Хирад пер гуфта буд ки ман
خرد پیر گفته بود که من
Накунам дар саёқи шеъри сухан
نکنم در سیاق شعر سخن
Зонка ҳамсанги санг хора шавад
زانکه همسنگ سنگ خاره شود
Гар барояд чу санг дар адан
گر برآید چو سنگ در عدن
Санги хоро агар шудӣ камёб
سنگ خارا اگر شدی کمیاب
Буд қадараш бар аз ақиқи Яман
بود قدرش بر از عقیق یمن
Санги хоро , агар набӯд , набӯд
سنگ خارا، اگر نبود، نبود
Теғи соӣу слоиаҳу ҳован
تیغ سای و صلایه و هاون
Лоҷарам дар баҳоии ин ашёъ
لاجرم در بهای این اشیاء
Ҷони ҳмидоди муштарии бсмн
جان همیداد مشتری بثمن
Сухан , арча зарасту мардуми хок
سخن، ارچه زر است و مردم خاک
Сухан ар чаҳ равони вмрдми тан
سخن ار چه روان ومردم تن
Гарчи оҳани зи хоки зари хезад
گرچه آهن ز خاک زر خیزد
Лоҷарам камтар ояд аз оҳан
لاجرم کمتر آید از آهن
Сухан ар чаҳ ббўии нофаи машк
سخن ار چه ببوی نافه مشک
Сухан ар чаҳ тамизи марди зи зан
سخن ار چه تمیز مرد ز زن
Мағзро моя сдоъ шавад
مغز را مایه صداع شود
Гар ббўӣӣ ҳамеша машки хутан
گر ببوئی همیشه مشک ختن
Шеъри ман зари ноб ҷаъфарӣ аст
شعر من زر ناب جعفری است
Шеъри дигари касон чу римоҳн
شعر دیگر کسان چو ریماهن
Ман ду сад соҳирӣ кунам бмқол
من دو صد ساحری کنم بمقال
Ман басӣ ҷодўӣӣ кунам бсхн
من بسی جادوئی کنم بسخن
На бъҷбаст ин фасонаи нағз
نه بعجب است این فسانه نغز
Бали з фахраст ин таронаи ман
بل ز فخر است این ترانه من
зи он бошиори хештани нозам
ز آن باشعار خویشتن نازم
Ки буд дар мдиҳи шоҳи зи ман
که بود در مدیح شاه ز من
Сидолоўлёءи эмоми рашид
سیدالاولیاء امام رشید
Аввали алоўсёءи шаҳи зўолмн
اول الاوصیاء شه ذوالمن
Дасти яздон , ммити бидъату куфр
دست یزدان، ممیت بدعت و کفر
Шери ҳақи мҳиии русуму сунан
شیر حق محیی رسوم و سنن
Он каз ӯ нури ҷустаи дидаи ақл
آن کز او نور جسته دیده عقل
Он каз ӯ кӯр гашта чашми Фтн
آن کز او کور گشته چشم فتن
Шоҳи мардони алии Абӯтолиб
شاه مردان علی ابوطالب
Падари атҳари ҳусайну ҳасан
پدر اطهر حسین و حسن
Карда ҷорӣ барои ин ҳар се
کرده جاری برای این هر سه
Ҳақи таъолии бухлади наҳри лбн
حق تعالی بخلد نهر لبن
То баҳори хуҷаста чун Аҳмад
تا بهار خجسته چون احمد
Басти тарафи сафари зи тарафи чаман
بست طرف سفر ز طرف چمن
Он се таррори нобакор ки буд
آن سه طرار نابکار که بود
Дайу Исфанди моҳ бо баҳман
دی و اسفند ماه با بهمن
Сӯй боғ омаданд аз раҳи кин
سوی باغ آمدند از ره کین
Ҳамчуи дуздӣ ки хезад аз мкмн
همچو دزدی که خیزد از مکمن
Об бар рӯй бӯстони бастанд
آب بر روی بوستان بستند
Оташ афрӯхтанд дар хирман
آتش افروختند در خرمن
Сард карданд шуълаи ғайрат
سرد کردند شعله غیرت
Гарми ронданд аз ҷафои тавсан
گرم راندند از جفا توسن
