Агар сӯзади даруни ту чу авди хом , эй соқӣ

اگر سوزد درون تو چو عود خام، ای ساقی

Биёбӣ буии авдиро ки буи ӯ буд боқӣ

بیابی بوی عودی را که بوی او بود باقی

Яке соъат бисӯзоне , шӯй аз нори нӯронӣ

یکی ساعت بسوزانی، شوی از نار نورانی

Бигирӣ халқи раббонӣ , ба расми хуби ахлоқӣ

بگیری خلق ربانی، به رسم خوب اخلاقی

Чу оташ дар дарунат зад , ду дидаи ҳиси брдўзд

چو آتش در درونت زد، دو دیدهٔ حس بردوزد

Рахт чун гул барафрӯзад зи оташҳои муштоқӣ

رخت چون گل برافروزد ز آتشهای مشتاقی

Тӯй чун сӯхт , ҳў бошад , чу ғайраши сӯхт ӯ бошад

توی چون سوخت، هو باشد، چو غیرش سوخت او باشد

Ба ҳар сӯе азу бошад ду сад хуршеди ишроқӣ

به هر سویی ازو باشد دو صد خورشید اشراقی

Ту зоҳид май зании таънӣ , ки наздикам ба ҳақ яъне

تو زاهد می‌زنی طعنی، که نزدیکم به حق یعنی

Басии ?маккей ки дар маънӣ буд ӯ давру офоқӣ

بسی مکی که در معنی بود او دور و آفاقی

зи софи хамр бедардӣ , турои бӯи кӯ ? агар хӯрдӣ

ز صاف خمر بی‌دردی، ترا بو کو؟ اگر خوردی

Яке даракаш агар мардӣ , шароби ҷонро воқӣ

یکی درکش اگر مردی، شراب جان را واقی

Шудӣ эй ҷуфти тоқ ӯ , шудӣ аз май равоқ ӯ

شدی ای جفت طاق او، شدی از می رواق او

Ҳамеи бӯсии ту соқ ӯ , чу халхолӣ бар он соқӣ

همی بوسی تو ساق او، چو خلخالی بر آن ساقی

Бибастӣ чашм аз обу гул , бидидӣ ҳосили ҳосил

ببستی چشم از آب و گل، بدیدی حاصل حاصل

Аз он пухта шудӣ эй дил , ки андари нори ашўоқӣ

از آن پخته شدی ای دل، که اندر نار اشواقی

Барин маънӣ наме уфтӣ , чу дар ҳар соя ме хуфтӣ

برین معنی نمی‌افتی، چو در هر سایه می‌خفتی

Бааст хештани ҷуфтӣ , вази он тоқи азали тоқӣ

بهست خویشتن جفتی، وز آن طاق ازل طاقی

Ту эй ҷони руста аз бандӣ , муқӣми он лаби қандӣ

تو ای جان رسته از بندی، مقیم آن لب قندی

Қабоӣ ҳасан баркандӣ , ки озод аз бғлтоқӣ

قبای حسن برکندی، که آزاد از بغلطاقی

Падар ақласт агар пӯрии вагарнаи чғди ранҷурӣ

پدر عقلست اگر پوری وگرنه چغد رنجوری

Чаро ту зини падари даврӣ ? гуҳ аз шухии гуҳ аз оқӣ

چرا تو زین پدر دوری؟ گه از شوخی گه از عاقی

Гуҳии пари хашму партобӣ , ба даъвии ҳоҷиби албобӣ

گهی پر خشم و پرتابی، به دعوی حاجب البابی

Гуҳии худро ҳамеи ёбӣ , зи аҷзи афтода дар қоқӣ

گهی خود را همی یابی، ز عجز افتاده در قاقی

Яке шоҳӣ ба маънии сад , ки ҷону дили зи ман бастад

یکی شاهی به معنی صد، که جان و دل ز من بستد

Ки ҷузвии мар маро набӯд табибу доруу роқӣ

که جزوی مر مرا نبود طبیب و دارو و راقی

Ба пеши шоҳи инсу ҷон , сафои гавҳару марҷон

به پیش شاه انس و جان، صفای گوهر و مرجان

Ту ҷон чун бозӣ эй беҷон ки андари хавфи амлоқӣ ?

