Илоҳӣ ! дард медонам , дору намедонам ٭ ё медонам , хӯрдан наме тавонам . На ёрам гуфт : ки ин ҳамаи дард чаро баҳраи ман ? ٭ на дуруст расад маро бар маъдани чораи ман .

الهی! درد می‌دانم، دارو نمی‌دانم ٭ یا می‌دانم، خوردن نمی‌توانم. نه یارم گفت: که این همه درد چرا بهرهٔ من؟٭ نه درست رسد مرا بر معدن چارهٔ من.

Ба шуғли дарду бими товони нишастани бмотм чанд тавон ?

به شغل درد و بیم تاوان نشستن بماتم چند توان؟

Субҳони аллоҳ ! ин чаҳ бтар рӯзӣаст ٭и тарсам кӣ маро аз ту ҷзори ҳасрат на рӯзӣаст . Хуфта ва рафтани бадал май сголми ٭ заҳр мехӯрам ва аз дард май нолами ٭ на чунонам кӣ май пиндорам .

سبحان اللّه! این چه بتر روزیست ٭ ترسم کی مرا از تو جزار حسرت نه روزیست. خفته و رفتن بدل می سگالم ٭ زهر می‌خورم و از درد می‌نالم ٭ نه چنانم کی می‌پندارم.

На онам кӣ май намоями ٭и ҳаргизи кас аз чунин нек наёяд то ман оем .

نه آنم کی می‌نمایم ٭ هرگز کس از چنین نیک نیاید تا من آیم.

Май ларзам аз он ки на арзами ٭и возонм кӣ сзми ҷовиди нёўизм .

می‌لرزم از آن که نه ارزم ٭ وازانم کی سزم جاوید نیاویزم.

Пас чаҳ созам ? ҷузи онк май сӯзам то азин афтодагӣ бархезам

پس چه سازم؟ جز آنک می‌سوزم تا ازین افتادگی برخیزم

Илоҳӣ ! аз бахти худ чун пурҳизуми ٭ ва аз бӯдании куҷои гурезам ? ٭у чораро чуномезам ? ва дар ҳомӯн дар куҷои гурезам ? ٭ гоҳ гӯям : кӣ хок бар сари худ безам . Ва гоҳ чун ғарқа шудагон аз ҳар чӯб май дроўизми ٭и ман чаҳ донам аз бар худ май оташи ангезам .

الهی! از بخت خود چون پرهیزم ٭ و از بودنی کجا گریزم؟ ٭ و چاره را چون آمیزم؟ و در هامون در کجا گریزم؟ ٭ گاه گویم: کی خاک بر سر خود بیزم. و گاه چون غرقه‌شدگان از هر چوب می‌درآویزم ٭ من چه دانم از بر خود می آتش انگیزم.

ё бар сазои худ афсӯс май бозами ٭и ман бчнини бахт кӣ бирка тозам ٭и корки худ рӯз ва шаб меандозам ٭ ва аз бими тўондр буд май гузорам .

یا بر سزای خود افسوس می‌بازم ٭ من بچنین بخت کی برکه تازم ٭ کارک خود روز و شب می‌اندازم ٭ و از بیم تواندر بود می‌گذارم.

Ва аз зиён , ангушти худ май газам , чун навмеди монам ? ٭ ки ганҷи рӯзи ниёзами ٭ бе худ бо ту нагарм ва май нозам .

و از زیان، انگشت خود می‌گزم، چون نومید مانم؟ ٭ که گنج روز نیازم ٭ بی‌خود با تو نگرم و می‌نازم.

Илоҳӣ ! аз бас ки ҳар водии бахт хеш хондам ٭ ва аз ҷустан ноёфтанӣ бимонадам , ҳар чанд ки шморки худ боз ронадам ٭и маро ту монадӣ , бар ту мавқуф мондам илоҳӣ ! ар шумори ту бадаради ман май рости аизи ман бешам .

الهی! از بس که هر وادی بخت خویش خواندم ٭ و از جستن نایافتنی بماندم، هر چند که شمارک خود باز راندم ٭ مرا تو ماندی، بر تو موقوف ماندم الهی! ار شمار تو بدرد من می‌راست ایذ من بیشم.

Вари ҳисоби ту бо моя доронаст , ман дарвешам .

ور حساب تو با مایه داران است، من درویشم.

