Офтоб омад сарири осмонро подшоҳ
آفتاب آمد سریر آسمان را پادشاه
Ахтарон ҳамчун сипоҳанду сипаҳсолори моҳ
اختران همچون سپاهند و سپهسالار ماه
Моҳ агар дар шаб нтобад каси зи нури ахтарон
ماه اگر در شب نتابد کس ز نور اختران
Кӣтавонад сохт маҳфил кӣ тавонад ҷусти роҳ
کی تواند ساخت محفل کی تواند جست راه
Гуфт Таҳмурис ки бошад шаҳи шоҳинии қавӣ
گفت تهمورث که باشد شه شاهینی قوی
Шҳпрши майдони сипаҳсолору чанголаши сипоҳ
شهپرش میدان سپهسالار و چنگالش سپاه
Низ бошад малик чун киштии сипоҳаши бодбон
نیز باشد ملک چون کشتی سپاهش بادبان
Нохудо омад дар ин киштии сипаҳсолори шоҳ
ناخدا آمد در این کشتی سپهسالار شاه
Такяи гоҳи киштии андар баҳр шуд бар бодбон
تکیه گاه کشتی اندر بحر شد بر بادبان
Лек ҳушии нохудо бар бодбон шуд такяи гоҳ
لیک هوشی ناخدا بر بادبان شد تکیه گاه
Гар набошад бодбони киштӣ фурӯ монад зи сайр
گر نباشد بادبان کشتی فرو ماند ز سیر
Вар набошад нохудо дар оби натавонади шиноа
ور نباشد ناخدا در آب نتواند شناه
Ин мислҳоро бидон оўрдмти кории падед
این مثلها را بدان آوردمت کاری پدید
Ҳуҷҷатии қотеъ ки дар асботш эзад шуд гувоҳ
حجتی قاطع که در اثباتش ایزد شد گواه
Мард бояд баҳри кор айдун на кор аз бҳрмрд
مرد باید بهر کار ایدون نه کار از بهرمرد
Ҳам калла бояд барои сар на сари баҳри кулоҳ
هم کله باید برای سر نه سر بهر کلاه
Корвонро пешво бояд касе кандар тариқ
کاروان را پیشوا باید کسی کاندر طریق
Содиқ аз сориқи шиносади тарафи роҳ аз жарфи чоҳ
صادق از سارق شناسد طرف راه از ژرف چاه
Варна дар байғӯлаи ғӯли он корвон яғмо кунад
ورنه در بیغوله غول آن کاروان یغما کند
ё шавад дар равад ғарқа ё бчоаҳи андари табоҳ
یا شود در رود غرقه یا بچاه اندر تباه
Дар сипаҳ бояд сипаҳсолори корогоҳи хост
در سپه باید سپهسالار کارآگاه خواست
Ҳам бад-ӣни сони маликро бояд вазирии никхўоаҳ
هم بدین سان ملک را باید وزیری نیکخواه
Бесипаҳсолор натавон кори лашкар рост кард
بی سپهسالار نتوان کار لشکر راست کرد
Бевазир айдун нишоед дошт кишварро нигоҳ
بی وزیر ایدون نشاید داشت کشور را نگاه
Зини сабаби эзади зимоми лашкару кишвари супурд
زین سبب ایزد زمام لشکر و کشور سپرد
Бар амӣрии кордон бар Осифӣ бо фару ҷоҳ
بر امیری کاردان بر آصفی با فر و جاه
Садри дастурони сипаҳсолори аъзам кӯ дамид
صدر دستوران سپهسالار اعظم کو دمید
Дар тани ин мамлакати рӯҳии зи нави рӯҳии фидоа
در تن این مملکت روحی ز نو روحی فداه
эй худовандӣ ки бар мискину осӣ аз карам
ای خداوندی که بر مسکین و عاصی از کرم
Ҳам бубахшӣ зару гавҳари ҳам ббхшоӣии гуноҳ
هم ببخشی زر و گوهر هم ببخشائی گناه
Ҳам тўӣии солори солорони шаҳ дар корзор
هم توئی سالار سالاران شه در کارزار
Ҳам тўӣии дастури дастурони шаҳ дар боргоҳ
هم توئی دستور دستوران شه در بارگاه
Ҳар ки хонд мари турои ҳамсанги ин номардумон
هر که خواند مر ترا همسنگ این نامردمان
Норавои қавлӣ фаро оварад аФзии аллоҳи Фоаҳ
