Чу бонӯии шаб аз он зулфакони пари хаму тоб

چو بانوی شب از آن زلفکان پر خم و تاب

Бсўди ғолия бар машку сим бар симоб

بسود غالیه بر مشک و سیم بر سیماب

Нуҷум собита дидам даруни хаймаи шаб

نجوم ثابته دیدم درون خیمه شب

Басони байзаи заррини бзири пари ғроб

بسان بیضه زرین بزیر پر غراب

Ва ё ту гуфтӣ дӯшизагон сим тананд

و یا تو گفتی دوشیزگان سیم تنند

Бшби гушӯдаи зи рухи бурқаъу зтни ҷлбоб

بشب گشوده ز رخ برقع و زتن جلباب

Ситорагони зибри каҳкашон чу сими танон

ستارگان زبر کهکشان چو سیم تنان

Ба сабза бар шуда аз он бас ки рӯй шаста дар об

به سبزه بر شده از آن بس که روی شسته در آب

Фурухт парвин аз зари сурхи ҳафт чароғ

فروخت پروین از زر سرخ هفت چراغ

Бенот кубро аз сими содаи ҳафт рикоб

بنات کبری از سیم ساده هفت رکاب

Бенот суғро монанди киштӣе каз мавҷ

بنات صغری مانند کشتییی کز موج

Даруни баҳри шимолии фитода дар гирдоб

درون بحر شمالی فتاده در گرداب

Чаҳор саъд бидидам фарози мишкӣни далв

چهار سعد بدیدم فراز مشکین دلو

Ситодаанду фурӯи шаста аз ду зулфи хизоб

ستاده اند و فرو شسته از دو زلف خضاب

Чунонкии чори ъробии зи оби чоҳи бдлў

چنانکه چار عرابی ز آب چاه بدلو

Кунад броўиаҳи бандад бар уштурони съоб

کند براویه بندد بر اشتران صعاب

Агар надидӣ беруни зи шасти тирандоз

اگر ندیدی بیرون ز شست تیرانداز

Камон бе зиҳи тир заррин кунад партоб

کمان بی زه تیر زرین کند پرتاب

Камони чархи ҳамеи байн ки безиҳ ва бе шаст

کمان چرخ همی بین که بی زه و بی شست

Басӣ кушод диҳад новаки заррини зи шаҳоб

بسی گشاد دهد ناوک زرین ز شهاب

Уқоб ва насар надидам қарини магари бФлк

عقاب و نسر ندیدم قرین مگر بفلک

Дўнсри тоири осӯда дар паноҳи уқоб

دونسر طایر آسوده در پناه عقاب

Шабии чунин ману ёрии гузида аз хубон

شبی چنین من و یاری گزیده از خوبان

Чунонкии ҳури биҳишт аз кўоъби атроб

چنانکه حور بهشت از کواعب اتراب

Сеӣ қадӣ ки мисолаш на моҳ дар Кашмӣр

سهی قدی که مثالش نه ماه در کشمیر

Прирхӣ ки ҳмолш на тарк дар сқлоб

پریرخی که همالش نه ترک در صقلاب

Гуҳӣ ба пайкарам аз сим сода карда қабоӣ

گهی به پیکرم از سیم ساده کرده قبای

Гуҳии бгрднм аз машки ноби бастаи таноб

گهی بگردنم از مشک ناب بسته طناب

Аз он изори мтрз ва зон ҷамоли бадеъ

از آن عذار مطرز و زان جمال بدیع

Аз он рҳиқи мусаффо ва зон ақиқи хўшоб

از آن رحیق مصفا و زان عقیق خوشاب

Бмғзи бихтаҳи машк ва бичишам дода фурӯғ

بمغز بیخته مشک و بچشم داده فروغ

Бкоми рехтаи шукр баҷоам карда шароб

بکام ریخته شکر بجام کرده شراب

Ҳавои латифу замини сабз ва ман бзири дарахт

هوا لطیف و زمین سبز و من بزیر درخت

Гирифтаи моҳ дар оғӯшу хуфта дар маҳтоб

گرفته ماه در آغوش و خفته در مهتاب

Шаби дароз ба поён расед ва ман ҳамаи шаб

شب دراز به پایان رسید و من همه شب

Фитода то нафаси бомдоди масту хароб

فتاده تا نفس بامداد مست و خراب

Чу зад сипедаи сар аз кӯҳи муаззини андари бом

چو زد سپیده سر از کوه مؤذن اندر بام

Бзкр ҳақ шуд ва омад эмом дар миҳроб

بذکر حق شد و آمد امام در محراب

