Шайх алислом гуфт қудси аллоҳи рӯҳау азми каромата кӣ шайхи бўбкри сўсии бшом буд бшҳри рамлаи шайхи Сайиди амӯи Аҳмади кўФони٭у баро дида буданду ҳўи Абубакри Муҳамади бен абрҳими алсўсии алсўФӣ , тўФии бдмшқи фии зии алҳҷаҳи санаи сету смонину слсмоӣаҳ .

شیخ الاسلام گفت قدس اللّه روحه و عظم کرامته کی شیخ بوبکر سوسی بشام بود بشهر رمله شیخ سید عمو٭ احمد کوفانی٭ و برا دیده بودند و هو ابوبکر محمد بن ابرهیم السوسی الصوفی، توفی بدمشق فی ذی الحجه سنه ست و ثمانین و ثلثمائه.

Шайх алислом гуфт : ки шабии хост кӣ моро касе бояд ки чизе бархонад « лухтии ҷустанд ва наёфтанд . Ва шайхи бўбкри ҳарис буд бар самоъ чун машойих , талаб мекард , аз бас ки вай бигуфт кӣ касе бояд моро кӣ чизе бихонад » яке гуфт : эй шайх ! касе намеёбам магари дарин барзани брноиисти мутриб , ар бояд то виро бихонем онкас бтбиб гуфта буд , шайх гуфт бояд , равед ва бихонед , рафтанд виро овараданд . Ваии чизеи хӯрда буд на биҷои худ . Бншонднд ва вай бархонад .

شیخ الاسلام گفت: که شبی خواست کی ما را کسی باید که چیزی برخواند «لختی جستند و نیافتند. و شیخ بوبکر حریص بود بر سماع چون مشایخ، طلب می‌کرد، از بس که وی بگفت کی کسی باید ما را کی چیزی بخواند» یکی گفت: ای شیخ! کسی نمی‌یابم مگر درین برزن برناییست مطرب، ار باید تا ویرا بخوانیم آنکس بطبیب گفته بود، شیخ گفت باید، روید و بخوانید، رفتند ویرا آوردند. وی چیزی خورده بود نه بجای خود. بنشاندند و وی برخواند.

Кории бхост аз никўӣӣу хушии қавми вақти ҳамаи хуши гашту шайх дар шӯред , чун фориғ шуданд аз самоъ , он мутрибро зӯр оварад ва қзФ афтод бар саҷҷодаи пер . Пер гуфт : ҳичиз мегуед . Ҳамчунон саҷҷода дар печид то биҷой худ ояду бпрогнднду ҷой дигар бихуфтанд чун вақти рӯз буд мутриб бо ҳуш омаду биҷои худ омдўи бнгрист , худро дар саҷҷода дид печида ва дар сафаи қандили овехта , мутаҳайир бимонад , кӣ ман куҷоам ва ин ҷо чун афтодам ? яке фароз омад , ва виро бигуфт аз ҳоли вай ки чаҳ буд ва чун рафт ? ваии он бироиаҳ худ бишикаст ва тавба кард ва ҷома бадаред мураққаъи пӯшед ва аз ҷумлаи асҳобношд . Ва чун пер аз дунё бирафт пери хонақоҳи вирои бншонднд аз рӯзгори некӯу мъомлти некӯ « ки варзида буд » шайх алислом гуфт : ки номи ваии Муҳамади тбронӣ буд , ва ман писари виро дидаам ки баҳрӣ омад бхонқоаҳи шайхи амӯ , ҷавонӣ буд сахти зариф . Он Муҳамади тбронии пер шуда буд . Машойих буи меомаданд , ки моро ин байт бихон ва он қиссаи бози гӯй ,у онро бар мехондӣ . Шайхи амӯи фарои Аҳмад кўФони٭ мегуфт : бахти нек ! он байтҳо тамом ёд надоштӣ ? гуфт на ! ки худ чизе бар донист хонд . КўФонӣ гуфт : ин ним байт ёд надорам . Шайх алислом гуфт : ки пас азон ин байтҳо касе бмн оварад тамом « ва ман худ дар китоб тамом ёфтам » ва он инаст :

کاری بخاست از نیکوئی و خوشی قوم وقت همه خوش گشت و شیخ در شورید، چون فارغ شدند از سماع، آن مطرب را زور آورد و قذف افتاد بر سجادهٔ پیر. پیر گفت: هیچیز می‌گویید. همچنان سجاده در پیچید تا بجای خود آید و بپراگندند و جای دیگر بخفتند چون وقت روز بود مطرب با هوش آمد و بجای خود آمدو بنگریست، خود را در سجاده دید پیچیده و در صفهٔ قندیل آویخته، متحیر بماند، کی من کجا ام و این جا چون افتادم؟ یکی فراز آمد، و ویرا بگفت از حال وی که چه بود و چون رفت؟ وی آن بیرایهٔ خود بشکست و توبه کرد و جامه بدرید مرقع پوشید و از جمله اصحابناشد. و چون پیر از دنیا برفت پیر خانقاه ویرا بنشاندند از روزگار نیکو و معاملت نیکو «که ورزیده بود» شیخ الاسلام گفت: که نام وی محمد طبرانی بود، و من پسر ویرا دیده‌ام که بهری آمد بخانقاه شیخ عمو، جوانی بود سخت ظریف. آن محمد طبرانی پیر شده بود. مشایخ بوی می‌آمدند، که ما را این بیت بخوان و آن قصه باز گوی، و آنرا بر می‌خواندی. شیخ عمو فرا احمد کوفانی٭ می‌گفت: بخت نیک! آن بیتها تمام یاد نداشتی؟ گفت نه! که خود چیزی بر دانست خواند. کوفانی گفت: این نیم بیت یاد ندارم. شیخ الاسلام گفت: که پس ازان این بیتها کسی بمن آورد تمام «و من خود در کتاب تمام یافتم» و آن اینست:

Шайх алислом гуфт : ки зўолнўни мисрӣу шблӣу хрозу нурӣу дроҷи ҳама дар самоъ рафтаанд рҳмҳми аллоҳ « се тан азишон се рӯз бизӣасту ҷуз азишон буд аз машойиху мурӣдон ки дар самоъ бирафтаанд рҳмҳми аллоҳ » кӣ самоъи ғизо ва зиндагонӣ эшонаст .

