Бен масъӯди бен башари алтмимии сами алирбўъӣ . Кунӣа Абӯалии алкўФӣ . Эмомаст аз аъиммаи дайну шаръ , аз ақрони саврӣу молик , аз астозони Абдуллоҳи мубораки босл аз Кӯфааст , ва дар Макка бӯда муҷовири солҳо , саййида бӯда бузург , дар шаръи эмом , ва дар зуҳди ягонаи бзҳди суфиёну муҳаббат .
بن مسعود بن بشر التمیمی ثم الیربوعی. کنیه ابوعلی الکوفی. امامست از ائمه دین و شرع، از اقران ثوری و مالک، از استاذان عبداللّه مبارک باصل از کوفه است، و در مکه بوده مجاور سالها، سیده بوده بزرگ، در شرع امام، و در زهد یگانه بزهد صوفیان و محبت.
Ва гуфтаанд босл аз хуросон бӯда аз ноҳити Марв , аз дияи Фндин . Ва гуфтаанд : ваии бсмрқндзодаҳу бовирди бузург шудау кӯфӣ асласт . Ва низ гуфтаанд кӣ бухорӣ асласту аллоҳи аълам . Вафоти вай дар муҳаррам бӯда , санаи сабъу сонину моӣаҳ ,
و گفتهاند باصل از خراسان بوده از ناحیت مرو، از دیه فندین. و گفتهاند: وی بسمرقندزاده و باورد بزرگ شده و کوفی اصل است. و نیز گفتهاند کی بخاری اصل است و اللّه اعلم. وفات وی در محرم بوده، سنه سبع و ثانین و مائه،
Вўӣ гуфтааст : сулсаи ҳам ақрби аллқи илои арраҳмони явми алқёмаҳи бҷолсўни арраҳмон ,у анноси фии алҳсоб , раҷули лами иҷъли ман касабаи ҳромо ,у раҷули лами имси фараҷаи ҳромо ,у раҷули лами итклми байни аснини фии алҳўӣ .
ووی گفته است: ثلثه هم اقرب اللق الی الرحمن یوم القیامة بجالسون الرحمن، و الناس فیالحساب، رجل لم یجعل من کسبه حراماً، و رجل لم یمس فرجه حراماً، و رجل لم یتکلم بین اثنین فیالهوی.
Шайх алислом гуфт қудси аллоҳи рӯҳа : кӣ Фзил ъёз гуяд : кӣ ман аллоҳ бар дӯстии пурситам , кӣ ншкибм ки напурсам .
شیخ الاسلام گفت قدس اللّه روحه: کی فضیل عیاض گوید: کی من اللّه بر دوستی پرستم، کی نشکیبم که نپرسم.
Ва аншднои лмўҳмўди алўроқ
و انشدنا لموحمود الوراق
Тъсии алолаҳи ванети тзҳри ҳуба
تعصی الاله وانت تظهر حبه
Ҳозои маҳоли фии алқёси бадеъ
هذا محال فی القیاس بدیع
Лукони ҳбки содқои лои тътаҳ
لوکان حبک صادقاً لا طعته
Ани алмҳби лмни иҳби мутӣъ
ان المحب لمن یحب مطیع
Шайх алислом гуфт : кӣ вҳби мнбаҳ аз тобеъинаст ҳакими уммат вай гуяд : ман аллоҳ на брбими пурситам , кӣ чун бандаам зиндонӣ : кӣ худовандро хизмат кунад аз бим , чун эмин шавад напарастад . Ва на бар тамаъи пурситам ки чун гадои буми муздури артмъ музд бинад кор кунад , ва агар на бинад накунад . Гуфтанд : чун парастӣ ? гуфтам ба он пурситам кӣ сазост ки ӯро пурситам , меҳр ӯ худ аз ман боради шайх алислом гуфт : ӯ ки ӯро пурситади брбим , ӯ хештанро май пурситад кӣ аз бими худ май пурситаду тамаъи наҷоти хеш , на баҳақу фармону сзоء ӯ , пас доварӣ худ медорад ва худро меҷунбад . Онкӣ ӯро мепурситад бомед , ӯ худро май пурситаду тнъми худро ,у роҳату савобу ҷазоро , на ҳақи фармону меҳр ӯро , пас худро меҷунбад . Ман ӯро на брбиму тамаъи пурситам чун муздурон . Ва на бар даъвии меҳр ӯ , яъне ки аз сзоء ӯ бостҳқоқ ӯ оҷизи монам , кӣ бар фармон ӯ пурситам , кӣ гуфт май параст май пурситам , ва бар дӯстии суннати расӯлу бтқсири мӯътариф .
