Бидон ки шарифтар аҳволии вникўтрини корӣ ки бродмӣ зоҳир шавад муҳаббатаст ки ҳеҷ ҷавҳар дар ниҳоди одамӣ таъбия нагардад азуи шарифтар , ва ҳеҷ халъат ба одамӣ ндиҳанд азуи азизтар , ва ҳарчӣ гуфтем аз аҳволу аъмоли муқаддамоти натиҷаи он муҳаббатаст . Мақсӯд аз муқаддамоти шоиста натоиҷ бошад . Пас натиҷаи ҳамаи хайрот муҳаббатаст .
بدان که شریفتر احوالی ونیکوترین کاری که برآدمی ظاهر شود محبت است که هیچ جوهر در نهاد آدمی تعبیه نگردد ازو شریفتر، و هیچ خلعت به آدمی ندهند ازو عزیزتر، و هرچه گفتیم از احوال و اعمال مقدمات نتیجهٔ آن محبت است. مقصود از مقدمات شایستهٔ نتایج باشد. پس نتیجهٔ همه خیرات محبت است.
Ва муҳаббати таъаллуқ диласт ба ҷамоли маҳбӯб ва ин ду навъаст : муҳаббати халқу муҳаббати ҳақ . Муҳаббати ҳақи таъолӣ асласту муҳаббати халқи фаръ ,у асл бар фаръи мақдам буд . Воз барои ин буд ки ҳақи таъолии асл дар зикри муҳаббати нахуст аз худ гуфт ки : « иҳбҳму иҳбўнаҳ »у онҷо ки ҳақиқатаст агар мардро муҳаббат ӯ набӯдӣ ҳаргизи қӯти даъвии муҳаббат ӯ надоштӣ .
و محبت تعلق دل است به جمال محبوب و این دو نوع است: محبت خلق و محبت حق. محبت حق تعالی اصل است و محبت خلق فرع، و اصل بر فرع مقدم بود. واز برای این بود که حق تعالی اصل در ذکر محبت نخست از خود گفت که: «یحبهم و یحبونه» و آنجا که حقیقت است اگر مرد را محبت او نبودی هرگز قوت دعوی محبت او نداشتی.
Овардаанд ки мардӣ канизакӣ дошт . Шабии канизакро дид дар гӯшае сар бар замин ниҳода мегуфт илоҳӣ ба ҳақи муҳаббати ту маро ки бар ман раҳмат кун ! хўоҷҳгФт эй канизаки чунин гӯ ки ба ҳақи муҳаббати ман туро ки брмн раҳмат кунӣ . Канизак гуфт эй хоҷа кист ки тоқати муҳаббат ӯ дорад пеш аз дӯстӣ ӯ бандаро .
آوردهاند که مردی کنیزکی داشت. شبی کنیزک را دید در گوشهای سر بر زمین نهاده میگفت الهی به حق محبت تو مرا که بر من رحمت کن! خواجهگفت ای کنیزک چنین گو که به حق محبت من ترا که برمن رحمت کنی. کنیزک گفت ای خواجه کیست که طاقت محبت او دارد پیش از دوستی او بنده را.
Пас дӯстии ҳақи таъолӣ мақдамасту асл онаст ,у дигари дӯстӣҳо фаръаст ,у бқоءи фаръ ба қавом асл бошад .
پس دوستی حق تعالی مقدم است و اصل آن است، و دیگر دوستیها فرع است، و بقاء فرع به قوام اصل باشد.
Ва бидон ки муҳаббати калима Эйаст мутлақ , бар ҳар ҷониб ки хавосии туоне баст . Ҳамдар он итлоқи ҳақиқаташи маълум бояд кард , онгаҳ муқайяд шавад ба ҷавониб .
و بدان که محبت کلمهای است مطلق، بر هر جانب که خواصی توانی بست. همدر آن اطلاق حقیقتش معلوم باید کرد، آنگه مقید شود به جوانب.
