Бидон ки мутасаввифаро алфозасту дақиқаҳо дар сухану хурдаҳо дар аҳвол ки ҳар ғофилӣ бидон воқиф нашавад , ва он аз китобу суннат берун нест .

بدان که متصوفه را الفاظ است و دقیقه‌ها در سخن و خرده‌ها در احوال که هر غافلی بدان واقف نشود، و آن از کتاب و سنت بیرون نیست.

Ҳар чаҳ мувофиқ шаръ набошад ҳар кас ки он кунад мхтӣ буд ва касе ки мувофиқ буд ҳақи таъолии вайро нигоҳ дорад ва эшон тавфиқ аз ҳазрат ёфтаанд . Пас дар ҳимояти ҳифз ӯ бошанд .

هر چه موافق شرع نباشد هر کس که آن کند مخطی بود و کسی که موافق بود حق تعالی وی را نگاه دارد و ایشان توفیق از حضرت یافته‌اند. پس در حمایت حفظ او باشند.

Аввали онкӣ дар миёни ҷамоатии як касро дастор биафтад ҷумла мувофиқат кунанд , ва агар касе ҷомаро пора кунад онро ба адаб хирқа кунанд , ва аз он ҳар касе порае бар ҷома дузанд сабаби ягонагӣ дар миёни эшон . Ва мадори ин бар ҳадисаст , « қоли расӯли аллоҳи алмؤмнўни кнФси воҳида ,у қол‑ълиаҳи алслўаҳи волслом‑олмؤмни ллмؤмни колбинони ишди баъза баъзан . »

اول آنکه در میان جماعتی یک کس را دستار بیفتد جمله موافقت کنند، و اگر کسی جامه را پاره کند آن را به ادب خرقه کنند،و از آن هر کسی پاره‌ای بر جامه دوزند سبب یگانگی در میان ایشان. و مدار این بر حدیث است، «قال رسول اللّه المؤمنون کنفس واحدة، و قال‑علیه الصلوة والسلام‑المؤمن للمؤمن کالبینان یشد بعضه بعضاً.»

Дигари онкии якдигари роохихўоннд , ба лафз « бародар » хитоб кунад . Ва ин «ро » аз китобу суннат далоиласт .

دیگر آنکه یکدیگر رااخیخوانند، به لفظ «برادر» خطاب کند. و این «را» از کتاب و سنت دلایل است.

Аммо аз китоб , « қоли аллоҳи таъолӣ : анмои алмؤмнўни ахўаҳ » .

اما از کتاب، «قال اللّه تعالی: انما المؤمنون اخوة».

Ва аммо аз суннат , онкии расӯл чун охир алзмонёнро ёд кард гуфт : « вошўқои илои лқоءи ихвонӣ » . Анбёءи собиқро ба лафз « бародар » ёд кардааст , чунонкӣ дар ҳадиси банноӣ гармоба гуфт : « банноҳо ахии сулаймон » . Ва дар ҳадис мроҷ мегуяд : ҷбрӣил‑и маро ба осмонҳо барад . Пайғомбароне ки дар осмонҳо буданд чўнъисӣ ва адрис‑‑мӣ гуфтанд « марҳабои болохи алсолҳ »у марои бародари хонданд .

و اما از سنت، آنکه رسول چون آخر الزمانیان را یاد کرد گفت: «واشوقا الی لقاء اخوانی». انبیاء سابق را به لفظ «برادر» یاد کرده است، چنانکه در حدیث بنای گرمابه گفت:«بناها اخی سلیمان». و در حدیث مراج می‌گوید: جبرئیل‑ مرا به آسمانها برد. پیغامبرانی که در آسمانها بودند چونعیسی و ادریس‑‑می‌گفتند «مرحباً بالاخ الصالح» و مرا برادر خواندند.

Пас лафз « ахӣ » исмӣаст ки расӯли анбиёро бад-ӣни ном хондаасту анбё‑‑оўро бад-ӣни ном хондаанд . Ёд кард мутасаввифа аз ӣнҷоаст .

پس لفظ «اخی» اسمی است که رسول انبیا را بدین نام خوانده است و انبیا‑‑او را بدین نام خوانده‌اند. یاد کرد متصوفه از اینجا است.

Дигари онкии туркӣ аз яке дар вуҷӯд ояд чун хоҳанд ки боз гӯйанд ба мақдами худ руҷӯъ кунанд . Ҳама дар пеш ӯ ба ҳурмат биншинанд то ҳар чаҳ маслиҳат буд он мақдам бигӯед ва ҳама бипазиранд ва ҳеҷ эътироз накунанд .

