Шайх алислом гуфт ки номи ваии тиФўри бен исои бен одами бен сарвашон . Ҷудоу срўстон гӯрӣ бӯда мусулмон шудау боязид аз ақрони Аҳмад хзрўиаҳаст ва бо ҳФсу яҳёи маозу шиқиқи балхии ٭и дида буд . Шайх алислом гуфт : астозўӣ кардӣ буд , паҳлавии вай дар гӯраст ббстоми боязиди дархост ки гўрмни фурӯтар азон астоз ман бурид ҳурмати астозро ,у боязиди соҳиб рой бӯда дар мазҳаб , лекини вирои вилояти кшод , кӣ мазҳаб дарон бодед наомад , вафоти вай дар санаи аҳадӣ ва сетину моӣтин буд « ва низ гуфтанд ки дар санаи арбъу моӣтин , валикин дар санаи аҳадӣ ва сетин дар стараст . »

شیخ الاسلام گفت که نام وی طیفور بن عیسی بن آدم بن سروشان. جدا و سروستان گوری بوده مسلمان شده و بایزید از اقران احمد خضرویه است و با حفص و یحیی معاذ و شیقیق بلخی ٭ دیده بود. شیخ الاسلام گفت: استاذوی کردی بود، پهلوی وی در گورست ببسطام بایزید درخواست که گورمن فروتر ازان استاذ من برید حرمت استاذ را، و بایزید صاحب رای بوده در مذهب، لیکن ویرا ولایت کشاد، کی مذهب درآن بادید نیامد، وفات وی در سنه احدی و ستین و مائتین بود «و نیز گفتند که در سنه اربع و مائتین، ولیکن در سنه احدی و ستین در ستر است.»

Боязид гуфт : ман лами инзри илои шоҳидии бъини алозтрор ,у илои авқотии бъини алоғтрор , волии аҳволии бъини алостди раҷ , волии каломии бъини алоФтро , волии иборатии бъини алоҷтро , волии нафасии бъини алори зоءи Фқди ахтоءи алнзри фӣ . Ва қоли АбуУсмони алғрби٭и лами исмъи ло бе язиди ҳикояи аҳсани минҳо .

بایزید گفت: من لم ینظر الی شاهدی بعین الاضطرار، و الی اوقاتی بعین الاغترار، والی احوالی بعین الاستد راج، والی کلامی بعین الافترا، والی عبارتی بعین الاجترا، والی نفسی بعین الار زاء فقد اخطاء النظر فی. و قال ابوعثمان الغربی٭ لم یسمع لا بی یزید حکایة احسن منها.

Шайх алислом гуфт : кӣ бар боязиди фаровон дрўғҳоء гӯйанд , аз ончӣ бирав шохтаҳанд , яке онаст кӣ вай гуфт : шудам хайма задам бар арш . Шайх алислом гуфт : ин сухан дар шариъат куфраст ва дар ҳақиқати баъд . Май ҳақиқат дуруст кунӣ бФродид овардани хеш , ҳақиқат чист ? брстн аз хеши ҳақиқати худ дуруст кун , баробари гуфтан куфраст . Ҳасрӣ ٭ гуяд : агар арши байнами мулҳидам , вар шудам хайма задам , куҷо шудӣ ? тавҳиди баду ягонагӣ медуруст кунӣ во ба расӣдан май бояд на фаро расӣдан . Ҷунайд мутамаккин бӯда , ӯро лӯчу пӯши набӯдаи овомир ва наҳй бузург дошта ,у кор аз асл дар гирифта , аз онаст кӣ ҳамаи фурқати виро пазируфтаанд .