Ва дар ҳақиқати муҳаббати сухан бисёраст .
و در حقیقت محبت سخن بسیار است.
Абўҳриҳ‑рзии аллоҳ ънҳ‑рўоит кунад аз расӯл ки гуфт чун ҳақи таъолии бандаеро дӯст дорад , ҷбрӣилро гуяд фалони бандаро дӯст дорам , шумо низ ӯро дӯст доред . Аҳли осмонҳо ӯро дӯст гиранд . Пас вайро наздики аҳли замини қабӯлӣ дар дилҳо наад . Ва чун бандаеро душман дорад , инси молк‑рзии аллоҳи ънҳ‑нпндорм ки андари душманӣ ҳамчунин гуяд .
ابوهریه‑رضیاللّه عنه‑روایت کند از رسول که گفت چون حق تعالی بندهای را دوست دارد،جبرئیلرا گوید فلان بنده را دوست دارم، شما نیز او را دوست دارید. اهل آسمانها او را دوست گیرند. پس وی را نزدیک اهل زمین قبولی در دلها نهد. و چون بندهای را دشمن دارد،انس مالک‑رضیاللّه عنه‑نپندارم که اندر دشمنی همچنین گوید.
Шбли‑рҳмаҳи аллоҳи ълиҳ‑гўид ки муҳаббатро аз он муҳаббат ном кардаанд ки ҳарчӣ дар дил буд биҷузи маҳбӯби ҳама ромҳў кунад .
شبلی‑رحمة اللّه علیه‑گوید که محبت را از آن محبت نام کردهاند که هرچه در دل بود بجز محبوب همه رامحو کند.
Абдуллоҳи ибни алмборк‑рҳмаҳи аллоҳи ълиҳ‑гўид ҳар киро муҳаббат доданд ва бар қадари муҳаббати вайро хашят ндиҳанд ӯ фирефта бошад .
عبداللّه ابن المبارک‑رحمة اللّه علیه‑گوید هر که را محبت دادند و بر قدر محبت وی را خشیت ندهند او فریفته باشد.
Ибн мсрўқгўидсмнўнро дидам дар муҳаббат сухан мегуфт , қнодили масҷиди пораи пора май гашт .
ابن مسروقگویدسمنونرا دیدم در محبت سخن میگفت، قنادیل مسجد پاره پاره میگشت.
Абўмўси‑рзии аллоҳ ънҳ‑гўидрсўлро гуфтанд мардии қавмиро дӯст дорад ва бадишон нарасад ? гуфт мард бо он буд ки дӯсташ дорад .
ابوموسی‑رضیاللّه عنه‑گویدرسولرا گفتند مردی قومی را دوست دارد و بدیشان نرسد؟ گفت مرد با آن بود که دوستش دارد.
Бўъсмони ҳиригўиди азобўҳФсшнидм ки гуфт бештари фасоди аҳвол аз се чизи хезад : аз фисқи орифон , ва аз хиёнати муҳибон , ва аз дурӯғи мурӣдон .
بوعثمان حیریگوید ازابوحفصشنیدم که گفت بیشتر فساد احوال از سه چیز خیزد: از فسق عارفان، و از خیانت محبان، و از دروغ مریدان.
Фисқи орифони фарои гузоштани гӯшу чашму забон буд ба асбоби дунёу манофеи он ,у хиёнати муҳибони ихтиёри ҳўоءи эшон буд бар рзоءҳқи таъолӣ бидонча пеш ояд ,
فسق عارفان فرا گذاشتن گوش و چشم و زبان بود به اسباب دنیا و منافع آن، و خیانت محبان اختیار هواء ایشان بود بر رضاءحق تعالی بدانچه پیش آید،
Ва дурӯғи мурӣдон ки зикри халқу рӯяти эшон бар зикри ҳақи таъолӣу рӯятов ғалаба кунад .
و دروغ مریدان که ذکر خلق و رویت ایشان بر ذکر حق تعالی و رویتاو غلبه کند.