شیخ الاسلام گفت: که ذوالنون مصری و شبلی و خراز و نوری و دراج همه در سماع رفته‌اند رحمهم اللّه «سه تن ازیشان سه روز بزیست و جز ازیشان بود از مشایخ و مریدان که در سماع برفته‌اند رحمهم اللّه» کی سماع غذا و زندگانی ایشانست.

Шайх алислом гуфт : ки самоъ ишоратаст , самоъ чист то мустамеъ чун буд . Армрди нафсонӣ буд кӯфӣон рост гуфт армрди рӯҳонӣ буд , маданӣон рост гуфт . Вормрд бова истад , ҳамаи гӯяндагон рост гуфт . Ар марди бахуди истади самоъи виро фисқаст . Ҳаргизи Абдуллоҳ самоъ накард дар нишону сифоти сариҳ дар нуктау ашоротӣ ё мубҳам , ки мубҳами озодтар буд . ё дар дӯстӣу шароб , ки самоъи суфиёни бештар дар дӯстии вшробст

شیخ الاسلام گفت: که سماع اشارتست، سماع چیست تا مستمع چون بود. ارمرد نفسانی بود کوفیان راست گفت ارمرد روحانی بود، مدنیان راست گفت. وارمرد باو ایستد، همه گویندگان راست گفت. ار مرد بخود ایستد سماع ویرا فسق است. هرگز عبداللّه سماع نکرد در نشان و صفات صریح در نکته و اشاراتی یا مبهم، که مبهم آزادتر بود. یا در دوستی و شراب، که سماع صوفیان بیشتر در دوستی وشرابست

Шайх алислом гуфт : ки бузургон бирафтаанд чаҳ дар самоъи қавл ва чаҳ дар самоъи қуръон . Ва зроаҳи бен абии аўФии қозии Басра дар миҳроб буд , қуръон май хонданд яке бархонад Фозои нқри фии алноқўр , алоиаҳ . Ваии бонгии бикраду биФтоди мурда ,у ҷузи азу чун алии Фзили ъёзу ҷузи азу . Шайх алислом гуфт : самоъ ки дидори онрои мадад буд аҷаб набӯд кӣ дилро дар он тоқат набӯду мардро ба он тавон набӯд мардӣ ки гӯши Фозў буд ,у дидаи Фозў буд , чаҳ ҷои тоқату ҳуш буд ? шайх алислом гуфт : ки шайхи бўбкр шкир бӯда дар нашопӯр бӯда дар нашопӯр , Сайиди худованди вақту дили софу дили софу дарвеши содиқ , хешованди хоҷаи саҳли сълўкӣ буд . Рӯзии хоҷаи саҳл виро дид гуфт : хўишоўндо ! чун ҳеҷ бмни ниёе ? гуфт : бтў оем , маро вар нахезӣ вар ман нанигарӣ яъне ки такаббур кунӣ . Ки ман дарвешам « бтзлл дар маннигарӣ »

شیخ الاسلام گفت: که بزرگان برفته‌اند چه در سماع قول و چه در سماع قرآن. و زراة بن ابی اوفی قاضی بصره در محراب بود، قرآن می‌خواندند یکی برخواند فاذا نقر فی الناقور، الآیه. وی بانگی بکرد و بیفتاد مرده، و جز ازو چون علی فضیل عیاض و جز ازو. شیخ الاسلام گفت: سماع که دیدار آنرا مدد بود عجب نبود کی دل را در آن طاقت نبود و مرد را به آن توان نبود مردی که گوش فازو بود، و دیده فازو بود، چه جای طاقت و هوش بود؟ شیخ الاسلام گفت: که شیخ بوبکر شکیر بوده در نشاپور بوده در نشاپور، سید خداوند وقت و دل صاف و دل صاف و درویش صادق، خویشاوند خواجه سهل صعلوکی بود. روزی خواجه سهل ویرا دید گفت: خویشاوندا! چون هیچ بمن نیایی؟ گفت: بتو آیم، مرا ور نخیزی ور من ننگری یعنی که تکبر کنی. که من درویشم «بتذلل در من نگری»

Гуфт : дароӣ ! ки бархезам , вақте вай дар сарой ӯ шуд , хоҷаи саҳл барпоӣ хост . Чун берун омад брнхост . Бўбкри бозгашт ва ин бархонад :

گفت: درای! که برخیزم، وقتی وی در سرای او شد، خواجه سهل برپای خاست. چون بیرون آمد برنخاست. بوبکر بازگشت و این برخواند:

Берун омад , ва ҳануз ҳаргиз даравӣ нашуд

بیرون آمد، و هنوز هرگز دروی نشد

« шайх алислом гуфт : кӣ хоҷаи саҳли слъў кӣ гуфт ман тсдр қабл овона , Фқди тасаддии лаҳвона » шайх алислом гуфт : ки бо ҷалолати саҳли сълўкӣ ки падари вай , писари виро яъне хоҷаи саҳл , виро дар кӯза Фқоъ карда , бникўӣии сухани дарин бобу зарофати вай , рӯзии хоҷа саҳл гуфт дар дарси худ : ки мҳимиаҳ гуфт аҳли худро мегуфт вўии чунон буд аз бузургӣ ки ном вай метавонист барад , ки вай гуфт : дар ҳамаи қуръони ин шгФтр меояд , ки аллоҳ таъолӣ мегуяд , Фромўсӣ : востнътки лнФсӣ . Шайх алислом гуфт ки маро ҳасадаст дарин сухан ки вай гуфта :у ҳўи абўолтиби саҳли бен Муҳамади бен сулаймони алсълўкии аломом , тўФии бншопўри фии раҷаби санаи арбъу арбъмоӣаҳ , тўФии Абуҳи аломоми Абусаҳли Муҳамади бен сулаймони алсълўкии алФқиаҳи бншопўри фии зии алқъдаҳи санаи тсъ ва сетину слсмоӣаҳ . Ва ҳўи Муҳамади бен сулаймони бен ҳорӯни бен Мӯсои бен исои бен иброҳӣми бен бшролҳнФӣ . Абусаҳли алсълўкии эмоми вақтаи фии улӯми алшриъаҳу воҳиди замонаи волмтФқи алии тақаддумаи алии лисони алўлии волъдў ,у кони маъаи тамоми илмаи фазлаи тақаддуми улӯми ҳзаҳи алтоиФаҳ . Ва кони итклми фӣаи боҳасани калом . Сҳби алшблӣу алмртъшу абои алии алсқФӣ ,у роФқи абоолҳсни албўшнҷӣу абои насри алсФори алншопўри٭у кони ҳасани алсмоъи таййиби алўқти қол : мо ақдати алии шийъи қту мокони лии қуфлу лои мифтоҳу лои мррти алии дарҳами влоднои нирқт . Қоли алслмӣу смътаҳу сӣли ани алтсўФ . Фқол : алоърози самъати ашшайхи абои Абдуллоҳи Муҳамади бен алии алўроқи иқўли самъати алии бен алҳсни алмҳрми алсўФӣ , иқўли самъати ашшайхи абои алҳорси Муҳамади бен абдураҳими алхбўшонии алсўФӣ , иқўли самъати абои абдурраҳмони алслми٭и иқўли самъати абосҳли алсълўкӣ ,у сӣли ани алсмоъи Фқол : истҳби лоҳли алҳқоиқу ибоҳи лоҳли алълму икраҳи лоҳли алФсқи волФҷўр .