شیخ الاسلام گفت: کی وهب منبه از تابعین است حکیم امت وی گوید: من اللّه نه بربیم پرستم، کی چون بندهام زندانی: کی خداوند را خدمت کند از بیم، چون ایمن شود نپرستد. و نه بر طمع پرستم که چون گدای بوم مزدور ارطمع مزد بیند کار کند، و اگر نه بیند نکند. گفتند: چون پرستی؟ گفتم به آن پرستم کی سزاست که او را پرستم، مهر او خود از من بارد شیخ الاسلام گفت: او که او را پرستد بربیم، او خویشتن را میپرستد کی از بیم خود میپرستد و طمع نجات خویش، نه بحق و فرمان و سزاء او، پس داوری خود میدارد و خود را میجنبد. آنکه او را میپرستد بامید، او خود را میپرستد و تنعم خود را، و راحت و ثواب و جزا را، نه حق فرمان و مهر او را، پس خود را میجنبد. من او را نه بربیم و طمع پرستم چون مزدوران. و نه بر دعوی مهر او، یعنی که از سزاء او باستحقاق او عاجز مانم، کی بر فرمان او پرستم، کی گفت میپرست میپرستم، و بر دوستی سنت رسول و بتقصیر معترف.
Ки ман тарки хизматро нотавонами ٭ ва на бхўиштни дронму ҳақро на бонам
که من ترک خدمت را ناتوانم ٭ و نه بخویشتن درانم و حق را نه بانم
Аз онҷо ки хизлону хспонми онро аз бен дандонам
از آنجا که خیزلان و خسپانم آنرا از بن دندانم
Аз онҷо ки ман на манам , иборатро нотавонам .
از آنجا که من نه منم، عبارت را ناتوانم.
Ва гуфт илоҳии ман на бхдмти суҳбати туро май бҳосозм٭ ки дар суҳбати ҳурмат менигоҳ дорам . Ман на бҳўои дил дар хизматам кӣ бФрмонми ٭
و گفت الهی من نه بخدمت صحبت ترا میبهاسازم٭ که در صحبت حرمت مینگاه دارم. من نه بهوای دل در خدمتم کی بفرمانم ٭
Ва сахти сард буд худованди худ робмзди кор кардан , венаи бмҳру сазои онку парастишро сазост , худ фармони дарони воҷиб .
و سخت سرد بود خداوند خود رابمزد کار کردن، ونه بمهر و سزای آنک و پرستش را سزاست، خود فرمان درآن واجب.
Воншднои ло бе язиди албстоми٭
وانشدنا لا بی یزید البسطامی٭
Аҳбки ҳубин алҳўӣ
احبک حبین الهوی
Ва ҳбои лонки аҳли лзок
و حباً لانک اهل لذاک
Фомои алзии ҳўи ҳуби алҳўӣ
فاما الذی هو حب الهوی
Фари Фъки ллҳҷб ҳатто Арок
فر فعک للحجب حتی اراک
Ва аммо алзии анат ! ҳилли ?ла
و اما الذی انت! هل له
Фшғлии бзкрки ани ман сўок
فشغلی بذکرک عن من سواک
Шайх алислом гуфт разии аллоҳи анҳу : ки Муҳамади бен Саиди алФрнҷиро пурседанд ки сифла кӣаст ? гуфт : ӯ ки аллоҳи пурситад бар биму умед . Гуфтанд : пас чун парастӣ ? гуфт : мҳроллаҳи худ хизмат аз ман боради лбъзҳм :
شیخ الاسلام گفت رضی اللّه عنه: که محمد بن سعید الفرنجی را پرسیدند که سفله کی است؟ گفت: او که اللّه پرستد بر بیم و امید. گفتند: پس چون پرستی؟ گفت: مهراللّه خود خدمت از من بارد لبعضهم:
Кун азои аҳббти ъбдо
کن اذا احببت عبدا
Ллзии тҳўии мтиъо
للذی تهوی مطیعاً
Лни тноли алўсл ҳатто
لن تنال الوصل حتی
Тлзми алнФси алхзўъо
تلزم النفس الخضوعا
Валави қиллати мати мати смъоу тоъаҳ
ولو قلت مت مت سمعاً و طاعة
Вқлти лдоъии аолмўти аҳлоўмрҳбо
وقلت لداعی االموت اهلاومرحبا
Шайх алислом гуфт азми аллоҳи бараката : ки Фзили ъёзро писарӣ буд алии ном , аз пдрмаҳ буд дар зуҳду ибодату тарс . Рӯзӣ дар масҷид ҳаром омад наздики замзам , хонанда бар хонд : виўми алқёмаҳтарӣ , алоиаҳи вай онро бишуниду сиҳаҳи бузад ва ҷон бидод .
