Шуд чунон гарми ҷаҳони з омадани тобистон

شد چنان گرم جهان ز آمدن تابستان

Ки расад ошиқ аз гармии маъшӯқ ба ҷон

که رسد عاشق از گرمی معشوق به جان

Рост чун дона ки бартоба гарм андозӣ

راست چون دانه که برتابه گرم اندازی

Брҷҳд ҳар дам аз рӯй замини кӯҳи гарон

برجهد هر دم از روی زمین کوه گران

Гар касе нисбати хуршед ба маъшӯқ кунад

گر کسی نسبت خورشید به معشوق کند

Ҳама умр шавад ошиқ аз давру гардон

همه عمر شود عاشق از دور و گردان

То бурун ояд конӯни ҳавои гармии хур

تا برون آید کانون هوا گرمی خور

Шуъларо рӯй сияҳ гардад монанди духон

شعله را روی سیه گردد مانند دخان

Ин чунин коб шудаи карам аҷаб набӯд агар

این چنین کاب شده کرم عجب نبود اگر

Бо самандар накунад моҳии табдили макон

با سمندر نکند ماهی تبدیل مکان

Гармӣ меҳр раседаст ба ҳаддӣ ки кунун

گرمی مهر رسید است به حدی که کنون

намекунад ҳрбо чун шаби пурҳи зўрхи пинҳон

می کند حربا چون شب پره زورخ پنهان

Чун фатила ки касе бар сари доғии сӯзад

چون فتیله که کسی بر سر داغی سوزد

Тир май сӯзад , аз гармии пайкони инсон

تیر می سوزد، از گرمی پیکان انسان

Халқро акнӯн хосият моҳаст дуруст

خلق را اکنون خاصیت ماهست درست

Ки зи наздикӣ хуршед расадашон нуқсон

که ز نزدیکی خورشید رسدشان نقصان

Занад зоннди хилоиқ ки зи гармии ҳаво

زند زآنند خلایق که ز گرمی هوا

Малик аламут наёяд зи паии бурдани ҷон

ملک الموت نیاید ز پی بردن جان

Шахс аз гармии устода ба як пой чу шамъ

شخص از گرمی استاده به یک پای چو شمع

Сояаш бинӣ чун моҳӣ бар хоки тпон

سایه اش بینی چون ماهی بر خاک طپان

Худ ғалат гуфтам шуд тофта зон гӯнаи замин

خود غلط گفتم شد تافته زان گونه زمین

Ки намеуфтад аз бим кунун соя бар он

که نمی افتد از بیم کنون سایه بر آن

Нест мумкин ки насузад касе аз гармии хур

نیست ممکن که نسوزد کسی از گرمی خور

Гар равад бар фалаки ҳафтуми ҳам чун кайвон

گر رود بر فلک هفتم هم چون کیوان

Бас ки шуд тофта аз оташи хуршеди фалак

بس که شد تافته از آتش خورشید فلک

Васфаш акнӯн бкбўдӣ набӯд ҷузи бӯҳтон

وصفش اکنون بکبودی نبود جز بهتان

Содаи лавҳӣ ки надорад ба фалаки ҳрқи раво

ساده لوحی که ندارد به فلک حرق روا

То дигар норад бар даъвии ботили бурҳон

تا دگر نارد بر دعوی باطل برهان

Гӯ биё бингар каз дидани хуршеди фалак

گو بیا بنگر کز دیدن خورشید فلک

Рост он бинад каз дидани маҳтоби каттон

راست آن بیند کز دیدن مهتاب کتان

Гар на ба гудохтани мум буд ҳоҷати кас

گر نه به گداختن موم بود حاجت کس

Дар таҳи оташ ночораш созад пинҳон

در ته آتش ناچارش سازد پنهان

Дидани ашёъ мумкин набӯд мардум ро

دیدن اشیاء ممکن نبود مردم را

Зон ки сӯзад чу ҷудои гашти нигоҳ аз мижгон

زان که سوزد چو جدا گشت نگاه از مژگان

Сарврогар сар ба гурехтан аз бустон нест

سرو را گر سر به گریختن از بستان نیست

Аз чаҳ доим ба миён бар зад . . . ан

از چه دایم به میان بر زد ...ـان

Бадарро ин ҳамаи коҳидн аз онаст ки ӯ

بدر را این همه کاهیدن از آن است که او

Кард хоҳад пас азин вақте бо меҳри қирон

کرد خواهد پس ازین وقتی با مهر قران

Ман надонам ки аносири ҳамаи оташ шуда анд

من ندانم که عناصر همه آتش شده اند

ё гирифтанд худ он боқии азин фасли карон

یا گرفتند خود آن باقی ازین فصل کران

На хато кардам каз адли шаҳаншоҳи русул

نه خطا کردم کز عدل شهنشاه رسل

Бо ҳама зиддиӣ як ранги шдстнди арқон

با همه ضدی یک رنگ شدستند ارکان

