Ҳаргиз надонистам ки ма ояд ба сӯрат бар замин

هرگز ندانستم که مه آید به صورت بر زمین

Оташ занад хӯбӣ ва дар ҷумлаи хубони чунин

آتش زند خوبیِ او در جملهٔ خوبان چنین

Кӣ раҳи баради андешҳо , кони шери нар зон бешҳо

کی ره برد اندیشها، کان شیر نر زان بیشها

Беруни ҷаҳд , ушшоқро ғурфа кунад дар хӯни чунин ?

بیرون جهد، عشاق را غرفه کند در خون چنین؟

Гуфтам ба дил : « бор дигар рафтӣ дарин хӯни ҷигар »

گفتم به دل: « بار دگر رفتی درین خون جگر »

Гуфто : « хамаши бории биёи якбор рӯй ӯ бибин »

گفتا: « خمش باری بیا یکبار روی او ببین »

Аз рӯй гӯям ё зи ху , аз турра гӯям ё зи мӯ

از روی گویم یا ز خو، از طره گویم یا ز مو

Аз чашми масташи дами занам , ё ориз ӯ , ё ҷабин

از چشم مستش دم زنم، یا عارض او ، یا جبین

Ҳосил , гирифтор ваем , масту хароб он мем

حاصل، گرفتار ویم، مست و خراب آن میم

Шаб то саҳар ёрб занон , колмстғос , эй мусалламин

شب تا سحر یارب زنان، کالمستغاث، ای مسلمین

Андари хур рӯй санам , кӯи лавҳ то нақшӣ кунам ? !

اندر خور روی صنم، کو لوح تا نقشی کنم؟!

То оташӣ андар фитад , дар дудмони обу тин

تا آتشی اندر فتد، در دودمان آب و طین

Аз дарди ҳиҷронаши замин , рӯ карда андари осмон

از درد هجرانش زمین، رو کرده اندر آسمان

Ваон осмон гуяд ки : « ман сад чун туам андари ҳнин »

وان آسمان گوید که: « من صد چون توم اندر حنین »

Ояд ҷавоби ин ҳардуро , аз ҷониби пинҳони саро

آید جواب این هردو را، از جانب پنهان سرا

К-эии ошиқон ва кам занон , инак саодат дар камӣн

کای عاشقان و کم زنان، اینک سعادت در کمین

Давлати қлоўзӣ шуда , андари раҳ дарҳам зада

دولت قلاوزی شده، اندر ره درهم زده

Дар кафи гирифтаи машъала , аз шуълаи айни алиқин

در کف گرفته مشعله، از شعلهٔ عین‌الیقین

Зини шълҳои муътамад , сари дил ҳар неку бад

زین شعلهای معتمد، سر دل هر نیک و بد

Чун мӯии андари ширшд , пайдои мисоли явми дайн

چون موی اندر شیرشد، پیدا مثال یوم دین

Кӣ ташна монад он ҷигари кӯи дил наад бар ҷӯии мо ? !

کی تشنه ماند آن جگر کو دل نهد بر جوی ما؟!

Кӣ баста монад махзанӣ , бар хозинии комди амин ? !

کی بسته ماند مخزنی، بر خازنی کآمد امین؟!

эй боғ , кардӣ сабрҳо , дар дай раседат абрҳо

ای باغ، کردی صبرها، در دی رسیدت ابرها

Алсбри мифтоҳи алФрҷ , эй собирони ростин

الصبر مفتاح‌الفرج، ای صابران راستین

Шамъ ҷаҳонаст ин қамар , аз осмонаст ин қамар

شمع جهانست این قمر، از آسمانست این قمر

Чун ҷон буд савдоӣ ӯ , пинҳон кунемаш чун ҷанин

چون جان بود سودای او، پنهان کنیمش چون جنین

намегуфт бо ҳақи Мустафо : « чун бе ниёзии ту зи мо

می‌گفت با حق مصطفی: « چون بی‌نیازی تو ز ما

Ҳикмат чаҳ буд ? охир бигӯ дар халқи чандини чизҳо »

حکمت چه بود؟ آخر بگو در خلق چندین چیزها »

Ҳақ гуфт : « эй ҷони ҷаҳон , ганҷӣ бидам ман баси ниҳон

حق گفت: « ای جان جهان، گنجی بدم من بس نهان

Май хостам пайдо шавад он ганҷи эҳсону ато

می‌خواستم پیدا شود آن گنج احسان و عطا

Ойӣна кардам аён , пушташи замин , рӯи осмон

آیینهٔ کردم عیان، پشتش زمین، رو آسمان

Пушташ шавад беҳтари зи рӯ , гар биҷаҳад аз рӯу риё

پشتش شود بهتر ز رو، گر بجهد از رو و ریا

Гар шира хоҳад май шудан , дар хнб ҷӯшад муддатӣ

گر شیره خواهد می شدن، در خنب جوشد مدتی

Хоҳад қафо ки рӯ шавад , бас хӯрданаш бояд қафо

خواهد قفا که رو شود، بس خوردنش باید قفا

Обӣ ки ҷуфти гул буд , кӣ оинаи мқбл буд

آبی که جفت گل بود، کی آینهٔ مقبل بود

Чун ӯ ҷудо гардад зи гул , ойӣна гардад пурсафо

چون او جدا گردد ز گل، آیینه گردد پرصفا

Ҷонӣ ки парон шуд зи тан , гуяд бадви султони ман :

جانی که پران شد ز تن، گوید بدو سلطان من:

« узро шудӣ аз ёри бад , ёри манӣ акнӯн , биё »

« عذرا شدی از یار بد، یار منی اکنون، بیا »

Машҳур омад ин , ки мис аз кӣмёӣ зар шавад

مشهور آمد این، که مس از کیمیایی زر شود

Ин кимиёии нодарра , кардаст мисро кимиё

این کیمیای نادره، کردست مس را کیمیا

Не тоҷ хоҳад неи қабо , ин офтоб аз дод ҳақ

نی تاج خواهد نی‌قبا، این آفتاب از داد حق

Ҳаст ӯ ду сад кулро каллаи вази баҳр ҳар урёни қабо

هست او دو صد کل را کله وز بهر هر عریان قبا

Баҳри тавозуъ бар харӣ , бинишаст исо , эй падар

بهر تواضع بر خری، بنشست عیسی، ای پدر

Вари неи саворӣ кӣ кндбри пушти хари боди сабо ?

