Вақте писарами исоро ки он вақт ду сол ва ду моҳ аз синнаши гузашта буд аз ҷониби коргзорони ҳазрати ақдаси влинъмти рӯҳии фидои халъат астиФоء бидоданд дар подоши чокарии ман зеро ки кӯдаки маҳд ки забони падару модар нек наёмухта астиФоءу дабирӣ ҳеҷ надонад ки чисту бузургони кори шигарфи бнооҳлон ва хӯрдон ндиҳанд магар дар ҷабалати вай истеъдодӣ нигаранд ё ҳуқуқи хизмати падаронашро аз змти олӣ адо кунанд чун вазорати девони расоъли хоссаи саркорӣу раёсати доролоншоء дар ин вақт ки бисту панҷуми сифри якҳазор ва сесад ва ҳашт буд бар ӯҳдаи ҷаноби дбиролслтнаҳи мирзои фазли аллоҳи хони тботбоӣӣ мФўз мебуду онҷнобро бо ман муҳаббатии фаровон мушоҳида мешуд бойени абёт ӯро ситоиш карда матлаъи онрои тарҷумаи ин байти тозӣ қарор додам ки гуфта андбит
وقتی پسرم عیسی را که آنوقت دو سال و دو ماه از سنش گذشته بود از جانب کارگذاران حضرت اقدس ولینعمت روحی فدا خلعت استیفاء بدادند در پاداش چاکری من زیرا که کودک مهد که زبان پدر و مادر نیک نیاموخته استیفاء و دبیری هیچ نداند که چیست و بزرگان کار شگرف بنااهلان و خوردان ندهند مگر در جبلت وی استعدادی نگرند یا حقوق خدمت پدرانش را از ذمت عالی ادا کنند چون وزارت دیوان رسائل خاصه سرکاری و ریاست دارالانشاء در این وقت که بیست و پنجم صفر یکهزار و سیصد و هشت بود بر عهده جناب دبیرالسلطنه میرزا فضل الله خان طباطبائی مفوض میبود و آنجناب را با من محبتی فراوان مشاهده میشد باین ابیات او را ستایش کرده مطلع آنرا ترجمه این بیت تازی قرار دادم که گفته اندبیت
Алроӣ қабл шуҷоъаи алшҷъон
الرای قبل شجاعة الشجعان
Ҳўоўлу ҳаии алмҳли ассонӣ
هواول و هی المحل الثانی
Ва абёт инаст ки нигориш ёфта
و ابیات این است که نگارش یافته
Чу рой бошад пеш аз шуҷоати шҷъон
چو رای باشد پیش از شجاعت شجعان
Нахусти рои шимур онгаҳе шуҷоати дон
نخست رای شمر آنگهی شجاعت دان
зи фикри перони мўӣини зира агар бофанд
ز فکر پیران موئین زره اگر بافند
Дарид натавон бо теғи паҳлавони ҷавон
درید نتوان با تیغ پهلوان جوان
Синону теғи бурӣда на духтан донанд
سنان و تیغ بریده نه دوختن دانند
Хилофи рой ки ояд аз ӯ ҳам ин ва ҳам он
خلاف رای که آید از او هم این و هم آن
Киро набошад шамшер айб натавон гуфт
که را نباشد شمشیر عیب نتوان گفت
Вале чу рой надорад саноӣ ӯ натавон
ولی چو رای ندارد ثنای او نتوان
Хазинаи исти дили мардумон бо тадбир
خزینه ایست دل مردمان با تدبیر
Ки кас наёрад қуфлаши шикаст бо санадон
که کس نیارد قفلش شکست با سندان
Шуҷоъи доими пайкони худ намояди тез
شجاع دایم پیکان خود نماید تیز
Рабӯдаи марди хирадманди тир аз пайкон
ربوده مرد خردمند تیر از پیکان
Шунидаам ки Таҳамтани ду чашми рўӣини тан
شنیده ام که تهمتن دو چشم روئین تن
Ба тири рои ҳмидўхт на ба тири камон
به تیر رای همیدوخت نه به تیر کمان
Агар набӯдӣ тадбирҳои симурғӣ
اگر نبودی تدبیرهای سیمرغی
Касе зи рустам дастон бидидӣ он дастон
کسی ز رستم دستان بدیدی آن دستان
Вагар шуҷоат бефикру ҳаши сутӯдаи бадӣ
وگر شجاعت بی فکر و هش ستوده بدی
зи халқи меҳтар будӣ бртбаҳи шери жён
ز خلق مهتر بودی برتبه شیر ژیان
Гирифтам онкии зи шамшери кажу найзаи рост
گرفتم آنکه ز شمشیر کژ و نیزه راست
Дуруст ва рост шавад ҷумлаи корҳои ҷаҳон
درست و راست شود جمله کارهای جهان
зи фикри донои теғ ар кунӣ нагардад инч
ز فکر دانا تیغ ار کنی نگردد ایچ
На кунад аз дами хоро на тез бо савҳон
نه کند از دم خارا نه تیز با سوهان
Ба рой шояд он мамлакат намӯд обод
به رای شاید آن مملکت نمود آباد
Ки гаштааст зи шамшери теғи зани вайрон
که گشته است ز شمشیر تیغ زن ویران
Макр набинӣ эдар ҳаме бгоҳ схт
مکر نبینی ایدر همی بگاه سخط
Қалами бадаст хирадманд карда корстон
قلم بدست خردمند کرده کارستان
БсҳФаҳи ёради калаки дабир слтнаҳ кард
بصحفه یارد کلک دبیر سلطنه کرد