Рост чун он се тан сухан карданд
راست چون آن سه تن سخن کردند
Бдрштӣ ки хокашони бдҳн
بدرشتی که خاکشان بدهن
Ҷои ройоти сабзи ҳошимиён
جای رایات سبز هاشمیان
Аз варақҳои сарву барги саман
از ورقهای سرو و برگ سمن
Зад ъломоти суд дар бустон
زد علامات سود در بستان
Ҳамчуи оли Умияи зоғу заған
همچو آل امیه زاغ و زغن
Сабзи пӯшони сипед пӯш шуданд
سبز پوشان سپید پوش شدند
Бар лаби ҷӯй ва дар сафи гулшан
بر لب جوی و در صف گلشن
Ҳар замони сўнш дару алмос
هر زمان سونش در و الماس
Май ббизди ҳавои бпрўизн
می ببیزد هوا بپرویزن
Омад он бум шавам дар бустон
آمد آن بوم شوم در بستان
Кебекро тавқи баст дар гардан
کبک را طوق بست در گردن
Рости гўӣӣ ки зодаи хитоб
راست گوئی که زاده خطاب
Гардани шер ҳақ фиканда расан
گردن شیر حق فکنده رسن
Рафт булбул дар ошиёнаи зи боғ
رفت بلبل در آشیانه ز باغ
Ҳамчуи сидиқаи сӯии байти ҳузн
همچو صدیقه سوی بیت حزن
Боғ шуд ҷои зоғи пиндорӣ
باغ شد جای زاغ پنداری
Тахт ҷам шуд сарири аҳрӣман
تخت جم شد سریر اهریمن
Зуд бошад ки фарвардин ояд
زود باشد که فروردین آید
Боз чун шери ҳақи бтрФи чаман
باز چون شیر حق بطرف چمن
Тоб гирад изор ҳар сунбул
تاب گیرد عذار هر سنبل
Нутқ ёбад забон ҳар сӯсан
نطق یابد زبان هر سوسن
Резади андари канори домани боғ
ریزد اندر کنار دامن باغ
Сари зулфи бунафшаи машки хутан
سر زلف بنفشه مشک ختن
Безади андари каронаи бустон
بیزد اندر کرانه بستان
Абри лؤлؤу Настарани лодан
ابر لؤلؤ و نسترن لادن
Гарчи нашукуфта шохи ашкўФаҳ
گرچه نشکفته شاخ اشکوفه
Врчаҳи номади бкъбаҳи шайхи қарн
ورچه نامد بکعبه شیخ قرن
Мағзи мо буи гул шунида зи боғ
مغز ما بوی گل شنیده ز باغ
Мағзи Аҳмади насими ҳақи зи Яман
مغز احمد نسیم حق ز یمن
Сездаҳ рӯз чун бишуд зи раҷаб
سیزده روز چون بشد ز رجب
Паии таъмири ин сарои куҳан
پی تعمیر این سرای کهن
Аввалин бонии сарои вуҷӯд
اولین بانی سرای وجود
Омад аз парда бо рухии равшан
آمد از پرده با رخی روشن
Рукни бунёни каъбаро бшикофт
رکن بنیان کعبه را بشکافت
Ҳишматаши ҳамчуи сайл бунён кун
حشمتش همچو سیل بنیان کن
Зод дар хона то бадоне кӯаст
زاد در خانه تا بدانی کوست
Хонаи зоди мҳимни зўолмн
خانه زاد مهیمن ذوالمن
Аз вилоят ба пайкараш пӯшоанд
از ولایت به پیکرش پوشاند
Ҳақи таъолии қабоу пероҳан
حق تعالی قبا و پیراهن
Бо расӯли худои ъзўҷл
با رسول خدای عزوجل
Ҳамчуи як рӯҳи гашт дар ду бадан
همچو یک روح گشت در دو بدن
эй ба эзад валеу мазҳару сар
ای به ایزد ولی و مظهر و سر
Ваии боҳамди васӣу сҳру хутан
وی باحمد وصی و صهر و ختن
Хокпои ту мӯтини дили мост
خاکپای تو موطن دل ماست
Лоҷарам воҷибаст ҳуби ватан
لاجرم واجب است حب وطن
Даргаи муваллидати бдркаҳи мейр
درگه مولدت بدرکه میر
