Чунон гиристам аз дарди даврии дилбар

چنان گریستم از درد دوری دلبر

Ки киштии фалаки афкандаи андрўи лангар

که کشتی فلک افکنده اندرو لنگر

Ҷаҳон надидам агарчӣ ҷаҳони нўдидм

جهان ندیدم اگرچه جهان نوردیدم

Аз он ки бар нагирифтам дамии зи зонуи сар

از آن که برنگرفتم دمی ز زانو سر

Спндўор бар оташ нишастаам доим

سپندوار بر آتش نشسته‌ام دایم

Миёнаи ман ва ӯ нест ҳеҷ фарқ дигар

میانه من و او نیست هیچ فرق دگر

Ҷузи ин ки ман натавонам зи заъфи хости зҷо

جز این که من نتوانم ز ضعف خواست ز جا

Сапанд донад бар хост аз сари озар

سپند داند بر خواست از سر آذر

Гуҳии дўоҷм хокистараст чун оташ

گهی دواجم خاکستر است چون آتش

Гуҳии зи оташ бистар кунам чу хокистар

گهی ز آتش بستر کنم چو خاکستر

Задӣ бтар буд имрӯзи ман нмидонм

ز دی بتر بود امروز من نمیدانم

Ки гуфта буд ки рӯзати зи рӯзи боди бтар

که گفته بود که روزت ز روز باد بتر

Збс ки забт намудем сиришки хунин ро

ز بس که ضبط نمودم سرشک خونین را

Барои он ки мабодо шавам ба шаҳри смр

برای آن که مبادا شوم به شهر سمر

Чу хона ки фитад об дар асос ӯ ро

چو خانه که فتد آب در اساس او را

Асоси хона умрам шудаст зеру зибр

اساس خانه عمرم شده است زیر و زبر

зи бас ки боди рӯи девори ҳол худ гуфтам

ز بس که با در و دیوار حال خود گفتم

Агар бипурсӣ як як туро диҳанд хабар

اگر بپرسی یک یک تو را دهند خبر

Ба хотир омад аз гуфтаҳои масъӯдам

به خاطر آمد از گفته‌های مسعودم

Ғариби байтии аҳволи ман дару мзмр

غریب بیتی احوال من درو مضمر

зи бас ки гӯям ин бало буд

ز بس که گویم این بلا بود

Тамоми номи балоҳо марои шдост аз бар

تمام نام بلاها مرا شده‌است از بر

Збси шикастам дар синаи нолагар ба ғалат

زبس شکستم در سینه ناله گر به غلط

Нафас барорам худ ҳам нмикнми бовар

نفس برآرم، خود هم نمیکنم باور

ЗоФтоб агар бар сар уфтадам бар ту

زآفتاب اگر بر سر افتدم بر تو

зи нотавонӣ аз ҳам бирезадами пайкар

ز ناتوانی از هم بریزدم پیکر

Дўто кунад қади ман вонгҳм бигарёнад

دوتا کند قد من وانگهم بگریاند

Хамидаи қомати гардуни дуни дун парвар

خمیده قامت گردون دون دون پرور

Балӣ чу ришта забун шуд зи бими бгсстн

بلی چو رشته زبون شد ز بیم بگسستن

Ду токннд ва пас он гуҳи дарави кашанди гуҳар

دو تا کنند و پس آنگه درو کشند گهر

Ман он чаҳ дидам аз дӯстон худ дидам

من آنچه دیدم از دوستان خود دیدم

Вагарнаи ҳаргизи душман ба ман накард зарар

وگرنه هرگز دشمن به من نکرد ضرر

Чаҳ толеъи сет ки ҳаркас ки барграфт ро

چه طالع‌ست که هرکس که برگرفت را

Барои хӯрдан хӯн барграфт чун соғар

برای خوردن خون برگرفت چون ساغر

Сияҳи гилӣми манам варна ҳаргиз аз Широз

سیه گلیم منم ورنه هرگز از شیراز

Ба ихтиёр ки кардаст ихтиёри сафар

به اختیار که کرده‌است اختیار سفر

Алӣ алхусус ба роҳӣ ки аз мҳобт ӯ

علی الخصوص به راهی که از مهابت او

Гузар накарда аз он самт бар фалаки ахтар

گذر نکرده از آن سمت بر فلک اختر

Ба иртифоъаши бӯсидаи офтоби замин

به ارتفاعش بوسیده آفتاب زمین

Ба арз ва тӯл фиканда буриши сипеҳри сипар

به عرض و طول فکنده برش سپهر سپر

Бирав чу бахти ҳунарманди рӯзгори сияҳ

برو چو بخت هنرمند روزگار سیه