Ҳунар ки теғ наёрад бсФҳаҳи майдон
هنر که تیغ نیارد بصفحه میدان
Чунон ки номи аду маҳв гардад аз дами теғ
چنان که نام عدو محو گردد از دم تیغ
Намӯда калакаши саботи номаи султон
نموده کلکش ثبات نامه سلطان
Шуъоъу тобии корди Уториди қаламаш
شعاع و تابی کارد عطارد قلمش
На теғи миррӣхи орад на афсари кайвон
نه تیغ مریخ آرد نه افسر کیوان
Исолаташро рухсори матлаъи алонвор
اصالتش را رخسار مطلع الانوار
Ниҷобаташро осори сотиъи албрҳон
نجابتش را آثار ساطع البرهان
Даҳон таркон бӯсанд зонка эшон ро
دهان ترکان بوسند زانکه ایشان را
зи нуқтаи қаламаши эзади офарӣдаи даҳон
ز نقطه قلمش ایزد آفریده دهان
Касони бсоиаҳи сарв чаман зӣанд аз онк
کسان بسایه سرو چمن زیند از آنک
Бшкли хома ӯ сарв бастааст миён
بشکل خامه او سرو بسته است میان
Оё хуҷастау фаррухи дабири род ки тир
آیا خجسته و فرخ دبیر راد که تیر
Барои бӯсаи калак ту шуд бшкли камон
برای بوسه کلک تو شد بشکل کمان
Гумошт фикри ту дар ботини касони ҷосус
گماشت فکر تو در باطن کسان جاسوس
Фаррошати қадари ту бар боми чархи шоди равон
فراشت قدر تو بر بام چرخ شاد روان
Чунон бтири фаросати нишони ғайби диҳӣ
چنان بتیر فراست نشان غیب دهی
Ки ҳеҷ Форси тирии чунон назд бинишон
که هیچ فارس تیری چنان نزد بنشان
Чигуна саҳар тавон гуфт мншӣоти туро
چگونه سحر توان گفت منشئات ترا
Ки хомаи ?ут на кам аз чӯби Мӯсои умрон
که خامه ات نه کم از چوب موسی عمران
Занад чу хасми шҳншаҳи салои фиръавнӣ
زند چو خصم شهنشه صلای فرعونی
Мрони хуҷастаи биўбордши чунон събон
مرآن خجسته بیوباردش چنان ثعبان
Агар зи қаҳри қалами дркшӣ ҳаме гардад
اگر ز قهر قلم درکشی همی گردد
Саҳифаи мтмлси ҳдиқаҳи ризвон
صحیفه متملس حدیقه رضوان
Вагар зи раҳмати ангушт брнҳӣ гардад
وگر ز رحمت انگشت برنهی گردد
Ҳадиси боқул хуштар зи номаи сҳбон
حدیث باقل خوشتر ز نامه سحبان
Ҷроди тони ту яъне ҷаридау қаламат
جراد تان تو یعنی جریده و قلمت
Агар кунанд тғнӣ дар ин сробстон
اگر کنند تغنی در این سرابستان
Бидон масоба ки гардид аз уммати Юнус
بدان مثابه که گردید از امت یونس
Азоби оди бигардади бдъўти луқмон
عذاب عاد بگردد بدعوت لقمان
Дигар на дар паии борони раҳмат аз гетӣ
دگر نه در پی باران رحمت از گیتی
Балоу соъиқаи андар замин шавад борон
بلا و صاعقه اندر زمین شود باران
Ҷаҳони зи меҳри ту осӯдаи гашти пиндорӣ
جهان ز مهر تو آسوده گشت پنداری
Бараст киштии Нӯҳ аз талотуми тӯфон
برست کشتی نوح از تلاطم طوفان
Чамани зи хашми ту фарсӯда шуд ҳамеи гўӣӣ
چمن ز خشم تو فرسوده شد همی گوئی
Ҳдиқаҳ аламут омад ҳдиқаҳи алрҳмон
حدیقه الموت آمد حدیقه الرحمان
Агар бигӯям кандар фароз сӯра навен
اگر بگویم کاندر فراز سوره نون
Худо ба калаки ту савганди хӯрда дар қуръон
خدا به کلک تو سوگند خورده در قرآن
Шигифт нест каз он дудмони покии ту
شگفت نیست کز آن دودمان پاکی تو
Ки мстФошони толии шимурда бо фарқон
که مصطفاشان تالی شمرده با فرقان
Писар ъам ту ки ҳамчун сипари ғами шодоб
پسر عم تو که همچون سپر غم شاداب
Дамидааст абои хуррамӣ дар ин бустон
دمیده است ابا خرمی در این بستان
зи абри дасти туу меҳр рӯй тобонат
ز ابر دست تو و مهر روی تابانت
Ҳаме бибояд гардад баланду сабзу ҷавон
همی بباید گردد بلند و سبز و جوان
Вагарна тарсам гардад нижанду пажмурда
وگرنه ترسم گردد نژند و پژمرده
Чунонкии лолатар дар ҳавои тобистон
چنانکه لاله تر در هوای تابستان
Худоиро бкмолши ҳамеи даҳуми савганд
خدای را بکمالش همی دهم سوگند
Ки аз ту созад номи камоли ҷовидон
که از تو سازد نام کمال جاویدان
Ҳамин қадар ки туро муҳаррамятаст бшаҳ
همین قدر که ترا محرمیت است بشه
Ҳасудро буд аз нили орзӯи ҳурмон
حسود را بود از نیل آرزو حرمان
Адуии ҷоҳат монанди хомаи ?ути бодо
عدوی جاهت مانند خامه ات بادا
Сиёҳ рӯйу шикастаи сару бурӣдаи даҳон
سیاه روی و شکسته سر و بریده دهان