АбуМуҳамад ва иқол кунӣа Абуабдулло , аз уламоу машойих бузург қадимаст бълўми зоҳиру улӯми усӯлу муомилоту ашорот , ва ӯро тасонифаст машҳур аз он китоб риоятасту ваии астози Бағдодён буд , ӯ аз аҳли Басра буд , ббғдод бирафта аз дунё дар санаи сулсу арбаъӣну моӣтини пас Аҳмади ҳанбали бадви сол .

ابومحمد و یقال کنیه ابوعبداللّه، از علما و مشایخ بزرگ قدیمست بعلوم ظاهر و علوم اصول و معاملات و اشارات، و او را تصانیف است مشهور از آن کتاب رعایتست و وی استاذ بغدادیان بود، او از اهل بصره بود، ببغداد برفته از دنیا در سنه ثلث و اربعین و مائتین پس احمد حنبل بدو سال.

Ҳорис гуфта : ман саҳеҳи ботинаи болмроқбаҳи волохлос , зини аллоҳи зоҳираи болмҷоҳдаҳу атбоъи алснаҳ . Ва ҳам вай гуфт : ман лами иҳзб нафса болрёзоти лои иФтҳи ?лаи алсбили илои суннии алмқомот .

حارث گفته: من صحیح باطنه بالمراقبة والاخلاص، زین اللّه ظاهره بالمجاهدة و اتباع السنه. و هم وی گفت: من لم یهذب نفسه بالریاضات لا یفتح له السبیل الی سنی المقامات.

Бўъбдоллаҳи хафиф ٭ гуяд : ақтдўи алхмсаҳи ман шиўхноу албоқўни слмўои аҳўолҳм : ҳориси алмҳосбӣу алҷнид ва рӯему ибни атоу умр ва бен Усмони алмаликии ٭и лонаами ҷмъўои байни алълму алҳқоиқ . Ва қоли алҳорс : сафаи алъбўдиаҳи ани лотарӣ лнФски маликоу тааллуми анки лои тамаллуки лнФски зроу лои нФъо .

بوعبداللّه خفیف ٭ گوید: اقتدو الخمسة من شیوخنا و الباقون سلموا احوالهم: حارث المحاسبی و الجنید و رویم و ابن عطا و عمر و بن عثمان الملکی ٭ لانهم جمعوا بین العلم و الحقایق. و قال الحارث: صفة العبودیة ان لا تری لنفسک ملکاً و تعلم انک لا تملک لنفسک ضراً و لا نفعاً.

Шайх алислом гуфт : кӣ ҳориси муҳосибии китоби муъаррифа тасниф карда буд ҳануз таҳрир накарда буд , ва берун наёварда , бо шогирдони намӯдан дар пеши ниҳода буд , дарон менагирист . Мард фаро даромад кас набӯд аз шогирдон вай гуфт : кист ? гуфт : мардӣаст ки мехоҳад ки масаълаи пурсад . Гуфт : дароӣ ! дршд гуфт : он маърифати ғайбӣ ки дар ғилофаст он ҳақ ҳақаст бар банда , ёбанда аст бирав ? башитоб ҷавоб гуфт : ҳақ ҳақаст бар банда . Он дарвеш гуфт : ки ҳақ ӯаст бар банда , пас чун атоаст бар банда ва ӯ май вғндд бар банда . Ҳорис гуфт : на ҳақ банда аст бирав дарвеш гуфт : азу бедод наёяд .

شیخ الاسلام گفت: کی حارث محاسبی کتاب معرفة تصنیف کرده بود هنوز تحریر نکرده بود، و بیرون نیاورده، با شاگردان نمودن در پیش نهاده بود، درآن می‌نگریست. مرد فرا درآمد کس نبود از شاگردان وی گفت: کیست؟ گفت: مردیست که می‌خواهد که مسئله پرسد. گفت: درای! درشد گفت: آن معرفت غیبی که در غلافست آن حق حق است بر بنده، یابنده است برو؟ بشتاب جواب گفت: حق حق است بر بنده. آن درویش گفت: که حق او است بر بنده، پس چون عطا است بر بندهٔ و او می‌وغندد بر بنده. حارث گفت: نه حق بنده است برو درویش گفت: ازو بیداد نیاید.

Шайх алислом гуфт : яъне ки ӯ нстонду конўои ҳақи баҳо , вобтғўои мо кутуби аллоҳи лакам . Воситӣ мегуяд : ки ӯ моро бон матолибат мекунад кӣ мо бар ӯ дорем , на ба онкӣ ӯ бар мо дорад , дар ҳақиқат ҳамчунин нест .

شیخ الاسلام گفت: یعنی که او نستاند و کانوا حق بها، وابتغوا ما کتب اللّه لکم. واسطی می‌گوید: که او ما را بآن مطالبت می‌کند کی ما بر او داریم، نه به آنکه او بر ما دارد، در حقیقت همچنین نیست.

Илоҳӣ ! ?ера бар ки ҳақаст ки ҷузи з ту нест , аз чаҳ касе нишон , ки ҳақ ва ҳақиқат якеаст .

الهی! ارا بر که حقست که جز ز تو نیست، از چه کسی نشان، که حق و حقیقت یکیست.