Рӯй дар бурҷ шараф оварад дигари офтоб

روی در برج شرف آورد دیگر آفتاب

Кард азин таҳвили оламро мусаххари офтоб

کرد ازین تحویل عالم را مسخر آفتاب

Кишвари эҷодро аз моҳ то моҳӣ гирифт

کشور ایجاد را از ماه تا ماهی گرفت

Бар ҳамл аз ҳут шуд то сояи густари офтоб

بر حمل از حوت شد تا سایه گستر آفتاب

Аз татовули теғ бар зулфи Аёз шаб кашид

از تطاول تیغ بر زلف ایاز شب کشید

Оқибат Маҳмӯд шуд аз адли дигари офтоб

عاقبت محمود شد از عدل دیگر آفتاب

Кард дар бар ҷавшани Довӯдӣ аз абри баҳор

کرد در بر جوشن داودی از ابر بهار

Вази раёҳин ҳар тараф ангехт лашкари офтоб

وز ریاحین هر طرف انگیخت لشکر آفتاب

наметавон донист дорад фикри ъолмгириӣ

می توان دانست دارد فکر عالمگیریی

Зин ки мебахшад ба лашкар бо сипари зари офтоб

زین که می بخشد به لشکر با سپر زر آفتاب

намекунад монанди зулқарнайн аз нури ду субҳ

می کند مانند ذوالقرنین از نور دو صبح

Қоф то қофи офаринишро мусаххари офтоб

قاف تا قاف آفرینش را مسخر آفتاب

Барқ май сӯзад ба осонии ҳиҷоби абр ро

برق می سوزد به آسانی حجاب ابر را

Ваҳшат аз зулмат надорад чун Сикандари офтоб

وحشت از ظلمت ندارد چون سکندر آفتاب

Бо ду даст субҳ мегирад сари худ осмон

با دو دست صبح می گیرد سر خود آسمان

Бар камари бандад чу теғи поки гавҳари офтоб

بر کمر بندد چو تیغ پاک گوهر آفتاب

Бо тан танҳо мусаххар мекунад офоқ ро

با تن تنها مسخر می کند آفاق را

Нест аз анҷум чу шаби муҳтоҷи лашкари офтоб

نیست از انجم چو شب محتاج لشکر آفتاب

Рои равшани сарваронро барқ шамшер қазост

رای روشن سروران را برق شمشیر قضاست

Кард дар як ҷилваи оламро мусаххари офтоб

کرد در یک جلوه عالم را مسخر آفتاب

Ҳасани ъолмсўз дар як ҷо намегирад қарор

حسن عالمسوز در یک جا نمی گیرد قرار

намезанад ҳар субҳгоҳ аз машриқии сари офтоб

می زند هر صبحگاه از مشرقی سر آفتاب

Бо туранҷи зари зи машриқи масти берун омада аст

با ترنج زر ز مشرق مست بیرون آمده است

То киро хоҳад задан бар синаи дигари офтоб ?

