Алмқими болҳрму моти баҳои фии санаи арбъ ва сабъину слсмоӣаҳи шайх алислом гуфт қудси аллоҳи рӯҳау карами виҷҳа : кӣ шайхи бўбкри трсўсии ҳарамии номи ваии алии бен Аҳмади бен Муҳамад аст бимика бӯда муҷовир , солҳо шайхи Макка буд аз машойихи суфиён , вирои тоўси алҳрмин май хонданд аз иёдати ваии мардӣ бузург бӯда шогирди бўолҳсин молки٭ бӯда ва суҳбат кард , бо иброҳӣми бен шебони Кирмони шоҳӣу нисбат бова кардӣ . Шайхии бобаҳо буду вараъу некӯи истиқомат : дар санаи арбъ ва сабъин бирафта бимика .

المقیم بالحرم و مات بها فی سنه اربع و سبعین و ثلثمائه شیخ الاسلام گفت قدس اللّه روحه و کرم وجهه: کی شیخ بوبکر طرسوسی حرمی نام وی علی بن احمد بن محمد است بمکه بوده مجاور، سالها شیخ مکه بود از مشایخ صوفیان، ویرا طاوس الحرمین می‌خواندند از عیادت وی مردی بزرگ بوده شاگرد بوالحسین مالکی٭ بوده و صحبت کرد، با ابراهیم بن شیبان کرمان شاهی٭ و نسبت باو کردی. شیخی بابها بود و ورع و نیکو استقامت: در سنه اربع و سبعین برفته بمکه.

Шайхи слмии виро дар таърих наёварда вирои дида ва аз ақрони шайх сирўони٭ бӯда . Шайх алислом гуфт ки шайхи аббос фақир гуфт маро ки шайхи бўбкр ҳарамӣ гуфт : ки бимика меҳмон касе будем он мизбон канизакӣ дошт ки чизе бар донист хонд ва гуфт канизак бихонад ки :

شیخ سلمی ویرا در تاریخ نیاورده ویرا دیده و از اقران شیخ سیروانی٭ بوده. شیخ الاسلام گفت که شیخ عباس فقیر گفت مرا که شیخ بوبکر حرمی گفت: که بمکه مهمان کسی بودیم آن میزبان کنیزکی داشت که چیزی بر دانست خواند و گفت کنیزک بخواند که:

Ломнии Фики мъшр٭и Фоқлўои воксрўо

لامنی فیک معشر٭ فاقلوا واکثروا

Порсии он буд : ки қавмӣ аз баҳри ту марои маломат бисёр карданд ва андак карданд . Дарвешӣ барпоӣ хост бонги бикрад . Ва барҷои мурдаи биФтод .

پارسی آن بود: که قومی از بهر تو مرا ملامت بسیار کردند و اندک کردند. درویشی برپای خاست بانگ بکرد. و برجای مرده بیفتاد.

Вақте дигари шайхи алисломи ин ҳикоят кард ва гуфт : Айюби наҷҷори кўзи пушт буду пеш ӯ брхўонднди порсӣ , ӯ бархест ва рақс кард бо пушти рост . Онгоҳ гуфт : нафир аз ту ,у биФтод ва биҳуш шуд , се рӯзи чунон май буд вбрФт .

وقتی دیگر شیخ الاسلام این حکایت کرد و گفت: ایوب نجار کوز پشت بود و پیش او برخواندند پارسی، او برخاست و رقص کرد با پشت راست. آنگاه گفت: نفیر از تو، و بیفتاد و بیهوش شد، سه روز چنان می‌بود وبرفت.

