Бшироз , ки аз буъалӣ рӯдборӣ шунидам ин абёт ки вай гуфта аст
بشیراز، که از بوعلی رودباری شنیدم این ابیات که وی گفته است
Сомрти сФўи сбобтии ашҷонҳо
سامرت صفو صبابتی اشجانها
Хавфи алҳўӣу ғлбҳои ниронҳо
خوف الهوی و غلبها نیرانها
Шайхи абӯи Мансури Муъаммари бен Аҳмади алосФҳонӣ « Муъаммар босФҳон бӯда » шайхи сипоҳон Сайид бӯда ,у эмоми бълўми зоҳиру улӯми ҳақоиқи ягонаи машойих дар вақти худ , ҳанбалии мазҳаб « суннӣ »
شیخ ابو منصور معمر بن احمد الاصفهانی «معمر باصفهان بوده» شیخ سپاهان سید بوده، و امام بعلوم ظاهر و علوم حقایق یگانهٔ مشایخ در وقت خود، حنبلی مذهب «سنی»
Шайх алислом гуфт « кӣ азин мақомотҳо » ки кардаанд , ҳечкас аз вай ба накардааст , кӣ бештар ҳикоёт мекунанду сухани суфиён аз вуҷӯду завқу дидор бояд гуфт на аз ҳикоят . Виро суханаст « сухан гуяд » некӯ , соҳиб тасонифаст , китоби наҳҷ алхос карда дарин боб ,у китоби арбаъӣни суфиён , сахти некӯ ,у китоби ғурбат , ва дар китоби ғурбат ҳикоят кунад аз мардӣ ки гуфт : ٭и вҷднои асҳоби алғоёти фии ҳозои аломрои Фродо . Ва дар китоби наҳҷ алхос гуяд : ки ихлос дар се чизаст дар тавҳид ва дар аҳвол ва дар афъол . Тнки вақт буд , шайхи Аҳмади кўФони٭и вирои дида буд . Виро гуфтам : ки аз ваии ҳеҷ ҳикояти ёди дорӣ ? гуфт на , аммо рӯзӣ дар миён сухан мегуфт ки : алФқири азиз . Виро гуфтам : тамом буд . Як сухан аз пер , вай гуфт кӣ мехоҳам ки китоби наҳҷи алхос аз вай бишинавам , вай гуфт : ҷири крост ва акнӯн вақт тангаст туро иҷозат додам .
شیخ الاسلام گفت «کی ازین مقاماتها» که کردهاند، هیچکس از وی به نکرده است، کی بیشتر حکایات میکنند و سخن صوفیان از وجود و ذوق و دیدار باید گفت نه از حکایت. ویرا سخن است «سخن گوید» نیکو، صاحب تصانیف است، کتاب نهج الخاص کرده درین باب، و کتاب اربعین صوفیان، سخت نیکو، و کتاب غربت، و در کتاب غربت حکایت کند از مردی که گفت:٭ وجدنا اصحاب الغایات فی هذا الامراً فراداً. و در کتاب نهج الخاص گوید: که اخلاص در سه چیز است در توحید و در احوال و در افعال. تنک وقت بود، شیخ احمد کوفانی٭ ویرا دیده بود. ویرا گفتم: که از وی هیچ حکایت یاد داری؟ گفت نه، اما روزی در میان سخن میگفت که: الفقیر عزیز. ویرا گفتم: تمام بود. یک سخن از پیر، وی گفت کی میخواهم که کتاب نهج الخاص از وی بشنوم، وی گفت: جر کراست و اکنون وقت تنگ است ترا اجازت دادم.
Шайх алислом гуфт : кӣ бўмнсўр ва Муъаммар гуяд : ки қиёс кардан бар пайғомбар на раво буд , ки халқ дар фитна май раванд , ва эшон дар исмат .
شیخ الاسلام گفت: کی بومنصور و معمر گوید: که قیاس کردن بر پیغامبر نه روا بود، که خلق در فتنه میروند، و ایشان در عصمت.
Шайх алислом гуфт : ки шайхи боҳомиди дӯстон бмрў бӯда . Ман як тан дидаам , ки вайро дида буд ҳамди чштӣ , вақте дигар гуфт ки Аҳмад чштӣ гуфт : ки бўсъд молинӣ гуфт , ва ин дуруст тараст кӣ бўсъди молинӣ ӯро дида буд , аз вай пурседанд : маттии тсқти алҳшмаҳ ? гуфт . Азои қидмати алсҳбаҳи сиқтати алҳшмаҳ .