Чу оҳи ошиқи маҳҷӯри сарди боди саҳар

چو آه عاشق مهجور سرد باد سحر

Шудӣ гудохта чун коҳи кӯҳаш аз сардӣ

شدی گداخته چون کاه کوهش از سردی

Агар зи барф наме буд бар сараши чодар

اگر ز برف نمی‌بود بر سرش چادر

Чаҳ пушти гармӣ аз оташи маро ки аз сармо

چه پشت گرمی از آتش مرا که از سرما

Нишаста оташи худ дар миёни хокистар

نشسته آتش خود در میان خاکستر

зи бими силии бодаш ки рух кабӯд кунад

ز بیم سیلی بادش که رخ کبود کند

Нахезад аз сари оташ ба зарби чӯби шарар

نخیزد از سر آتش به ضرب چوب شرر

Ба пои оташ агар канда нанаҳй аз ҳизум

به پای آتش اگر کنده ننهی از هیزم

Равад ба гардун то гарм созад ӯро хур

رود به گردون تا گرم سازد او را خور

Чунон ки резади барг аз дарахти боди хазон

چنان که ریزد برگ از درخت باد خزان

Насими сурӯш рез андоз кабӯтари пар

نسیم سروش ریزاند از کبوتر پر

Чигуна равед дар ваии гё ки кӯҳи дарав

چگونه روید در وی گیا که کوه درو

зи дасти сармо дар хоки рафта то ба камар

ز دست سرما در خاک رفته تا به کمر

Фароз ӯ зи фалак бргзштаҳаст аз он

فراز او ز فلک برگذشته است از آن

Бадв намерасад аз нури офтоби асар

بدو نمی‌رسد از نور آفتاب اثر

Нишеб ӯро фазл тамӯз дарёбад

نشیب او را فضل تموز دریابد

Чу дар зимистон гардад ҷудо аз абри мтр

چو در زمستان گردد جدا از ابر مطر

Ҳам аз нишебаш розӣ таранд роҳи равон

هم از نشیبش راضی‌ترند راه روان

Ки дасти карам тавон кард ки гуҳӣ ба сафар

که دست کرم توان کرد که گهی به سفر

Аҷаби мадор агар рег ӯ равон бошад

عجب مدار اگر ریگ او روان باشد

Ки реги худ натавонади дарави тамӯзи мақар

که ریگ خود نتواند درو تموز مقر

Касе ба чашми надида дар он замини сияҳ

کسی به چشم ندیده در آن زمین سیه

Сифедӣ ба ҷуз аз чашми шахси роҳи сипар

سفیدی بجز از چشم شخص راه سپر

Збс ки тира буд ҳамчуи рӯзи ман рӯзаш

زبس که تیره بود همچو روز من روزش

Гумон баранд чу шаб шуд ки рўзгшти макр

گمان برند چو شب شد که روز گشت مکر

Шудӣ з дидан ӯ об Зуҳраам бе ашк

شدی ز دیدن او آب زهره‌ام بی اشک

Гарми нбстии роҳи нигоҳи лухти ҷигар

گرم نبستی راه نگاه لخت جگر

Агар ба ҷанг фитад кори корвонӣ ро

اگر به جنگ فتد کار کاروانی را

Ҳавои тира ӯ баста мзлмасту кидир

هوای تیره او بسته مظلم است و کدر

На тир меравад аз хонаи камони берун

نه تیر میرود از خانه کمان بیرون

На аз ниёами қадам май наад буруни ханҷар

نه از نیام قدم می‌نهد برون خنجر

Чу оби чашмами шӯроба ӣ дару ҷорӣ

چو آب چشمم شورابهٔ در و جاری

Ба шурӣ ки намак рехт дидаш ба басар

به شوری که نمک ریخت دیدش به بصر

Хаёли лаъли лаби ёр ва дар дили ошиқ

خیال لعل لب یار و در دل عاشق

Чунон гудозад аз он об кандар оби шукр

چنان گدازد از آن آب کاندر آب شکر

Аҷабтар он ки ман ин раҳ кунам на асбии тай

عجب‌تر آن که من این ره کنم نه اسبی طی

Ки чун савораши бадбахти зода аз модар

که چون سوارش بدبخت زاده از مادر

з ҳодисот кунад захми пушту паҳлуяш

ز حادثات کند زخم پشت و پهلویش

Чу он марӣз ки бисёр хуфта бар бистар

چو آن مریض که بسیار خفته بر بستر

Чу пари саръии доими лабу даҳони пари каф

چو پر صرعی دایم لب و دهان پر کف

Чу Тифли бдхўи пайвастаи чашмҳояш тар

