди имсол ӯ , кӣ хоҳад хӯрд дунё ро

کی خواهد مرد امسال او، کی خواهد خورد دنیا را

Магари гули фаҳм ин дорад , ки сурх ва зард ме гардад

مگر گل فهم این دارد، که سرخ و زرد می‌گردد

Чу барги он шох меларзад магар дарёфт маънӣ ро

چو برگ آن شاخ می‌لرزد مگر دریافت معنی را

Бисӯзед оташи тақвои ҷаҳони мо сӯии аллоҳ ро

بسوزید آتش تقوی جهان ما سوی الله را

Бузади барқии зи аллоҳу бсўзониди тақво ро

بزد برقی ز الله و بسوزانید تقوی را

Ба пеши муфтӣ аввал бурид ин ҳафт фатво ро

به پیش مفتی اول برید این هفت فتوی را

зи тарҷеъи чунин шеърӣ ки сӯзади нури шеърӣ ро

ز ترجیع چنین شعری که سوزد نور شعری را