Ҳимматӣ эй нохудо карам кун ва дарёб
همتی ای ناخدا کرم کن و دریاب
Киштии моро ки аўФтодаҳ ба гирдоб
کشتی ما را که اوفتاده به گرداب
На хабар аз соҳил ва на роҳ ба мақсад
نه خبر از ساحل و نه راه به مقصد
На асар аз нури офтоби вази маҳтоб
نه اثر از نور آفتاب و ز مهتاب
Мавҷии паҳну дароз ва бесару поён
موجی پهن و دراز و بی سر و پایان
Баҳрии жарфу амиқ ва бе бену поёб
بحری ژرف و عمیق و بی بن و پایاب
Киштӣ дар вартау мусофири ҳайрон
کشتی در ورطه و مسافر حیران
Дарёи пурҷӯшу нохудо шуда дар хоб
دریا پرجوش و ناخدا شده در خواب
эй карами эзадӣ мадад куну бурҳон
ای کرم ایزدی مدد کن و برهان
эй нафаси шӯрта мардумӣ кун ва башитоб
ای نفس شرطه مردمی کن و بشتاب
Нест ки фарёд мо расад магар аз ғайб
نیست که فریاد ما رسد مگر از غیب
Чора падед оварад мусаббиби асбоб
چاره پدید آورد مسبب اسباب
Бахти гурезади зи мо чунон ки ту гўӣӣ
بخت گریزد ز ما چنان که تو گویی
Новакӣ аз чиллаи камон шудаи партоб
ناوکی از چلهٔ کمان شده پرتاب
Пери фақири алил дар сакарот аст
پیر فقیر علیل در سکرات است
Обзни оради ҳамеи пизишкашу ҷлоб
آبزن آرد همی پزشکش و جلاب
Бихрдонии зимомдори мҳомнд
بیخردانی زمامدار مهامند
Коич накарданд фарқи дуғу здўшоб
کایچ نکردند فرق دوغ و ز دوشاب
Турфаи гуруҳе ки аз румузи таассуб
طرفه گروهی که از رموز تعصب
Ҳеҷ ндонанд ҷузи тмдди аъсоб
هیچ ندانند جز تمدد اعصاب
Кори ҷаҳонро чигуна синҷиди онкў
کار جهان را چگونه سنجد آن کو
То камари андари хазида дар хазу санҷоб
تا کمر اندر خزیده در خز و سنجاب
Захми басии хӯрда бар къобу троӣб
زخم بسی خورده بر کعاب و ترائب
Дар талаби суҳбати кўоъбу атроб
در طلب صحبت کواعب و اتراب
Ҳашта зимоми амали бадасти аҷониб
هشته زمام عمل به دست اجانب
Хостаи сими дағали баҳоии зрноб
خواسته سیم دغل بهای زر ناب
То ки чунин аблаҳон авомил амранд
تا که چنین ابلهان عوامل امرند
Чархи амалро шикастаи бинии дулоб
چرخ عمل را شکسته بینی دولاب
Ҷамъи вазирони зи садр то сафи айвон
جمع وزیران ز صدر تا صف ایوان
Ҷўқи вакилони зи боб то бен миҳроб
جوق وکیلان ز باب تا بن محراب
Яксараи зишту палид ва хона фурушанд
یکسره زشت و پلید و خانهفروشند
Рехта аз дидаи шарму рафтаи зи рухи об
ریخته از دیده شرم و رفته ز رخ آب
Қавси суъӯду нузулро басар хон
قوس صعود و نزول را به سر خوان
Дида ва қавсин ҷудои насохта аз қоб
دیده و قوسین جدا نساخته از قاب
Тани зрбои фарбеҳ аз фиреби қавии ҳол
تن زربا فربه از فریب قوی حال
Худро пиндоштаи муаллими Фороб
خود را پنداشته معلم فاراب
Ком параст аз луоби арқму аўқоб
کام پر است از لعاب ارقم و اوقاب
Вақф мробҳ намӯда дар паии алъоб
وقف مرابح نموده در پی العاب
Ботини бадро бҳсн зоҳир пӯшанд
باطن بد را به حسن ظاهر پوشند
Карда накӯноми зишти хеш ба алқоб
کرده نکونام زشت خویش به القاب
эй аҷабии ҳасан мустаъор напояд
ای عجبی حسن مستعار نپاید
Дар рухи зиштони бғозаҳ ва ба спидоб
در رخ زشتان به غازه و به سپیداب
Чун фуқаҳоро броӣаҳ нест зи анфол
چون فقها را برائه نیست ز انفال
Фотиҳа бояд дамид бар ҳамаи аҳзоб
فاتحه باید دمید بر همه احزاب
Гуфт яке битрФ чаро шудаи Эрон