چو طفل بدخو پیوسته چشمهایش تر

Дарин биёбони дарё ба ҳам расанд аз бас

درین بیابان دریا به هم رسند از بس

Арақ кунем ман аз шарм ва ӯ зи заъфи камар

عرق کنیم من از شرم و او ز ضعف کمر

Знотўонӣ барҳам намезанад мижгон

ز ناتوانی برهم نمی‌زند مژگان

Агар фурӯи барии андари ду чашм худ нашутур

اگر فرو بری اندر دو چشم خود نشتر

Ба сӯй худ кашадаш ҳамчуи коҳи коҳи рибо

به سوی خود کشدش همچو کاه کاهربا

Аз он чун ки ҳам зарди кишт ва ҳам лоғар

از آن چون که هم زرد کشت و هم لاغر

Чунон заъиф ки аз устихони паҳлуяш

چنان ضعیف که از استخوان پهلویش

Кашида пӯст бар андом ӯ қазои мстр

کشیده پوست بر اندام او قضا مسطر

Сабк чу соя ва чун бар замин наад паҳлу

سبک چو سایه و چون بر زمین نهد پهلو

Ҳазор кас накунадаш ҷудои пўи нақши ҳаҷар

هزار کس نکندش جدا چو نقش حجر

Збс ки ҳаст гарони хез ҳак нишоед кард

ز بس که هست گران خیز حک نشاید کرد

Агар нависии номаш ба саҳвад дар дафтар

اگر نویسی نامش به سهود در دفتر

АгрФтди бмсл бар мазори соя ӯ

اگر فتد به مثل بر مزار سایه او

Нахезад аз ҷомят ба сувар дар маҳшар

نخیزد از جامیّت به صور در محشر

Калоғи чашмаш рӯ занахаст мекундӣ

کلاغ چشمش روز نخست میکندی

Агар набӯдӣ аз ганди лшт ӯ ба ҳазар

اگر نبودی از گند لشت او به حذر

Ҷлш рузему зи хӯни ранги ранг чун хирқа

جلش رزیم و ز خون رنگ رنگ چون خرقه

Туюри дӯхта бар ваии з ҳар канори назар

طیور دوخته بر وی ز هر کنار نظر

Ба гӯшаи гир риёзат кашида монад

به گوشه گیر ریاضت کشیده ماند

Ки дар миён мурӣдон фиканда хирқаи бабр

که در میان مریدان فکنده خرقه به بر

Агар на ҷонаши азм хурӯҷ карда чаро

اگر نه جانش عزم خروج کرده چرا

зи зоғу каркас ҷамъанд бар сараши лашкар

ز زاغ و کرکس جمع‌اند بر سرش لشکر

Рафиқ ҳар ки шавам гарчи соя ам бошад

رفیق هر که شوم گرچه سایه‌ام باشد

Маро бимонад танҳо ба мотаму музтар

مرا بماند تنها به ماتم و مضطر

Фалаки басони замини бозмонд аз ҳаракат

فلک بسان زمین بازماند از حرکت

Кашанди сӯрат ӯ бар фалаки малоик агар

کشند صورت او بر فلک ملائک اگر

Басони маҳзари чархиши супурдаи дасти бадаст

بسان محضر چرخش سپرده دست به دست

Ҳазор доғаш бар тан чу меҳр бар маҳзар

هزار داغش بر تن چو مهر بر محضر

Гуҳии миёни арақи ҳамчуи коғази андари об

گهی میان عرق همچو کاغذ اندر آب

Гуҳӣ ба хоки тпони ҳамчуи моҳии андар бар

گهی به خاک طپان همچو ماهی اندر بر

зи тозӣона бар аъзоӣ ӯ намонда нишон

ز تازیانه بر اعضای او نمانده نشان

Ки ҷодаҳост бар ҳодисот карда гузар

که جاده‌هاست بر حادثات کرده گذر

Ба сад ҳазор машаққат агар дўком равад

به صد هزار مشقت اگر دو کام رود

Равад ба арз чу тирӣ ки бркнндш бар

رود به عرض چو تیری که برکنندش بر

Муаллим фалакаш гуфтаам ки мегуяд

معلم فلکش گفته‌ام که میگوید

Бборгўнаҳ рӯй дарси чархи бадгавҳар

به بارگونه روی درس چرخ بدگوهر

Шуда чу мехи замини гиру хок роҳ нишин

شده چو میخ زمین گیر و خاک راه نشین

Ба мехи кӯбаш аз бскаҳи кӯфтаи меҳтар

به میخ کوبش از بسکه کوفته مهتر

Зҳич чиз натарсад ки ҷисми кӯфта аш

زهیچ چیز نترسد که جسم کوفته‌اش

намешавад мутаассири зи тиру теғ . . . . .

نمی شود متاثر ز تیر و تیغ.....