Ҳазор дар сафи бустону Кебек дар бар кӯҳ

هزار در صف بستان و کبک در بر کوه

Яке сурӯд шунид ва яке навохт рубоб

یکی سرود شنید و یکی نواخت رباب

Бути ман он бадви рухи лолау бқомти сарв

بت من آن بدو رخ لاله و بقامت سرو

Чу офтоб баровард сари буруни зи ҳиҷоб

چو آفتاب برآورد سر برون ز حجاب

Чаҳ гуфт гуфт дариғо зи нақди умри азиз

چه گفت گفت دریغا ز نقد عمر عزیز

Ки ройгони зи кафи мо ҳаме равад башитоб

که رایگان ز کف ما همی رود بشتاب

Чу умр дар гузараст эй азиз ҷаҳдӣ кун

چو عمر در گذرست ای عزیز جهدی کن

Мҳл бихира шавад сарф ва ҳосилӣ дарёб

مهل بخیره شود صرف و حاصلی دریاب

Чу пери гаштии бугсали зи навҷавонони меҳр

چو پیر گشتی بگسل ز نوجوانان مهر

Ки ҷовдона намонад касе зи шайху зи шоб

که جاودانه نماند کسی ز شیخ و ز شاب

Бгоҳ перӣ натавон пай ҷавон рафт

بگاه پیری نتوان پی جوان رفت

Бадӯр шеб нишоед з сар гирифт шабоб

بدور شیب نشاید ز سر گرفت شباب

зи ҷои хези паии шукри довари мутаъол

ز جای خیز پی شکر داور متعال

Камар бабанд бадаргоҳи эзади ваҳоб

کمر ببند بدرگاه ایزد وهاب

Чу одамӣ накунад зикри ҳақи бшому саҳар

چو آدمی نکند ذکر حق بشام و سحر

На одамӣаст ки камтар шуд аз вуҳушу дўоб

نه آدمیست که کمتر شد از وحوش و دواب

Забони мурғи бткбири боз ва мо хомӯш

زبان مرغ بتکبیر باز و ما خاموش

Ду чашми наргиси бедор ва мо ғунуда бихоб

دو چشم نرگس بیدار و ما غنوده بخواب

Бирав баноми худоӣ ягона кун тасбеҳ

برو بنام خدای یگانه کن تسبیح

Сипас бчҳраҳ барафшон зи оби дидаи гулоб

سپس بچهره برافشان ز آب دیده گلاب

Ҳар ончӣ май талабӣ аз кас аз худоӣ бихоҳ

هر آنچه می طلبی از کس از خدای بخواه

Ки ӯст дар ҳамаи гетии мусаббиби алосбоб

که اوست در همه گیتی مسبب الاسباب

Чу ин шунидам ронадам зи хеши шитонро

چو این شنیدم راندم ز خویش شیطانرا

Шудам зи роҳи хатои боз дар тариқи савоб

شدم ز راه خطا باز در طریق صواب

Дар об рафтам бо пайкарӣ чу нилӯфар

در آب رفتم با پیکری چو نیلوفر

Вази оби шастами саҷҷодау гилӣму сёб

وز آب شستم سجاده و گلیم و ثیاب

Сипас бхоки ниҳодами бъҷзи пешонӣ

سپس بخاک نهادم بعجز پیشانی

з ҳар ду чашмами ҷории сиришк чун мироб

ز هر دو چشمم جاری سرشک چون میراب

Пас аз намози кушодами забони бостғФор

پس از نماز گشادم زبان باستغفار

Бидон умед ки ҳақ ғоФраст ва ман таввоб

بدان امید که حق غافر است و من تواب

Бисӯз сина ҳаме гуфтам эй касе ки тўӣӣ

بسوز سینه همی گفتم ای کسی که توئی

Броўрдндаҳи ин на тбоқ ва ҳашт қбоб

برآوردنده این نه طباق و هشت قباب

Ту абру боди фарози оре аз бухору духон

تو ابر و باد فراز آری از بخار و دخان

Ту раъд ва барқ фурӯзӣ ҳамеи зи меғу саҳоб

تو رعد و برق فروزی همی ز میغ و سحاب

Чу боб тавба гушӯдӣ биравӣ мо зи карам

چو باب توبه گشودی بروی ما ز کرم

Мабанд боби рҷоёи муфаттиҳи алобўоб

مبند باب رجایا مفتح الابواب

Мсўзи ин тани хокии зи тоби оташи хашм

مسوز این تن خاکی ز تاب آتش خشم

Ки хокро набӯд тоби ҳечгуна азоб

که خاکرا نبود تاب هیچگونه عذاب

Бногҳони з сурӯшам расед муждаи афв