Ва гуфтаанд муҳаббат эсораст , чунонкӣ знъзизмср гуфт дар дўстииўсФ‑баҳ ниҳоят расед гуноҳи ҳама бо ҷониб худ оварад . Гуфт « анои роўдтаҳи ан нафса » , он ҳама ман кардам ки ӯро ба худ даъват кардам , бар хештан ба хиёнат гувоҳӣ дод .
و گفتهاند محبت ایثار است، چنانکه زنعزیزمصر گفت در دوستییوسف‑به نهایت رسید گناه همه با جانب خود آورد. گفت «انا راودته عن نفسه»، آن همه من کردم که او را به خود دعوت کردم، بر خویشتن به خیانت گواهی داد.
Ҷнидгўид‑рҳмаҳи аллоҳи ълиҳ‑чўни муҳаббат дарс гардад шарт адаб бархезад .
جنیدگوید‑رحمة اللّه علیه‑چون محبت درس گردد شرط ادب برخیزد.
Бндорбни алҳсингўидмҷнўнро ба хоб дидам . Гуфтам худо бо ту чаҳ кард ? гуфт маро биёмурзед ва ҳуҷҷатӣ гардонид маро бар муҳибон .
بنداربن الحسینگویدمجنونرا به خواب دیدم. گفتم خدا با تو چه کرد؟ گفت مرا بیامرزید و حجتی گردانید مرا بر محبان.
Шбли‑рҳмаҳи аллоҳи ълиҳ‑гўиди муҳиб агар хомӯш шавад ҳалок гардад ;у ориф агар хомӯш набошад ҳалок шавад .
شبلی‑رحمة اللّه علیه‑گوید محب اگر خاموش شود هلاک گردد؛ و عارف اگر خاموش نباشد هلاک شود.
Бўиъқўби алсўсигўиди муҳаббат дуруст наёяд магар ба берун омадан аз дидани муҳаббат , ва ба дидан маҳбӯб нест шудан .
بویعقوب السوسیگوید محبت درست نیاید مگر به بیرون آمدن از دیدن محبت، و به دیدن محبوب نیست شدن.
Бўсъиди хрозгўиди расӯлро хоби дидмгФтм ё расӯли аллоҳи маъзӯрами дори ки дӯстии худои маро машғӯл кардааст аз дӯстии ту . Гуфт ёбосъидҳр ки худоро дӯсти дарди маро дӯст дошта бошад .
بوسعید خرازگوید رسول را خواب دیدمگفتم یا رسول اللّه معذورم دار ک دوستی خدا مرا مشغول کرده است از دوستی تو. گفت یاباسعیدهر که خدا را دوست درد مرا دوست داشته باشد.
Робъҳмноҷот мекард ки илоҳӣ ҳар дил ки туро дӯст дорад , бисӯзӣ ! ҳотФиоўоз дод ки мо чунин накунем . Ба мо гумон бад мабар .
رابعهمناجات میکرد که الهی هر دل که ترا دوست دارد، بسوزی! هاتفیآواز داد که ما چنین نکنیم. به ما گمان بد مبر.
Мҳмдбни алФзлгўиди муҳаббати даври афтодани ҳама муҳаббатҳоаст аз дили магари муҳаббати маҳбӯб .
محمدبن الفضلگوید محبت دور افتادن همه محبتها است از دل مگر محبت محبوب.
Баъзе гуфтаанд муҳаббат ташвишӣ бошад дар дилҳо аз маҳбӯби хеш .
بعضی گفتهاند محبت تشویشی باشد در دلها از محبوب خویش.
Абулқосими насри ободигўид ки муҳаббатӣ буд ки мӯҷиб ӯ наҷот бошад аз қатл ,у муҳаббатӣ буд ки мӯҷиб ӯ хӯни рехтан буд .
ابوالقاسم نصر آبادیگوید که محبتی بود که موجب او نجات باشد از قتل، و محبتی بود که موجب او خون ریختن بود.