شیخ الاسلام گفت: کی بر بایزید فراوان دروغهاء گویند، از آنچه برو شاخته‌اند، یکی آنست کی وی گفت: شدم خیمه زدم بر عرش. شیخ الاسلام گفت: این سخن در شریعت کفر است و در حقیقت بعد. می حقیقت درست کنی بفرادید آوردن خویش، حقیقت چیست؟ برستن از خویش حقیقت خود درست کن، برابر گفتن کفر است. حصری ٭ گوید: اگر عرش بینم ملحدم، ور شدم خیمه زدم، کجا شدی؟ توحید بد و یگانگی می درست کنی وا به رسیدن می‌باید نه فرا رسیدن. جنید متمکن بوده، او را لوچ و پوش نبوده اوامر و نهی بزرگ داشته، و کار از اصل در گرفته، از آنست کی همه فرقت ویرا پذیرفته‌اند.

ӯро гуфтанд : ватани ту то куҷост ? гуфтои оҳи зери арш ! яъне мнтҳоءи ҳиммати ману ғояти назари ман ,у ороми ҷони ману саранҷоми кор ман онаст , кӣ туро гуфтам , кӣ аллоҳ гуфт Мӯсоро : кӣ ғариб ва ман ватани ту . Ҷрирӣ : гуфт кӣ аҷз аз дарёфт ёфтанаст ва ин ки мегӯйанд . Кӣ ваии Сайиди ъорФонсти худ рндонсти Сайиди орифон ӯаст . Ар пас аз одамиён май гӯии Аҳмади арабӣ , ар пас аз аҳли ин кӯй май гӯии бўсъид хрозаст .

او را گفتند: وطن تو تا کجاست؟ گفتا آه زیر عرش! یعنی منتهاء همت من و غایت نظر من، و آرام جان من و سرانجام کار من آنست، کی ترا گفتم، کی اللّه گفت موسی را: کی غریب و من وطن تو. جریری: گفت کی عجز از دریافت یافتنست و این که می‌گویند. کی وی سید عارفانست خود رندانست سید عارفان او است. ار پس از آدمیان می‌گوی احمد عربی، ار پس از اهل این کوی می‌گوی بوسعید خراز است.

Шайх алислом гуфт : кӣ бўбкри дошгару асҳқи ҳофиз ҳар ду Фромн гуфтанд , кӣ бўмъшр маърӯф гуфт , кӣ бўбкр ҳФид гуфт , кӣ ҷад ман гуфт аббоси Ҳамзаи ‍٭ кӣ боязид дар масҷид намоз мекард қъқъаҳ аз устихони садри ӯй берун меомад ва мешуниданд аз ҳайбати ҳақу ҳурмату таъзими шариъат . Бўбкри воситӣ ٭ гуяд : кӣ боязиди бадар марг гуфт : илоҳӣ ! мо зкртки алоъни ғФлаҳ , ва мо хдмтки алоъни Фтраҳ . Ҳаргиз ёд накардам турои магар аз ғифлату ҳаргизи турои нпрстидми магар аз сари фатрат . Ин бигуфт ва бирафт қоли Абуязид : куфри аҳли алҳмаҳи аслми ман имони аҳли алмнаҳ .

شیخ الاسلام گفت: کی بوبکر داشگر و اسحق حافظ٭ هر دو فرامن گفتند، کی بومعشر معروف گفت، کی بوبکر حفید گفت، کی جد من گفت عباس حمزه ‍٭ کی بایزید در مسجد نماز می‌کرد قعقعه از استخوان صدر اوی بیرون می‌آمد و می‌شنیدند از هیبت حق و حرمت و تعظیم شریعت. بوبکر واسطی ٭ گوید: کی بایزید بدر مرگ گفت: الهی! ما ذکرتک الاعن غفلة، و ما خدمتک الاعن فترة. هرگز یاد نکردم ترا مگر از غفلت و هرگز ترا نپرستیدم مگر از سر فترت. این بگفت و برفت قال ابویزید: کفر اهل الهمة اسلم من ایمان اهل المنه.