ور نی سواری کی کندبر پشت خر باد صبا؟

эй рӯҳ , андари ҷуст ва ҷӯ кун сари қадам чун оби ҷӯ

ای روح، اندر جست و جو کن سر قدم چون آب جو

эй ақл , баҳри ин бақо , шояд задани толи бақо

ای عقل، بهر این بقا، شاید زدن طال بقا

Чандон бикун ту зикри ҳақ , каз худ фаромӯшат шавад

چندان بکن تو ذکر حق، کز خود فراموشت شود

Вондри дуои ду ту шӯй , монандаи доли дуо

واندر دعا دو تو شوی، مانندهٔ دال دعا

Доне ки бозори амл , пурҳилаасту пари дағал

دانی که بازار امل، پرحیله است و پر دغل

Ҳаши дор эй мейри аҷал , то дрниФтӣ дар дағо

هش دار ای میر اجل، تا درنیفتی در دغا

Хоҳӣ ки андари ҷони рисӣ , дар давлати хандони рисӣ

خواهی که اندر جان رسی، در دولت خندان رسی

намебош хандони ҳамчуи гул ,гар лутфи бинигар ҷафо

می‌باش خندان همچو گل، گر لطف بینی گر جفا

Гар соқем ҳозири бадӣ , вази бода ӯ хўрдмӣ

گر ساقیم حاضر بدی، وز بادهٔ او خوردمی

Дар шарҳи чашми ҷодӯаши сад саҳар мутлақ кардамӣ

در شرح چشم جادوش صد سحر مطلق کردمی

Грхотри уштури дилами хуши шергир ӯ шудӣ

گرخاطر اشتر دلم خوش شیرگیر او شدی

Шерони нарро ин замон дар зери зини оўрдмӣ

شیران نر را این زمان در زیر زین آوردمی

Зон абрӯӣ чун сунбулаш , зон моҳи зебои хирманаш

زان ابروی چون سنبلش، زان ماه زیبا خرمنش

Зини гови тани ворстмӣ бар гирди гардуни грдмӣ

زین گاو تن وارستمی بر گرد گردون گردمی

Сармасти беруни оимӣ аз маҷлиси султони худ

سرمست بیرون آیمی از مجلس سلطان خود

Фармони даҳ ҳар шҳрмии дармони даҳ ҳар дрдмӣ

فرمان ده هر شهرمی درمان ده هر دردمی

Неи дрўдмӣ на кштмии мутлақи хаёлии гштмӣ

نی درودمی نه کشتمی مطلق خیالی گشتمی

Неи термӣ , неи хшкмӣ , неи грммӣ , неи срдмӣ

نی ترمی، نی خشکمی، نی گرممی، نی سردمی

Не дар ҳавоӣ нонаме , не дар балои ҷонмӣ

نی در هوای نانمی، نی در بلای جانمی

Не бар замин чун кўҳмӣ , не бар ҳаво чун грдмӣ

نی بر زمین چون کوهمی، نی بر هوا چون گردمی

Неи сарви сргрдонмӣ , неи сунбули рқсонмӣ

نی سرو سرگردانمی، نی سنبل رقصانمی

Неи лолаи лаълин қабои неи заъфарони зрдмӣ

نی لالهٔ لعلین قبا نی زعفران زردمی

Неи ғунчаи бастаи даҳон , гашта зи заъфи дили ниҳон

نی غنچهٔ بسته دهان، گشته ز ضعف دل نهان

Бе ин ҷаҳон ва он ҷаҳони нури худои прўрдмӣ

بی این جهان و آن جهان نور خدا پروردمی

Ҳар лаҳза гуяд шоҳи дайн : « ореи чунин ва сад чунин

هر لحظه گوید شاه دین: « آری چنین و صد چنین

Пайдо шудигар зонк ман дар банди брдо бар дамӣ »

پیدا شدی گر زانک من در بند بردا بر دمی »

Гарна чу борон бар чамани ман додмӣ дод зи ман

گرنه چو باران بر چمن من دادمی داد ز من

Бо ҷумлаи фардони ҷФтмии вази ҷумлаи ҷеффатони Фрдмӣ

با جمله فردان جفتمی وز جمله جفتان فردمی

Малик аз сулаймон нақл шуд , моҳӣ фурӯшӣ шуд фанаш

ملک از سلیمان نقل شد، ماهی فروشی شد فنش

Бирнҷ агар роҳати бадӣ , ман мӯрро нозрдмӣ

بیرنج اگر راحت بدی، من مور را نازردمی

Гар сиФ будӣ бе задӣ , хории нахустии пои гул

گر صیف بودی بی‌زدی، خاری نخستی پای گل

Вар бехуморӣ май бадӣ , ангурро нФшрдмӣ

ور بی‌خماری می‌بدی، انگور را نفشردمی

Гар уқдаи ин соҳира аз пои ҷонам во шудӣ

گر عقدهٔ این ساحره از پای جانم وا شدی

Бар кӯрӣ ҳар раҳзании сад рустам ва сад мардумӣ

بر کوری هر رهزنی صد رستم و صد مردمی