«شیخ الاسلام گفت: کی خواجه سهل صلعو کی گفت من تصدر قبل آوانه، فقد تصدی لهوانه» شیخ الاسلام گفت: که با جلالت سهل صعلوکی که پدر وی، پسر ویرا یعنی خواجه سهل، ویرا در کوزه فقاع کرده، بنیکوئی سخن درین باب و ظرافت وی، روزی خواجه سهل گفت در درس خود: که محیمیه گفت اهل خود را می‌گفت ووی چنان بود از بزرگی که نام وی می‌توانست برد، که وی گفت: در همه قرآن این شگفتر می‌آید، که اللّه تعالی می‌گوید، فراموسی: واصطنعتک لنفسی. شیخ الاسلام گفت که مرا حسد است درین سخن که وی گفته: و هو ابوالطیب سهل بن محمد بن سلیمان الصعلوکی الامام، توفی بنشاپور فی رجب سنه اربع و اربعمائه، توفی ابوه الامام ابوسهل محمد بن سلیمان الصعلوکی الفقیه بنشاپور فی ذی القعده سنه تسع و ستین و ثلثمائه. و هو محمد بن سلیمان بن هارون بن موسی بن عیسی بن ابراهیم بن بشرالحنفی. ابوسهل الصعلوکی امام وقته فی علوم الشریعة و واحد زمانه والمتفق علی تقدمه علی لسان الولی والعدو، و کان مع تمام علمه فضله تقدم علوم هذه الطایفه. و کان یتکلم فیه باحسن کلام. صحب الشبلی و المرتعش و ابا علی الثقفی، و رافق اباالحسن البوشنجی و ابا نصر الصفار النشاپوری٭ و کان حسن السماع طیب الوقت قال: ما عقدت علی شیء قط و ماکان لی قفل و لا مفتاح و لا مررت علی درهم ولادنا نیرقط. قال السلمی و سمعته و سئل عن التصوف. فقال: الاعراض سمعت الشیخ ابا عبداللّه محمد بن علی الوراق یقول سمعت علی بن الحسن المحرم الصوفی، یقول سمعت الشیخ ابا الحارث محمد بن عبدالرحیم الخبوشانی الصوفی، یقول سمعت ابا عبدالرحمن السلمی٭ یقول سمعت اباسهل الصعلوکی، و سئل عن السماع فقال: یستحب لاهل الحقایق و یباح لاهل العلم و یکره لاهل الفسق والفجور.

Донишманди абўолмзФри панҷ диҳии пеши шайхи алислом ҳикоят кард ки аз бум собиқ шунидам мбодри рқии барқаи албизо , кӣ саҳл сълўкӣ гуфт писари бўсҳл ки : ъқўқи алўолдини имҳўаҳи алтўбаҳу ъқўқи алоснози лои имҳўаҳи шииء албата . Шайх алислом гуфт : кӣ хоҷаи бўсҳл аз машойих суфиёнаст сухани гӯии бзбони ҳақиқат , дар чаҳор дар тасаввуфи гӯам . ӯ гуфта ки шаст ваанд сол умр манаст ҳаргизи даст дар ҷайб накардаам бар чизе назадаам . Лобии саҳли алсълўкӣ :

دانشمند ابوالمظفر پنج دهی پیش شیخ الاسلام حکایت کرد که از بوم سابق شنیدم مبادر رقی برقة البیضا، کی سهل صعلوکی گفت پسر بوسهل که: عقوق الوالدین یمحوه التوبة و عقوق الاسناذ لا یمحوه شییء البته. شیخ الاسلام گفت: کی خواجه بوسهل از مشایخ صوفیان است سخن گوی بزبان حقیقت، در چهار در تصوف گوم. او گفته که شصت و اند سال عمر منست هرگز دست در جیب نکرده‌ام بر چیزی نزده‌ام. لابی سهل الصعلوکی:

Бўсҳл сълўкӣ гуфта : қади нъдии ман тмнии ани икўни кмн яъне ба бўъбдоллаҳ хутан гуфта : ки хоҷа машъуфаст бсхну саҷъ , чаро на чунин гуфт ки ин бааст : қдтҷнии ман тмнии ани икўни тғнӣ .

بوسهل صعلوکی گفته: قد نعدی من تمنی ان یکون کمن یعنی به بوعبداللّه ختن گفته: که خواجه مشعوفست بسخن و سجع، چرا نه چنین گفت که این به است: قدتجنی من تمنی ان یکون تغنی.