تو جان چون بازی ای بی‌جان که اندر خوف املاقی؟

Тӯии он шаҳ ки хӯни резӣ , ки шамси аддӣни табризӣ

توی آن شه که خون ریزی، که شمس الدین تبریزی

Ба сӯқи ҳасани бстизӣ , касоди ҷумлаи асўоқӣ

به سوق حسن بستیزی، کساد جمله اسواقی

Атои сар даҳум карда , қадаҳҳо дам ба дам карда

عطای سر دهم کرده، قدحها دم به دم کرده

Ҳама ҳастӣ адам карда , ду чашм аз худ ба ҳам карда

همه هستی عدم کرده، دو چشم از خود به هم کرده

Ало эй шоҳи яғмое , шудам пуршӯру шайдое

الا ای شاه یغمایی، شدم پرشور و شیدایی

Маро иктоииӣ фармо , дўтои гаштами зи яктое

مرا یکتاییی فرما، دوتا گشتم ز یکتایی

Ду тайми пеш ҳар аҳвал , икни ин мушкили ман ҳал

دو تایم پیش هر احول، یکن این مشکل من حل

Тӯии охири ту аввал , тӯии дарёии бенаӣ

توی آخر تو اول، توی دریای بینایی

Зиҳии дарё , зиҳии гавҳар , зиҳии сару зиҳии сарвар

زهی دریا، زهی گوهر، زهی سر و زهی سرور

Зиҳии нуру зиҳии анвар дар он иқлӣм бе ҷое

زهی نور و زهی انور در آن اقلیم بی‌جایی

Чунон нурӣ ки ман дидам , чунон сиррӣ ки бишунидам

چنان نوری که من دیدم، چنان سری که بشنیدم

Агар аз хеш бибаредам , аҷаб бошад ? ! чаҳ фармое ?

اگر از خویش ببریدم، عجب باشد؟! چه فرمایی؟

Ки гардидяш афлотӯн , бидон ақл ва бидон қонӯн

که گردیدیش افلاطون، بدان عقل و بدان قانون

Шудӣ бтар зи ман маҷнӯн , шудӣ беақлу савдое

شدی بتر ز من مجنون، شدی بی‌عقل و سودایی

Чу мармар бӯдаам ман худ , магар кар бӯдаам ман худ

چو مرمر بوده‌ام من خود، مگر کر بوده‌ام من خود

Чаҳ андар бӯдаам ман худ ? ! зи бдхўиӣу бдроиӣ

چه اندر بوده‌ام من خود؟! ز بدخویی و بدرایی

Валек он моҳ рӯ дорад , ҳазорон машк бӯ дорад

ولیک آن ماه‌رو دارد، هزاران مشک بو دارد

Чигуна пой ӯ дорад , яке савдои сафрое ? !

چگونه پای او دارد، یکی سودای صفرایی؟!