Вори корки ман дар ман бандии ман на бадасти хешам .

وار کارک من در من بندی من نه بدست خویشم.

Илоҳӣ ! чун бҷоء ва хшўзнаст , он раҳе , каши хомӯшӣ бегонагӣаст ٭у густохии длирист ?

الهی! چون بجاء و خشوذن است، آن رهی، کش خاموشی بیگانگی است ٭ و گستاخی دلیریست؟

Ва чун нозукаст кори он раҳе , каши ором бариданаст ٭у талаб кардан бало гузиданаст ?

و چون نازک است کار آن رهی، کش آرام بریدن است ٭ و طلب کردن بلا گزیدنست؟

Ва чун борӣкаст роҳи он раҳе , каши худро надидан аз хизмат рамиданаст ? ва худро дидан бо худоӣ орамиданаст !

و چون باریکست راه آن رهی، کش خود را ندیدن از خدمت رمیدن است؟ و خود را دیدن با خدای آرمیدن است!

Ва чун гарон бораст он раҳе , каш надидан даъвӣасту бдидн ?шкевӣаст ?

و چون گران بار است آن رهی، کش ندیدن دعوی است و بدیدن شکوی است؟

Ва чаҳ кораст кори он раҳе , каш мурод якеаст ва дарёфт шаккӣаст ?

و چه کار است کار آن رهی، کش مراد یکیست و دریافت شکیست؟

Бчроғи рӯз овардан чун тавон ? ٭и нои огоҳро осони ٭и оҳ аз асирӣу муддати бойени дерӣ .

بچراغ روز آوردن چون توان؟ ٭ نا آگاه را آسان ٭ آه از اسیری و مدت باین دیری.

Ман дар дарди интизори рўшноӣӣ чун байнам ? ٭и ҳамаи барҳо бар грФтндтои ман мунтазир менишинам .

من در درد انتظار روشنائی چون بینم؟ ٭ همه برها بر گرفتندتا من منتظر می‌نشینم.

Оҳ ! ар охири ин интизор ҷузон кунанд ٭ эй фарёдрас ! ин чунин бо душманон кунанд .

آه! ار آخر این انتظار جزان کنند ٭ ای فریادرس! این چنین با دشمنان کنند.

Пинҳон аз худ дар ту май зорами ٭и ҳиҷоб май байнаму кашф май пиндорам . Ва бҳкоит бехабарон меосоем ٭ ва бар ним насими бод шодӣ мепаймоем .

پنهان از خود در تو می‌زارم ٭ حجاب می‌بینم و کشف می‌پندارم. و بحکایت بی‌خبران می‌آسایم ٭ و بر نیم نسیم باد شادی می‌پیمایم.

Ва хабари худ аз дилҳо меҷӯям ٭у айби кори худ дар гоми худ , дар роҳ май пўим .

و خبر خود از دلها می‌جویم ٭ و عیب کار خود در گام خود، در راه می‌پویم.

Ва бпндораҳи водии боз май гузорами ٭у мҳобоҳоءи ту бар рӯй ҷноитҳоءи худ майнигорам . Ва то кӣ пардозади ин наҳиф менагарм ٭ акнӯн борӣ аз ҳар чаҳ май пндои Ром дигарам ٭ дар ҳар нафасӣ ки барзанами бтрм . На дареғами бҳрчаҳи байнами ٭ ва на тоқат дорам кӣ бе ту биншинам .

و بپنداره وادی باز می‌گذارم ٭ و محاباهاء تو بر روی جنایتهاء خود می‌نگارم. و تا کی پردازد این نهیب می‌نگرم ٭ اکنون باری از هر چه می‌پندا‌رم دگرم ٭ در هر نفسی که برزنم بترم. نه دریغم بهرچه بینم ٭ و نه طاقت دارم کی بی‌تو بنشینم.

Гўӣӣ ки бар санги тухми пароканда май созам ё каманд дар кӯҳ май аФгнм .

گوئی که بر سنگ تخم پراکنده می‌سازم یا کمند در کوه می‌افگنم.