بناگهان ز سروشم رسید مژده عفو

Фитод дар дилам аз нури эзадии Фртоб

فتاد در دلم از نور ایزدی فرتاب

Нидо расед бигӯаш андарам ки ё абдӣ

ندا رسید بگوش اندرم که یا عبدی

Афвати ънку ании лғоФри ман тоб

عفوت عنک و انی لغافر من تاب

Бшрт онкӣ бабандӣ забони зи ҳаҷви касон

بشرط آنکه ببندی زبان ز هجو کسان

Бҳичи гӯнаи таниро нёзрии зи итоб

بهیچ گونه تنی را نیازری ز عتاب

Биҷузи ду тайифаи конон сазоӣ дашноманд

بجز دو طایفه کانان سزای دشنامند

Вале на аз дар иҷмол балки бо итноб

ولی نه از در اجمال بلکه با اطناب

Нахусти онкии бдиўон адл гашта муқӣм

نخست آنکه بدیوان عدل گشته مقیم

Вазифа мераду аҷрии баради бостсўоб

وظیفه میرد و اجری برد باستصواب

Сипас дроФтд дар пӯстин халқ ва буд

سپس درافتد در پوستین خلق و بود

Газандаи ҳамчуи клобу дарандаи ҳамчуи зӣоб

گزنده همچو کلاب و درنده همچو ذئاب

Дувум касе ки зи ҷарроҳӣу кҳолӣу тиб

دوم کسی که ز جراحی و کحالی و طب

На ҳеҷ дидаи муаллим на ҳеҷ хондаи китоб

نه هیچ دیده معلم نه هیچ خوانده کتاب

Бдктриши қаноат на балки аз дар ҷаҳл

بدکتریش قناعت نه بلکه از در جهل

Худои тиби шимурди хўишро чу аскўлоб

خدای طب شمرد خویشرا چو اسکولاب

Мбрзолҳкмои мбрзолотбои ном

مبرزالحکما مبرزالاطبا نام

Бхўиши бастау фарбеҳ шуда аз ин алқоб

بخویش بسته و فربه شده از این القاب

Бшсти солагии андари басони тозаи арӯс

بشصت سالگی اندر بسان تازه عروس

Гуҳии бчҳраҳи спидоби судаи гуҳи Сурхоб

گهی بچهره سپیداب سوده گه سرخاب

Сболҳоши бромихтаҳи бксмотик

سبالهاش برآمیخته بکسماتیک

Бзири бинӣу болои лаб шудаи кажи тоб

بزیر بینی و بالای لب شده کژ تاب

Чунонкии антрўгоитФи бзири ду виргул

چنانکه انتروگایتف بزیر دو ویرگول

Бҳиӣти уфуқӣ бар фарози як сайлоб

بهیئت افقی بر فراز یک سیلاب

зи голашу курувоту Фкли ту пиндорӣ

ز گالش و کروات و فکل تو پنداری

Бурун зост фарангӣ шуд он фаранги моб

برون زاست فرنگی شد آن فرنگ مآب

Ниҳодаи лавҳии болой дар навиштаи бон

نهاده لوحی بالای در نوشته بآن

Матаби доктори риқўи сулолаи алонҷоб

مطب دکتر ریقو سلالة الانجاب

Гирифтаи дипломи тиб аз ҳусайни бики байтор

گرفته دیپلم طب از حسین بیک بیطار

Амал намӯда басӣ дар тавилаи наввоб

عمل نموده بسی در طویله نواب

Бароаи мадрисаи чандини ҳазор кафши бпоӣ

براه مدرسه چندین هزار کفش بپای

Даридаасту басари кафши хӯрда аз туллоб

دریده است و بسر کفش خورده از طلاب

Чунон мусаллату моҳир ба илму мусиқӣ

چنان مسلط و ماهر به علم و موسیقی

Ки тори умри ксонрои бадарад аз мизроб

که تار عمر کسانرا بدرد از مضراب

Буд муаззини масҷиди гувоҳи ҳикмати вай

بود مؤذن مسجد گواه حکمت وی

Чунонкӣ ҳаст шуҳуди съолб аз азноб

چنانکه هست شهود ثعالب از ازناب

Накарда фарқи хуросони зи моўроءи алнҳр

نکرده فرق خراسان ز ماوراء النهر

Ҳаме надонад лаҳни масӣҳӣ аз рҳоб

همی نداند لحن مسیحی از رهاب

зи як ишораи бурузии ҳазор қабристон

ز یک اشاره بروزی هزار قبرستان

Кунад иморату обод дар ҷаҳони хароб

کند عمارت و آباد در جهان خراب

Бғнчнору бкоро , шмндўФр , вртўш