Яҳёи мъоз‑рҳмаҳи аллоҳи ълиҳ‑гўид ки муҳаббат онаст ки ба эҳсон зиёдат нагардад ва ба блокм нагардад .
یحیی معاذ‑رحمة اللّه علیه‑گوید که محبت آن است که به احسان زیادت نگردد و به بلاکم نگردد.
Ва гуфтаанд муҳаббат оҷиз кунад дилро аз идрок ва манъ кунад забонро аз иборот .
و گفتهاند محبت عاجز کند دل را از ادراک و منع کند زبان را از عبارات.
Саҳли бен ъбдоллҳ‑рҳмаҳи аллоҳи ълиҳ‑гўиди муҳаббати мувофиқат ҳақаст дар ҳамаи аҳволу мулозимати ин мувофиқат дар аъмолу аҳвол .
سهل بن عبداللّه‑رحمة اللّه علیه‑گوید محبت موافقت حق است در همهٔ احوال و ملازمت این موافقت در اعمال و احوال.
Ҷнидро‑қдси аллоҳи рўҳҳ‑прсиднд ки ҳақиқати ҳудус муҳаббат чист ? гуфт онкии сифоти маҳбӯби ҷои сифот муҳиб бигирад то аз муҳиби ҳеҷ асар намонад . Чун ин ҳосил шавад муҳаббат содиқ гардад . Ва нишони ин сидқи он буд ки агар ҳамаи балоҳои олам ҷамъ кунанд ва бидон муҳиб фиристанд ҳазимат нашавад , ва аз наъраи дӯстӣ кам накунад .
جنیدرا‑قدس اللّه روحه‑پرسیدند که حقیقت حدوث محبت چیست؟ گفت آنکه صفات محبوب جای صفات محب بگیرد تا از محب هیچ اثر نماند. چون این حاصل شود محبت صادق گردد. و نشان این صدق آن بود که اگر همه بلاهای عالم جمع کنند و بدان محب فرستند هزیمت نشود، و از نعرهٔ دوستی کم نکند.
Алии бен Саиди алъторчнин ҳикоят кард ки вақте май гузаштами шахсеро дидам дар гӯшае афтода , дасту пои бурӣдау аъзоъ ӯ табоҳ шуда . Знбўронгўшт аз вай ҷудо мекарданд . Ман онҷо рафтам , нек дар вай таъаммул кардам , ҳеҷ узвӣ дар вай беиллатӣ надидам . Гуфтам эй ҷавонмард чаҳ ҳоласт ?
علی بن سعید العطارچنین حکایت کرد که وقتی میگذشتم شخصی را دیدم در گوشهای افتاده، دست و پای بریده و اعضاء او تباه شده. زنبورانگوشت از وی جدا میکردند. من آنجا رفتم، نیک در وی تأمل کردم، هیچ عضوی در وی بیعلتی ندیدم. گفتم ای جوانمرد چه حال است؟
Бихандед ва гуфт ба иззату ҷалоли маҳбӯби ман ки агар аҷзоъи маро аз якдигар ҷудо кунад як зарраи дӯстӣ ӯ аз дили худ ҷудо накунам . Ранҷ бар колбудаст ,у муҳаббат бо ҷон . Бо ҳам чаҳ нисбат дорад !
بخندید و گفت به عزت و جلال محبوب من که اگر اجزاء مرا از یکدیگر جدا کند یک ذره دوستی او از دل خود جدا نکنم. رنج بر کالبد است، و محبت با جان. با هم چه نسبت دارد!
Абулҳасани нўри‑рҳмаҳи аллоҳ ълиҳ‑ро пурседанд аз муҳаббат , гуфт маҳви иродат ва сӯхтани ҳоҷат .
ابوالحسن نوری‑رحمة اللّه علیه‑را پرسیدند از محبت، گفت محو ارادت و سوختن حاجت.