تا که را خواهد زدن بر سینه دیگر آفتاب؟

Ҳеҷ мавҷӯдии з рӯй гарм ӯ навмед нест

هیچ موجودی ز روی گرم او نومید نیست

намедиҳад ҳар зарраеро халъати зари офтоб

می دهد هر ذره ای را خلعت زر آفتاب

Бо ҳазорон хомаи заррин бурун омад зи ғайб

با هزاران خامه زرین برون آمد ز غیب

То чаҳ сӯрат ҳо кунад дигари мусаввири офтоб

تا چه صورت ها کند دیگر مصور آفتاب

Хок аз алвони раёҳини шҳпр тоўс шуд

خاک از الوان ریاحین شهپر طاوس شد

Дод ҷо чун байзааш то дар таҳи пари офтоб

داد جا چون بیضه اش تا در ته پر آفتاب

Аз гиребонӣ ки аз субҳи баҳорон боз кард

از گریبانی که از صبح بهاران باز کرد

Кард мағзи офаринишро муаттари офтоб

کرد مغز آفرینش را معطر آفتاب

намекунад ҳар рӯзи меҳмонии зи шикарханди субҳ

می کند هر روز مهمانی ز شکرخند صبح

Тӯтӣони осмониро ба шукри офтоб

طوطیان آسمانی را به شکر آفتاب

Нест нури орият бар ҷабҳаи нўрониш

نیست نور عاریت بر جبهه نورانیش

Зон нагардад гоҳи фарбеҳ , гоҳи лоғари офтоб

زان نگردد گاه فربه، گاه لاغر آفتاب

Эминаст аз чашми бади коўрд бо худ аз азал

ایمن است از چشم بد کآورد با خود از ازل

Нили чашми захми азин фирӯзаи манзари офтоб

نیل چشم زخم ازین فیروزه منظر آفتاب

Бо бузургӣ дар дил ҳар зарра аз кўчкдлӣ

با بزرگی در دل هر ذره از کوچکدلی

Ҳасани оламгири худро сохт мзмри офтоб

حسن عالمگیر خود را ساخت مضمر آفتاب

Ҳаст эҳсони ъмимши шомили наздику давр

هست احسان عمیمش شامل نزدیک و دور

Ҳар киро дар бар набошад ҳаст бар дар офтоб

هر که را در بر نباشد هست بر در آفتاب

Як дили бедор , созад олимиро зиндаи дил

یک دل بیدار، سازد عالمی را زنده دل

Зарраҳоро дар самоъ оварад яксар офтоб

ذره ها را در سماع آورد یکسر آفتاب

Ҳамчуи моҳи нави рикоби хешро аз зар кунад

همچو ماه نو رکاب خویش را از زر کند

Бар сар ҳар кас ки гардад сояи густари офтоб

بر سر هر کس که گردد سایه گستر آفتاب

Шарм эҳсон мешавад аҳли карамро пардаи дор

شرم احسان می شود اهل کرم را پرده دار

Дар баҳор ояд бурун аз абри камтари офтоб

در بهار آید برون از ابر کمتر آفتاب

Зон буд пайвастаи Нонаши гарм , каз эҳсон кунад

زان بود پیوسته نانش گرم، کز احسان کند

Чашми зарроти ҷаҳонро сайр яксар офтоб

چشم ذرات جهان را سیر یکسر آفتاب

Доим аз хати шуъоъии мад эҳсонаш расост

دایم از خط شعاعی مد احسانش رساست

Зини сабаб бар ахтарон гардӣда сарвари офтоб

زین سبب بر اختران گردیده سرور آفتاب

Гавҳари мақсӯди резад дар канораш чун садаф

گوهر مقصود ریزد در کنارش چون صدف

Дидаеро каз фурӯғ худ кунадтар офтоб

دیده ای را کز فروغ خود کند تر آفتاب

Давлаташ зон гашти рӯзафзӯн ки файзаш ме расад

دولتش زان گشت روزافزون که فیضش می رسد

Дар баҳорон беш аз айёми дигари офтоб

در بهاران بیش از ایام دیگر آفتاب

Чеҳрааш зонаст нӯронӣ ки нагузорад ба шаб

چهره اش زان است نورانی که نگذارد به شب

Аз дили бедори паҳлуро ба бистари офтоб

از دل بیدار پهلو را به بستر آفتاب

Гарчи дар зер нигин ӯст сартосари замин

گرچه در زیر نگین اوست سرتاسر زمین

Барнадорад аз суҷуди бандагии сари офтоб

برندارد از سجود بندگی سر آفتاب

Саҷда май оранди пешаш гарчи зарроти ҷаҳон

سجده می‌آرند پیشش گرچه ذرات جهان

намекунад дарюзаи ҳиммати з ҳар дар офтоб

می کند دریوزه همت ز هر در آفتاب

Кард тасхири ҷаҳон дар ҷилвае , гуё гирифт

کرد تسخیر جهان در جلوه ای، گویا گرفت

Ҳиммат аз соҳибқирони ҳафт кишвари офтоб

همت از صاحبقران هفت کشور آفتاب

Теғи оламгири бозуии қазо , аббоси шоҳ

تیغ عالمگیر بازوی قضا، عباس شاه

Каз фурӯғи ҷабҳа ӯ шуд мунаввари офтоб

کز فروغ جبهه او شد منور آفتاب

Нисбати хуршед бо он рӯй нӯронӣ хатост

نسبت خورشید با آن روی نورانی خطاست

Чун ба зилл ҳақ тавонад шуд баробари офтоб ?