Шайх алислом гуфт : ки ин бааст ва ҳечкас чунон нагуфта ки ман : ки ӯро баталаб наёбанд аммо талаб бояд бўсъид хроз гуяд кӣ ҳар ки пиндоради ранҷи нобарда бчизӣ расад мтмнӣаст « ва ҳар ки пиндорад ки ранҷи барда бчизӣ расад вай мтънӣаст » взолнўни мисрӣу сиррӣ сиқтӣ гуфт :

شیخ الاسلام گفت: که این به است و هیچکس چنان نگفته که من: که او را بطلب نیابند اما طلب باید بوسعید خراز گوید کی هر که پندارد رنج نابرده بچیزی رسد متمنی است «و هر که پندارد که رنج برده بچیزی رسد وی متعنی است» وذالنون مصری و سری سقطی گفت:

Лўоъмлўти тлбўои ҳони алайҳими мо бзлўо . Ва сервонӣ гуфт : ҳўи зонؤмри болтлбу ҳўи лоиҷиءи болтлб .

لواعملوت طلبوا هان علیهم ما بذلوا. و سیروانی گفت: هو ذانؤمر بالطلب و هو لایجیء بالطلب.

Шайх алислом гуфт : кӣ халафи мағрибӣ аз машойих суфиёнаст шогирди бўолҳсни насибӣ буд шайх амӯ гуфт : ки азуи шунӯдам ки ин абёт мехонд :

شیخ الاسلام گفت: کی خلف مغربی از مشایخ صوفیانست شاگرد بوالحسن نصیبی بود شیخ عمو گفت: که ازو شنودم که این ابیات می‌خواند:

Шайхи амӯ ва ин абётро дӯст медошт ва бисёр хондӣ ва маънӣ онаст :

شیخ عمو و این ابیات را دوست می‌داشت و بسیار خواندی و معنی آنست:

Шайх алислом гуфт : ки маҷлиси ҳозир буд машойихро : қўол мехондӣ ва эшон сухан мегуфтанд бўолҳсини ҷунайди борғон Форс мегуфт , бўолҳсни гургоне бсиргон мегуфт ,у шқиқ ба нашопӯр мегуфт ва азин мтأхрони буъалии сиёҳи бмрў٭у буъалии дқоқи бншопўр ,у хрқони٭и бхрқону ҷузи эшон .

شیخ الاسلام گفت: که مجلس حاضر بود مشایخ را: قوال می‌خواندی و ایشان سخن می‌گفتند بوالحسین جنید بارغان فارس می‌گفت، بوالحسن گرگانی بسیرگان می‌گفت، و شقیق به نشاپور می‌گفت و ازین متأخران بوعلی سیاه بمرو٭ و بوعلی دقاق بنشاپور، و خرقانی٭ بخرقان و جز ایشان.

Шайх алислом гуфт кӣ : Муҳамад бўолъбос бӯда аз ғзўони молин аз маломат буи дошт , вақте сухан мегуфтанд вай гуфт ҷой палид кунед то фириштаи бишавад , ки барзигарӣ мебояд кард . Яъне ҳазлии гўӣид то дамӣ занем . Вақте аз сар сухан мегуфтанд , аҳли вай « гуфт » чанд аз бен сргўӣӣ сӣ соласт то азин сар май гўӣид , ҳануз буна дид сар аз сарбоз нашнохт .

شیخ الاسلام گفت کی: محمد بوالعباس بوده از غزوان مالین از ملامت بوی داشت، وقتی سخن می‌گفتند وی گفت جای پلید کنید تا فرشته بشود، که برزگری می‌باید کرد. یعنی هزلی گوئید تا دمی زنیم. وقتی از سر سخن می‌گفتند، اهل وی «گفت» چند از بن سرگوئی سی سالست تا ازین سر می‌گوئید، هنوز بنه دید سر از سرباز نشناخت.

Шайх алислом гуфт ки бухорӣ ашроф дошт . Бар гӯрҳо рӯзӣ бар гӯрӣ мегузашт гуфт : хўрҳин бар димоғи грзки оҳанӣн яке гуфт : эй шайх ! ӯ мардии порсо буд . Гуфт : порсоро схтрк зананд .

شیخ الاسلام گفت که بخاری اشراف داشت. بر گورها روزی بر گوری می‌گذشت گفت: خورهین بر دماغ گرزک آهنین یکی گفت: ای شیخ! او مردی پارسا بود. گفت: پارسارا سخترک زنند.

Шайх алислом гуфт : ки боби фарғонии бФрғонаҳ буд мардии соҳиби каромоти зоҳир . Шайхи амӯи вайро дида буд вай гуяд : ки рӯзии пеш вай нишаста будам яке даромад вайро гуфт : эй боб ! яке дуо бикун ки сркб боз омаду сркби амӣрӣ буд баҷанг омадӣ ,у боб бар карон оташ нишаста буду ҷўрб дар пойу офтобаи он ҷои ниҳода . Вай пой дод дар офтоба гуфт : аФгндмш !у мураккаб дар вақт бар дар шаҳр аз аспи нигун андар фитод , ва гардиш бишикаст .

شیخ الاسلام گفت: که باب فرغانی بفرغانه بود مردی صاحب کرامات ظاهر. شیخ عمو وی را دیده بود وی گوید: که روزی پیش وی نشسته بودم یکی درآمد وی را گفت: ای باب! یکی دعا بکن که سرکب باز آمد و سرکب امیری بود بجنگ آمدی، و باب بر کران آتش نشسته بود و جورب در پای و آفتابه آن جا نهاده. وی پای داد در آفتابه گفت: افگندمش! و مرکب در وقت بر در شهر از اسپ نگون‌اندر فتاد، و گردش بشکست.

Ва дигар ҳикоят кард : ки яке даромад ва гуфт : эй боб ! дъоӣӣ бикун то борон ояд дуо кард борон равон шуд дигари ҳафтаи ҳамон мард омад гуфт : дуо кун то бози истад , ки хону мон фурӯд омад , дуо кард вборони бози истода ҳар ду ҳикоят амӯ кард аз ӯ .

و دیگر حکایت کرد: که یکی درآمد و گفت: ای باب! دعائی بکن تا باران آید دعا کرد باران روان شد دیگر هفته همان مرد آمد گفت: دعا کن تا باز ایستد، که خان و مان فرود آمد، دعا کرد وباران باز ایستاده هر دو حکایت عمو کرد از او.