شیخ الاسلام گفت: که شیخ باحامد دوستان بمرو بوده. من یک تن دیدهام، که وی را دیده بود حمد چشتی، وقتی دیگر گفت که احمد چشتی گفت: که بوسعد مالینی گفت، و این درستتر است کی بوسعد مالینی او را دیده بود، از وی پرسیدند: متی تسقط الحشمة؟گفت. اذا قدمت الصحبة سقطت الحشمة.
Шайх алислом гуфт : ки ҳишмат чизеаст миёни ҳайбату ваҳшат ки суҳбат қадим шавад ваҳшат бархезад , ҳайбат бимонад . Ва шайхи алисломи бўсъди молинии дида буд аммо нашинохта буд ки Тифл буд ва касе таъриф накарда буд .
شیخ الاسلام گفت: که حشمت چیزیست میان هیبت و وحشت که صحبت قدیم شود وحشت برخیزد، هیبت بماند. و شیخ الاسلام بوسعد مالینی دیده بود اما نشناخته بود که طفل بود و کسی تعریف نکرده بود.
Магар онор мегуфту аллоҳи аҳълм . Ва гуфт кӣ Аҳмад чштӣ гуфт : ки бо ҳомиди дӯстон дар Марв бар дукон нишаста , ва вақте гуфт : ки чштӣ гуфт : ки бўсъид молинӣ гуфт » вай бар дукон нишаста буд . Сқоء биёмад , об Фроўӣ дод , соъатии об дар даст нигоҳ дошт сқоء гуфт эй шайх ! чаро наме хурӣ ? гуфт : магасӣ об мехӯрд , сабр мекардам , то вай об хӯрд , ки дӯстон ӯ бзҳмт чизе нахуранд .
مگر آنار میگفت و اللّه اهعلم. و گفت کی احمد چشتی گفت: که با حامد دوستان در مرو بر دکان نشسته، و وقتی گفت: که چشتی گفت: که بوسعید مالینی گفت» وی بر دکان نشسته بود. سقاء بیامد، آب فراوی داد، ساعتی آب در دست نگاه داشت سقاء گفت ای شیخ! چرا نمیخوری؟ گفت: مگسی آب میخورد، صبر میکردم، تا وی آب خورد، که دوستان او بزحمت چیزی نخورند.
Шайх алислом гуфт : кӣ авлиёъи аллоҳи даҳ кор накунанд ба ҳиялат назанед , ва башитоб нгўинд , ва бзҳмт нахуранд ,у бофитода на тир парастанд вбри хасмӣ касе наҷунбанд ,у бмзд кор накунанд ,у хотири эшон аз ком фаротар набошад , ва аз варзидани навбат боз напардозанд ,у брхдои ъзу ҷли чизе бар нагузинанд , ва « беҳуда » бқҳқаҳи нхнднд , ва чун хнднди бтбсми хнднд .
شیخ الاسلام گفت: کی اولیاء اللّه ده کار نکنند به حیلت نزنید، و بشتاب نگویند، و بزحمت نخورند، و بافتاده نه تیر پرستند وبر خصمی کسی نجنبند، و بمزد کار نکنند، و خاطر ایشان از کام فراتر نباشد، و از ورزیدن نوبت باز نپردازند، و برخدای عز و جل چیزی بر نگزینند، و «بیهوده» بقهقه نخندند، و چون خندند بتبسم خندند.
Шайх алислом гуфт : ки бзҳмт хӯрдан он буд , кӣ чизе май хурӣ бар мҳинаҳ эсор мекунӣ зоҳир , то ваии тайра май буд ,у онки худ фаровони хурӣ ва беш , худ шара буд ё эсор пинҳон кун ё миёнаи хур .
شیخ الاسلام گفت: که بزحمت خوردن آن بود، کی چیزی میخوری بر مهینه ایثار میکنی ظاهر، تا وی طیره میبود، و آنک خود فراوان خوری و بیش، خود شره بود یا ایثار پنهان کن یا میانهخور.
Шайх алислом гуфт : ки устоди буъалии дқоқи забони вақт буд бншопўр ,у пасинаи гӯяндагони машойих буд , тўФии бншопўри фии алқъдаҳи санаи хумсу арбъоӣаҳи шайх алислом гуфт : ки вай ҳар сол бҷоӣӣ рафтӣ бшҳрии дигари охир боз омадӣ устоди бўолқосми қширии домоди вай буду шогирди вайу маҷолиси вай ҷамъ карда буд «у суханони вай бисёр дошт »у дқоқро шурӣ буду гарм буд вай гуфтӣ : ки май бояд бхёбон ҳарӣ кӯк кунам яъне бонг кунам , дар кори ҳоиўи кони даври фаро буд виро гуфтанд дар баробари он наъра боз задӣ .