دیگر آنکه ترکی از یکی در وجود آید چون خواهند که باز گویند به مقدم خود رجوع کنند. همه در پیش او به حرمت بنشینند تا هر چه مصلحت بود آن مقدم بگوید و همه بپذیرند و هیچ اعتراض نکنند.

Ва бноء ин бидон асткаҳи сҳобҳ‑рзўони аллоҳи ълиҳм‑нздики расӯл дар омадандӣ , ва ба ҳурмати бншстндӣ ва ҳеҷ каси эътироз ва ақтроҳ накардӣ . Мнтзрбўдндӣ то ӯ чаҳ фармоед . Ончӣ фармудӣ қиблаи хўдсохтндӣ ва гуфтаанд : « ашшайхи фии қавмаи колнбии фии уммата » . Руҷӯъи мутасаввифа ба машойих чун рҷўъсҳобҳости бҳрсўл .

و بناءٍ این بدان استکه صحابه‑رضوان اللّه علیهم‑نزدیک رسول در آمدندی، و به حرمت بنشستندی و هیچ‌کس اعتراض و اقتراح نکردی. منتظربودندی تا او چه فرماید. آنچه فرمودی قبلهٔ خودساختندی و گفته‌اند: «الشیخ فی قومه کالنبی فی امته». رجوع متصوفه به مشایخ چون رجوعصحابهاست بهرسول .

Дигрчўн дар хонақоҳӣ раванд гӯйанд бояд ки мусофири дасти рост холӣ дорад . Бноءи ин бар онаст кҳрсўли ‑Фрмўд ки мусулмонӣ ба мусулмонӣ расад ки дасти рост ӯ бигирад ки ҳеҷ ду мусулмон ба ҳам нарасанд ки дасти як дигар нагиранд , ало ки ҳақи таъолӣ бар ҳар ду раҳмат кунад . Азон рӯй дасти рост ба вақт рафтан дар хонақоҳ тиҳӣ доранд то ин суннат азишон фӯт нашавад ва аз он маҳрӯм намонанд .

دیگرچون در خانقاهی روند گویند باید که مسافر دست راست خالی دارد. بناءٍ این بر آن است کهرسول ‑فرمود که مسلمانی به مسلمانی رسد که دست راست او بگیرد که هیچ دو مسلمان به هم نرسند که دست یک دیگر نگیرند، الا که حق تعالی بر هر دو رحمت کند. ازان روی دست راست به وقت رفتن در خانقاه تهی دارند تا این سنت ازیشان فوت نشود و از آن محروم نمانند.

Дигари онкӣ чун мурӣдро дар самоъи вақт хуш шавад , суннат онаст ки пеш мқдмхўд равад ва рӯй дар пой ӯ бимолад , ва ин шукр неъматаст ки ҳеҷ нест баробари ҳидоят ва ҳеҷ шукри нисткомлтр аз суҷуд .

دیگر آنکه چون مرید را در سماع وقت خوش شود، سنت آن است که پیش مقدمخود رود و روی در پای او بمالد، و این شکر نعمت است که هیچ نیست برابر هدایت و هیچ شکر نیستکاملتر از سجود.

Ва мубтадиро роҳи ҷуз бар ҳидояти ҳақ таъолӣ нест ба воситаи мунтаҳӣ .

و مبتدی را راه جز بر هدایت حق تعالی نیست به واسطهٔ منتهی.

Пас ҳар гуҳи мубтадиро ҳолатӣ тоза шавад дар самоъи он ҳолат футуҳасту футуҳи неъмат буд аз ҳақи таъолӣ , ва ин неъмат бидон мубтадӣ ба воситаи шафқату тарбияти пер расида бошад . Чўноини неъмат бадв расад шукр бирав воҷиб бошад .

پس هر گه مبتدی را حالتی تازه شود در سماع آن حالت فتوح است و فتوح نعمت بود از حق تعالی، و این نعمت بدان مبتدی به واسطهٔ شفقت و تربیت پیر رسیده باشد. چوناین نعمت بدو رسد شکر برو واجب باشد.

