Бидон ки хлътӣ ки ҳақи таъолии хавоси худро дар пӯшад мшоҳдтасту нишон ӯ ҳузураст ки одамӣ ба зоҳиру ботин ҳозир шавад . Чун ба зоҳири ҳозир буд мшоҳд ғайб шавад аз асрори иззат ва аз давлати назари ҳақи таъолӣ баҳра ёбад , « ӯ алқии алсмъу ҳўи шаҳид . »

بدان که خلعتی که حق تعالی خواص خود را در پوشد مشاهدت است و نشان او حضور است که آدمی به ظاهر و باطن حاضر شود.چون به ظاهر حاضر بود مشاهد غیب شود از اسرار عزت و از دولت نظر حق تعالی بهره یابد، «او القی السمع و هو شهید.»

Нишони мшоҳдти дил ҳозираст . Хлътӣаст ки ҳақи таъолии бандагонро фармоед ки пайваста бар даргоҳ ҳозир бошанд ба ҷамъияту ҳузури вақт ва аз иштиғоли фориғ . Пас аз фароғату ҳузури вақти дидау дил ӯро кушода гирданд . Мтолъти бадоеъи рубубияту идроки асрор иззат кунанд то ҳамеша ҳар чаҳ дар ғайб равад май бенанд . Ҳаргиз ғоиб нашавад ва дар ҳиҷоб ва тафриқа науфтад .

نشان مشاهدت دل حاضر است. خلعتی است که حق تعالی بندگان را فرماید که پیوسته بر درگاه حاضر باشند به جمعیت و حضور وقت و از اشتغال فارغ. پس از فراغت و حضور وقت دیده و دل او را گشاده گرداند. مطالعت بدایع ربوبیت و ادراک اسرار عزت کنند تا همیشه هر چه در غیب رود می‌بینند. هرگز غایب نشود و در حجاب و تفرقه نیفتد.

Қӯти ҳузур касеро буд ки қурби ҳақи таъолӣ дар ҳама аҳвол мебинад ва медонад ки наздикаст ба ҳамаи ҷаҳонён ба илм , ва наздикаст ба хавос ба назар . Псдри он қурб шарм дорад ки ба корӣ машғӯл гардад ё бо дайгарии инси талабад , бал ки аз ҳама эъроз кунаду тарк ишғол бигӯед , ба мадади яқин бар бисоти қурб ҳозир шавад , аз баҳри мшоҳдти як қатра ба вай диҳанд то аташи талаби худро таскинӣ диҳад .

قوت حضور کسی را بود که قرب حق تعالی در همه احوال می‌بیند و می‌داند که نزدیک است به همهٔ جهانیان به علم، و نزدیک است به خواص به نظر. پسدر آن قرب شرم دارد که به کاری مشغول گردد یا با دیگری انس طلبد، بل که از همه اعراض کند و ترک اشغال بگوید، به مدد یقین بر بساط قرب حاضر شود، از بحر مشاهدت یک قطره به وی دهند تا عطش طلب خود را تسکینی دهد.

Бузургон гуфтаанд мшоҳдт ҳузураст бар бисоти қурб ,у мадад ҳақиқатасту яқин , втрк ишғоласт дар роҳи талаби ҳақи таъолӣ ,у вқўФбри ҳақоиқи дайн .

بزرگان گفته‌اند ‌مشاهدت حضور است بر بساط قرب، و مدد حقیقت است و یقین، وترک اشغال است در راه طلب حق تعالی، و وقوفبر حقایق دین.

Ва асҳоби мшоҳдти се навъаст : аввалу садру камол .

و اصحاب مشاهدت سه نوع است: اول و صدر و کمال.

Баъзе дар аввал абтдоءмшоҳдт доранд . Чнонкҳобўбкри вости‑рҳмаҳи аллоҳи ълиҳ‑гФти бдоити мшоҳдт нгрстнаст ба чизҳо ба чашми ибрату мутолиаи асрор ғайбаст ба дидаи фикрат ва ин халъату мартабат мурӣдонасту ҳолат авваласт аз мшоҳдт .

بعضی در اول ابتداءمشاهدت دارند. چنانکهابوبکر واسطی‑رحمة اللّه علیه‑گفت بدایت مشاهدت نگرستن است به چیزها به چشم عبرت و مطالعهٔ اسرار غیب است به دیدهٔ فکرت و این خلعت و مرتبت مریدان است و حالت اول است از مشاهدت.