Аншднои лобии алии алру зборӣ

انشدنا لابی علی الر و ذباری

Молӣ ароне конии қади заръати ҳсо

مالی ارانی کانی قد زرعت حصاً

Фии аларзи ҷдбу ваҷҳи аларзи Сафавон

فی‌الارض جدب و وجه‌ الارض صفوان

Аммо лзръии абони Фои ҳсдаҳ

اما لزرعی ابان فا حصده

Комаи икўни лзръи анноси абон

کما یکون لزرع الناس ابان

Ҳар рӯзи нокаси терми ٭ ва аз муроди вопаси терми ٭ на ёрам гуфт : кӣ турои шом на дилам бор диҳад кӣ бо душмани бики забони броим .

هر روز ناکس ترم ٭ و از مراد واپس ترم ٭ نه یارم گفت: کی ترا شام نه دلم بار دهد کی با دشمن بیک زبان برآیم.

Тарсам кӣ рӯзгори худ дар сари овози табл тиҳӣ кардам ٭у оби бандагии пеши рӯзи озодии ббрдм

ترسم کی روزگار خود در سر آواز طبل تهی کردم ٭ و آب بندگی پیش روز آزادی ببردم

На ксро аз иллати нишонеи ٭ ва на ин дарди марои бадаст касе дармонӣ . Ва на ҷавоби савоб ва на аз итоби ҷавоб .

نه کسرا از علت نشانی ٭ و نه این درد مرا بدست کسی درمانی. و نه جواب صواب و نه از عتاب جواب.

Илоҳӣ ! ҳар чаҳ ки фикр мекунам ғайр он меояд ٭ ва ҳар чаҳ наме пиндорам падед меояд ٭и магари ин рӯзи бдрои шдоиду мноғд аз ман худ ояд .

الهی! هر چه که فکر می‌کنم غیر آن می‌آید ٭ و هر چه نمی‌پندارم پدید می‌آید ٭ مگر این روز بدرا شداید و مناغد از من خود آید.

Илоҳӣ ! хутба бар шеър мегиристу сФини ъиинаҳ бар ҳадиси ٭ ва ман брончаҳ бар ҷону забон ман меборидӣ пайвастаи сариъи ٭ акнӯн бории маро бор гаронаст взоди хабиси магар кӣ ту фарёди рисӣ эй бар мғис !

الهی! خطبه بر شعر می‌گریست و سفین عیینه بر حدیث ٭ و من برآنچه بر جان و زبان من می‌باریدی پیوسته سریع ٭ اکنون باری مرا بار گرانست وزاد خبیث ٭مگر کی تو فریاد رسی ای بر مغیث!

Гоҳ гоҳ гӯям кӣ ҳамоно кӣ ваии дъотдўсти ٭ боз гӯям ки растани қавми Юнус на азуаст ?

گاه گاه گویم کی همانا کی وی دعاتدوست ٭ باز گویم که رستن قوم یونس نه ازوست؟

Юнус ар чаҳ аз дар итоб буд ٭ аммо фарёдрасии фарёди хоҳи мавлоро хост .

یونس ار چه از در عتاب بود ٭ اما فریادرسی فریاد خواه مولی را خواست.

Аншднои лбъзҳм

انشدنا لبعضهم

СостътФи алоёми мнки лъҳо

ساستعطف الایام منک لعها

Биўми сарвари фии ҳўоки итиб

بیوم سرور فی هواک یطیب

Ҳилли ъишнобки фии змонки роҷеъ

هل عیشنابک فی زمانک راجع

Фалақади таваҳҳуши бъдки алмтълл

فلقد توحش بعدک المتعلل

Возкри айёмии лдик ва таййибҳо

واذکر ایامی لدیک و طیبها

Ва охири мо ибқии алии алзокри аззикр

و آخر ما یبقی علی الذاکر الذکر

Алолити алшбоби иъўди иўмо

الالیت الشباب یعود یوما

Фохбраҳи бмои феъли алмшиб

فاخبره بما فعل المشیب

Ърити ман алшбоби бдмъи Айнӣ

عریت من الشباب بدمع عینی

Фмои нафъи албкоءу лои алнҳиб

فما نفع البکاء و لا النحیب

Алои лӣати алҳбиби иъўди иўмо

الا لیت الحبیب یعود یوما

Фиълми мо лақят ва мо алоқӣ

فیعلم ما لقیت و ما الاقی

Илои арраҳмони ашкўи тӯли шавқӣ

الی الرحمن اشکو طول شوقی

Лаъли алдҳри тأдни болтлоқӣ

لعل الدهر تأدن بالتلاقی

Шайхи бўтолби ҷорҷонеи ман кбори мшоихҳми ман алмтўклин . Алӣ розӣ гуяд : кӣ дрсФр будам бобўтолби гргонҷии ҷоӣии фурӯди омадами ширӣ буд онҷо . Бўтолб дар хоб шуд , ман дар хоб намешудам аз бими шер . Вай бедор шуд маро дид бедор . Гуфт ту май тарсӣ аз ҷузи аллоҳ ? пас аз ин бо ман суҳбат накунӣ .