Таҳниятро сухан сароем ман
تهنیت را سخن سرایم من
Садри вологуҳари амири низом
صدر والاگهر امیر نظام
Каҳфи аҳли замину фахри зи ман
کهف اهل زمین و فخر ز من
Соҳиби алсиФи волқлми онкў
صاحب السیف والقلم آنکو
Хонда бар Фкртши хиради аҳсан
خوانده بر فکرتش خرد احسن
Боиси алҷўди волкрми ков ро
باعث الجود والکرم کاو را
Кон бҷибасту баҳр дар доман
کان بجیب است و بحر در دامن
Теғи вай соғарӣаст пар май ноб
تیغ وی ساغری است پر می ناب
Ҳар як аз ҷуръаҳоаш мрдоФкн
هر یک از جرعه هاش مردافکن
Калак ӯ шоҳидӣаст мишкӣни мӯӣ
کلک او شاهدی است مشکین موی
Туррааш бо ду сад ҳазор шикан
طره اش با دو صد هزار شکن
Гардӣ аз оби оҳани оради бор
گردی از آب آهن آرد بار
Ҳайбаташи оби орад аз оҳан
هیبتش آب آرد از آهن
Дасташ ар соя бар замин фиканд
دستش ار سایه بر زمین فکند
Равед аз хоки зари паии рӯин
روید از خاک زر پی روین
Бо хасони тираш он кунад ки кунад
با خسان تیرش آن کند که کند
Наҷми соқиби бҷони аҳрӣман
نجم ثاقب بجان اهریمن
Гашта бар наварӯси малик ӯ ро
گشته بر نوعروس ملک او را
Теғи домоду хомаи хштомн
تیغ داماد و خامه خشتامن
эй гушӯдаи з рӯй адли ниқоб
ای گشوده ز روی عدل نقاب
Вай ба бастаи бпои зулми расан
وی به بسته بپای ظلم رسن
Ман бихон ту омадами меҳмон
من بخوان تو آمدم مهمان
Ҳамчуи барги шукуфа дар гулшан
همچو برگ شکوفه در گلشن
Сохтам баҳри дафъи тири ҳасуд
ساختم بهر دفع تیر حسود
Аз мдиҳи ту оҳанӣнаи мҷн
از مدیح تو آهنینه مجن
Шоди гаштами бчокрӣ дарат
شاد گشتم بچاکری درت
Рустам аз садумату балоу мҳн
رستم از صدمت و بلا و محن
Чун зи неруии ҳрзи мадҳати ту
چون ز نیروی حرز مدحت تو
Гаштам аз макри ҳосидони эмин
گشتم از مکر حاسدان ایمن
Гуфтам имрӯз рост хоҳам дошт
گفتم امروز راست خواهم داشت
Қомати чархи кўжпшти куҳан
قامت چرخ کوژپشت کهن
Пои бмнти ниҳод май базмин
پا بمنت نهاد می بزمین
Тунд ронадам бар осмони тавсан
تند راندم بر آسمان توسن
Кори ман банда чун дурустӣ ёфт
کار من بنده چون درستی یافت
Дили ҳосид ҳаме гирифт шикан
دل حاسد همی گرفت شکن
Кард бар ҷони ман бҳзрти ту
کرد بر جان من بحضرت تو
Хасми бадхоҳу ҳосиди римн
خصم بدخواه و حاسد ریمن
Ончӣ гиреҳгон накарда бо Юсуф
آنچه گرگان نکرده با یوسف
Ва ончӣ гургин намӯда бо бежан
و آنچه گرگین نموده با بیژن
Ҳону ҳон эй вазири фарзона
هان و هان ای وزیر فرزانه
Ҳону ҳон эй амири широўжн
هان و هان ای امیر شیراوژن
Тӯҳматӣ бар танам наад ки бкўаҳ
تهمتی بر تنم نهد که بکوه
Гар наҳй кӯҳ каҷ кунад гардан
گر نهی کوه کج کند گردن
Оташи оҳи ман ҳазорон кӯҳ
آتش آه من هزاران کوه
Об созад вагар буд зоҳн
آب سازد و گر بود زاهن
Ҷади ман нҳни колҷболи сурӯд
جد من نحن کالجبال سرود