گفت یکی بیطرف چرا شده ایران
БитрФӣ чист ҷузи ғнўдн дар хоб
بیطرفی چیست جز غنودن در خواب
Гуфтамаш эй бихрд чигуна кунад ҷанг
گفتمش ای بیخرد چگونه کند جنگ
Онкии бдрё дар аўФтодаҳи бғрқоб
آنکه به دریا در اوفتاده به غرقاب
Эзад якто нахост кори ҷаҳон ро
ایزد یکتا نخواست کار جهان را
Дар ҷараёни ҷузи бдстёрии асбоб
در جریان جز به دستیاری اسباب
Об наҷӯшад агар нтобад оташ
آب نجوشد اگر نتابد آتش
Сим нанолад агар набошад мизроб
سیم ننالد اگر نباشد مضراب
Илмаст асбоби кори марди азиро
علم است اسباب کار مرد ازیرا
Мард чу бошад бълми моҳиру ниқоб
مرد چو باشد به علم ماهر و نقاب
Паии бҳўодси баради зи ҷадвали тақвим
پی به حوادث برد ز جدول تقویم
Парда ӣ гардуни дард ба нури стрлоб
پردهٔ گردون درد به نور سطرلاب
Илми надории сабаби зи фазли худои ҷӯй
علم نداری سبب ز فضل خدا جوی
Тоаш фароҳам кунад мҳимни ваҳоб
تاش فراهم کند مهیمن وهاب
Ҷоҳилу каззобро машав паии таълим
جاهل و کذاب را مشو پی تعلیم
То нашӯй дар мшори ҷоҳилу каззоб
تا نشوی در مشار جاهل و کذاب
Ҳар ки бтълим ҷоҳилон кунад оҳанг
هر که به تعلیم جاهلان کند آهنگ
Зуд шавад шармгину нодаму таввоб
زود شود شرمگین و نادم و تواب
Қиссаи бузинагони шинав ки шаби тор
قصهٔ بوزینگان شنو که شب تار
Оташ пиндоштанд кирмаки шбтоб
آتش پنداشتند کرمک شبتاب
Муштӣ азон рехтанд дар бен конӯн
مشتی از آن ریختند در بن کانون
Ҳашта бболои он ҳшоишу аъшоб
هشته به بالای آن حشایش و اعشاب
Ҳар чаҳ дамиданд муштаал нашуд аммо
هر چه دمیدند مشتعل نشد اما
Зини сӯ онсӯ шудӣ чун қатраи симоб
زین سو آن سو شدی چون قطرهٔ سیماب
Мурғи сабки мағзро фузул кашонид
مرغ سبکمغز را فضول کشانید
Аз зибри шохсору зи бен асроб
از زبر شاخسار وز بن اسراب
Хост ба таълими он гуруҳ гароед
خواست به تعلیم آن گروه گراید
Таниш дариданд аз мхолбу анёб
تنْش دریدند از مخالب و انیاب
Дид чу Эрони ҳрўби байни милал ро
دید چو ایران حروب بین ملل را
БитрФӣ кард баҳри хештани эҷоб
بیطرفی کرد بهر خویشتن ایجاب
БитрФии ҷуст зонка дар тарафият
بیطرفی جُست زآن که در طرفیت
Аслаҳа боисту мол бояду асҳоб
اسلحه بایست و مال باید و اصحاب
Моро асҳоб гашта яксараи нобӯд
ما را اصحاب گشته یکسره نابود
Моли зи каф рафтааст ва аслаҳа ноёб
مال ز کف رفته است و اسلحه نایاب
Бояд дар ҷанги теғи ҳайдари каррор
باید در جنگ تیغ حیدر کرار
Бояд дар ҷанги раъии умри хитоб
باید در جنگ رأی عمر خطاب
Дидаи мо аз умр наёфта фари тӯр
دیدهٔ ما از عمر نیافته فرتور
Бар дили мо аз алии натофтаи фари тоб
بر دل ما از علی نتافته فرتاب
Оҷизу баргаштаи бахту хор ва забунем
عاجز و برگشتهبخت و خوار و زبونیم
?вилии моллсрӣу раби алорбоб
ویلی ماللثری و رب الارباب
БитрФии турфа гулбунӣаст агар хасм
بیطرفی طرفه گلبنی است اگر خصم
Сахт напечад бар ӯ багӯнаи лблоб
سخت نپیچد بر او به گونهٔ لبلاب
БитрФонро накӯ набошад озор
بیطرفان را نکو نباشد آزار
БитрФонро раво набошад арҳоб
بیطرفان را روا نباشد ارهاب
Аз кутуби бостони ҳадиси шигарфӣ
از کتب باستان حدیث شگرفی
Гуфта бхрдии марои муаллими китоб
گفته بخردی مرا معلم کتاب