شیخ بوطالب جرجانی من کبار مشایخهم من المتوکلین. علی رازی گوید: کی درسفر بودم بابوطالب گرگانجی جائی فرود آمدم شیری بود آنجا. بوطالب در خواب شد، من در خواب نمی‌شدم از بیم شیر. وی بیدار شد مرا دید بیدار. گفت تو می‌ترسی از جز اللّه؟ پس از این با من صحبت نکنی.

Шайх алислом гуфт карами виҷҳа кӣ Аҳмади бўоҳўорӣ ❊ гуяд кӣ шайхи бўтолб гургоне гуяд : арнаҳ онед кӣ гуфт зкрои ксиро ҳаргиз нагузоред кӣ забони ман гирди ёд ту гардид ёд кардро .

شیخ الاسلام گفت کرم وجهه کی احمد بواحواری ❊ گوید کی شیخ بوطالب گرگانی گوید: ارنه آنید کی گفت ذکرا کثیرا هرگز نگذارید کی زبان من گرد یاد تو گردید یاد کرد را.

Қоли аломом : аззикри ҳўолтхлси ман алғФлаҳу алнсён . Ва он се дарҷаст : аввал ёд зоҳираст бзбон аз саноу дуо . Ва дуо онро мегуяд ъзи зикра : возкри рбки ксиро « оли умрони ояи 40 » Фозкрўи аллоҳи кзкркми обоӣкми аўошди зкро « бақараи ояи 200 » .

قال الامام: الذکر هوالتخلص من الغفلة و النسیان. و آن سه درجست: اول یاد ظاهرست بزبان از ثنا و دعا. و دعا آنرا می‌گوید عز ذکره: واذکر ربک کثیرا «آل عمران آیه ۴۰» فاذکرو اللّه کذکرکم آبائکم اواشد ذکراً «بقره آیه ۲۰۰».

Ва дараҷаи дувум хФӣаст бадал ва Мустафо гуяд : хайри аззикри алхФӣ . Ва хайри алрзқи мо икФӣ , ӯашад зкро .

و درجه دوم خفی است بدل و مصطفی گوید : خیر الذکر الخفی. و خیر الرزق ما یکفی، او اشد ذکراً.

Ва аммо дараҷаи сими зикр ҳақиқӣаст ва он шуҳуд зикр ҳақаст туро , қоли аллоҳи ъзу ҷл : возкри рбки азои нсит . эй нсити нФску ғайраи фии зкрки сами нсити зкрки фии зкрк , сами нсити фии зикр алҳақ аёки кули зикр . Ва Мустафо гуяд : азкрўоллаҳ . Ксироу азкрўи аллоҳ ҳатто иқўлўи маҷнӯни мҷонин , сабақи алмФрдўн , алхбри анои ҷлиси ман зкрнӣ , фии алхбр .

و اما درجهٔ سیم ذکر حقیقی است و آن شهود ذکر حقست ترا، قال اللّه عز و جل: واذکر ربک اذا نسیت. ای نسیت نفسک و غیره فی ذکرک ثم نسیت ذکرک فی ذکرک، ثم نسیت فی ذکر الحق ایاک کل ذکر. و مصطفی گوید : اذکرواللّه. کثیراً و اذکرو اللّه حتی یقولو مجنون مجانین، سبق المفردون، الخبر انا جلیس من ذکرنی، فی الخبر.