Шайх алислом гуфт : ки бўолФрҷ врсони٭ гуяд : кӣ Абулқосими соиҳ ҷоӣӣ нишаста буд дар меҳмонӣ бо қавмӣ , гӯянда бархонад :

شیخ الاسلام گفت: که بوالفرج ورثانی٭ گوید: کی ابوالقاسم سایح جائی نشسته بود در مهمانی با قومی، گویندهٔ برخواند:

Кули байти анати сокина

کل بیت انت ساکنه

Ғайри муҳтоҷи илои алсрҷ

غیر محتاج الی السرج

Вҷҳки алмомўли ҷҷтно

وجهک المامول ججتنا

Явми изтии анноси болҳҷҷ

یوم یذتی الناس بالحجج

Лои атоҳи аллоҳи лии Фрҷо

لا اتاح اللّه لی فرجاً

Иўмои адъўи амнки болФрҷ

یوماً ادعو امنک بالفرج

Бўолқосми соиҳи даст рост баровард бонгии бикраду биФтод , бпосиднд бирафта буд раҳмаи аллоҳ .

بوالقاسم سایح دست راست برآورد بانگی بکرد و بیفتاد، بپاسیدند برفته بود رحمه اللّه.

Шайх алислом гуфт : кӣ мҳмдъмр ншопўрӣ гуяд : кӣ вақте чизеи афтода буд мардумонро , аз шаҳри бирў рафта буданд . Дар масҷиди дарвешӣ буд бо кунҷӣ ва ман будам дар масҷид . Гӯяндаи даромад , дарвеш гуфт : марои аизр чизе бигӯӣ , вай бархонад :

شیخ الاسلام گفت: کی محمدعمر نشاپوری گوید: کی وقتی چیزی افتاده بود مردمان را، از شهر بیرو رفته بودند. در مسجد درویشی بود با کنجی و من بودم در مسجد. گویندهٔ درامد، درویش گفت: مرا ایذر چیزی بگوی، وی برخواند:

Алифяти бинӣу байни алҳби муъаррифа

الفیت بینی و بین الحب معرفة

Лои тнқзӣ абадан ӯ тнқзии алобд

لا تنقضی ابداً او تنقضی الابد

Лохри ҷини ман алднёу ҳбкм

لاخر جن من الدنیا و حبکم

Байни алҷўонҳи лами ишър ба аҳад

بین الجوانح لم یشعر به احد

Он дарвеши биФтод , ва май тпид , то миёни дўнмоз , онгаҳ бёромид , чун бнгрстм , вай бирафта буд

آن درویش بیفتاد، و می‌طپید، تا میان دونماز، آنگه بیارامید، چون بنگرستم، وی برفته بود

Шайх алислом гуфт : ки сӯфӣ дар шаҳр аблаҳ мерафт миёни Басра ва Кӯфааст бнздик кӯшкӣ расед « сахт » некӯ , ва барон кӯшки меҳтарӣ буд , пеши ваии канизакии мғнӣ , самоъ мекард , он дарвеши овози бшинд ки канизак мекард , ва ин байт мегуфт :

شیخ الاسلام گفت: که صوفی در شهر ابله می‌رفت میان بصره و کوفه است بنزدیک کوشکی رسید «سخت» نیکو، و بران کوشک مهتری بود، پیش وی کنیزکی مغنی، سماع می‌کرد، آن درویش آواز بشیند که کنیزک می کرد، و این بیت می‌گفت:

Кули явми ттлўни ғайри ҳозои бки аҳсан

کل یوم تتلون غیر هذا بک احسن

Кули явми ттҳўли ғайриҳозои бки аҷмл

کل یوم تتحول غیرهذا بک اجمل

Он дарвешро хуш омад , ва он бар хӯрду пирки вай буд дар рақси истода вмӣ гуфт : ё ҷорӣаи биллоҳу бҳиўаҳи мўлоки лои ъдти алии ҳозои албит . Канизак такрор мекард . Хоҷа бо канизак гуфт : чаро бунаи гузарӣ такрор мекунӣ ? гуфт : дар зери кӯшк дарвешӣаст , хуш гашта «аст » аз баҳр вай мегӯям . Ани марди сар фурӯ кард ва он ғарибро дид хуш гаштау пой май кӯфт . Бохар суханӣ бигуфту бонгии бузад . Ва биФтод ва ҷон бидод . Он муҳимтар кӯшк дар андешед ва ҳол биравӣ бгшт . Ва канизак озод кард ,у перон шаҳр хонд ва барон ҷавони дарвеш намоз карданд « дафн карданд »у перонро гуфт : маро шиносед , ман фалони бен фалонам , шуморо гувоҳ кунам . Кӣ ҳар чҳмрост аз зёъу амлок , ҳамаи сиблат вўқФ кардам бар даравишон «у канизак озод кардам ,у кӯшк сиблат кардам »у боқӣ ҳар чаҳ дар даст дошт бидод аз зару сим ,у ҷома берун кард . Ва аз арӣ барбаст , вмрқъ дар пӯшед , вари доӣии броФгнд , ва рӯй ниҳод дар бодия ва рафт , ва мардумон менагиристанд , то аз чашми эшон ъоиби гашт ва чашмҳо гирёни пас азон кас виро надиду хабар вай нишнид .