Ва як шукр ки дар ваии ду ҳақ гзордаҳ шавад он кас ки пеши мақдами худ рӯй бар замин наад то ҳурмату шукр дар он як суҷуд ҳосил ояд : суҷуди шукри ҳақи таъолӣу ҳурмати пер . Ва ин аслӣ азимаст дар тариқат . Инкори дарин аз ҷаҳл бошад аз онкии азизи корӣ буд ки дар феълии ду фоида ҳосил ояд .

و یک شکر که در وی دو حق گزارده شود آن کس که پیش مقدم خود روی بر زمین نهد تا حرمت و شکر در آن یک سجود حاصل آید: سجود شکر حق تعالی و حرمت پیر. و این اصلی عظیم است در طریقت. انکار درین از جهل باشد از آنکه عزیز کاری بود که در فعلی دو فایده حاصل آید.

Ва дигари онкӣ ҳар ки аз миёни ҷамъ ғоиб шавад ҳадис ӯ накунанд ки расӯл гуфтааст : « зикри алғоиби ғайба » ,у рсўл‑ълиаҳи алслўаҳи волслом‑оз ғайбат наҳй кардааст .

و دیگر آنکه هر که از میان جمع غایب شود حدیث او نکنند که رسول گفته است: «ذکر الغایب غیبة»، و رسول‑علیه الصلوة والسلام‑از غیبت نهی کرده است.

Ва ҳқ‑сбҳонаҳ ва тъоли‑мӣ фармоед : « аиҳби аҳдкми ани иأкли лхм ахиаҳ мето фикри ҳтмўаҳ . »

و حق‑سبحانه و تعالی‑می‌فرماید: «ایحب احدکم ان یأکل لخم اخیه میتاً فکر هتموه.»

Ва дигари онкии ихтиёри эшон суфра бӯдааст ки ҳаргиз хон наниҳанд ки расӯли пайвастаи суфра ниҳодааст ва аз хон наҳй кардааст .

و دیگر آنکه اختیار ایشان سفره بوده است که هرگز خوان ننهند که رسول پیوسته سفره نهاده است و از خوان نهی کرده است.

Дигари онкӣ чун суфра бунаанд то нахуст « бисмии аллоҳ » нгўинди даст бар он набаранд . Бноءи он бад-ӣн асласт ки ҳқ‑сбҳонаҳ ва тъоли‑мӣ фармоед : « влои тأклўи ммолми изкри исми аллоҳи алайҳ ,у расӯлро чунон будӣ ки чун таом пеш ниҳоданд даст фароз накардӣ то нахуст дуо нагуфтӣ .

دیگر آنکه چون سفره بنهند تا نخست «بسم اللّه» نگویند دست بر آن نبرند. بناءٍ آن بدین اصل است که حق‑سبحانه و تعالی‑می‌فرماید: «ولا تأکلو ممالم یذکر اسم اللّه علیه، و رسول را چنان بودی که چون طعام پیش نهادند دست فراز نکردی تا نخست دعا نگفتی.

Дигар чун бар суфра нишинанд сар дар пеши аФгннд ,у тариқ ҳурмат сипаранд . Асланин онаст кҳобўҳрирҳ‑рзии аллоҳ ънҳ‑рўоит кунад аз расӯл гуфт : ҳеҷ кас аз шумо мабод ки татаббуъи луқма бародарӣ кунад ки набояд ки ӯ шарм дорад , ва ин соҳиби назарро вабол ҳосил ояд .

دیگر چون بر سفره نشینند سر در پیش افگنند، و طریق حرمت سپرند. اصلاین آن است کهابوهریره‑رضی اللّه عنه‑روایت کند از رسول گفت: هیچ کس از شما مباد که تتبع لقمهٔ برادری کند که نباید که او شرم دارد، و این صاحب نظر را وبال حاصل آید.

Дигари онкии яке аз эшон агар ба таоми муҳтоҷ буд чун ба таом расад , агар муҳтоҷӣ дигар бинад , ба тарк он бигӯед ва эсор кунад . Амӣралмуъминӣни ъли‑рзии аллоҳи ънҳ‑мдти се рӯз дар хона ӯ ҳеҷ таом набӯд , рӯзи сеюм ду се қурс ба дстоўрднд ва ҷамъ шуданд то ба кор баранд . Дарвешӣ ба дар ҳуҷра омаду таом талаб кард . Он қурсҳо биравӣ эсор карданд . Ҷабраили дарҳоли ин оят оварад : «у иؤсрўни алии анФсҳму луи кони баҳами хсосаҳ » . Эшон ба умед дарёфт ин санои пайвастаи роҳ эсор супурданд .