شیخ الاسلام گفت: که استاد بوعلی دقاق زبان وقت بود بنشاپور، و پسینهٔ گویندگان مشایخ بود، توفی بنشاپور فی القعده سنه خمس و اربعائه شیخ الاسلام گفت: که وی هر سال بجائی رفتی بشهری دیگر آخر باز آمدی استاد بوالقاسم قشیری داماد وی بود و شاگرد وی و مجالس وی جمع کرده بود «و سخنان وی بسیار داشت» و دقاق را شوری بود و گرم بود وی گفتی: که میباید بخیابان هری کوک کنم یعنی بانگ کنم، در کار هایو کان دور فرا بود ویرا گفتند در برابر آن نعرهٔ باز زدی.
Шайх алислом гуфт : ки виро пурседанд : кӣ ин чист ? мо халқи алнори ало ткримأ гуфт онрои дӯзах офарӣдаанд то срдкон модар ояд , пас карамаст ту ҳосили нигоҳи дор .
شیخ الاسلام گفت: که ویرا پرسیدند: کی این چیست؟ ما خلق النار الا تکریمأ گفت آنرا دوزخ آفریدهاند تا سردکان مادر آید، پس کرم است تو حاصل نگاه دار.
Шайх алислом гуфт : ки дар илми тасаввуфи биҳишти бмкр офарӣдаанду дӯзахи бахшам . Дӯзах наёфаридаанд магари онро ки бигуфт ,у биҳишти бёФрид то ҳар ки бова нарасед дар биҳишти овезад , пас макраст ҳосили нигоҳи дор ё онкии суҳбат ӯ нёўд дарон машғӯл гардад .
شیخ الاسلام گفت: که در علم تصوف بهشت بمکر آفریدهاند و دوزخ بخشم. دوزخ نیافریدهاند مگر آنرا که بگفت، و بهشت بیافرید تا هر که باو نرسید در بهشت آویزد، پس مکر است حاصل نگاه دار یا آنکه صحبت او نیاود دران مشغول گردد.
Шайх алислом гуфт : ки шайхи амӯ маро гуфт : ки дар маҷлис дқоқ будам касе аз нузул пурсед , ҷавоб дод бойени байт .
شیخ الاسلام گفت: که شیخ عمو مرا گفت: که در مجلس دقاق بودم کسی از نزول پرسید، جواب داد باین بیت.
Халилиҳо абсртмои аўсмътмо
خلیلیها ابصرتما اوسمعتما
Бо карами ман мавлои имшии илои абд
با کرم من مولی یمشی الی عبد
?утии зоирои ман ғайри въдўи қоли лӣ
اتی زایراً من غیر وعدو قال لی
Асўнки ани таълиқи қлбки болўъд
اصونک عن تعلیق قلبک بالوعد
Буъалӣ дқоқ гуяд : кӣ муддаӣ байнед домани азу дар вох доред , ки маънии дорон ва муҳаққиқон бирафтанд . Буъалӣ дқоқ гуяд : ки талаби хуштар аз ёфт .
بوعلی دقاق گوید: کی مدعی بینید دامن ازو درواخ دارید، که معنی داران و محققان برفتند. بوعلی دقاق گوید: که طلب خوشتر از یافت.
Шайх алислом гуфт : кӣ дарёфт сдмтсту фаноу ҳамаи хорӣу лиззат дртлбасту аншд :
شیخ الاسلام گفت: کی دریافت صدمتست و فنا و همه خواری و لذت درطلب است و انشد:
Фмои фии ҷмънои алои алостлом
فما فیجمعنا الا الاصطلام
Ва фии тФриқнои ҳасану таййиб
و فی تفریقنا حسن و طیب
Ва гуфт : кӣ ҳақ аизраст , ё ориф анўст ёфт дар сетаст , тафсир бираваст , мавҷӯд ягонааст , он дувум баҳонааст сӯфӣ на дар саф оламаст ва на дар канор одамаст ва аз хондонист , ки лақаби он адамаст . Сӯфӣ дар пероҳан чун пероҳанаст бирав , на ӯ азон , ва на он азуи ном он бирав , ва он ном баҳона бирав , ӯ ки азин кори буии бёФт ӯ азуи поки бстднд ,у талбиси ббҳонаҳи тақдис дар бо ӯ ниҳоданд .