Каз паии хӯни клиби пӯри рабеъа
کز پی خون کلیب پور ربیعه
Муддати чли соли фитна буд дар аъроб
مدت چل سال فتنه بود در اعراب
Ҷанг дар афтод дар миёни қбоӣл
جنگ در افتاد در میان قبایل
Хира шуд аз шӯру шари машоиру албоб
خیره شد از شور و شر مشاعر و الباب
Тғлбу бикр ончунон шуданд ки гуфтӣ
تغلب و بکر آنچنان شدند که گفتی
Кас нашносад рؤси қавми зи أзноб
کس نشناسد رؤوس قوم ز أذناب
Ҳориси ибоди Қайси сълбаҳ дар ҷанг
حارث عباد قیس ثعلبه در جنگ
БитрФӣ ихтиёр кард з ҳар боб
بیطرفی اختیار کرد ز هر باب
Гуфт тҷнбту аӣлои лиФиқўо
گفت تجنبت و ائلا لیفیقوا
Ҳарби нҷстм канора кардам аз аҳзоб
حرب نجستم کناره کردم از احزاب
Зонка маро ҳар ду ҳизб ва ҳар ду қабӣла
زآن که مرا هر دو حزب و هر دو قبیله
Зодаи арҳом буду тухмаи аслоб
زادهٔ ارحام بود و تخمهٔ اصلاب
То писари вай бҳир шуд сӯии саҳро
تا پسر وی بحیر شد سوی صحرا
Хости барад дар ҳзираҳи ҳизуму аъшоб
خواست برد در حظیره هیزم و اعشاب
Дид мҳлҳли варои зи давр ва бахуд гуфт
دید مهلهل ورا ز دور و به خود گفت
Сахти шабиҳи клиб шайх шуд ин шоб
سخت شبیه کلیب شیخ شد این شاب
Пештар омад суол кард зи номаш
پیشتر آمد سوال کرد ز نامش
Вази насабаш дар камоли ҳайрату эъҷоб
وز نسبش در کمال حیرت و اعجاب
Гуфт мнстми бҳиру зодаи ҳорис
گفت منستم بحیر و زادهٔ حارث
Модарамам алоғри сулолаи атёб
مادرم ام الاغر سلالهٔ اطیاب
Холам бошад клиб ва низ мҳлҳл
خالم باشد کلیب و نیز مهلهل
Поки бонсобму шарифи боҳисоб
پاک به انسابم و شریف به احساب
Гуфт ту фарзанди хоҳари манӣ ва ман
گفت تو فرزند خواهر منی و من
Холи тавъам лек ҷои фараҷау трҳоб
خال توام لیک جای فرجه و ترحاب
Хӯни ту бояд бхоки резами азиро
خون تو باید به خاک ریزم ازیرا
Зодаи бикрӣ ва зон қабӣлаи мртоб
زادهٔ بکری و زان قبیلهٔ مرتاب
Гуфт бҳирои гузида хол макун хашм
گفت بحیر ای گزیده خال مکن خشم
Бе сабабии сӯй қабл ман ҳиллаи мштоб
بیسببی سوی قبل من هله مشتاب
Хӯни маро бе гунаҳи марез ва биандеш
خون مرا بیگنه مریز و بیندیش
Қиссаи рустами нюашу куштани Суҳроб
قصهٔ رستم نیوش و کشتن سهراب
Чун падарам бетараф шудааст ва гиромӣаст
چون پدرم بیطرف شده است و گرامیست
Бе тарафи андари ҳамаи шароеъу одоб
بیطرف اندر همه شرایع و آداب
Гӯши надоди ин сухани мҳлҳл ва бо теғ
گوش نداد این سخن مهلهل و با تیغ
Кард сараш дар замини бодияи партоб
کرد سرش در زمین بادیه پرتاب
Чун хабари қатл вай расед ба ҳорис
چون خبر قتل وی رسید به حارث
Аз ғами фарзанд беравон шуд ва бе тоб
از غم فرزند بیروان شد و بیتاب
Дид ки момши гуҳари з ҷазаъ фишонд
دید که مامش گهر ز جزع فشاند
Пардаи гулро ҳамеи дарида ба унноб
پردهٔ گل را همی دریده به عناب
Гуфт макун гиря дар мусӣбати фарзанд
گفت مکن گریه در مصیبت فرزند
Бар гули сӯрии марези гавҳари хўшоб
بر گل سوری مریز گوهر خوشاب
Шодзӣ эй зан ки хӯни тозаи ҷавонат
شاد زی ای زن که خون تازه جوانت
Сулҳ дар афканд дар қбоӣли аъроб
صلح در افکند در قبایل اعراب
КФؤи клиб ӯаст дар замонау қатлаш
کفؤ کلیب اوست در زمانه و قتلش
Фитнаи бедорро кашонад дар хоб
فتنهٔ بیدار را کشاند در خواب
Ам алоғри ноларо бсинаҳ гиреҳ зад