آن درویش را خوش آمد، و آن بر خورد و پیرک وی بود در رقص ایستاده ومی گفت: یا جاریة باللّه و بحیوة مولاک لا عدت علی هذا البیت.کنیزک تکرار می‌کرد. خواجه با کنیزک گفت: چرا بنه گذری تکرار میکنی؟ گفت: در زیر کوشک درویشی است، خوش گشته «است» از بهر وی می‌گویم. ان مرد سر فرو کرد و آن غریب را دید خوش گشته و پای می‌کوفت. باخر سخنی بگفت و بانگی بزد. و بیفتاد و جان بداد. آن مهمتر کوشک در اندیشید و حال بروی بگشت. و کنیزک آزاد کرد، و پیران شهر خواند و بران جوان درویش نماز کردند «دفن کردند» و پیران را گفت: مرا شناسید، من فلان بن فلانم، شما را گواه کنم. کی هر چهمراست از ضیاع و املاک، همه سبیل ووقف کردم بر درویشان «و کنیزک آزاد کردم، و کوشک سبیل کردم» و باقی هر چه در دست داشت بداد از زر و سیم، و جامه بیرون کرد. و از اری بربست، ومرقع در پوشید، ور دائی برافگند، و روی نهاد در بادیه و رفت، و مردمان می‌نگریستند، تا از چشم ایشان عایب گشت و چشمها گریان پس ازان کس ویرا ندید و خبر وی نشنید.

Бўолҳсини дроҷи٭у Фўтӣ ҳикоят кунанд . Инро дроҷ гуяд : ва мо рояти аҳсани ман злки алиўм ӯ каломи ҳозои маъноа .

بوالحسین دراجی٭ و فوطی حکایت کنند. این را دراج گوید: و ما رایت احسن من ذلک الیوم او کلام هذا معناه.

Шайхи бўъбдоллаҳ ҷило гуяд : ки ба мағриби ду чиз дидам сахти шигифт : яке дар ҷомеъи қирвон мардӣ дидам бсФҳои бармеи гашт ва май шгоФт ва аз мардумони чизе май хост ва мегуфт : аиҳо аннос ! тсдқўои алии фонии канти рҷлои сўФёи Фзғт . Ддигри ду пер дидам онҷои яке номи ҷабалау номи дигари зриқ . Ва ҳар якеро азишон , шогирдон буду мурӣдон . Рӯзӣ аз рӯзҳо ин ҷумлаи бзёрт зриқ шуд бо ёрон . Мардӣ аз асҳоби зриқи чизе бар хонд аз қуръон : яке аз асҳоби ҷабала хуш шуду зъқаҳи бузад «у бонгии бикрад » ва ҷон бидод , виро дафн карданд .

شیخ بوعبداللّه جلا٭ گوید: که به مغرب دو چیز دیدم سخت شگفت: یکی در جامع قیروان مردی دیدم بصفها برمی‌گشت و می‌شگافت و از مردمان چیزی می‌خواست و می‌گفت: ایها الناس! تصدقوا علی فانی کنت رجلاً صوفیاً فضغت. ددیگر دو پیر دیدم آنجا یکی نام جبله و نام دیگر زریق. و هر یکی را ازیشان، شاگردان بود و مریدان. روزی از روزها این جمله بزیارت زریق شد با یاران. مردی از اصحاب زریق چیزی بر خواند از قرآن: یکی از اصحاب جبله خوش شد و زعقهٔ بزد «و بانگی بکرد» و جان بداد، ویرا دفن کردند.