چون به ظل حق تواند شد برابر آفتاب؟

Теғ ӯрогар ба хотир бигузаранд , ме шавад

تیغ او را گر به خاطر بگذراند، می شود

Чун ма аз ангушти пайғамбари ду пайкари офтоб

چون مه از انگشت پیغمبر دو پیکر آفتاب

Шабнамӣ берухсат аз гулзори натавонади рабӯд

شبنمی بی رخصت از گلزار نتواند ربود

Дар замони давлати он додгустари офтоб

در زمان دولت آن دادگستر آفتاب

Кард дар зари хокро дасти зарафшонаши ниҳон

کرد در زر خاک را دست زرافشانش نهان

Сохт пинҳон дар замири хок агар зари офтоб

ساخت پنهان در ضمیر خاک اگر زر آفتاب

Шуд тамом аз файзи оламгир ӯ ҳар наақсо

شد تمام از فیض عالمگیر او هر ناقصی

Моҳи навро кардгар бадари мунаввари офтоб

ماه نو را کرد گر بدر منور آفتاب

Бетаваққуф чун нигоҳи гарми баргардад ба чашм

بی توقف چون نگاه گرم برگردد به چشم

Гар кунад фармон ки баргардад ба ховари офтоб

گر کند فرمان که برگردد به خاور آفتاب

Ҷад ӯро буд дар фармон , аҷаб набӯд агар

جد او را بود در فرمان، عجب نبود اگر

Бар хати фармони авлодаш наад сари офтоб

بر خط فرمان اولادش نهد سر آفتاب

Осиёи осмонро санг зерин ме шавад

آسیای آسمان را سنگ زیرین می شود

Кӯҳи ҳлмш соя андозад агар бар офтоб

کوه حلمش سایه اندازد اگر بر آفتاب

Сояи дастӣ агар аз ҳифз ӯ орад ба даст

سایه دستی اگر از حفظ او آرد به دست

Нахли мумин аз гудози эмин буд дар офтоб

نخل مومین از گداز ایمن بود در آفتاب

Боргоҳи он баланди иқболро чун бандагон

بارگاه آن بلند اقبال را چون بندگان

Ҳаст бо теғу сипари пайваста бар дар офтоб

هست با تیغ و سپر پیوسته بر در آفتاب

Аз заволи эмин буд то домани охири замон

از زوال ایمن بود تا دامن آخر زمان

Бар сипеҳри ҷоҳ ӯ даврон кунадгар офтоб

بر سپهر جاه او دوران کند گر آفتاب

Рутбаи гавҳар ба маънӣ аз садафи болотрст

رتبه گوهر به معنی از صدف بالاترست

Гар зи қадар ӯ ба сӯрат ҳаст бартари офтоб

گر ز قدر او به صورت هست برتر آفتاب

То қиёмати доман соҳил намебинад ба хоб

تا قیامت دامن ساحل نمی بیند به خواب

Гар шавад дар баҳри ҷӯад ӯ шиновари офтоб

گر شود در بحر جود او شناور آفتاب

Дасти пеш чашм мегирад зи абри навбаҳор

دست پیش چشم می گیرد ز ابر نوبهار

То кунад назораи он рӯй анвари офтоб

تا کند نظاره آن روی انور آفتاب

Коса дарюза месозад ҳилоли ид ро

کاسه دریوزه می سازد هلال عید را

То сетанд нур азон рои мунаввари офтоб

تا ستاند نور ازان رای منور آفتاب

Шаб намесозад ба чашмаши рӯзи равшанро сиёҳ

شب نمی سازد به چشمش روز روشن را سیاه

Тўтё созад агар аз хоки он дар офтоб

توتیا سازد اگر از خاک آن در آفتاب

Нестгар аз бандагон ӯ , чаро аз моҳи нав

نیست گر از بندگان او، چرا از ماه نو

намекашад дар гӯши гардуни ҳалқаи зари офтоб ?