Боизид‑қдси аллоҳ рўҳҳ‑ро пурседанд аз муҳаббат , гуфт бисёр аз худ ба андак бардоштан ,у андак аз дӯст ба бисёр бардоштан .
بایزید‑قدس اللّه روحه‑را پرسیدند از محبت، گفت بسیار از خود به اندک برداشتن، و اندک از دوست به بسیار برداشتن.
Қрши‑рои раҳмаи аллоҳи ълиҳ‑прсиднд ки нишон муҳаббат чист ? гуфт нишони ҳақиқӣ онаст ки муҳиби худро бакулӣ ба маҳбӯб бахшад то ҳар чаҳ хоҳад кунад ва бар ваии ҳеҷ эътироз накунад .
قرشی‑را رحمة اللّه علیه‑پرسیدند که نشان محبت چیست؟ گفت نشان حقیقی آن است که محب خود را بکلی به محبوب بخشد تا هر چه خواهد کند و بر وی هیچ اعتراض نکند.
Шблиро‑қдси аллоҳи рўҳҳ‑баҳи бемористон боз доштанд . Ҷамоатии наздик ӯ рафтанд . Вай пурсед ки шумо каёнед ? гуфтанд дӯстони тўоим .
شبلیرا‑قدس اللّه روحه‑به بیمارستان باز داشتند. جماعتی نزدیک او رفتند. وی پرسید که شما کیانید؟ گفتند دوستان توایم.
Даст фароз карду санги бадишон май андохт . Он ҷамоат бигурехтанд . Шблибхндид . Гуфт агар рост мегуед магрезед ки муҳиби содиқ аз маҳбӯби нгризд .
دست فراز کرد و سنگ بدیشان میانداخت.آن جماعت بگریختند.شبلیبخندید. گفت اگر راست میگویید مگریزید که محب صادق از محبوب نگریزد.
Ҳақи таъолӣ бҳъиси‑‑ўҳӣ фиристод ки брмнро аз дили банда махфӣ нест ва бар дили бандаи худ итилоъ кунам . Ҳар дил ки аз муҳаббати дунё холӣаст дар он дили муҳаббати худ нуҳум ва ҳар дил ки ба муҳаббати ҳақи таъолӣ ороста шуд ҳар чаҳ аз вай равад бар ҳамаи аъмоли муқаррабон мақдам шавад .
حق تعالی بهعیسی‑‑وحی فرستاد که برمن را از دل بنده مخفی نیست و بر دل بندهٔ خود اطلاع کنم. هر دل که از محبت دنیا خالی است در آن دل محبت خود نهم و هر دل که به محبت حق تعالی آراسته شد هر چه از وی رود بر همهٔ اعمال مقربان مقدم شود.
Яҳёи маози рози‑рҳмаҳи аллоҳи ълиҳ‑гўиди як зарраи муҳаббат дар дили ман беҳтар аз ибодати ҳафтод сола .
یحیی معاذ رازی‑رحمة اللّه علیه‑گوید یک ذره محبت در دل من بهتر از عبادت هفتاد ساله.
Муҳаббати чунон бояд ки беғараз буд . Аз онкӣ ҳар муҳаббат ки ба ғараз буд муъаллақ бошад ба иллат . Чун он иллат бирасад он муҳаббат низ бирасад . Ва он ҳавасӣ бошад , на муҳаббат буд .
محبت چنان باید که بیغرض بود. از آنکه هر محبت که به غرض بود معلق باشد به علت. چون آن علت برسد آن محبت نیز برسد. و آن هوسی باشد، نه محبت بود.
Сўси‑рҳмаҳи аллоҳ ълиҳ‑гФтаҳаст ҳақиқат онаст ки муҳиби хатари хеш фаромӯш кунад , ва аз маҳбӯби худ ҳоҷат нахоҳад .
سوسی‑رحمة اللّه علیه‑گفته است حقیقت آن است که محب خطر خویش فراموش کند، و از محبوب خود حاجت نخواهد.