Чун дигари рӯз буд ҷабала омад бзриқ ва гуфт : куҷо шуд он ёри ту кӣ ваии моро қуръон хонд . Виро хонд ва гуфт виро : чизе бархон . Вай бархонад , ҷабалаи бонгии бикради бзўру наъраи бузад , он хонанда барҷоӣ бамурд . Пас ҷабала гуфт : воҳиди бўоҳди волбодии алзлм . Яъне яке бикӣу онк ибтидо кард ваии золимтар , ӯ комилани ҳозои маъноа .

چون دیگر روز بود جبله آمد بزریق و گفت: کجا شد آن یار تو کی وی ما را قرآن خواند. ویرا خواند و گفت ویرا: چیزی برخوان. وی برخواند، جبله بانگی بکرد بزور و نعرهٔ بزد، آن خواننده برجای بمرد. پس جبله گفت: واحد بواحد والبادی الظلم. یعنی یکی بیکی و آنک ابتدا کرد وی ظالم‌تر، او کاملاً هذا معناه.

Шайхи бўъмрў улувваон гуяд : ки ҷавонӣ буд ҷунайди хизмат вай кардӣ , аз ҳар ки суханӣ бишунидӣ аз вай , зъқаҳи баланди бздӣ . Ҷунайд гуфт виро ки ҳар ки суханӣ бишунидӣ аз вай , зъқаҳи баланди бздӣ . Ҷунайд гуфт виро ки ҳргаҳи ту чунин кунӣ , бо ман суҳбат накунӣ . Пас азон чун ҷунайд суханӣ мегуфт дар чизеи азин илм , вай мтғиир мешудӣу хештан фурӯ мегирифтӣ чунонк аз ҳар мӯӣ азон ваии қатраи оби бчкидӣ . Шайх алислом гуфт : ки вақте дарвешӣ дар даъватӣ буд қўол чизе мехонд , вай бетоқат буд шӯр мекард бисёр , ва он қўоли ранҷа май гашт аз бисёре вдигрон виро гуфтанд : ки хештани фурӯгир , ки бар дигарон ранҷ мерасад . Вай гуфт : чунин кунам . Қўол Фрохўондн гирифт ӣ серумёни ду зонуи барад ва ҳбў зад чун самоъ тамом карданд вдст Фроўӣ карданд «у фарои ҷнбондн » нохунони ваии бикдигри фурӯи рафта буд ,у вай ҷон бидода . Он қавму қўоли ранҷаи гаштанду бғоити ранҷ ва тавба карданд .

شیخ بوعمرو علوان گوید: که جوانی بود جنید٭ خدمت وی کردی، از هر که سخنی بشنیدی از وی،زعقهٔ بلند بزدی. جنید گفت ویرا که هر که سخنی بشنیدی از وی، زعقهٔ بلند بزدی. جنید گفت ویرا که هرگه تو چنین کنی، با من صحبت نکنی. پس ازان چون جنید سخنی می‌گفت در چیزی ازین علم، وی متغییر می‌شدی و خویشتن فرو می‌گرفتی چنانک از هر موی ازان وی قطرهٔ آب بچکیدی. شیخ الاسلام گفت: که وقتی درویشی در دعوتی بود قوال چیزی می‌خواند، وی بی‌طاقت بود شور می‌کرد بسیار، و آن قوال رنجه می‌گشت از بسیاری ودیگران ویرا گفتند: که خویشتن فروگیر، که بر دیگران رنج می‌رسد. وی گفت: چنین کنم. قوال فراخواندن گرفت ی سرمیان دو زانو برد و حبو زد چون سماع تمام کردند ودست فراوی کردند «و فرا جنباندن» ناخنان وی بیکدیگر فرو رفته بود، و وی جان بداده. آن قوم و قوال رنجه گشتند و بغایت رنج و توبه کردند.