Аҳмади мурсали султони араби шоҳи аҷам

احمد مرسل سلطان عرب شاه عجم

ШоФъи маҳшари Абулқосими амини яздон

شافع محشر ابوالقاسم امین یزدان

Он кигар нисбати райш ба ма ва меҳр кунанд

آن که گر نسبت رایش به مه و مهر کنند

Ҳам чунонаст ки гӯйанд яқинаст гумон

هم چنان است که گویند یقین است گمان

Зоти мустағнӣ ӯ даст нафарсӯда ба хат

ذات مستغنی او دست نفرسوده به خط

Хати сияҳи пӯш аз он рӯ шуда чун моимтон

خط سیه پوش از آن رو شده چون مایمتان

Ҳама донанд ки мақсӯди ду олам ӯ буд

همه دانند که مقصود دو عالم او بود

Гар мақдам шуда бошанд ба сӯрат чаҳ зиён

گر مقدم شده باشند به صورت چه زیان

Байн ки дар бурҳон ҳастанд мақдами тарафайн

بین که در برهان هستند مقدم طرفین

Бо вуҷӯди як натиҷа арзаст аз бурҳон

با وجود یک نتیجه عرض است از برهان

Хайма ҷое зада дар хиттаи имкон казуӣ

خیمه جایی زده در خطه امکان کزوی

То ба сарҳаду ҷўбст ба қадари ду камон

تا به سرحد و جوبست به قدر دو کمان

Рутбаи ҷоҳи ту эй аз ҳамаи олами бартар

رتبه جاه تو ای از همه عالم برتر

Ҳаст чун канаи худо аз назари ақли ниҳон

هست چون کنه خدا از نظر عقل نهان

Бртў менозад фирдавси барин пайваста

برتو می نازد فردوس برین پیوسته

Ореи оре ба макин бошад хӯбии имкон

آری آری به مکین باشد خوبی امکان

Чаҳ аҷабгар ту зҷбрил шудӣ муҳаррам тар

چه عجب گر تو زجبریل شدی محرم تر

Кӣ ба матлӯб расад қосиди пайғоми расон

کی به مطلوب رسد قاصد پیغام رسان

Дар азали манъи ту бар рӯй замон даст ифшоанд

در ازل منع تو بر روی زمان دست افشاند

Чун расан тоб равад пас пас то ҳашари замон

چون رسن تاب رود پس پس تا حشر زمان

Дорад он қудрати адли ту ки гар фармоед

دارد آن قدرت عدل تو که گر فرماید

Чархи занҷир ҳаводис кунад аз коҳкшон

چرخ زنجیر حوادث کند از کاهکشان

Ҷоҳилӣ гар накунад гӯш ба амрат чаҳ шавад

جاهلی گر نکند گوش به امرت چه شود

Бад ба худ мекунад аз саҷда накардани шайтон

بد به خود میکند از سجده نکردن شیطان

Ҳркҷои қади ту афканди бисоти азимат

هرکجا قد تو افکند بساط عظمت

Фикри бечора савдо зада бар чидани дукон

فکر بیچاره سودا زده بر چیدن دکان

Хостами наъли барроқ ту бигӯям ма ро

خواستم نعل براق تو بگویم مه را

Хирадам гуфт машав муртакиби ин ҳазён

خردم گفت مشو مرتکب این هذیان

Кон гузар мекунад аз чархи бикдм чу хаёл

کان گذر می کند از چرخ بیکدم چو خیال

Вена ба як моҳ кунад зимни фалакро ҷавлон

وین به یک ماه کند ضمن فلک را جولان

Шаби миъроҷ фалак дидаш ва то ҳашар бирав

شب معراج فلک دیدش و تا حشر برو

Анҷуму моҳи нави ангушти басӯии дандон

انجم و ماه نو انگشت بسوی دندان

Табъ чун хоҳад то суръат сайраш гуяд

طبع چون خواهد تا سرعت سیرش گوید

Бар варақ бемад дӯст шавад хомаи равон

بر ورق بی مد دوست شود خامه روان

Лоф мадҳат назанам гарчи яқинаст ки нест

لاف مدحت نزنم گرچه یقین است که نیست

Алифии пеши тафовути зи ҳасан то ҳисон

الفی پیش تفاوت ز حسن تا حسّان

Гарчи бар хоки ниФкндии ҳаргизи соя

گرچه بر خاک نیفکندی هرگز سایه

Соя бар серум андозу зи халқами бурҳон

سایه بر سرم انداز و ز خلقم برهان

То чунинаст ки дар бурҷ асад дорад ҷо

تا چنین است که در برج اسد دارد جا

То бурун ояд хуршеди мунир . . . . . ан

تا برون آید خورشید منیر .....ـان

Ҳаркии сар аз хати фармони ту брмидорд

هرکه سر از خط فرمان تو برمیدارد

Боди доими ҳамагар чарх буд саргардон

باد دایم همه گر چرخ بود سرگردان