Ва баъзе ки дар садр мшоҳдтанд чунон бошанд кҳобўсъиди хроз‑рҳмаҳи аллоҳи ълиҳ‑гФт ки ҷумлаи хилоиқ дар қабзаи қудрати худованди олами анд‑ҷлу ҷалолау азми шأнҳ‑ . Чун марди ғариқ мшоҳдт шавад ҳузури миён ӯу ҳақ шоҳид гардад . Дарави ҳаму сар ӯ ҷуз ҳақ намонад . Ағёр ботил шаваду ҳақ ҳосил гардад , ва ин қадами гоҳ муваҳҳидонаст .

و بعضی که در صدر مشاهدت‌اند چنان باشند کهابوسعید خراز‑رحمة اللّه علیه‑گفت که جملهٔ خلایق در قبضهٔ قدرت خداوند عالم‌اند‑جل و جلاله و عظم شأنه‑. چون مرد غریق مشاهدت شود حضور میان او و حق شاهد گردد. درو هم و سر او جز حق نماند. اغیار باطل شود و حق حاصل گردد، و این قدم‌گاه موحدان است.

Ва баъзе дар мушоҳида ба камол расидаанд , чнонкҳбўъмрўмки‑қдси аллоҳ рўҳҳ‑гФтаҳаст ки мушоҳидаи аҳд диласт бо ҳақи таъолӣ ки бо ҳеҷ нанигарад , ало ки ҳақро дар он чиз бинад . Аз онкӣ дар ончизи назари он каси варои ҳақ буд , аз ваии ҳеҷ нтлбди ҷузи назари вай , ва ин кас дар ҳузуру ғайбати яксон буд . Агар дар худ нигарад , ва агар дар дайгарӣ нигарад ҷузи ҷамол рубубият набинад .

و بعضی در مشاهده به کمال رسیده‌اند، چنانکهبوعمرومکی‑قدس اللّه روحه‑گفته است که مشاهده عهد دل است با حق تعالی که با هیچ ننگرد، الا که حق را در آن چیز بیند. از آنکه در آنچیز نظر آن کس ورای حق بود، از وی هیچ نطلبد جز نظر وی، و این کس در حضور و غیبت یکسان بود. اگر در خود نگرد، و اگر در دیگری نگرد جز جمال ربوبیت نبیند.

Ва ин ҳолати мрФўъон ва мақбулонаст , ва ин камол мшоҳдтаст ки ҳаракату сукӯн ӯ ҳамаи ҳақ буд . Вирои худ ғайбат намонад мавҷӯдоти ойӣна вай гардад . Ҷамоли ҳақ дар он ойӣна кашф шавад . Он кашфи сабаби ҳаёт ӯ гардад . Чунонкии боизид‑қдси аллоҳи рӯҳаи алъзиз‑гФт ки агар ҳақи таъолии як нафаси мадади мшоҳдти худ аз мо бозгирди дамор аз ҷони мо برارد .

و این حالت مرفوعان و مقبولان است، و این کمال مشاهدت است که حرکت و سکون او همه حق بود. ویرا خود غیبت نماند موجودات آیینهٔ وی گردد. جمال حق در آن آیینه کشف شود. آن کشف سبب حیات او گردد. چنانکه بایزید‑قدس اللّه روحه العزیز‑گفت که اگر حق تعالی یک نفس مدد مشاهدت خود از ما بازگیرد دمار از جان ما برآرد.

Ва ин давлати мшоҳдтосҳоби сФҳро мувофиқат кунад ки пайваста ҷамъ бошанд дар вақти худ аз ағёри фориғ .

و این دولت مشاهدتاصحاب صفهرا موافقت کند که پیوسته جمع باشند در وقت خود از اغیار فارغ.

Бад-ӣни қадари сухан дар мшоҳдт ақтсор кардем ки мушоҳидаи худ дар иборат наомаду таксӣ дар муҳаббат содиқ нашавад завқи мушоҳидаи маълум ӯ нагардад ки мушоҳидаро ба муҳаббат тавон ёфту қадар ӯ бидон тавон донист . Ва баъди азин сухан дар муҳаббат гӯйем .

بدین قدر سخن در مشاهدت اقتصار کردیم که مشاهده خود در عبارت نیامد و تاکسی در محبت صادق نشود ذوق مشاهده معلوم او نگردد که مشاهده را به محبت توان یافت و قدر او بدان توان دانست. و بعد ازین سخن در محبت گوییم.