Шайх алислом гуфт : ки шайхи бўолозҳри истахрии номи вай Абдулвоҳидаст . Ман як тан дидаам ки вайро дида буд шайх бўолозҳр гуфт ҳар кас ки бойени тайифа суҳбат дорад аллоҳи таъолии бадал ӯ нигарад , ҳар чаҳ ӯро орзӯ буд бова диҳад . Ва ҳикоят вай кунад : ки бзёрти шайх тинони٭ шудам вўӣ дар назъ буд , ва барин оят бирафт ки шҳдоллаҳ « анаи лоолаҳи алоҳў . Алоиаҳ » ин ҳарф такрор мекард ки : қоимои болқст то бирафт .

شیخ الاسلام گفت: که شیخ بوالازهر اصطخری نام وی عبدالواحد است. من یک تن دیده‌ام که وی را دیده بود شیخ بوالازهر گفت هر کس که باین طایفه صحبت دارد اللّه تعالی بدل او نگرد، هر چه او را آرزو بود باو دهد. و حکایت وی کند: که بزیارت شیخ تینانی٭ شدم ووی در نزع بود، و برین آیت برفت که شهداللّه «انه لااله الاهو. الآیه» این حرف تکرار می‌کرد که: قایماً بالقسط تا برفت.

Шайх алислом гуфт : ки асҳқи ҳофиз маро гуфт : ки буъалии кавкабӣ гурҷӣ гуфт : аз кӯҳи Ироқи дӯст ки доштами ҳофизи қуръону даст дар ҳадис дошт бамурд , виро бихоб дидам сиёҳ ва дар ҷоӣӣ на равшану ҷома на сипед . Виро гуфтам : аллоҳ бо ту чаҳ кард ? гуфт : дар ман фитод ва маро гуфт : аз дунё биёмадӣ ?ут маро нашнохт .

شیخ الاسلام گفت: که اسحق حافظ٭ مرا گفت: که بوعلی کوکبی گرجی گفت: از کوه عراق دوست که داشتم حافظ قرآن و دست در حدیث داشت بمرد، ویرا بخواب دیدم سیاه و در جائی نه روشن و جامه نه سپید. ویرا گفتم: اللّه با تو چه کرد؟ گفت: در من فتاد و مرا گفت: از دنیا بیامدی‌ات مرا نشناخت.

Шайх алислом гуфт : ки ман фарои шайх амӯ гуфтам : ки ту шайхи буъалии сбоҳонии дида ?

شیخ الاسلام گفت: که من فرا شیخ عمو گفتم: که تو شیخ بوعلی صباهانی دیدهٔ؟

Гуфт дидаам , ва аз ваии ҳикоят ёд дорам . Яке онки ваии коғазҳо чидӣ аз роҳ ва он ҳасбатаст тамом , ки кам ёбӣ ки на ном аллоҳ бошад . Вор ҳеҷ набошад ҳуруфро ҳурматаст ва гуфт ки коғазро ҳурматаст бонк дар илм бакор ояд ва ону қалами тилисми дониш ва суханаст . Шайхи буъалии коғаз кӣ бардошта аз замин биравӣ бнштаҳ буд тозаи бхти нӯкии буъалии ҳзобротки ман алнор .

گفت دیده‌ام، و از وی حکایت یاد دارم. یکی آنک وی کاغذها چیدی از راه و آن حسبت است تمام، که کم‌یابی که نه نام اللّه باشد. وار هیچ نباشد حروف را حرمت است و گفت که کاغذ را حرمت است بآنک در علم بکار آید و آن و قلم طلسم دانش و سخنست. شیخ بوعلی کاغذ کی برداشته از زمین بروی بنشته بود تازه بخط نوکی بوعلی هذابراتک من النار.

Шайх алислом гуфт : ки ман вақте дар тарз худ будам нишаста ва дарон айём кӣ водошта буданд маро аз маҷлис аз зибри тзри пораи коғаз фурӯ афтод , бхти сурхи навишта ки фараҷ .

شیخ الاسلام گفت: که من وقتی در طرز خود بودم نشسته و دران ایام کی واداشته بودند مرا از مجلس از زبر طزر پارهٔ کاغذ فرو افتاد، بخط سرخ نوشته که فرج.

Самъат « ашшайхи аломом » шайхи алисломи иқўли самъати шайхи абоълии алҳусайн бен Аҳмади бен Муҳамади бен исҳоқи алсоиғи алмрўрўдии алсўФии алҳоФз « иқўл , самъати абонсри бен алшоаҳи алмрўрўдии алсўФии алҳоФз » иқўли фии ҳадис алнабӣ : алзёФаҳи сулсаи айёми Фмозоди Фҳўи садақаи қоли маъноаи садақаи ман алзиФ « алии алмзиФ »

سمعت «الشیخ الامام» شیخ الاسلام یقول سمعت شیخ اباعلی الحسین بن احمد بن محمد بن اسحاق الصایغ المرورودی الصوفی الحافظ «یقول، سمعت ابانصر بن الشاه المرورودی الصوفی الحافظ» یقول فی حدیث النبی : الضیافة ثلثة ایام فمازاد فهو صدقة قال معناه صدقة من الضیف «علی المضیف»

Шайх алислом гуфт : кӣ шоҳёни бмрўи волрўди хонадони эшон . Хонадони суннат буд ,у ҳамаи аҳл суннат буданд шайхи бўсъиди бен ҳамди зоҳиди ҳрўии ҳргаҳ мутаворӣ шудӣ бахонаи бўнср шоҳ шудӣ .

شیخ الاسلام گفت: کی شاهیان بمرو والرود خاندان ایشان. خاندان سنت بود، و همه اهل سنت بودند شیخ بوسعید بن حمد زاهد هروی هرگه متواری شدی بخانهٔ بونصر شاه شدی.

Шайх алислом гуфт : ки муфлисону ниёзмандон , бони ҷаҳони варишон чизе ноед , итоби вар ӣнонаст ки дарин коранд , ӣнон бигиранд яъне ба тақсири маърифату мъомлт .

شیخ الاسلام گفت: که مفلسان و نیازمندان، بآن جهان وریشان چیزی ناید، عتاب ور اینان است که درین کاراند، اینان بگیرند یعنی به تقصیر معرفت و معاملت.