Пас аз мусофирати ин мурдаи рег хок чарост

پس از مسافرت این مرده ریگ خاک چراست

Мусофиратро гӯйанд ба чангатаст самар

مسافرت را گویند به چنگت است ثمر

Басар дар ба дар ояд ҳргом гўиё донад

به سر در به در آید هر گام گوییا داند

Ки ин раҳеаст ки тай боядаш намӯд ба сар

که این رهی است که طی بایدش نمود به سر

Раҳеаст ин ки намояди мусофиронро раҳ

رهی است این که نماید مسافران را ره

Ба остони алии ибни Мӯсои ҷаъфар

به آستان علی ابن موسی جعفر

Эмоми ҳаштуми султон на равоқи фалак

امام هشتم سلطان نُه رواق فلک

Саммӣу нойибу фарзанди соқии кавсар

سمّی و نایب و فرزند ساقی کوثر

Шаҳи сарири имомати маи сипеҳри сахо

شه سریر امامت مه سپهر سخا

Ки офтоби зи хок дараш кунад афсар

که آفتاب ز خاک درش کند افسر

Шаҳӣ ки гар накунад меҳри саҷда ӣ райш

شهی که گر نکند مهر سجدهٔ رایش

Бурун кунад фалаки хайбаряш аз чанбар

برون کند فلک خیبریش از چنبر

Басӣ бачаред ҳаргоҳи осмони синҷид

بسی بچرید هرگاه آسمان سنجد

Ғуломӣ ӯ бар подшоҳии санҷар

غلامی او بر پادشاهی سنجر

Чаҳ сони қазоу қадарро мусаххараст ҷаҳон

چه سان قضا و قدر را مسخرست جهان

Чунон мусаххари амраш буд қазоу қадар

چنان مسخر امرش بود قضا و قدر

Ба қасди нисбати борои покаш ар будӣ

به قصد نسبت با رای پاکش ار بودی

Ба ҷузи саҷда оташ насӯхтӣ миқр

بجز سجده آتش نسوختی میقر

Вагар набӯдӣ аз аҳли куфри қотил ӯ

وگر نبودی از اهل کفر قاتل او

Худо ҳаром накардӣ биҳишт бар кофар

خدا حرام نکردی بهشت بر کافر

Варост арса ӣ ҷоҳӣ ки чархи пурдард

وراست عرصهٔ جاهی که چرخ پردرد

Тамоми умр сафар карду раҳи набард ба дар

تمام عمر سفر کرد و ره نبرد به در

Диҳанд байза ӣ заррини офтоби хароҷ

دهند بیضهٔ زرین آفتاب خراج

Ба гунбади ҳарамаши ҳафт гунбади ахзар

به گنبد حرمش هفت گنبد اخضر

Аз он замон ки ман ин равза дидаам ҷузвӣ

از آن زمان که من این روضه دیده‌ام جز وی

Ба ҳарчӣ дида гушӯдам бурун бирафт назар

به هرچه دیده گشودم برون برفت نظر

Чу бӯса додам бар остонаш донистам

چو بوسه دادم بر آستانش دانستم

Ки Хизр низ ғалат карда раҳ чу Искандар

که خضر نیز غلط کرده ره چو اسکندر

Дар он замон ки фиристод Ҷабраили худо

در آن زمان که فرستاد جبرئیل خدا

Ки сӯй каъба кунад рӯй ифтихори башар

که سوی کعبه کند روی افتخار بشر

Баннои каъбаи ин остон набӯд ҳануз

بنای کعبه این آستان نبود هنوز

Вагарна кардӣ азин сӯй рӯй пайғамбар

وگرنه کردی ازین سوی روی پیغمبر

Зимни ширкати исмии шамаи ваии дон

ز یمن شرکت اسمی شمهٔ وی دان

Ки шамс бошад бар дигари ахтарони сарвар