بغنچنار و بکارا، شمندوفر، ورتوش

Чу ӯ надонад кас дар варақи шумору ҳисоб

چو او نداند کس در ورق شمار و حساب

БҷФт кардану дуздӣдани варақ аз банк

بجفت کردن و دزدیدن ورق از بانک

Мусалламаст ва бигир даҳумӣ з нарад къоб

مسلمست و بگیر دهمی ز نرد کعاب

Нагашта то бкнўн кас бирав ҳарифи қимор

نگشته تا بکنون کس برو حریف قمار

Ки моҳири омадаи он бдлъоб дар алъоб

که ماهر آمده آن بدلعاب در العاب

Вале надонад дар дидаи анкабуту ънб

ولی نداند در دیده عنکبوت و عنب

зи хӯшаи ънбу анкабути устурлоб

ز خوشه عنب و عنکبوت اسطرلاب

зи номи ҷумлаи ъқоқири ончӣ ӯ омухт

ز نام جمله عقاقیر آنچه او آموخت

Бунафшааст ва се пистону хрФаҳу унноб

بنفشه است و سه پستان و خرفه و عناب

На ҳазми килўси оради тамиз аз кимўс

نه هضم کیلوس آرد تمیز از کیموس

На об кашк тавонад шинохт аз кшкоб

نه آب کشک تواند شناخت از کشکاب

Кунад биҷои амолаҳи ҳиҷомат аз мбтўн

کند بجای اماله حجامت از مبطون

Диҳад биҷои сқнқўр бар алили сдоб

دهد بجای سقنقور بر علیل سداب

Надонад инчи басони ҳакими хндобӣ

نداند ایچ بسان حکیم خندابی

Биҷуз гирифтани хӯн аз урӯқ ва додани об

بجز گرفتن خون از عروق و دادن آب

Аз он қабл ки бдўлоби ҳеҷ дар манеҳ нест

از آن قبل که بدولاب هیچ در منه نیست

Диҳад дар манеҳ басӣ бар марӣз дар дулоб

دهد در منه بسی بر مریض در دولاب

Ҳамеша гуяд эрониён ҳунарманданд

همیشه گوید ایرانیان هنرمندند

Вале дареғ ки Эрон тиҳӣаст аз асбоб

ولی دریغ که ایران تهی است از اسباب

Бъҳди рустам агар буд чархи хайётӣ

بعهد رستم اگر بود چرخ خیاطی

Ббхиаҳ дӯхта мегашт паҳлавии Суҳроб

ببخیه دوخته میگشت پهلوی سهراب

Шунидаам яке аз ин гуруҳ бе парво

شنیده ام یکی از این گروه بی پروا

Ки буд бехабар аз ҳар улӯм ва ҳар одоб

که بود بی خبر از هر علوم و هر آداب

Ду соли пеши бҳмсоигиши мардӣ буд

دو سال پیش بهمسایگیش مردی بود

Ки фақру перяш аз тани рабӯдаи тоқату тоб

که فقر و پیریش از تن ربوده طاقت و تاب

Ду гови ширдаи андари сарои мискин буд

دو گاو شیرده اندر سرای مسکین بود

зи шерашони бсрододаҳи рангу равғану об

ز شیرشان بسراداده رنگ و روغن و آب

Хӯроку пӯшиши мардону кӯдакону занон

خوراک و پوشش مردان و کودکان و زنان

Фароҳами омада зон шери ҳамчуи шукри ноб

فراهم آمده زان شیر همچو شکر ناب

Баҳри сабоҳ аз он шери софи доктор ро

بهر صباح از آن شیر صاف دکتر را

Нўолаҳ додӣ бо дуғу мскаҳу дўшоб

نواله دادی با دوغ و مسکه و دوشاب

На дасти музд аз ӯ хостӣ на ширбҳо

نه دست مزد از او خواستی نه شیربها

зи офариниши дил шод дошт рухи шодоб

ز آفرینش دل شاد داشت رخ شاداب

зи иттифоқи яке рӯз хаста натавонист

ز اتفاق یکی روز خسته نتوانست

Ки шер бо қадаҳи оради фарозу мскаҳи бқоб

که شیر با قدح آرد فراز و مسکه بقاب

Намози шом ббозор дид доктор ро

نماز شام ببازار دید دکتر را

Гирифта аз сари бемори сӯии хонаи шитоб

گرفته از سر بیمار سوی خانه شتاب

Дуруд хонд ва тавозуъ намӯд ва хизмат кард

درود خواند و تواضع نمود و خدمت کرد

Чу бандагонаши бузади бӯса бар Аннану рикоб