Шайх алислом гуфт : ки шайхи Аҳмади наҷҷори астори ободии шайхи хуросон буд ва бо шбилу муртаиш суҳбат карда . Шблӣ вақте шорб ӯ бкрдаҳ буд ӯ гуяд : ки ҳаргизи пас азон тез буна боист кард . .

شیخ الاسلام گفت: که شیخ احمد نجار استار آبادی شیخ خراسان بود و با شبیل و مرتعش٭ صحبت کرده. شبلی وقتی شارب او بکرده بود او گوید: که هرگز پس ازان تیز بنه بایست کرد..

Шайх алислом гуфт : ки шайхи адиби бўбкри қувваии бобўбкри Фўрк дар мунозира буданд , кӣ хлўаҳи ма ё хилтат ? яке гуфт азишон :

شیخ الاسلام گفت: که شیخ ادیب بوبکر قوهی بابوبکر فورک در مناظره بودند، کی خلوة مه یا خلطت؟ یکی گفت ازیشان:

Алхлўаҳи азои лами ткни холё , ддигр гуфт на , алхлтаҳи азои лами ткни мхлто .

الخلوة اذا لم تکن خالیاً، ددیگر گفت نه، الخلطه اذا لم تکن مخلطاً.

Шайх алислом гуфт : ани ма кӣ дар миён ҷамъ бошӣу бадалу ҷон бова холӣ бе ,у бҳичи ҳоли ҷоҳилро худ азлат ва хлўаҳ нишоед магари оламу вараъу муттақеро ва гуфт : мардони ин кӯии мҳиноннд ки бо халқ меомезанд бтлбис , ва дар миёни эшон танҳо бошанд . Хлўаҳи бози доштани азии худ аз халқу бгрстн дар дӯстӣаст , ҳар ки ба фитна мулло мубталост доварии вай дар халост ва ҳар ки бўсўос дар хало мубталост « бо балост , ки » доварӣ ӯ дар маломат ,у ҳарки аз ҳисор исмат раҳост , дар хало ва мулло мубталост .

شیخ الاسلام گفت: ان مه کی در میان جمع باشی و بدل و جان باو خالی بی، و بهیچ حال جاهل را خود عزلت و خلوة نشاید مگر عالم و ورع و متقی را و گفت: مردان این کوی مهینانند که با خلق می‌آمیزند بتلبیس، و در میان ایشان تنها باشند. خلوة باز داشتن اذی خود از خلق و بگرستن در دوستی است، هر که به فتنهٔ ملا مبتلاست داوری وی در خلاست و هر که بوسواس در خلا مبتلاست «با بلاست، که» داوری او در ملامت، و هرکه از حصار عصمت رهاست، در خلا و ملا مبتلاست.

« шайх алислом гуфт : хирҷаҳ буд ғулом бӯда , бкози ёри коҳ дар гӯраст » хоҷаи ваии нолону ?шкевон будӣ , аз вай чизҳоء медиду каромати азим , виро озод кард . Ваии бкози ёр коҳ омад онҷо май буд бони дун хончаҳ кард ва мақом кард . Шайх алислом гуфт ки ман писари хоҷаи вай дидааму маро аз вай ҳикоят кард , ва вай гуфт : вақте сайли омада буду ваии брсртлии сангӣ шуда буд ва мегуфт : худовандо ! ҳар ки аз ту сим бояд сим бидиҳ ,у ҳаркии зар бояд зарда ва ҳар ки ғулом ва замин хоҳад , ва чизе мехоҳад май даҳ , хирҷаҳи худ ту бас .

«شیخ الاسلام گفت: خیرجهٔ بود غلام بوده، بکاز یار کاه در گورست» خواجه وی نالان و شکوان بودی، از وی چیزهاء می‌دید و کرامت عظیم، ویرا آزاد کرد. وی بکاز یار کاه آمد آنجا می‌بود بآن دون خانچهٔ کرد و مقام کرد. شیخ الاسلام گفت که من پسر خواجهٔ وی دیده‌ام و مرا از وی حکایت کرد، و وی گفت: وقتی سیل آمده بود و وی برسرتلی سنگی شده بود و می‌گفت: خداوندا! هر که از تو سیم باید سیم بده، و هرکه زر باید زرده و هر که غلام و زمین خواهد، و چیزی می‌خواهد می‌ده، خیرجهٔ خود تو بس.

Шайх алислом гуфт : барин ҷои гуҳи он киромӣ аз ғайрат яъне ғабн бингар ки худ ӯ мегуед ва чаҳ ғабнаст дар ихтиёр ки ар касе фароз ояд ҳамчунин ноед вай , балоли ҳабашӣ фароз омад ?у бўҷҳлу Утбау шеба ва он содоти Маккаи Фрономди ҳичизи номад он мекард ва ин чаҳ кард ? ҳама дар анояти баста . Ва гуфт ки рубубияти ҳама айн убудийятаст гўбсии нодонии бечораи заъифии бҳослу нафас фароз ояд , Сайидӣ гардаду эмоми олам . Аслӣу нисбии боҷамолу ҷаҳду амалу халқ фаро наёяд , ҳичиз наёбед ҳама дар анояту қисмат ӯ баста ва касеро дарон сухан ноед .

شیخ الاسلام گفت: برین جای گه آن کرامی از غیرت یعنی غبن بنگر که خود او می‌گویید و چه غبن است در اختیار که ار کسی فراز آید همچنین ناید وی، بلال حبشی فراز آمد؟ و بوجهل و عتبه و شیبه و آن سادات مکه فرانامد هیچیز نامد آن می‌کرد و این چه کرد؟ همه در عنایت بسته. و گفت که ربوبیت همه عین عبودیتست گوبسی نادانی بیچارهٔ ضعیفی بحاصل و نفس فراز آید، سیدی گردد و امام عالم. اصلی و نسبی باجمال و جهد و عمل و خلق فرا نیاید، هیچیز نیابید همه در عنایت و قسمت او بسته و کسی را دران سخن ناید.