که شمس باشد بر دیگر اختران سرور

Агарчӣ кас накунад эътибори ин мазҳаб

اگرچه کس نکند اعتبار این مذهب

Ки меҳри дигар ҳар рӯзи тобад аз ховар

که مهر دیگر هر روز تابد از خاور

Мусаллами сети марои зи он кигар яке будӣ

مسلم‌ست مرا زآن که گر یکی بودی

зи шарми шама ӣ ӯ барнаёмадӣ дигар

ز شرم شمهٔ او برنیامدی دیگر

Сипеҳр хоҳад бӯса дараш вазин ғофил

سپهر خواهد بوسه درش وزین غافل

Ки тан ба бӯса ҳар сифлаи дрндоди ин дар

که تن به بوسه هر سفله درنداد این در

Дар интизор ки кӣ рухсаташ диҳад ходим

در انتظار که کی رخصتش دهد خادم

Ба азми бӯсаи ду то истода то маҳшар

به عزم بوسه دو تا ایستاده تا محشر

Моўласт ҳадиси расӯлгар на биҳишт

ماول است حدیث رسول گر نه بهشت

Накарда халқ дар афлоки эзади довар

نکرده خلق در افلاک ایزد داور

Аз он ки кардам ман худ назора ва дидам

از آن که کردم من خود نظاره و دیدم

Биҳишти сада иро ӯро зи сидраи болотар

بهشت سده ی را او را ز سدره بالاتر

Равоқи олӣ ӯ каз фалаки гузаштаи сараш

رواق عالی او کز فلک گذشته سرش

Ба ранг буд мушобеҳ ба чархи ҳиялат гар

به رنگ بود مشابه به چرخ حیلت‌گر

БзргрФтши тқдирто ғалат накунад

به زر گرفتش تقدیر تا غلط نکند

Ҷамоатӣ ки ндонанд хайрро аз шар

جماعتی که ندانند خیر را از شر

Чигуна хишти зару сими меҳр ва моҳ бирав

چگونه خشت زر و سیم مهر و ماه برو

Фалак ба тӯҳфаи бадаргоҳи он сулаймони фар

فلک به تحفه به درگاه آن سلیمان فر

Магари хрФ шуда акнӯну рафта аз ёдаш

مگر خرف شده اکنون و رفته از یادش

Ҳикояти ҷаму билқису хишти нуқрау зар

حکایت جم و بلقیس و خشت نقره و زر

Дарин иморати ҳам рахна нест ҳайронам

درین عمارت هم رخنه نیست حیرانم

Ки то чаҳ хоҳад кардани фалак ба шамсу қамар

که تا چه خواهد کردن فلک به شمس و قمر

Хдоигонои маддоҳят змн ноед

خدایگانا مداحیت ز من ناید

Ба чун манӣ нарасад кори холиқи Акбар

به چون منی نرسد کار خالق اکبر

Хуҷаста науммат хоҳам ки сабти гардонам

خجسته نامت خواهم که ثبت گردانم

Ба дафтари андар аз баҳри зинати дафтар

به دفتر اندر از بهر زینت دفتر

Ҳамеша то ки дарин коргоҳи миное

همیشه تا که درین کارگاه مینایی

Пиёлаи гир буд моҳу Зуҳраи хунёгар

پیاله گیر بود ماه و زهره خنیاگر

Сарои хасматпурҳоиҳои навҳаи гарон

سرای خصمت پُر های های نوحه‌گران

Дилаши зхўн чу суфолии пар аз май аҳмар

دلش زخون چو سفالی پر از می احمر

Қалам бадаст нагирам агар дигар зини шеър

قلم به دست نگیرم اگر دگر زین شعر

набишта бошам бар чӯби даст бар чӯб

نبشته باشم بر چوب دست بر چوب