Ва қол : абъди алхлқи ман аллоҳи аксари ҳам ишораи илайҳ . Абумусо дбилӣ гуяд кӣ боязид гуфт : кӣ чиҳил сол дар дарёии аъмол ғаввосӣ кардам , чун бар он бар гузаштам , бар миёни худ зуннор дидам , лшихи алисломи лнФсаҳ :

و قال: ابعد الخلق من اللّه اکثر هم اشارة الیه. ابوموسی دبیلی گوید کی بایزید گفت: کی چهل سال در دریای اعمال غواصی کردم، چون بر آن بر گذشتم، بر میان خود زنار دیدم، لشیخ الاسلام لنفسه:

Тлбткми хумсин ман ҳаҷа

طلبتکم خمسین من حجة

Азои бўстии фӣаи зуннор

اذا بوسطی فیه زنار

Абӯи Мӯсои алдбилии ман асҳоби абии язиди қоли Абумусо : анноси иқўлўни асноди алҳкмаҳи вуҷӯдҳоу анои ақўл : асноди алҳкмаҳи қабулҳо . Абумусо гуяд шогирди вай ки боязид гуфт : ки аллоҳи таъолиро ба хоб дидам гуфтам :ро бтў чунаст ? гуфт : аз худ фурӯтар ой ва раседӣ .

ابو موسی الدبیلی من اصحاب ابی یزید قال ابوموسی: الناس یقولون اسناد الحکمة وجودها و انا اقول: اسناد الحکمة قبولها. ابوموسی گوید شاگرد وی که بایزید گفت: که اللّه تعالی را به خواب دیدم گفتم: را بتو چونست؟ گفت: از خود فروتر آی و رسیدی.

Шайх алислом гуфт : роҳи фарои аллоҳи шинохтро онаст , ёфтро азизаст . Ҳаллоҷ гуяд : ки роҳ бо ӯ як гомаст . Шайх алислом гуфт аз худ дар гузаштӣ бова раседӣ .

شیخ الاسلام گفت: راه فرا اللّه شناخت را آنست، یافت را عزیز است. حلاج گوید: که راه با او یک گامست. شیخ الاسلام گفت از خود در گذشتی باو رسیدی.

Шайх алислом гуфт : ки қозии иброҳӣми бохрзӣ маро гуфт : кӣ аллоҳ таъолӣ бихоб дидам гуфтам : худовандо бандаи бтў кӣ расад ? гуфт : онгоҳ кӣ ӯро ҳеҷ монеъ намонад , кӣ ӯро аз ман во дорад .

شیخ الاسلام گفت: که قاضی ابراهیم باخرزی مرا گفت: کی اللّه تعالی بخواب دیدم گفتم: خداوندا بنده بتو کی رسد؟ گفت: آنگاه کی او را هیچ مانع نماند، کی او را از من وا دارد.

Шайх алислом гуфт : дар дуои фарои дарвешӣ аз ёрони худ : ки аллоҳи таъолии таҳи бхўиштн аз хештани бмброд ! таҳи бхўиштн аз хештани бмпўшод ! маҳол буд ки чизе ояду туро азу бипушад . Чун чизеи турои азуи бипушад , чун падед ояд он чизе бирасад . Чун хештан аз хештани бипушад , дар ғурури Бамонеи ҷовид . Лои тқтънои бки ънк , дъоءи Абубакри садиқи разии аллоҳи анҳу .

شیخ الاسلام گفت: در دعا فرا درویشی از یاران خود: که اللّه تعالی ته بخویشتن از خویشتن بمبراد! ته بخویشتن از خویشتن بمپوشاد! محال بود که چیزی آید و ترا از و بپوشد. چون چیزی ترا ازو بپوشد، چون پدید آید آن چیزی برسد.چون خویشتن از خویشتن بپوشد، در غرور بمانی جاوید. لا تقطعنا بک عنک، دعاء ابوبکر صدیق رضی اللّه عنه.

Шайх алислом гуфт : кӣ бо сулаймон дорони٭ гуяд : ки ҳар чизе ки турои азу машғӯл кунад . Бар ту шавамаст ,гар ҳамаи модари ту буд ,у падари ту буд . Шайх алислом гуфт : ки хосса ӯ аз якҷо мешунаванд ва якҷо менигаранд .