می کشد در گوش گردون حلقه زر آفتاب؟

Бо фурӯғи райш аз ғайрати дил худ ме хӯрд

با فروغ رایش از غیرت دل خود می خورد

Дар таҳи хокистари гардун чу ахгари офтоб

در ته خاکستر گردون چو اخگر آفتاب

То ба хоки остон ӯ бидӯзад хеш ро

تا به خاک آستان او بدوزد خویش را

То бад аз хати шуъоъии риштаи зари офтоб

تا بد از خط شعاعی رشته زر آفتاب

зи иштиёқи дасти гавҳарбори он дарёии ҷӯад

ز اشتیاق دست گوهربار آن دریای جود

Дар маодин медиҳад сомони гавҳари офтоб

در معادن می دهد سامان گوهر آفتاب

Баҳр гардад никном аз резиши абри баҳор

بحر گردد نیکنام از ریزش ابر بهار

Шуд ба завқи ҳиммат ӯ кӣмёгари офтоб

شد به ذوق همت او کیمیاگر آفتاب

Нест кофии дасти гавҳарбор ӯро гар кунад

نیست کافی دست گوهربار او را گر کند

Сангҳоро ҷумлаи гавҳар , хокро зари офтоб

سنگها را جمله گوهر، خاک را زر آفتاب

Об шуд дили хасмро аз рояти Байзоӣ ӯ

آب شد دل خصم را از رایت بیضای او

Нахли мумин пой чун муҳкам кунад дар офтоб ?

نخل مومین پای چون محکم کند در آفتاب؟

Нест бо малики сулаймони ғофил аз аҳволи мӯр

نیست با ملک سلیمان غافل از احوال مور

Бо камол қадар бошад заррапарвар офтоб

با کمال قدر باشد ذره پرور آفتاب

Хашми ъолмсўз ӯ дар разм мегардад аён

خشم عالمسوز او در رزم می گردد عیان

Май намояди гармии худ рӯзи маҳшари офтоб

می نماید گرمی خود روز محشر آفتاب

Пок месозад назарҳоро барои диданаш

پاک می سازد نظرها را برای دیدنش

Дидаҳо (ро ) аз тамошо , гар кунадтар офтоб

دیده ها (را) از تماشا، گر کند تر آفتاب

Шамсаи айвон ӯро дар хуру шоиста буд

شمسه ایوان او را در خور و شایسته بود

Бо фурӯғи ҷабҳа гар медошт лангари офтоб

با فروغ جبهه گر می داشت لنگر آفتاب

Солҳо шуд мекунад холиси тиллои хеш ро

سالها شد می کند خالص طلای خویش را

То шавад рӯзии магари глмихи он дар офтоб

تا شود روزی مگر گلمیخ آن در آفتاب

Пеши шикарханди лутф ӯ намегардад сифед

پیش شکرخند لطف او نمی گردد سفید

Гарчи қанди субҳро созад мукаррари офтоб

گرچه قند صبح را سازد مکرر آفتاب

Дид то дар хонаи зини он блндоқбол ро

دید تا در خانه زین آن بلنداقبال را

Бар замини худро гирифт аз чархи ахзари офтоб

بر زمین خود را گرفت از چرخ اخضر آفتاب

Маҳзар ҳар кас ба тўқиъи қабул ӯ расед

محضر هر کس به توقیع قبول او رسید

намешавад аз равшанӣ ҳар меҳри маҳзари офтоб

می شود از روشنی هر مهر محضر آفتاب

То ба оби қудрати ин на Асияи гардон буд

تا به آب قدرت این نه آسیا گردان بود

То ба амр ҳақ шавад толеъи зи ховари офтоб

تا به امر حق شود طالع ز خاور آفتاب

Бар муроди ин баланди ахтар буд гардони сипеҳр

بر مراد این بلند اختر بود گردان سپهر

Барнатобад аз хати фармон ӯ сари офтоб

برنتابد از خط فرمان او سر آفتاب