ام الاغر ناله را به سینه گره زد
Нил бишуст аз қмису садрау ҷлбоб
نیل بشست از قمیص و صدره و جلباب
Аз пас чанде шунид ҳориси ибод
از پس چندی شنید حارث عباد
Гуфта мҳлҳли даруни маҷмаъи асҳоб
گفته مهلهل درون مجمع اصحاب
Ман на бхўни клиб куштаам ӯ ро
من نه به خون کلیب کشتهام او را
Каси надиҳади гул ба хору сим ба симоб
کس ندهد گل به خار و سیم به سیماب
Банди нъоли клиби хӯн вай омад
بند نعال کلیب خون وی آمد
Ҳаст чуну бе шимури забеҳаи ансоб
هست چون او بی شمر ذبیحهٔ انصاب
Ҳориси бечораро чно ки ту доне
حارث بیچاره را چنا که تو دانی
Ин хабар аз сари бабради ҳушу зи дили тоб
این خبر از سر ببرد هوش و ز دل تاب
Гуфт баам алоғр ки дар ғами фарзанд
گفت به ام الاغر که در غم فرزند
Чоки зан эй духтари рабеъа ба асўоб
چاک زن ای دختر ربیعه به اثواب
Зонка бшсъи клиб кас нафурӯшад
زآن که به شسع کلیب کس نفروشد
Онкии мар ӯро ту модарӣу маниши боб
آن که مر او را تو مادری و منش باب
Бе тарафии хостам ба бикр ва ба тғлб
بیطرفی خواستم به بکر و به تغلب
То нФшонми зи хӯн ба маъракаи сайлоб
تا نفشانم ز خون به معرکه سیلاب
Бетарафӣ нақз кард ғдри мҳлҳл
بیطرفی نقض کرد غدر مهلهل
Ваа ки дар аиндўраҳи мардумӣ шуда ноёб
وه که در این دوره مردمی شده نایاب
Ин суханон гуфт ва шуд савор наомма
این سخنان گفت و شد سوار نعامه
Ва омадаш аз паии давони ашойиру аҳбоб
و آمدش از پی دوان عشایر و احباب
Теғ ба тғлби чунон ниҳод ки гуфтӣ
تیغ به تغلب چنان نهاد که گفتی
Тғлбёни гўспнд ва ӯ шудаи қассоб
تغلبیان گوسپند و او شده قصاب
Ҷони бародари дарин қазияи мъҷб
جان برادر درین قضیهٔ معجب
Жарф биандешу сар масаъла дарёб
ژرف بیندیش و سر مسئله دریاب
Бар сифати бикру тғлби омадаи имрӯз
بر صفت بکر و تغلب آمده امروز
Ҷангу ҷадал дар миёни жерману сқлоб
جنگ و جدل در میان ژرمن و صقلاب
Давлати Эрони руҷӯъ битрФӣ дод
دولت ایران رجوع بیطرفی داد
Шохи вафоро бабўсатон хиради об
شاخ وفا را به بوستان خرد آب
Лек ҳарифони сифлаи битрФӣ ро
لیک حریفان سفله بیطرفی را
Бар рухи мо бастаанд яксараи абвоб
بر رخ ما بستهاند یکسره ابواب
Хӯни ҷавонони мо бшсъ клиб аст
خون جوانان ما به شسع کلیب است
Гашта азин хӯни замини маъракаи сероб
گشته ازین خون زمین معرکه سیراب
Ҳеҷ натарсад аду аз онкии саранҷом
هیچ نترسد عدو از آنکه سرانجام
Кор зоиҷоз баркашад сӯии итноб
کار ز ایجاز برکشد سوی اطناب
Чарх шавад тираи халқи хира чу бо хашм
چرخ شود تیره خلق خیره چو با خشم
Сқр битозад з , вкр ,у қсўраҳи азғоб
صقر بتازد ز وکر و قسوره از غاب
Оташи боради зи шохсор ба Марвин
آتش بارد ز شاخسار به مروین
Дӯд барояд зи марғзор ба Мурғоб
دود برآید ز مرغزار به مرغاب
Қадҳо бинии зи ғами хамида чу чавгон
قدها بینی ز غم خمیده چو چوگان
Сарҳо ғлтидаҳ бар туроб чу тбтоб
سرها غلتیده بر تراب چو طبطاب
Хори бузургони гирифтаи домани хирадон
خار بزرگان گرفته دامن خردان
Санги ниёгони шикастаи гардани аъқоб
سنگ نیاگان شکسته گردن اعقاب
Рӯзи сияҳи гаван чаҳ дар Аёз ва чаҳ Нитсаон
روز سیهگون چه در ایاز و چه نیسان
Хоки пар аз хӯн чаҳ дар тамӯз ва чаҳ дар об
خاک پر از خون چه در تموز و چه در آب