و گفت: کی حق ایذر است، یا عارف انوست یافت در ستست، تفسیر بروست، موجود یگانه است، آن دوم بهانه است صوفی نه در صف عالم است و نه در کنار آدم است و از خاندانیست، که لقب آن عدم است. صوفی در پیراهن چون پیراهنست برو، نه او ازان، و نه آن ازو نام آن برو، و آن نام بهانه برو، او که ازین کار بوی بیافت او ازو پاک بستدند، و تلبیس ببهانهٔ تقدیس در با او نهادند.
Дарвешӣ маро гуфт : ки аз дқоқ шунидам ки ин ду байт мехонд :
درویشی مرا گفت: که از دقاق شنیدم که این دو بیت میخواند:
ё аҳсани ман динор
یا احسن من دینار
Азои нақши бисмии аллоҳ
اذا نقش بسم اللّه
Ва ё аҳсани ман дибоҷ
و یا احسن من دیباج
Азои лбси байти аллоҳ
اذا لبس بیت اللّه
Иқўли алъошқи алмскин
یقول العاشق المسکین
Ҳозои амни қзоءи аллоҳ
هذا امن قضاء اللّه
Шайх алислом гуфт : кӣ бўолҳсни хбозии муаллим Фромн гуфт « гуфт » ки аз буъалӣ дқоқ шунидам кӣ мегуфт : роитки Фошҳики бъти нафасии воштритк
شیخ الاسلام گفت: کی بوالحسن خبازی معلم فرامن گفت «گفت» که از بوعلی دقاق شنیدم کی میگفت: رایتک فاشهیک بعت نفسی واشتریتک
Шайх алислом гуфт : кӣ дӯстӣ бонакор парваранд , матарс ! дӯстӣ бмломт парваранд ва бонакор мункирон об диҳанд , дар кӯии ғайрати бпрўрнд , ва аз куштаи вай дят хонд , то озодагон монанди , вмнкрон гурезанд .
شیخ الاسلام گفت: کی دوستی بانکار پرورند، مترس! دوستی بملامت پرورند و بانکار منکران آب دهند، در کوی غیرت بپرورند، و از کشتهٔ وی دیت خواند، تا آزادگان مانند، ومنکران گریزند.
Шайх алислом гуфт : ки « буъалии дқоқ » : ар ҳар ки мерад кунанд бирӯяд , бози нёӣид , майдон холӣ монед шайх алислом гуфт : на радост нозаст , ва аз ой ки ин қисса дарозаст .
شیخ الاسلام گفت: که «بوعلی دقاق»: ار هر که میرد کنند بروید، باز نیائید، میدان خالی مانید شیخ الاسلام گفت: نه رداست ناز است، و از آی که این قصه دراز است.
Шайх алислом гуфт : кӣ бўъбдоллаҳ ҷило гуяд : кӣ дар масҷиди зўолҳлиФаҳ будем , эҳром май гирифтем ва лаббайк мезадем , ҷавонӣ буд , мезоред ва май намеёрам гуфт : май тарсам ки маро гуяд : лобик . Ҳам ан мегуфт вақт рафтан омад ӯро гуфтам : эй ҷавон ! охир басар нашавад бигӯӣ ! гуфт : намеёрам гуфт . Гуфтам ман бигӯям ту бмн бигӯӣ . Гуфт : неки аиз ман гуфтам : лаббайки аллоҳами лаббайк , он ҷавон баровард гуфт : лаббайки аллоҳами лаббайки зъқаҳи бузад ва ҷон бидод .
شیخ الاسلام گفت: کی بوعبداللّه جلا٭ گوید: کی در مسجد ذوالحلیفه بودیم، احرام میگرفتیم و لبیک میزدیم، جوانی بود، میزارید و مینمییارم گفت: میترسم که مرا گوید: لابیک. هم ان میگفت وقت رفتن آمد او را گفتم: ای جوان! آخر بسر نشود بگوی! گفت: نمییارم گفت. گفتم من بگویم تو بمن بگوی. گفت: نیک ایذ من گفتم: لبیک اللهم لبیک، آن جوان برآورد گفت: لبیک اللهم لبیک زعقهٔ بزد و جان بداد.
Шайх алислом гуфт : кӣ кофар шудани нухуди хона кўрФиднаст бозуи Фодўстӣ дар дӯстӣ брФтнаст ,у хондан ӯро бҷони иҷобат карданаст :у луи қиллати лии мати мату смъоу тоъаҳу қиллати лдоъии аламути аҳлоу марҳабо
شیخ الاسلام گفت:کی کافر شدن نخود خانهٔ کورفیدن است بازو فادوستی در دوستی برفتن است، و خواندن او را بجان اجابت کردن است: و لو قلت لیمت مت و سمعاً و طاعة و قلت لداعی الموت اهلا و مرحباً