Бар ҳамаи мардумони бсрўи ълн
بر همه مردمان بسرو علن
Кӯҳи фазлами ману сипеҳри ҳунар
کوه فضلم من و سپهر هنر
Меҳри тобонаму маи равшан
مهر تابانم و مه روشن
Онкии тақбеҳ ноӣ булбул кард
آنکه تقبیح نای بلبل کرد
Дӯст дорад сурӯди зоғу зън
دوست دارد سرود زاغ و زعن
Ва онкӣ бо мусулмони дроўизд
و آنکه با مسلمان درآویزد
Мутавассил буд бҷбту всн
متوسل بود بجبت و وثن
эй зи ту номи фазли ҷовидон
ای ز تو نام فضل جاویدان
Ваии зи ту моам даҳри астрўн
وی ز تو مام دهر استرون
Наз ту ҷӯям мадад на аз султон
نز تو جویم مدد نه از سلطان
Ки валеро гирифтаам доман
که ولی را گرفته ام دامن
Дашнаи ман набарди ин ҳулқум
دشنه من نبرد این حلقوم
Ҳарба ман надард он ҷавшан
حربه من ندرد آن جوشن
Чун ду пайкар шавад зи теғи алӣ
چون دو پیکر شود ز تیغ علی
Он ки нозад ҳамеи бъқди пурН
آن که نازد همی بعقد پرن
наме тавонам сазои бдмншон
می توانم سزای بدمنشان
Додан аз захми ҳаҷву теғи сухан
دادن از زخم هجو و تیغ سخن
Лек бо зулфиқори шери худоӣ
لیک با ذوالفقار شیر خدای
Дод хоҳам бхсми подошн
داد خواهم بخصم پاداشن
Ҳамаи ҷои шоирам вале ӣнҷо
همه جا شاعرم ولی اینجا
Набӯд шоирии вазифаи ман
نبود شاعری وظیفه من
Зонка ӣнҷо буд мақоми ?ҳеҷӣ
زانکه اینجا بود مقام هجی
Мари маро ор бошад аз ин фан
مر مرا عار باشد از این فن
Ҳаҷв онон кунанд к-эйашони рост
هجو آنان کنند کایشان راست
Бар бузургони хеши рибту занн
بر بزرگان خویش ریبت و ظن
Ман бФзли худои шинохтаи أм
من بفضل خدا شناخته أم
Бўолҳснро ҳамеи бўҷаҳи ҳасан
بوالحسن را همی بوجه حسن
Дӯш бо шери ҳақ дар ин маънӣ
دوش با شیر حق در این معنی
Шиква кардам зи ҳосидони бсхн
شکوه کردم ز حاسدان بسخن
Посухам дод ҷади Амҷад ва гуфт
پاسخم داد جد امجد و گفت
ё банӣ лотхФу лотҳзн
یا بنی لاتخف و لاتحزن
Зулфиқори марои забон тез аст
ذوالفقار مرا زبان تیز است
Гар забон ту бошадӣ алкн
گر زبان تو باشدی الکن
Бош то барқи теғ ман созад
باش تا برق تیغ من سازد
Сидқу кизби ҳадисро равшан
صدق و کذب حدیث را روشن
Рости номихти ҳеҷ бо тарфанд
راست نامیخت هیچ با ترفند
Об нафурухт ҳеҷ бо равған
آب نفروخت هیچ با روغن
Май бзоиди ҳамеи саҳаргоҳон
می بزاید همی سحرگاهان
Ончии шаб ҳомиласту обистан
آنچه شب حامل است و آبستن
Ҳосдои тоби зулфиқори алӣ
حاسدا تاب ذوالفقار علی
Чун туоне ки ранҷӣ аз сӯзан
چون توانی که رنجی از سوزن
Ту ки мстҳсноти табъи маро
تو که مستحسنات طبع مرا
Тожгўнаҳ кунӣу мустаҳҷан
تاژگونه کنی و مستهجن
Имтиҳонро ки гуфт пайкари хеш
امتحان را که گفت پیکر خویش
Бар дами зулфиқори бараҳнаи зан
بر دم ذوالفقار برهنه زن
Анқариб эй асири банди ғурур
عنقریب ای اسیر بند غرور
Уфтии андари ҳўону злу шҷн
افتی اندر هوان و ذل و شجن