چو بندگانش بزد بوسه بر عنان و رکاب

Чу чашми доктор беобрӯ бар ӯ афтод

چو چشم دکتر بی آبرو بر او افتاد

Бсди ҳазор итобаш ҳаме намӯд хитоб

بصد هزار عتابش همی نمود خطاب

Ки дай чаро нФрстодии он вазифаи шер

که دی چرا نفرستادی آن وظیفه شیر

з ошкор фикандӣ маро ба печ ва битоб

ز آشکار فکندی مرا به پیچ و بتاب

Бубахш гуфт ки аз хонаи доштами ғайбат

ببخش گفت که از خانه داشتم غیبت

Ту донеи онки нигаҳдор ҳуҷҷатаст ғиоб

تو دانی آنک نگهدار حجت است غیاب

Чу ин шунид бузади банки к-эии хабиси лӣим

چو این شنید بزد بانک کای خبیث لئیم

Марӣз дода марои ваҷҳу шери бдноёб

مریض داده مرا وجه و شیر بدنایاب

Чу шер ёфт нашуд сими худ з ман бигирифт

چو شیر یافت نشد سیم خود ز من بگرفت

Ту ин зарар задем эй палиди хонаи хароб

تو این ضرر زدیم ای پلید خانه خراب

Бигуфташ эй хараки охир ту кистӣ ва чаҳ Эй

بگفتش ای خرک آخر تو کیستی و چه ای

На охзии бнўосӣ на моликии брқоб

نه آخذی بنواصی نه مالکی برقاب

На ман хароҷи гузорам на ту хароҷи ситон

نه من خراج گذارم نه تو خراج ستان

На ту зкўаҳи сетоне на моли ман бнсоб

نه تو زکوة ستانی نه مال من بنصاب

Магар ки шери маро худ харидае бслФ

مگر که شیر مرا خود خریده ای بسلف

Ва ё ман ва ту ба ҳам бар шикастаем ҷаноб

و یا من و تو به هم بر شکسته ایم جناب

Бигуфт ину битундӣ ҷудо шуд аз бар вай

بگفت این و بتندی جدا شد از بر وی

Тании з дард назору дилии зи ғуссаи кабоб

تنی ز درد نزار و دلی ز غصه کباب

Бирафт доктор бе обрӯи саҳаргоҳон

برفت دکتر بی آبرو سحرگاهان

Куҷо ки ҳофиз сиҳҳат нишаста бо асҳоб

کجا که حافظ صحت نشسته با اصحاب

Нишаст ва гуфт ҳувайдо шудаст микрубӣ

نشست و گفت هویدا شد است میکروبی

Даруни фазлаи говони басони заҳри музоб

درون فضله گاوان بسان زهر مذاب

Чу он ҷросими андар тавила бархезанд

چو آن جراثیم اندر طویله برخیزند

Шаванд гирди беняшу пурфаррошу збоб

شوند گرد بنیش و پرفراش و ذباب

зи неши пашшау пари магаси дӯди он заҳр

ز نیش پشه و پر مگس دود آن زهر

Бхўни одамиён зонка арақ шуд ҷаззоб

بخون آدمیان زانکه عرق شد جذاب

Чу шуд бхўн касе ин балои гӯногӯн

چو شد بخون کسی این بلای گوناگون

Ҳамеша бошад ранҷуру дардманди аъсоб

همیشه باشد رنجور و دردمند اعصاب

Кунун бибояд дар шаҳр мо намонад гов

کنون بباید در شهر ما نماند گاو

Тавилаи шани ҳам бояд шавад харобу ибоб

طویله شان هم باید شود خراب و یباب

Вагарнаи дардӣ бар мардумони ҳуҷуми орад

وگرنه دردی بر مردمان هجوم آرد

Ки аз алоҷаш оҷиз шаванд аўлўололбоб

که از علاجش عاجز شوند اولوالالباب

Чу ин шуниданд аҷзои ҳифзи саҳаи тамом

چو این شنیدند اجزای حفظ صحه تمام

Фрўшднди зи фикрати басони хари бхлоб

فروشدند ز فکرت بسان خر بخلاب

Яке нахост зи гуфтор ӯ далелу санад

یکی نخواست ز گفتار او دلیل و سند

Яке накард бтҳқиқи он суолу ҷавоб

یکی نکرد بتحقیق آن سئوال و جواب

Яке нагуфташ кини фазла тҷрбт кардӣ

یکی نگفتش کین فضله تجربت کردی

Ва ё бзўқи забони чарби дорӣ эй мртоб

و یا بذوق زبان چرب داری ای مرتاب

Шуданд хомаши азиро ки ҷоҳилон буданд