دیگر آنکه یکی از ایشان اگر به طعام محتاج بود چون به طعام رسد، اگر محتاجی دیگر بیند، به ترک آن بگوید و ایثار کند.امیرالمؤمنین علی‑رضی اللّه عنه‑مدت سه روز در خانهٔ او هیچ طعام نبود،روز سوم دو سه قرص به دستآوردند و جمع شدند تا به کار برند.درویشی به در حجره آمد و طعام طلب کرد. آن قرصها بروی ایثار کردند.جبرئیل درحال این آیت آورد: «و یؤثرون علی انفسهم و لو کان بهم خصاصة». ایشان به امید دریافت این ثنا پیوسته راه ایثار سپردند.

Дигари онкӣ чун даъвати раванд ба вақти суфраи мизбонро дуо гӯйанд ва онро инкор нишоед кард ки абўҳрирҳ‑рзии аллоҳ ънҳ‑рўоит кунад ки расӯл ҳар гуҳ ки наздик касе дар рафтӣ чун таоми пеши оўрндӣ дуо гуфтӣ ,у дуои ин будӣ ки омадани млоикаҳ ба хонаи ту муттасили бодо ,у таоми тўқўти солеҳони бод . Лафзи ҳадиси дуо инаст ки : « акли тъомкми алоброр , васлати алайкуми алмлоӣкаҳ . »

دیگر آنکه چون دعوت روند به وقت سفره میزبان را دعا گویند و آن را انکار نشاید کرد که ابوهریره‑رضی اللّه عنه‑روایت کند که رسول هر گه که نزدیک کسی در رفتی چون طعام پیش آورندی دعا گفتی، و دعا این بودی که آمدن ملایکه به خانهٔ تو متصل بادا، و طعام توقوت صالحان باد. لفظ حدیث دعا این است که: «اکل طعامکم الابرار، وصلت علیکم الملائکة.»

Ва дигари онкӣ ба охири суфра ширинӣ оваранд , « қол алнабӣ ани фии батни ибни одами зовияи лоилўҳои алои алҳлоўаҳ : »

و دیگر آنکه به آخر سفره شیرینی آورند، «قال النبی ان فی بطن ابن آدم زاویه لایلوها الا الحلاوة:»

Дигар чун ба ҷое раванд гӯйанд : « лоитФрқўни алоъни дўоқ » .

دیگر چون به جایی روند گویند: «لایتفرقون الاعن دواق».

Вақте ҷамоатии нздикрсўл дар омаданд . Чун хостанд ки берун шўндрсўл гуфт сабр кунед то чизеи биоранд ки ҳар каси луқмае ба кор бурид .

وقتی جماعتی نزدیکرسول در آمدند. چون خواستند که بیرون شوندرسول گفت صبر کنید تا چیزی بیارند که هر کس لقمه‌ای به کار برید.

Ва низ ривоят кунанд кҳрсўл ҳар гуҳ ки ба хонаи яке аз саҳоба дршдӣ гуфтӣ ҳеҷ таомӣ ҳаст ки биёред ? ончӣ будӣ бёўрдндӣ , ва агар гуфтандӣ : чизе нест , бархестӣ ва берун омадӣ .

و نیز روایت کنند کهرسول هر گه که به خانهٔ یکی از صحابه درشدی گفتی هیچ طعامی هست که بیارید؟ آنچه بودی بیاوردندی، و اگر گفتندی: چیزی نیست، برخاستی و بیرون آمدی.

Дигари онкии ҳеҷ кас азишон таом танҳо нахурд кҳрсўл гуфтанд « шари анноси акли вҳдаҳ » .

دیگر آنکه هیچ کس ازیشان طعام تنها نخورد کهرسول گفتند «شر الناس اکل وحده».

Дигронкаҳ ҳар футуҳӣ ки бошад ҳам дар рӯз харҷ кунанд ва ҳеҷ чизи фардоро наниҳанд . Гӯйанд : « алмълўм шавам » .

دیگرآنکه هر فتوحی که باشد هم در روز خرج کنند و هیچ چیز فردا را ننهند. گویند: «المعلوم شوم».

Вақте расӯл ба хонаи балол дар рафт . Қурсӣ дид онҷои ниҳода . Гуфт эй балол ин чист ? гуфт ё расӯли аллоҳи фардоро ниҳодаам . Гуфт харҷ кун ки дар хазонаи худои таъолии нуқсони роҳи наёбад .