Бас фурӯзӣ зи сӯзи дили ахгар
بس فروزی ز سوز دل اخگر
Баси фарозӣ бар осмони шеван
بس فرازی بر آسمان شیون
Ман яке фотимии нжодстм
من یکی فاطمی نژادستم
Аз бақоёии хонадони куҳан
از بقایای خاندان کهن
На таҷовуз намӯдаам зи ҳудӯд
نه تجاوز نموده ام ز حدود
На тахаллуф намӯдаам зи сунан
نه تخلف نموده ام ز سنن
Гар бмн дод шоҳи сад қнтор
گر بمن داد شاه صد قنطار
Аз ту ҳаргизи накости як арзан
از تو هرگز نکاست یک ارزن
Вар бмн дода мейри сад харвор
ور بمن داده میر صد خروار
Аз ту ҳаргиз нахостам як ман
از تو هرگز نخواستم یک من
Об , чандини мбиз дар ғарбол
آب، چندین مبیز در غربال
Боди чандини мсоӣ дар ҳован
باد چندین مسای در هاون
Дардии ?дани чунин харобат кард
دردی دن چنین خرابت کرد
Вой агар баркашӣ зи софии ?дан
وای اگر برکشی ز صافی دن
Ин ту ва ин сурӯд ва ин тнбўр
این تو و این سرود و این طنبور
Ин ту ва ин самоъ ва ин арғн
این تو و این سماع و این ارغن
Ман наёрам навохт беҳтар аз ин
من نیارم نواخت بهتر از این
Гар ту беҳтар занӣ бигир ва бизан
گر تو بهتر زنی بگیر و بزن
Чанд нозии бдўлти қорун
چند نازی بدولت قارون
Чанд тозии бсўлти Қоран
چند تازی بصولت قارن
Гар шунидӣ ки пӯри рустам ро
گر شنیدی که پور رستم را
Кишти баҳмани бхўни рўӣини тан
کشت بهمن بخون روئین تن
На ту дар арса чун фаромарзӣ
نه تو در عرصه چون فرامرزی
На ман андари ҳиҷо кам аз баҳман
نه من اندر هجا کم از بهمن
Он кунам бо ту дар сухан ки намӯд
آن کنم با تو در سخن که نمود
Бо сипоҳи аҷами абўолмҳҷн
با سپاه عجم ابوالمحجن
Ман ки хоҳам шудан аз ин сомон
من که خواهم شدن از این سامان
Ман ки хоҳам бирафт аз ин маскан
من که خواهم برفت از این مسکن
На дар ин шаҳр ноқаам на ҷамал
نه در این شهر ناقه ام نه جمل
На дар ин малик хонаам на скн
نه در این ملک خانه ام نه سکن
Соъё беш аз ин танами мшкр
ساعیا بیش از این تنم مشکر
Ҳосдои зи ин сипас дилам машкан
حاسدا ز این سپس دلم مشکن
Бар камолами зи ҷаҳли хӯрдаи мгир
بر کمالم ز جهل خورده مگیر
Бар равонами зи рашк таъна мазан
بر روانم ز رشک طعنه مزن
Зару сим туро надидам ҳеҷ
زر و سیم ترا ندیدم هیچ
Чанд оҳан дилӣ кунӣ бо ман
چند آهن دلی کنی با من
Ман ато аз хдоигони гирам
من عطا از خدایگان گیرم
Ки наранҷонда хотирам бо ман
که نرنجانده خاطرم با من
Гар бимирами з ҷўъ нанишинам
گر بمیرم ز جوع ننشینم
Хон бухли туро ба пиромн
خوان بخل ترا به پیرامن
Вар фитад дар мағораи колбудам
ور فتد در مغاره کالبدم
наменаҷуед равонам аз ту кафан
می نجوید روانم از تو کفن
Вари бимирами зи дарди бараҳнагӣ
ور بمیرم ز درد برهنگی
Накунам дар бар аз ту пероҳан
نکنم در بر از تو پیراهن
Чун бидидӣ марои бсоиаҳи мейр