شدند خامش ازیرا که جاهلان بودند

зи садр то бнъолу збоб то миҳроб

ز صدر تا بنعال و زباب تا محراب

Пас аз мушовара карданд ҷумлаи пешниҳод

پس از مشاوره کردند جمله پیشنهاد

Сӯии мақоми вазоти баномау китоб

سوی مقام وزات بنامه و کتاب

Казон мақоми бнзмиаҳи ҳукм сахт расад

کزان مقام بنظمیه حکم سخت رسد

Ки ҳарчӣ гов ба Теҳрон баранд дар дулоб

که هرچه گاو به تهران برند در دولاب

Чу моҷаро ба мақоми вазир дохила рафт

چو ماجرا به مقام وزیر داخله رفت

Навишт ҳукми бнзмиаҳи сахт дар ин боб

نوشت حکم بنظمیه سخت در این باب

Ки говҳоро яксара бурун кунед аз шаҳр

که گاوها را یکسره برون کنید از شهر

Тавила шонаам созед мстўии бтроб

طویله شانهم سازید مستوی بتراب

Шигарфи воқеа Эй дидам онзмон ки ҳануз

شگرف واقعه ای دیدم آنزمان که هنوز

Маро буд зи ғами говдори дидаи пари об

مرا بود ز غم گاودار دیده پر آب

зи шаҳр берун дидам қтиъи говон ро

ز شهر بیرون دیدم قطیع گاوان را

Равонаи ҳамчуи паланг аз кному шер аз ғоб

روانه همچو پلنگ از کنام و شیر از غاب

Видоъ карда бар охур равона гашта бдшт

وداع کرده بر آخور روانه گشته بدشت

Чу аз ҷўодру ғазалони бмрғзору сароб

چو از جوادر و غزلان بمرغزار و سراب

зи оҳи говони рӯҳи апису брмоиўн

ز آه گاوان روح اپیس و برمایون

Бахасту савр ва сурайё шуданд ҳар ду кабоб

بخست و ثور و ثریا شدند هر دو کباب

Аё хари хрФи ёғии нъомии ъир

ایا خر خرف یاغی نعامی عیر

Ҳадис ман бишинав неку нуктаро дарёб

حدیث من بشنو نیک و نکته را دریاب

Ту он харӣ ки надонистае ва нашиносӣ

تو آن خری که ندانسته ای و نشناسی

Таранҷибину асали рози ҳанзалу ҷлбоб

ترنجبین و عسل راز حنظل و جلباب

Ту он харӣ ки Арастӯ буд бензади ту хар

تو آن خری که ارسطو بود بنزد تو خر

Тавон хрикаҳи Флотўн буд ба пеши ту гоб

توان خریکه فلاطون بود به پیش تو گاب

Худои шоху даматро бурӣдааст аз он

خدای شاخ و دمت را بریده است از آن

Ситезаи дории бозўолқрўну алозноб

ستیزه داری باذوالقرون و الاذناب

Харони зи ҷаври ту озоду гов дар озор

خران ز جور تو آزاد و گاو در آزار

Далел ҷинсиятаст ин ва нест ҷои итоб

دلیل جنسیت است این و نیست جای عتاب

Аз он қабл шудаи хрпрсту гови озор

از آن قبل شده خرپرست و گاو آزار

Ки хар накӯтар донад спўз ё аиқоб

که خر نکوتر داند سپوز یا ایقاب

Гумони барӣ ки зи тухми хари мсиҳстӣ

گمان بری که ز تخم خر مسیحستی

Борс ёфтае ин шарофат аз аслоб

بارث یافته ای این شرافت از اصلاب

Дар ин ақида агар сахти росихӣ инак

در این عقیده اگر سخت راسخی اینک

Миннат кунам бброҳин ва бо адиллаи муҷоб

منت کنم ببراهین و با ادله مجاب

Нахусти онкии ҳмори Масеҳ тухм надошт

نخست آنکه حمار مسیح تخم نداشت

Ки буд модау заҳмати надида аз ъзоб

که بود ماده و زحمت ندیده از عزاب

Бихон сҳоиФи тўроаҳу суҳуфи англиўн

بخوان صحایف توراة و صحف انگلیون

Ки шарҳи воқеа сабтаст андарин ду китоб

که شرح واقعه ثبت است اندرین دو کتاب

Гирифтам онкии зҷдоту ИМАот ту ҳаст

گرفتم آنکه زجدات و امهات تو هست

Бигӯ кадом харат шуд ниёи кадомин боб

بگو کدام خرت شد نیا کدامین باب