ناروا قولی فرا آورد افضی الله فاه
Ту маии онони ситораи ту зарии онони нҳос
تو مهی آنان ستاره تو زری آنان نحاس
Ту дарии онони хзФи ту лолаи онони гиёҳ
تو دری آنان خزف تو لاله آنان گیاه
Ту чаҳ симурғӣ ки нахҷӣрати ҳама пеласту шер
تو چه سیمرغی که نخجیرت همه پیل است و شیر
Лек май байнами рақибони туро бе иштибоҳ
لیک می بینم رقیبان ترا بی اشتباه
Ҳамчуи ғозоннд аз дашти омада дар обгир
همچو غازانند از دشت آمده در آبگیر
Халқро зи оғози ғози афкандаи андари қоаҳи қоаҳ
خلق را ز آغاز غاز افکنده اندر قاه قاه
Хондаи худро аз изом аммо изомӣ бас Ромем
خوانده خود را از عظام اما عظامی بس رمیم
Гашта бо шавкати зи шоки қнФзўи хори ъзоаҳ
گشته با شوکت ز شوک قنفذو خار عضاه
Онк нашунидааст гӯшаши банки кӯси андари набард
آنک نشنیده است گوشش بانک کوس اندر نبرد
Вонкаҳ новардааст теғаши ҷӯии хӯни зи овардгоҳ
وآنکه ناورده است تیغش جوی خون ز آوردگاه
Чун диҳад сомони бакори лашкару кишвар ки нест
چون دهد سامان بکار لشکر و کشور که نیست
На зи зиштӣ инфеъолаш наз табоҳии антбоаҳ
نه ز زشتی انفعالش نز تباهی انتباه
Шахси онкӣ чун кунад ойӣнаро каш нест чашм
شخص آنکه چون کند آیینه را کش نیست چشم
Марди анин кӣ баради дӯшизаро каш нест боҳ
مرد عنین کی برد دوشیزه را کش نیست باه
Табли пинҳон чун занам казгар сайёра буд
طبل پنهان چون زنم کز گر سیاره بود
Киштии ин мамлакат бенохудо аз дайргоҳ
کشتی این مملکت بی ناخدا از دیرگاه
Толии ҷзор ва саллохаст неи шамшери зан
تالی جزار و سلاخ است نی شمشیر زن
Каз синонаш дар бенон бинии шифоу андари шифоа
کز سنانش در بنان بینی شفا و اندر شفاه
Пайкари ин малики ъўри вгнҷи холӣ аз дирам
پیکر این ملک عور وگنج خالی از درم
Пойҳо мондаи тиҳӣ аз музеии сарҳо аз кулоҳ
پایها مانده تهی از موزه سرها از کلاه
Чун ту гаштии боғбон дар боғи мо фии алФўри гашт
چون تو گشتی باغبان در باغ ما فی الفور گشت
Боғи сарсабз аз риёзии наҳри саршор аз меаҳ
باغ سرسبز از ریاضی نهر سرشار از میاه
Аз низоми малику сомони сипоҳу дафъи хасм
از نظام ملک و سامان سپاه و دفع خصم
Кас наёрад дар се қарни онро ки кардӣ дар ду моҳ
کس نیارد در سه قرن آنرا که کردی در دو ماه
Порҳо ар дӯхтӣ бо сӯзани тадбиру рой
پارها ار دوختی با سوزن تدبیر و رای
Хасмро кардӣ басони ришта дар сӯзани ду тоа
خصم را کردی بسان رشته در سوزن دو تاه
Андарин киштии басони Нӯҳи гаштии нохудо
اندرین کشتی بسان نوح گشتی ناخدا
Чун турои фазл худо шуд ёру таъйиди ?ала
چون ترا فضل خدا شد یار و تایید آله
Кори давлат рост фармудӣ бад-ӣни ҳоли нижанд
کار دولت راست فرمودی بدین حال نژند
Дарди миллати сохтӣ дармони бад-ӣни рӯзи сиёҳ
درد ملت ساختی درمان بدین روز سیاه
Кишвариро амният додӣу маликатро низом
کشوری را امنیت دادی و ملکت را نظام
Лашкариро барг оварадӣ раиятро рифоҳ
لشکری را برگ آوردی رعیت را رفاه
Зини аҷабтар кончаҳ бо шамшери бастонеи зи хасм