Дариғо ҷони ндодстм , чу он пари бргшодстм

دریغا جان ندادستم، چو آن پر برگشادستم

Ки то ин дами Фтодстм , азон иқболу болоӣ

که تا این دم فتادستم، ازان اقبال و بالایی

Шабӣ дидам ба хоби андар , ки мефармуд он меҳтар

شبی دیدم به خواب اندر، که می‌فرمود آن مهتر

Казон меҳои ҷонпарвар , ту ҳам бо мо ва бе мое

کزان میهای جان‌پرور، تو هم با ما و بی‌مایی

Ҳазорон макр созад ӯ , ҳазорон нақш бозад ӯ

هزاران مکر سازد او، هزاران نقش بازد او

Агар бо ту бисозад ӯ , ту пиндорӣ ки ҳамтоӣ

اگر با تو بسازد او، تو پنداری که همتایی

Напиндорӣ вале мастӣ , азон ту бедилу дастӣ

نپنداری ولی مستی، ازان تو بی‌دل و دستی

з май бад ҳарчӣ крдстӣ , ки бо май ҳеҷ бурное

ز می بد هرچه کردستی، که با می هیچ برنایی

Чу аз ақлати ҳамеи коҳад , чу бехешат ҳаме дорад

چو از عقلت همی کاهد، چو بی‌خویشت همی دارد

Ҳамеи узр ту мехоҳад , чу ту ғарқоб меҳоӣ

همی عذر تو می‌خواهد، چو تو غرقاب میهایی

Бидидам шуълаи тобон , чаҳ шуъла ? нур бе поён

بدیدم شعلهٔ تابان، چه شعله؟ نور بی‌پایان

Бигуфтам : « гавҳарӣ эй ҷон , чаҳ гавҳар ? блаки дарёӣ

بگفتم: « گوهری ای جان، چه گوهر؟ بلک دریایی

Маӣ , ё баҳр , ё гавҳар , гулӣ , ё меҳр , ё ъбҳр

مهی، یا بحر، یا گوهر، گلی، یا مهر، یا عبهر

Миллӣ ё бодаи аҳмар , ба хӯбӣ ва ба зебоӣ

ملی یا بادهٔ احمر، به خوبی و به زیبایی

Тӯй эй шамси дайни ҳақ , шаҳи табризёни мутлақ

توی ای شمس دین حق، شه تبریزیان مطلق

Фиристодат ҷамоли ҳақ барои илми ороӣ

فرستادت جمال حق برای علم آرایی

Гуруҳеи хеш гум карда , ба соқии амр Қум карда

گروهی خویش گم کرده، به ساقی امر قم کرده

Шикамҳо ҳамчу хам карда , қадаҳҳо сар ба дам карда

شکمها همچو خم کرده، قدحها سر به دم کرده

зи бодаи соғари фонӣ ҳазар кун , варна дармонӣ

ز بادهٔ ساغر فانی حذر کن، ورنه درمانی

Вгрчаҳи сад чу хоқонӣ , ба теғи қаҳри яздоне

وگرچه صد چو خاقانی، به تیغ قهر یزدانی

зи қирстони зулмоне , Аё эй нури раббонӣ

ز قیرستان ظلمانی، ایا ای نور ربانی

Ки аз ҳазрати ту бурҳонӣ , магари моро ту бурҳонӣ

که از حضرت تو برهانی، مگر ما را تو برهانی

Аё соқии азми ту , бидон тўқиъи ҷузами ту

ایا ساقی عزم تو، بدان توقیع جزم تو

Нишони моро ба базми ту , ки онҷои даври гирдоне

نشان ما را به بزم تو، که آنجا دور گردانی

На моҳӣ ва ту обӣ ? на ман шерами ту маҳтобӣ ?

نه ماهی و تو آبی؟ نه من شیرم تو مهتابی؟

На ман мискини ту ваҳобӣ ? на ман инам ? на ту онӣ ?

نه من مسکین تو وهابی؟ نه من اینم؟ نه تو آنی؟

На ман зулмат ? на ту нурӣ ? на ман мотам ? на ту сӯрӣ

نه من ظلمت؟ نه تو نوری؟ نه من ماتم؟ نه تو سوری

На ман вайрони ту маъмурӣ ? на ман ҷисмам ? на ту ҷонӣ

نه من ویران تو معموری؟ نه من جسمم؟ نه تو جانی

Қадаҳҳоро паёпай кун , барроқи ғсҳо пай кун

قدحها را پیاپی کن، براق غصها پی کن

Хирадҳоро ту лошӣ кун , зи соғарҳои рӯҳонӣ

خردها را تو لاشی کن، ز ساغرهای روحانی

Бёрои базми давлатро , ки бар молем сблт ро

بیارا بزم دولت را، که بر مالیم سبلت را

Навоз , он чанги ъушратро ба нғмтҳои алҳонӣ

نواز، آن چنگ عشرت را به نغمتهای الحانی

Дар он маҷлис ки хўбоннд , зи шодии пои кўбоннд

در آن مجلس که خوبانند، ز شادی پای کوبانند

з бихўишӣ намедонанд , ки аввал чист , ё сонӣ

ز بیخویشی نمی‌دانند، که اول چیست، یا ثانی

Зиҳии савдоӣ бехешӣ , ки ҳеҷ аз хеш нандешӣ

زهی سودای بی‌خویشی، که هیچ از خویش نندیشی

Ки пас гаштии ту ё пешӣ , ки хиштак ё гиребонӣ

که پس گشتی تو یا پیشی، که خشتک یا گریبانی

зи бихўишӣ аз он сӯтар , ҳамеи тобади яке гавҳар

ز بیخویشی از آن سوتر، همی تابد یکی گوهر

Яке ма рӯй симин бар , мар ӯро фари султонӣ

یکی مه‌روی سیمین‌بر، مر او را فر سلطانی

Ду сад муфтӣ дар он ақлаш , ҳамеи ғалатад дар он нақлаш

دو صد مفتی در آن عقلش، همی غلطد در آن نقلش

зи бустони яке бқлш , зиҳии бустону бастоне

ز بستان یکی بقلش، زهی بستان و بستانی

Ҳаме бинад якоякро , чунон ҳамчун яқини шак ро

همی بیند یکایک را، چنان همچون یقین شک را

Зада аз хашми оҳакро , ба чашми гавҳари конӣ

زده از خشم آهک را، به چشم گوهر کانی

Ҳалолаши боди но?зидан , зиҳӣ диду зиҳӣ дидан

حلالش باد نازیدن، زهی دید و زهی دیدن

Натон аз хеши ббридн , ва ӯ хешаст май доне

نتان از خویش ببریدن، و او خویش است می‌دانی

Кист он шоҳи шамси аддӣн , зи табризи накӯи ойин

کیست آن شاه شمس‌الدین، ز تبریز نکو آیین

Зиҳии ҳам шоҳ ва ҳам шоҳин , дарин тасвири инсонӣ

زهی هم شاه و هم شاهین، درین تصویر انسانی