شیخ الاسلام گفت: کی با سلیمان دارانی٭ گوید: که هر چیزی که ترا ازو مشغول کند. بر تو شومست، گر همه مادر تو بود، و پدر تو بود. شیخ الاسلام گفت: که خاصهٔ او از یکجا می‌شنوند و یکجا می‌نگرند.

Шайх алислом гуфт : ки қисса ҳам инаст , ки онҷо кӣ нишон диҳанд на !у онҷо ки нашносад онҷо бе ! Абдуллоҳаст рост , аизи роз Абдуллоҳ дигараст фаҳм аз дарёфт бегонааст , ёфт ошност , меёб дар меаб ! бастомиро пас марг бихоб диданд гуфтанд : ҳоли ту ? гуфт : маро гуфтанд , эй пер ! чаҳ оварадӣ ? гуфтам : дарвеши бадаргоҳ малик шавад виро гӯйанд чаҳ хоҳӣ ? на гӯйанд чаҳ оварадӣ ?

شیخ الاسلام گفت: که قصه هم اینست، که آنجا کی نشان دهند نهٔ! و آنجا که نشناسد آنجا بی! عبداللّه است راست، ایذ راز عبداللّه دیگرست فهم از دریافت بیگانه است، یافت آشناست، می‌یاب در میاب! بسطامی را پس مرگ بخواب دیدند گفتند: حال تو؟ گفت: مرا گفتند، ای پیر! چه آوردی؟ گفتم: درویش بدرگاه ملک شود ویرا گویند چه خواهی؟ نه گویند چه آوردی؟

Шайх алислом гуфт ки алии шарифии марои гуфто : кӣ бар мо ба нишопўри ъҷўзӣ буд ироқӣаи номи дарвеш . Аз дарҳо суол кардӣ бирафт аз дунё бихоб диданд гуфтанд : ҳоли ту ? гуфт : маро гуфтанд чаҳ оварадӣ ? гуфтам : оҳи ҳамаи ъмрои марои бойен дар ҳўолт карданд кӣ худои дҳод ! акнӯн мегӯйанд кӣ чаҳ оварадӣ ? гуфтанд : рост мегуяд , аз вай боз шавед . ТўФии алии шарифии фии алмҳрми санаи сет ва сулсину арбъи моӣаҳ , ва дафн биҷунб аломоми яҳёи бен аммори раҳмаи аллоҳ .

شیخ الاسلام گفت که علی شریفی مرا گفتا: کی بر ما به نیشاپور عجوزی بود عراقیه نام درویش. از درها سوال کردی برفت از دنیا بخواب دیدند گفتند: حال تو؟ گفت: مرا گفتند چه آوردی؟ گفتم: آه همه عمرا مرا باین در حوالت کردند کی خدا دهاد! اکنون می‌گویند کی چه آوردی؟ گفتند: راست می‌گوید، از وی باز شوید. توفی علی شریفی فی المحرم سنه ست و ثلثین و اربع مائه، و دفن بجنب الامام یحیی بن عمار رحمه اللّه.

Фзили ъёз٭ро пас марг бихоб диданд гуфтанд : ҳоли ту ? гуфт : лам ар ллъбди хирои ман раба . Хайри нассоҷро пас аз марг бихоб диданд гуфтанд : ҳоли ту ? гуфт : туро аз ин чикор , азин дунёии бчлўӣ « плидк , наҷис » шумо бории брстм .

فضیل عیاض٭ را پس مرگ بخواب دیدند گفتند: حال تو؟ گفت: لم ار للعبد خیراً من ربه. خیر نساج را پس از مرگ بخواب دیدند گفتند: حال تو؟ گفت: ترا از این چکار، ازین دنیای بچلوی «پلیدک، نجس»شما باری برستم.