زین عجبتر کانچه با شمشیر بستانی ز خصم
Ҳам бтдбирш барои дӯстони дории нигоҳ
هم بتدبیرش برای دوستان داری نگاه
Ин вазироне ки фармудӣ зи ҳикмати интихоб
این وزیرانی که فرمودی ز حکمت انتخاب
Ҳар якеро бартар аз хуршед ва ма шуд пойгоҳ
هر یکی را برتر از خورشید و مه شد پایگاه
Вижа дар адлия каз дод ълоءи алмалики род
ویژه در عدلیه کز داد علاء الملک راد
Вораед аз банди бедоди маҳокими додхоҳ
وارهید از بند بیداد محاکم دادخواه
Фрхои сардори Мансури онкӣ аз анвори фазл
فرخا سردار منصور آنکه از انوار فضل
ӯ чу хуршедасту айвони вазорати субҳгоҳ
او چو خورشید است و ایوان وزارت صبحگاه
Кӯи сипаҳдории бгитии ҳамчуи сардори кабӣр
کو سپهداری بگیتی همچو سردار کبیر
Ҳам нигаҳдори сипаҳи ҳам посбон бар тахту гоҳ
هم نگهدار سپه هم پاسبان بر تخت و گاه
Ваон вазирон дигар ҳар як з фикр афрӯхтанд
وان وزیران دگر هر یک ز فکر افروختند
Дар шаби тории чароғи равшани андари шоҳроҳ
در شب تاری چراغ روشن اندر شاهراه
Давлату иқболро пайвастаи андари актноФ
دولت و اقبال را پیوسته اندر اکتناف
Донишу фарҳангро ҳамвора андари актноаҳ
دانش و فرهنگ را همواره اندر اکتناه
Ту зи олами бартарӣ зон рӯ ки аъёну вуҷӯҳ
تو ز عالم برتری زان رو که اعیان و وجوه
Бар дарат соинд аз тоъати нўоҳл ё ҷбоаҳ
بر درت سایند از طاعت نواحل یا جباه
Доўрои доне ки ман ҳаргиз нагуфтам мадҳи кас
داورا دانی که من هرگز نگفتم مدح کس
Каз мдиҳ халқ гардад пели мӯру кӯҳи коҳ
کز مدیح خلق گردد پیل مور و کوه کاه
Лек аз мадҳ ту дорам ҳрзҳои биҳду мар
لیک از مدح تو دارم حرزها بیحد و مر
Вази дуоят бастаам тъўизҳои бегоҳу гоҳ
وز دعایت بسته ام تعویذها بیگاه و گاه
Ин тўӣӣ дар марзи рустамдори сад рустам биор
این توئی در مرز رستمدار صد رستم بیار
Венаи манам андари Фароҳони ҳамчуи бўнср аз фароа
وین منم اندر فراهان همچو بونصر از فراه
Ту бадви маънӣ вале ман бо ду маънии содиқам
تو بدو معنی ولی من با دو معنی صادقم
ё вале алсодқини моро тўӣии пушту паноҳ
یا ولی الصادقین ما را توئی پشت و پناه
Гар нигоҳии гоҳу бегоҳи афканӣ бар бандаи ?ут
گر نگاهی گاه و بیگاه افکنی بر بنده ات
Умри ҷовидони диҳии мари бандаро аз як нигоҳ
عمر جاویدان دهی مر بنده را از یک نگاه
Аъзами арқони Эрони хўонмт чунон ки ҳаст
اعظم ارکان ایران خوانمت چونان که هست
Аъзами арқони имон дар бар яздони слўаҳ
اعظم ارکان ایمان در بر یزدان صلوه
То навой булбул ояд дар баҳор аз чори фасл
تا نوای بلبل آید در بهار از چار فصل
То сурӯд зоил ояд аз наво дар чоргоҳ
تا سرود زایل آید از نوا در چارگاه
Турраи мишкӣни ббўӣу базла ширин бигӯӣ
طره مشکین ببوی و بذله شیرین بگوی
Дилбари симини биҷавӣу соғар заррин бихоҳ
دلبر سیمین بجوی و ساغر زرین بخواه
Роҳибат дар дайри шокири зоҳиди андари савмиъа
راهبت در دیر شاکر زاهد اندر صومعه
Ҳоҷии андари каъбаи доъии орифи андари хонақоҳ
حاجی اندر کعبه داعی عارف اندر خانقاه