Шарофат писаронаст яксар аз падарон

شرافت پسران است یکسر از پدران

Бомҳот намонанд ҳичгаҳи аъқоб

بامهات نمانند هیچگه اعقاب

Дувуми бФрзи маҳол ар қазияи рост буд

دوم بفرض محال ار قضیه راست بود

Манам ки чашмаи насли турои кашами зироб

منم که چشمه نسل ترا کشم زیراب

Ббўқ худ фиканам боду нафх сувар кунам

ببوق خود فکنم باد و نفخ صور کنم

Ки ёдоварӣ аз ояти Флоонсоб

که یادآوری از آیت فلاانساب

Гирифтам инки бсргини гов заҳрӣ ҳаст

گرفتم اینکه بسرگین گاو زهری هست

Бтар зи заҳрӣ коФъӣ фишонд аз анёб

بتر ز زهری کافعی فشاند از انیاب

Дар ин муомилаи виҷдон пок ме гуяд

در این معامله وجدان پاک می گوید

Чаро писандӣ бар аҳли даҳ балоу азоб

چرا پسندی بر اهل ده بلا و عذاب

Магар на мардуми рстоқ бандагон ҳақанд

مگر نه مردم رستاق بندگان حقند

Чаро кунишон масмӯм эй сутӯдаи хбоб

چرا کنیشان مسموم ای ستوده خباب

Агар баростӣ ин гуфтае ҷавобами даҳ

اگر براستی این گفته ای جوابم ده

Вагар дурӯғ занӣ нест такя бар каззоб

وگر دروغ زنی نیست تکیه بر کذاب

Чунина пеши ниҳод ар дубораи пеши оре

چنینه پیش نهاد ار دوباره پیش آری

Рӯм ки пешниҳодат башуем аз пишоб

روم که پیشنهادت بشویم از پیشاب

Ки шери гови бзҳри кушанда трёқ аст

که شیر گاو بزهر کشنده تریاق است

Вале даҳони турои заҳр қотиласт луоб

ولی دهان ترا زهر قاتل است لعاب

Чаро барои чаҳ дар пӯстин гови уфтӣ

چرا برای چه در پوستین گاو افتی

Ҳамеи дарии бетон бе гуноҳи чарму аҳоб

همی دری بتن بی گناه چرم و اهاب

Магар надидӣ дар ҳинди ҳиндӯон бар гов

مگر ندیدی در هند هندوان بر گاو

Парастиши оранд аз рӯй сидқи баҳри савоб

پرستش آرند از روی صدق بهر ثواب

Магар на бинии зартуштёни ҳамеи созанд

مگر نه بینی زرتشتیان همی سازند

зи зръи гови гуҳии подёбу гуҳи дстоб

ز ضرع گاو گهی پادیاب و گه دستاب

Магар нарафтае андари фаранги тобизӣ

مگر نرفته ای اندر فرنگ تابیزی

Баряшу пашми худ аз фазлаи бқротёб

بریش و پشم خود از فضله بقراطیاب

Магар ндонӣ тухму бози фазлаи гов

مگر ندانی تخم و باز فضله گاو

Ҳаме бисӯзад чун сими сода аз тизоб

همی بسوزد چون سیم ساده از تیزاب

Биҷавии оби ту рӯзии ҳазор лошаи саг

بجوی آب تو روزی هزار لاشه سگ

Дар ӯ фитодау аҷзоӣ он сиришта дар об

در او فتاده و اجزای آن سرشته در آب

Бирезади он оби андари туро ба ҳавзи сарой

بریزد آن آب اندر ترا به حوض سرای

Вазон биорӣ маъҷуну шарбату ҷлоб

وزان بیاری معجون و شربت و جلاب

Диҳӣ ба бемори он заҳр ва худ банушӣ азонк

دهی به بیمار آن زهر و خود بنوشی ازانک

Ҳиммат бҳоӣ таомаст ва ҳам биҷои шароб

همت بحای طعامست و هم بجای شراب

Вале зи гов ки шераши бзҳри ҷондорў

ولی ز گاو که شیرش بزهر جاندارو

Буд чу хӯни бшроӣину рӯҳ дар аъсоб

بود چو خون بشرائین و روح در اعصاب

з рӯй ҷаҳл бипарҳезӣ ва канора кунӣ

ز روی جهل بپرهیزی و کناره کنی

Ки хуш тар оядат аз шери гоўрими клоб

که خوش تر آیدت از شیر گاوریم کلاب

Худои ъзу ҷли рӯзи ҳашар дар подош

خدای عز و جل روز حشر در پاداش

Туро кашад бъқобин аз ин ду гӯнаи уқоб