Сиррӣ сқти٭ гуяд : кӣ бар дерӣ бар гузаштам гуфтам : эй роҳиб ! ҷавоб дод , чаҳ шуд ҳанифӣ ! гуфтам : аз кадоми вақт ӣнҷо ҳастӣ ? ҷавоб дод : кӣ сӣ ва се сол . Гуфтам : пари ин сӣ ва се сол чаҳ ёфтӣ ? гуфт : кадом ходим дидӣ , ки аз хона мулкӣ биёмад ,у азуи турои бозори мулӯк чаҳ кор ?

سری سقطی٭ گوید: کی بر دیری بر گذشتم گفتم: ای راهب! جواب داد، چه شد حنیفی! گفتم: از کدام وقت اینجا هستی؟ جواب داد: کی سی و سه سال. گفتم: پر این سی و سه سال چه یافتی؟ گفت: کدام خادم دیدی، که از خانهٔ ملکی بیامد، و ازو ترا بازار ملوک چه کار؟

Шайх алислом гуфт : бо бегонагии суҳбат дуруст наёяд , пеш бишнос , ва пас суҳбати гир ! бо язид гуяд : ки ёди ман ӯро насиб манаст азуу ғифлати ман насиб ӯаст аз ман .

شیخ الاسلام گفت: با بیگانگی صحبت درست نیاید، پیش بشناس، و پس صحبت گیر! با یزید گوید: که یاد من او را نصیب من است ازو و غفلت من نصیب او است از من.

Шайх алислом гуфт : дунёи баҳра ӯаст аз ту ,у охирати баҳра туаст азу . Виро дар охират баҳра нест , баҳра ӯ дар дунёст . Сухани алии ибни абитолб : ки маро ихтиёр диҳанд ки масҷиди рӯ , ё хоҳӣ дар биҳишти ман дар масҷиди рӯм , ки масҷиди баҳра ӯаст аз ман ,у биҳишти баҳра , манаст азу . Ва боязид гуяд : илоҳӣ ! фардои дасти ман дар дасти фақирии даҳ , касе ки ба ман аз ту гуяд , ва ман бо ӯ аз ту гӯям ,у биҳишти фарои дигарон даҳ ! бастомиро гуфтанд : кӣ орифи азуи ҳеҷ маҳҷӯб буд ? гуфт : ки ӯ худ ҳиҷоб орифаст азуи маҳҷӯб чун буд ?

شیخ الاسلام گفت: دنیا بهرهٔ او است از تو، و آخرت بهرهٔ تو است ازو. ویرا در آخرت بهره نیست، بهرهٔ او در دنیاست. سخن علی ابن ابیطالب: که مرا اختیار دهند که مسجد رو، یا خواهی در بهشت من در مسجد روم، که مسجد بهرهٔ او است از من، و بهشت بهره، من است ازو. و بایزید گوید: الهی! فردا دست من در دست فقیری ده، کسی که به من از تو گوید، و من با او از تو گویم، و بهشت فرا دیگران ده! بسطامی را گفتند: کی عارف ازو هیچ محجوب بود؟ گفت: که او خود حجاب عارف است ازو محجوب چون بود؟

Шайх алислом гуфт : кӣ ӯ бнгдозд , кӣ каси сомони фаро ориф ваанд , дар ҳафт осмону замини пӯшидаи туро аз ориф нест , мурӣдони ҳиҷоб хешанд ,у ҳақи ҳиҷоби ориф . Ҳар кас ҳиҷоб дорад , тоаш нашносад орифи ҳиҷоб ӯ дорад тоаш на бенанд .

شیخ الاسلام گفت: کی او بنگدازد،کی کس سامان فرا عارف واند، در هفت آسمان و زمین پوشیده ترا از عارف نیست، مریدان حجاب خویش‌اند، و حق حجاب عارف. هر کس حجاب دارد، تاش نشناسد عارف حجاب او دارد تاش نه بینند.