Абулқосими насри ободи‑рҳмаҳи аллоҳ ълиҳ‑гФтаҳаст ҳақиқати маҳбӯбӣ сукӯнаст дар ҳамаи боб . Наздики бузургони маърифат мақдам бӯдааст .
ابوالقاسم نصر آبادی‑رحمة اللّه علیه‑گفته است حقیقت محبوبی سکون است در همهباب. نزدیک بزرگان معرفت مقدم بوده است.
Амосмнўн‑рҳмаҳи аллоҳи ълиҳ‑мҳбтро бар маърифати мақдам гардонидааст , аз онкӣ ба ҳеҷ аҳвол ҳар чизе ки таъаллуқ ба инсоният дорад дар гунҷад . Амомҳбт ғайритӣ дорад ки чун дар дилӣ нузул кунад иҷозати надиҳад ки ҳеҷ ғайриӣ бо ӯ муқовимату мувозибати намояд .
اماسمنون‑رحمة اللّه علیه‑محبت را بر معرفت مقدم گردانیده است، از آنکه به هیچ احوال هر چیزی که تعلق به انسانیت دارد در گنجد. امامحبت غیرتی دارد که چون در دلی نزول کند اجازت ندهد که هیچ غیری با او مقاومت و مواظبت نماید.
Ҳқ‑сбҳонаҳ ва тъоли‑бҳдоўд‑‑ўҳӣ кард ки ҳаром кардам муҳаббати худ бар дилҳое ки бо муҳаббати ман муҳаббатии дигар ёд кунанд .
حق‑سبحانه و تعالی‑بهداود‑‑وحی کرد که حرام کردم محبت خود بر دلهایی که با محبت من محبتی دیگر یاد کنند.
Ҳар дил ки даъвӣ ман кард онгаҳ ба дайгарӣ нигараст дар ман хоин шуд . Ва муҳаббати ман амонатӣаст , ҳар тасарруф ки дар вай кунӣ хиёнатаст .
هر دل که دعوی من کرد آنگه به دیگری نگرست در من خاین شد. و محبت من امانتی است، هر تصرف که در وی کنی خیانت است.
Ва расӯл гуфтааст хоин аз Монӣаст .
و رسول گفته است خاین از مانیست.
Пас шарти муҳаббат онаст ки ҷавҳари муҳаббати худро сиёнат кунад то ҳеҷ ғуборӣ биравӣ нанишинад ки фасодӣ ки ба аҳволи банда роҳ ёбад он буд ки дар муҳаббат хиёнат дорад . Ҳар мҳбткаҳ бидӯни маҳбӯби худ осоишӣ ёбад он муҳиб хоинаст .
پس شرط محبت آن است که جوهر محبت خود را صیانت کند تا هیچ غباری بروی ننشیند که فسادی که به احوال بنده راه یابد آن بود که در محبت خیانت دارد. هر محبتکه بدون محبوب خود آسایشی یابد آن محب خاین است.
Ва он мшоҳдт ки ёд карда омад қадар ӯ дар муҳаббат тавон донист ки муҳиб мастӣаст ки ҷуз ба мшоҳдти маҳбӯб ҳушёр нашаваду мастӣ ки аз мшоҳдт ояд васф натавон кард ,у ҳаргиз ҳушёр нашавад ва ин худкорӣ дигараст , ҳамаи аҳволи муқаддама онасту муҳаббати натиҷа ӯ ,у натиҷаи муҳаббат самоъасту андарон сухан гӯйем .
و آن مشاهدت که یاد کرده آمد قدر او در محبت توان دانست که محب مستی است که جز به مشاهدت محبوب هشیار نشود و مستی که از مشاهدت آید وصف نتوان کرد، و هرگز هشیار نشود و این خودکاری دیگر است، همه احوال مقدمهٔ آن است و محبت نتیجهٔ او، و نتیجهٔ محبت سماع است و اندران سخن گوییم.