چون بدیدی مرا بسایه میر
Дар сафи хулд ва додӣ эмин
در صف خلد و دادی ایمن
Дӯд бархест аз дилати зи ҳасад
دود برخاست از دلت ز حسد
Ҳамчуи дӯдӣ ки хезад аз гулхан
همچو دودی که خیزد از گلخن
Хостии бофусуну афсона
خواستی بافسون و افسانه
Зишт номам кунӣ ватар доман
زشت نامم کنی و تر دامن
Бгмонт ки ман чу рахт барам
بگمانت که من چو رخت برم
Хобгоҳ ту гардад ин момн
خوابگاه تو گردد این مامن
Гар шунидӣ зи хулди одам ро
گر شنیدی ز خلد آدم را
Ронад аФсонҳои аҳрӣман
راند افسانهای اهریمن
Бўолбшр тавба кард ва хасм бимонад
بوالبشر توبه کرد و خصم بماند
Даст бар фарқу тавқ дар гардан
دست بر فرق و طوق در گردن
Рӯ матарсон Асои Мӯсо ро
رو مترسان عصای موسی را
Аз сафи соҳиру Асоу расан
از صف ساحر و عصا و رسن
Ман ҳамеи нолам аз Фрисимўс
من همی نالم از فریسیموس
Ту чаро тӯҳматами занӣ ба ънн
تو چرا تهمتم زنی به عنن
ё чу мардони гуноҳи ман бишумор
یا چو مردان گناه من بشمار
ё з хиҷлат бапуш чеҳра чу зан
یا ز خجلت بپوش چهره چو زن
То забонии сифати занами муштат
تا زبانی صفت زنم مشتت
зи ахсؤолои тклмўи бдҳн
ز اخسؤالا تکلمو بدهن
эй ки нашинохтӣ алиф аз бе
ای که نشناختی الف از بی
Балки хаттии зи абҷаду клмн
بلکه خطی ز ابجد و کلمن
Бар амири Мадина чун тозӣ
بر امیر مدینه چون تازی
эй чу асҳоби зилла дар мадин
ای چو اصحاب ظله در مدین
Анкабутӣу хонаи ту буд
عنکبوتی و خانه تو بود
Аз ҳамаи хонҳо басии аўҳн
از همه خانها بسی اوهن
Аблаҳонаи бшҳпри симурғ
ابلهانه بشهپر سیمرغ
Ҷои занҷир , тори хеш , матн
جای زنجیر، تار خویش، متن
Магасиро бигир ва туъма намой
مگسی را بگیر و طعمه نمای
Панҷа дар панҷаи ҳумои мФкн
پنجه در پنجه هما مفکن
Одамӣ не бичишаму гӯш буд
آدمی نی بچشم و گوش بود
На бобиравӣ ва рӯйу мӯии зқн
نه بابروی و روی و موی ذقن
Балки ҳайвону одамиро фарқ
بلکه حیوان و آدمی را فرق
Май ббошди ҳамеи бҷону бетон
می بباشد همی بجان و بتن
Гарчи саргин ба ҳайати анбар
گرچه سرگین به هیئت عنبر
Гарчи ҳизум басӯрат чндн
گرچه هیزم بصورت چندن
Ин ба байти албғол ва он ба бағал
این به بیت البغال و آن به بغل
Ҷои он дар танур ва ин мдхн
جای آن در تنور و این مدخن
Икҳдис оварам дар ин маҳзар
یکحدیث آورم در این محضر
То рибоед зи чашми хуфтау син
تا رباید ز چشم خفته و سن
Душмани оли Муртазо бояд
دشمن آل مرتضی باید
Моам худро ҳаме шавад душман
مام خود را همی شود دشمن
Даъвати хасмро тамом кунам
دعوت خصم را تمام کنم
Бдъои хдоигони змн
بدعای خدایگان زمن
То барояд ҳаме дар аз дарё
تا برآید همی در از دریا
То бзоиди ҳамеи зар аз маъдан
تا بزاید همی زر از معدن
Чархи харгоҳаши офтоби чароғ
چرخ خرگاهش آفتاب چراغ
Моҳи динораши осмони махзан
ماه دینارش آسمان مخزن