شیخ الاسلام گفت عظم اللّه برکته: که فضیل عیاض را پسری بود علی نام، از پدرمه بود در زهد و عبادت و ترس. روزی در مسجد حرام آمد نزدیک زمزم، خواننده بر خواند: ویوم القیامة تری، الایه وی آنرا بشنید و صیحه بزد و جان بداد.
Шайх алислом гуфт : зроаҳи бен аўФии ٭и қозии Басра аз тобеъинаст , дар миҳроби рӯзӣ қуръон мехонд бар хонд : Фозои нқри фии алноқр , алоиаҳ . Бонги бикраду биФтоди мурда . Шайх алислом гуфт : ки аз дӯсти нишон ва аз орифи ҷон :
شیخ الاسلام گفت: زراه بن اوفی ٭ قاضی بصره از تابعین است، در محراب روزی قرآن میخواند بر خواند: فاذا نقر فی الناقر، الآیه. بانگ بکرد و بیفتاد مرده. شیخ الاسلام گفت: که از دوست نشان و از عارف جان:
Ман моти ъошқои Флмит ҳоказо
من مات عاشقاً فلمیت هکذا
Лои хайри фии ишқи балои мӯат
لا خیر فی عشق بلا موت
Юсуфи асбот аз мтқд монаст аз ема шаръасту Сайид дар зуҳду вараъ ,у хавф ва фазаъ биравӣ ғалаба карда , илм биравӣ дар шӯред , моти санаи сету тсъину моӣаҳ . Маъау киъи бен алҷроҳу бақияи бен алўид . Шайх алислом гуфт ки ӯ гуфта : кӣ дӯстон ӯро се чиз бидодаанд : ҳаловату мҳобту муҳаббату зўолнўни мисрии ٭и ин сухан гуфта пас аз вай , локини биҷои лафзи ҳаловат млоҳаҳ гуфтау млҳаҳу мухиллади бен алҳусайн ҳам ин сухан гуфта , ва ҳам малоҳат гуфта моти мухиллади бен ҳусайни санаи аҳадӣу тсъину моӣаҳ ,у кони икўни болмсисаҳу трсўс . Шайх алислом гуфт : кӣ он се чиз , ин тайифаро бидиҳадаанд ки аз ту пурсанад ва метарсанд .
یوسف اسباط از متقد مانست از ایمه شرعست و سید در زهد و ورع، و خوف و فزع بروی غلبه کرده، علم بروی در شورید، مات سنه ست و تسعین و مائة. مع و کیع بن الجراح و بقیه بن الوید. شیخ الاسلام گفت که او گفته: کی دوستان او را سه چیز بدادهاند: حلاوت و مهابت و محبت و ذوالنون مصری ٭ این سخن گفته پس از وی، لکن بجای لفظ حلاوت ملاحة گفته و ملحه و مخلد بن الحسین هم این سخن گفته، و هم ملاحت گفته مات مخلد بن حسین سنه احدی و تسعین و مائة، و کان یکون بالمصیصه و طرسوس. شیخ الاسلام گفت: کی آن سه چیز، این طایفه را بدهدهاند که از تو پرسند و میترسند.
Ва аншднои лмҷнўни алъомрӣ
و انشدنا لمجنون العامری
Аҳобки аҷлои ло ва мо бки қадара
اهابک اجلا لا و ما بک قدرة
Алӣ ,у локини мли Айнии ҳабибҳо
علی، و لکن مل عینی حبیبها
Влшихи алисломи лнФсаҳ
ولشیخ الاسلام لنفسه
Аҳли бки ҳибаҳи вои тайри шўқо
اهل بک هیبة وا طیر شوقاً
Фҳли абсрти мрғўбои ишоқ
فهل ابصرت مرغوباً یشاق
Ва бтўи корндорнд ва май ҷӯянд ва хуш меоянд врчшмҳо ва бова май гроинд , ва нисбат надоранд дӯст медоранд .
و بتو کارندارند و میجویند و خوش میآیند ورچشمها و باو میگرایند، و نسبت ندارند دوست میدارند.
Шайх алислом гуфт : доне ки он ҳаловату малоҳат аз чист ? биравон нур қурб аст бирав , ва дар он ҳазрат ки ӯст , ҷуз ҳаловат нест . Ва он муҳаббати давлат диласт кӣ алои худ бадаст ӯ ёфтӣ . Ва аз гум шудау ҷустаи худ нишону далел аз ваии шунӯдӣу дарави дидаи вар худ дидӣ , меҳр бирав наҳодӣ .
شیخ الاسلام گفت: دانی که آن حلاوت و ملاحت از چیست؟ بروان نور قرب است برو، و در آن حضرت که اوست، جز حلاوت نیست. و آن محبت دولت دل است کی الا خود بدست او یافتی. و از گم شده و جستهٔ خود نشان و دلیل از وی شنودی و درو دیده ور خود دیدی، مهر برو نهادی.