Шайх алислом гуфт : ки касе бемор будӣ ё дарди дандону чашми вҷоӣии шадид бхирҷаҳ шудандӣ то вай алҳмд хондӣу бдмдӣ , ба шудӣ ва дар тарафи роҳат падед омадӣ . Вақте донишмандиро дарди дандон буд буи шуд алҳмд бихонад ва бидамед ба шуд . Он донишманд гуфт хирҷаҳи алҳмд на рости хуоне ваед бртў рост кунам . Гуфт : на ту дил рост кун .

شیخ الاسلام گفت: که کسی بیمار بودی یا درد دندان و چشم وجائی شدید بخیرجه شدندی تا وی الحمد خواندی و بدمدی، به شدی و در طرف راحت پدید آمدی. وقتی دانشمندی را درد دندان بود بوی شد الحمد بخواند و بدمید به شد. آن دانشمند گفت خیرجه الحمد نه راست خوانی و اید برتو راست کنم. گفت: نه تو دل راست کن.

Шайх алислом гуфт : ки ман аз хрқонии алҳмди алҳмд ллаҳ шунидам ки мехонд , кӣ ваии уммӣ буд алҳмд бнмӣ донист гуфту ваии Сайиду ғўси рӯзгор буд .

شیخ الاسلام گفت: که من از خرقانی الحمد الهمد للّه شنیدم که می‌خواند، کی وی امی بود الحمد بنمی دانست گفت و وی سید و غوث روزگار بود.

Шайх алислом гуфт : ки қрбнҷи перӣ буд дарвеши Сайиди худованди вилояту фаросат . Ҳам бкози ёри коҳи модари гӯр . Рӯзии хоҷаи бўъдоллаҳи бўзҳл фаро расед вай гуфт : писари бўзҳл ! гуҳ буд ки турои Фрўншоннду марои брншоннд . Хоҷаи ҳушёр буд донист ки мард бузургаст . Гуфт : эй шайх ! натавонад буд , ки ту брншоннд ва ман Фрўншоннд . Гуфт : писари бўзҳл ! маранҷ чаҳ хор буд ки ман врншоннд кӣ « ту » Фрўншоннди як ҳафтаи бромд , амири хуросон виро бигирифтанд . Ва бтлоу бурданд ва дар тоқӣ карданд ва дар бароваранд то бирафт .

شیخ الاسلام گفت: که قربنج پیری بود درویش سید خداوند ولایت و فراست. هم بکاز یار کاه مادر گور. روزی خواجه بوعداللّه بوذهل فرا رسید وی گفت: پسر بوذهل! گه بود که ترا فرونشانند و مرا برنشانند. خواجه هشیار بود دانست که مرد بزرگ است. گفت: ای شیخ! نتواند بود، که تو برنشانند و من فرونشانند. گفت: پسر بوذهل! مرنج چه خوار بود که من ورنشانند کی «تو» فرونشانند یک هفته برامد، امیر خراسان ویرا بگرفتند. و بتلا و بردند و در طاقی کردند و در برآورند تا برفت.

Шайх алислом гуфт : кӣ Муҳамади Абдуллоҳи гозри Сайид буд азин қавм дар ҳроаҳу соҳиби каромат дар бторих биоварадаанд ӯро . Вҳўи Муҳамади бен Абдуллоҳи алқсори алҳрўӣ , ман Фтёни машойихи ҳроаҳи ман уфтии алмшоихи фии вақтаи воҳснҳми ҳдёу хлқоу тариқа . Ва хоҷаи бўъбдоллаҳи бўзҳли буи қабул дошт азим ,у виро корҳо карда вақте виро гуфт хоҷа ! ин ҳама мекунӣ охири ту марои бдршҳри берун хоҳӣ кард . Гуфт : ман ? гуфт : ту . Рӯзгори бромд ,у ваии раиси ҳроаҳ буд ,у қабул буд азим . Муҳамади Абдуллоҳи гозри сухан некӯ гуфтӣ дар мъомлту тарки дунё . Ва он сухан ӯ асар мекард дар дилҳо , бисёр мардумони даст аз дунёи бдоштнд , ва аз амлоки худ берун омаданд . Хоҷаи бўъбдоллаҳ ӯро аз шаҳр гусел кард гуфт : бибояд рафт аз шаҳри бҳўолӣ ҷой кун кӣ сухани ту мардумакро зиён медорад . Виро берун кард .

شیخ الاسلام گفت: کی محمد عبداللّه گازر سید بود ازین قوم در هراة و صاحب کرامت در بتاریخ بیاورده‌اند او را. وهو محمد بن عبداللّه القصار الهروی، من فتیان مشایخ هراة من افتی المشایخ فی وقته واحسنهم هدیاً و خلقاً و طریقة. و خواجه بوعبداللّه بوذهل بوی قبول داشت عظیم، و ویرا کارها کرده وقتی ویرا گفت خواجه! این همه می‌کنی آخر تو مرا بدرشهر بیرون خواهی کرد. گفت: من؟ گفت: تو. روزگار برامد، و وی رئیس هراة بود، و قبول بود عظیم. محمد عبداللّه گازر سخن نیکو گفتی در معاملت و ترک دنیا. و آن سخن او اثر می‌کرد در دلها، بسیار مردمان دست از دنیا بداشتند، و از املاک خود بیرون آمدند. خواجه بوعبداللّه او را از شهر گسیل کرد گفت: بباید رفت از شهر بحوالی جای کن کی سخن تو مردمک را زیان میدارد. ویرا بیرون کرد.

Хоҷаи бўъбдоллаҳи волии шаҳр буду падари ҳориўкон буд . Шабу рӯзи тимори халқ шаҳр мекард , яъне чун марди даст аз дунё бидорад сими султон бурӣда гардад . Ва хоҷаи бўъбдоллаҳи чаҳор соли хизмат шбли٭ карда буд бесуолу молӣ азим биравӣ нафақа карда , шблии вирои ҷавод хуросон гуфтӣу ҳофиз буду сқаҳу мкср . Шайх алислом гуфт ки Муҳамади Абдуллоҳи гозр , дӯсти Муҳамади нафиса буд , падари модари шайхи амӯ , Сайид бӯда , бузург аз даҳ ғзўон буд қарияи бҳроаҳ ,у рафиқи Лайси пўшнҷаҳ буд , вақте омад бахонаи Муҳамади Абдуллоҳи виро ҷоӣӣ бинишонад гуфт : ту аизр биншин ки то ман чизеи орми хӯрданӣ , бирафту Муҳамади нафисаро фаромӯш кард як ҳафтаро чун боз омад , виро дид ҳамонҷо нишаста бар ваъдаи вай . Ранҷаи гашти саъб . Гуфт : Муҳамад ! ман туро фаромӯш кардам бтосФ . Гуфт : ранҷа машав , ки аллоҳи ваҳшати тнҳоӣӣ аз дӯстон хеш бардоштааст .