وقتی رسول به خانهٔ بلال در رفت. قرصی دید آنجا نهاده. گفت ای بلال این چیست؟ گفت یا رسول اللّه فردا را نهاده‌ام. گفت خرج کن که در خزانهٔ خدای تعالی نقصان راه نیابد.

Дигари онкӣ чун нақорӣ эшонро пеш ояд баъд аз истиғфор ширинӣ овараданд . Бноءи ин бар онаст ки чун касеро аз саҳоба бо дайгарӣ ваҳшатӣ шудӣ ба наздик расӯл омадандӣ . Чун аз ниқори бархестандӣ дар ҳуҷраи хурмо талаб кардандӣ . Ончӣ будӣ бёўрдндӣ . Расӯл бар саҳоба тафриқа кардӣ .

دیگر آنکه چون نقاری ایشان را پیش آید بعد از استغفار شیرینی آوردند. بناءٍ این بر آن است که چون کسی را از صحابه با دیگری وحشتی شدی به نزدیک رسول آمدندی. چون از نقار برخاستندی در حجره خرما طلب کردندی. آنچه بودی بیاوردندی. رسول بر صحابه تفرقه کردی.

Дигари онкии ходими хонақоҳи ончӣ футуҳ бошад нахусти пеши ҷамъи орад . Агар чизеи зёдтоид ба хонаи барад . Асли ин ҳадис аз онаст кҳомиролмؤмнини ъли‑рзии аллоҳ ънҳ‑рўоит кард ки расӯл вақте чизе дар ҳҷрҳоўрд . Фотмҳ‑рзии аллоҳи ънҳо‑гФт маро бидиҳ . Гуфт ба ту надаҳуму асҳоби сафаи берун гурусна мебошанд . Нахусти онҷо барам . Ончӣ зиёдат бошад пеши ту бози орм .

دیگر آنکه خادم خانقاه آنچه فتوح باشد نخست پیش جمع آرد. اگر چیزی زیادتآید به خانه برد. اصل این حدیث از آن است کهامیرالمؤمنین علی‑رضی اللّه عنه‑روایت کرد که رسول وقتی چیزی در حجرهآورد.فاطمه‑رضی اللّه عنها‑گفت مرا بده. گفت به تو ندهم و اصحاب صفه بیرون گرسنه می‌باشند. نخست آنجا برم. آنچه زیادت باشد پیش تو باز آرم.

Дигар касе дар миёни ҷамъ тафриқа мекунад , насиби худ ба охир наад . Мудороин бар онаст кҳрсўл дар он сафари кҳоби андак буд даст дар он қадаҳи ниҳод ва аз миёни ангуштони ваии оби равони гашт . Ҷумлаи саҳоба об хӯрданд . ӯ бимонад вобўбкр‑рзии аллоҳи ънҳ‑гФт ё расӯли аллоҳи ту бози хур ! гуфт « соқии алқўми охири ҳам шрбо . »

دیگر کسی در میان جمع تفرقه می‌کند، نصیب خود به آخر نهد. مداراین بر آن است کهرسول در آن سفر کهآب اندک بود دست در آن قدح نهاد و از میان انگشتان وی آب روان گشت. جملهٔ صحابه آب خوردند. او بماند وابوبکر‑رضی اللّه عنه‑گفت یا رسول اللّه تو باز خور! گفت«ساقی القوم آخر هم شرباً.»

Дигар чун ҷое дар раванд гӯйанд мо ҳзр биёред ки такаллуф шарт нест . Яке аз саҳоба ривоят кунад ки наздики салмон дар рафтам . Нону моҳӣ пеш оварад ва гуфт мо ҳзри ин буд , ки расӯл наҳй фармӯдааст аз такаллуф ки : « аноу атқёءи умматии албри амни алтклФ . » .

دیگر چون جایی در روند گویند ما حضر بیارید که تکلف شرط نیست. یکی از صحابه روایت کند که نزدیک سلمان در رفتم. نان و ماهی پیش آورد و گفت ما حضر این بود،که رسول نهی فرموده است از تکلف که: «انا و اتقیاءٍ امتی البر امن التکلف.».

Ва дигари хурда ҳо бошад эшонро ки асл он раст боз ояд , лекини зикри он китобро аз фоида бор дорад .

و دیگر خرده‌ها باشد ایشان را که اصل آن رست باز آید، لیکن ذکر آن کتاب را از فایده بار دارد.