Бўбкри вроқ ٭ гуяд : кули зикри лоикўни мунтаҷаи ани ваҷди Фҳўи ксўби мъор . Ва қоли алўостии ٭и аззикри шхўси алқлби ило алҳақ . Қоли зўолнўни ٭и аззикри ҷӯади алмзкўр . Ва қоли алнсри абодии ٭и ҳқиқаҳи алзокрони иғиби алзокри ани зикраи бмшоҳдаҳи алмзкўр , сами иғиби бмшоҳдтаҳи фии мшоҳдтаҳ , Фикўни ҳқои шоҳдои ҳқо . Қоли ашшайхи алислом : аззикри муштамили алии кули шиӣии ман ҳозои алълм , аншднои аломоми ллҷниди ٭ :

بوبکر وراق ٭ گوید: کل ذکر لایکون منتجة عن وجد فهو کثوب معار. و قال الواسطی ٭ الذکر شخوص القلب الی الحق. قال ذوالنون ٭ الذکر جود المذکور. و قال النصر ابادی ٭ حقیقة الذاکران یغیب الذاکر عن ذکره بمشاهدة المذکور، ثم یغیب بمشاهدته فی مشاهدته، فیکون حقاً شاهداً حقاً. قال الشیخ الاسلام: الذکر مشتمل علی کل شیئی من هذا العلم، انشدنا الامام للجنید ٭:

Зкртки лои абии нситки лмҳаҳ

ذکرتک لا ابی نسیتک لمحة

Воҳўни мо фии аззикри зикри лисон

واهون ما فی الذکر ذکر لسان

Фаҳмати балои ваҷди алики сбобаҳ

فهمت بلا وجد الیک صبابة

Вҳоми алики алқлби ботирон

وهام الیک القلب باطیران

Флмо ароне алўҷдонки ҳозирӣ

فلما ارانی الوجدانک حاضری

Рأитки мўҷўдои бакули макон

رأیتک موجوداً بکل مکان

Фолқити мўҷўдои бғири тазаккур

فالقیت موجوداً بغیر تذکر

Ва ъоинти мўҷўдои бъини аён

و عاینت موجوداً بعین عیان

Шайх алислом гуфт : кӣ вақте дар Арафоти азин ҷавонмардони яке устода буд гуфт : илоҳӣ ! имрӯзи туро ёд кунам ва биситойам , кӣ ҳаргизи кас чунон наситуд . Дар соъати забони ваии хушки гашту гунг . Охири бадал вай даромад гуфт : илоҳӣ ! бтўбаҳам , кӣ ман тавонам , кӣ турои бсзо ёд кунам ё биситойам . Бойени забони олӯдаи худ , бсзои худ , чунонк тавонам муфлиси вори туро ёд кунам . Дар соъати забон боз ёфт .

شیخ الاسلام گفت: کی وقتی در عرفات ازین جوانمردان یکی استاده بود گفت: الهی! امروز ترا یاد کنم و بستایم، کی هرگز کس چنان نستود. در ساعت زبان وی خشک گشت و گنگ. آخر بدل وی درآمد گفت: الهی! بتوبه ام، کی من توانم، کی ترا بسزا یاد کنم یا بستایم. باین زبان آلودهٔ خود، بسزای خود، چنانک توانم مفلس وار ترا یاد کنم. در ساعت زبان باز یافت.

Шайх алислом гуфт : ки икчнди бксби ёди ту варзедами ٭

شیخ الاسلام گفت: که یکچند بکسب یاد تو ورزیدم ٭

Бозии кчнди биёади худ турои нозидм .

بازی کچند بیاد خود ترا نازیدم.

Дид бар ту омад , боназора пардохтам ٭ дар хабару ғифлати он ҳама май созидм чун аён падед омад , аз он ҳамаи бпрдозидм .

دید بر تو آمد، بانظاره پرداختم ٭ در خبر و غفلت آن همه می‌سازیدم چون عیان پدید آمد، از آن همه بپردازیدم.

Ёд ту нашнохтам , Марвро хомӯшӣ гузидам ٭ чун ман кист кӣ ин мартабаро аз ёд писандидам

یاد تو نشناختم، مرو را خاموشی گزیدم ٭ چون من کیست کی این مرتبه را از یاد پسندیدم

Шблӣ гуяд : алмриди нотиқу алъорФи ахрс . Шайх алислом гуфт қудси аллоҳи рӯҳа : ёд кардан касбасту фаромӯш накардани зиндагонии зиндагонии варои ду гетӣасту касб чунонк доне .

شبلی گوید: المرید ناطق و العارف اخرس. شیخ الاسلام گفت قدس اللّه روحه: یاد کردن کسب است و فراموش نکردن زندگانی زندگانی ورای دو گیتی است و کسب چنانک دانی.