خواجه بوعبداللّه والی شهر بود و پدر هاریوکان بود. شب و روز تیمار خلق شهر می‌کرد، یعنی چون مرد دست از دنیا بدارد سیم سلطان بریده گردد. و خواجه بوعبداللّه چهار سال خدمت شبلی٭ کرده بود بی سوال و مالی عظیم بروی نفقه کرده، شبلی ویرا جواد خراسان گفتی و حافظ بود و ثقه و مکثر. شیخ الاسلام گفت که محمد عبداللّه گازر، دوست محمد نفیسه بود، پدر مادر شیخ عمو، سید بوده، بزرگ از ده غزوان بود قریه بهراة، و رفیق لیث پوشنجه بود، وقتی آمد بخانهٔ محمد عبداللّه ویرا جائی بنشاند گفت: تو ایذر بنشین که تا من چیزی آرم خوردنی، برفت و محمد نفیسه را فراموش کرد یک هفته را چون باز آمد، ویرا دید همانجا نشسته بر وعدهٔ وی. رنجه گشت صعب. گفت: محمد! من ترا فراموش کردم بتاسف. گفت: رنجه مشو، که اللّه وحشت تنهائی از دوستان خویش برداشته است.

Шайх алислом гуфт : Лайси пўшнҷаҳи Сайид буд бузурги ориф , пой бараҳна рафтӣ . Вай гуфт : аз пўшнг биёмадам бҳроаҳ , бони сабаб аизр бимонадам , ки бхдобон май гузаштам бар гӯристон . Занӣ бгўрӣ нишаста буд мегуфт : ҷони модар , ягонаи модар ! бмн азон ҳоли ббўд .

شیخ الاسلام گفت:‌لیث‌ پوشنجه سید بود بزرگ عارف، پای برهنه رفتی. وی گفت: از پوشنگ بیامدم بهراة، بآن سبب ایذر بماندم، که بخدابان می‌گذشتم بر گورستان. زنی بگوری نشسته بود می‌گفت: جان مادر، یگانهٔ مادر! بمن ازان حال ببود.

Шайх алислом гуфт : бўўоили шафиқи бен слмаҳи алкўФӣ аз тобеъинаст аз бузургон , бнўҳаҳгар бниўшидӣ бигиристӣ . Сайидӣ гуфта азин тайифа : алтлззи болбкоءи самани албкоء .

شیخ الاسلام گفت: بووایل شفیق بن سلمة الکوفی از تابعین است از بزرگان، بنوحه گر بنیوشیدی بگریستی. سیدی گفته ازین طایفه: التلذذ بالبکاء ثمن البکاء.

Шайх алислом гуфт : ки дармонда аз суҳбати ту , аз ашки ҳасрат мелиззат ёбад ё бандаи ту , пас чаҳ бояд ? гӯри Лайси пўшнҷаҳи бхдо бонаст . Чун вай бирафт ӯро ёрон буданд , бар сари гӯри вай ҷоикӣ карданд , чаҳор тоқкӣ бар боми хона , вдрон май » вднд то як як май рафтанд ва бар паҳлавии вай дафн мекаранд рҳмҳми аллоҳ . Шайх амӯ мегуфт : ки ин гӯри фалони нор фурушаст , ва ин он фалон , ва бо ман менамӯдӣ гӯрёни вай .

شیخ الاسلام گفت: که درمانده از صحبت تو، از اشک حسرت می‌لذت یابد یا بندهٔ تو، پس چه باید؟ گور لیث پوشنجه بخدا بان است. چون وی برفت اورا یاران بودند، بر سر گور وی جایکی کردند، چهار طاقکی بر بام خانه، ودران می‌»ودند تا یک یک می‌رفتند و بر پهلوی وی دفن می‌کرند رحمهم اللّه. شیخ عمو می‌گفت: که این گور فلان نار فروش است، و این آن فلان، و با من می‌نمودی گوریان وی.

Шайхи алисломро хуш меомаду ббсндид аз мувофиқату истиқомати эшон ва гуфт : кӣ Муҳамади Абдуллоҳ гозр гуфт ки : ҳамаи никўӣии худ бон май байнам , сабаб он донам : кӣ « Лайси пўшнҷаҳ бо ман розӣ кард маза ӯ дар ҳалқ май фурушад » Лайси пўшнҷаҳ вақте дар равад ҳроаҳ ғарқ шуд . наметпид гуфт : илоҳӣ ! акнӯн маро фурӯ гирифтӣ акнӯн барг омадан надорам , ар марои бсломти беруни оре , се бори турои сӯраи қул ҳў аллоҳ бихонам . Гуфт : азон брстм . На соласт тоад онам кӣ бихонам , наме тавонам . Ҳар гуҳ кӣ мегӯям ки аҳад . Мавло гуяд : онам ки ту май гӯйӣ , ки аҳад ки аиз , марои бори сари барад .

شیخ الاسلام را خوش می‌‌‌آمد و ببسندید از موافقت و استقامت ایشان و گفت: کی محمد عبداللّه گازر گفت که: همه نیکوئی خود بآن می‌بینم، سبب آن دانم: کی «لیث پوشنجه با من رازی کرد مزه او در حلق می‌فروشد» لیث پوشنجه وقتی در رود هراه غرق شد. می‌طپید گفت: الهی! اکنون مرا فرو گرفتی اکنون برگ آمدن ندارم، ار مرا بسلامت بیرون آری، سه بار ترا سورهٔ قل هو اللّه بخوانم. گفت: ازان برستم. نه سالست تاد آنم کی بخوانم، نمی‌توانم. هر گه کی می‌گویم که احد. مولی گوید: آنم که تو می‌گویی، که احد که ایذ، مرا بار سر برد.