Шайх алислом гуфт : қудси аллоҳи рӯҳа : ки бўсъди мҳбўрӣ маро гуфт : кӣ бўнср тршизӣ гуфт , ки бўзръаҳ табарӣ гуфт , ки муртаиш гуфт , ки бўъсмон ҳирӣ гуфт : кӣ боҳФси ҳаддоди Найшобӯрӣ ٭ гуфт ки слмаҳ бухорӣ гуфт . Кӣ ман ҳозир будам кӣ шогирдӣ аз он боязид пурсед виро : ки мурӣди ма ё мурод ? гуфт : ломриду ломроду лохбру лоостхбору лоҳду лорсм ,у ҳўи алкули билкул . Барқи алсни мухбира ,у шррнои мсъраҳ , Фолкли ани алнтқи изҳору алозҳори ани алнтқи асрор ,у ҳўи алкули билкул . Шайх алислом гуфт :у ҳўи алкули билкули блокл .

شیخ الاسلام گفت: قدس اللّه روحه: که بوسعد محبوری مرا گفت: کی بونصر ترشیزی گفت، که بوزرعهٔ طبری گفت، که مرتعش٭ گفت، که بوعثمان حیری گفت: کی باحفص حداد نیشابوری ٭ گفت که سلمهٔ بخاری گفت. کی من حاضر بودم کی شاگردی از آن بایزید پرسید ویرا: که مرید مه یا مراد؟ گفت: لامرید و لامراد و لاخبر و لااستخبار و لاحد و لارسم، و هو الکل بالکل. برق السن مخبره، و شررنا مسعرة، فالکل عن النطق اظهار و الاظهار عن النطق اسرار، و هو الکل بالکل. شیخ الاسلام گفت: و هو الکل بالکل بلاکل.

Шайх алислом гуфт : ки бўсъд молинӣ гуяд ки ҳасрӣ ٭ гуфт , ки бо ҳФс шиқоқ гуфт , ки Бутуроб нхшби٭ гуфт , кӣ боязди бастомиро гуфтам : ки қурб ва баъд чист ? гуфт : қурб баъдасту баъди худ чун ном хешаст . Тааммул даҳшатасту маърифати ҳайрат .

شیخ الاسلام گفت: که بوسعد مالینی گوید که حصری ٭ گفت، که با حفص شقاق گفت، که بوتراب نخشبی٭ گفت، کی بایزد بسطامی را گفتم: که قرب و بعد چیست؟ گفت: قرب بعد است و بعد خود چون نام خویش است. تامل دهشت است و معرفت حیرت.

Шайх алислом гуфт : биндишидни дарав даҳшатаст ,у даҳшат нуқсонаст ,у маърифат ҳайратасту ҳайрат тамомаст . Зўолнўн٭ гуяд : алтФкри фии зот алҳақ ҷаҳлу алошораҳи ширк ,у ҳқиқаҳи алмърФаҳи ҳираҳ .

شیخ الاسلام گفت: بیندیشیدن درو دهشت است، و دهشت نقصان است، و معرفت حیرت است و حیرت تمام است. ذوالنون٭ گوید: التفکر فی ذات الحق جهل و الاشارة شرک، و حقیقة المعرفة حیرة.

Шайх алислом гуфт : на ҳайрат азуаст , ки ҳайрати дӯст ,у ҳайрат дуаст : ҳайрат омаст , он ҳайрати илҳод ва залоласт , дигар дар аёнаст , он ҳайрат ёфтанаст .

شیخ الاسلام گفت: نه حیرت ازوست، که حیرت دوست، و حیرت دو است: حیرت عام است، آن حیرت الحاد و ضلالست، دیگر در عیانست، آن حیرت یافتنست.

Аншднои аломоми лғираҳ

انشدنا الامام لغیره

Бъдк ки манӣ ҳўи қрбок

بعدک که منی هو قرباک

АФнитнии манӣ бмънок

افنیتنی منی بمعناک

Лои иФрқи алоўсоФи мо бинно

لا یفرق الاوصاف ما بیننا

Ани қиллати лии мо канти аёк

ان قلت لی ما کنت ایاک