ترا کشد بعقابین از این دو گونه عقاب

Сарати бкўраҳи ҳаддоду куни бшохи бақар

سرت بکوره حداد و کون بشاخ بقر

Чунон диҳад ки ндонӣ раҳи аёбу зҳоб

چنان دهد که ندانی ره ایاب و ذهاب

Бшҳр мо набӯд каси зи гови мискин тар

بشهر ما نبود کس ز گاو مسکین تر

Миён хайл бҳоем даруни ҷамъи дўоб

میان خیل بهایم درون جمع دواب

Ки мода ва нарашон ходиманд мо робл

که ماده و نرشان خادمند ما رابل

зи авлиёии нъм балки беҳтарини арбоб

ز اولیای نعم بلکه بهترین ارباب

Яке з заръ диҳад бар гуруснагони сирӣ

یکی ز زرع دهد بر گرسنگان سیری

Яке бзръ кунад коми ташнагони сероб

یکی بضرع کند کام تشنگان سیراب

Брўзгори ҷавонии кафили ҳарфати мост

بروزگار جوانی کفیل حرفت ماست

Чу пер гашт фитад зери дашнаи қассоб

چو پیر گشت فتد زیر دشنه قصاب

Бтар зи қассоби ин зулмҳои гӯногӯн

بتر ز قصاب این ظلمهای گوناگون

Ки воридаст бар ин ҷонвари бғири ҳисоб

که وارد است بر این جانور بغیر حساب

Харони бшҳри хромндаҳи зери ҷли смўр

خران بشهر خرامنده زیر جل سمور

Сегон хазидау ғлтидаҳ дар хазу санҷоб

سگان خزیده و غلطیده در خز و سنجاب

Валек гови забони баста бегунаҳ гашта аст

ولیک گاو زبان بسته بی گنه گشته است

Буруни зи охуру овора дар тлолу ҳзоб

برون ز آخور و آواره در تلال و هضاب

Бидон масоба ки ҳангоми нори астмтор

بدان مثابه که هنگام نار استمطار

Бдмби говон оташ фурухтанд аъроб

بدمب گاوان آتش فروختند اعراب

Биҷой хӯрд гёсбзаҳ ва нўолаҳ кунанд

بجای خورد گیاسبزه و نواله کنند

Чаро бдштӣ беобу холӣ аз аъшоб

چرا بدشتی بی آب و خالی از اعشاب

Ту бомдоди хурӣ то бшби зи шаб то субҳ

تو بامداد خوری تا بشب ز شب تا صبح

Бакор годн пардохтӣ чаҳ Фҳли зарроб

بکار گادن پرداختی چه فحل ضراب

Валек гови забони бастаи рӯз ва шаб мерад

ولیک گاو زبان بسته روز و شب میرد

Дар орзӯии шутури хору ҳасрати лблоб

در آرزوی شتر خار و حسرت لبلاب

Аё насими саҳаргоҳ ба ҳофизи алсҳаҳ

ایا نسیم سحرگاه به حافظ الصحه

Салом ман бирасон бо тҳиту одоб

سلام من برسان با تحیت و آداب

Сипас бигӯ ки биҷузи нафии гов аз ин кишвар

سپس بگو که بجز نفی گاو از این کشور

Чаҳ кардае ки турои ин русум шуд эҷоб

چه کرده ای که ترا این رسوم شد ایجاب

Биҷузи зарӣ ки зи ҳабиби мусофирони бкрҷ

بجز زری که ز حبیب مسافران بکرج

Чаҳ дар зҳоб гирифтӣ чаҳ дар тариқи аёб

چه در ذهاب گرفتی چه در طریق ایاب

Чаҳ кардӣ ва чаҳ намӯдӣ кадоми кори ту буд

چه کردی و چه نمودی کدام کار تو بود

Бдҳри қобили таҳсину лоиқи эъҷоб

بدهر قابل تحسین و لایق اعجاب

Биҷои ӣнҳамаи сими зарӣ ки аз давлат

بجای اینهمه سیم زری که از دولت

Ҳаме гирифтӣу анбоштии бкису ҷроб

همی گرفتی و انباشتی بکیس و جراب

Биҷои он ҳамаи сарфи давоу расми табиб

بجای آن همه صرف دوا و رسم طبیب

Ки дар вилоёти онрои сетонеу бркоб

که در ولایات آنرا ستانی و برکاب

Паии сирояти манъу бози ҳади шимол

پی سرایت منع و باز حد شمال

Чаро на бастии садии матини зи роҳи савоб

چرا نه بستی سدی متین ز راه صواب

Чаро харобӣ нонро напурсӣ аз хбоз

چرا خرابی نانرا نپرسی از خباز

Чаро назофати ҷӯро нахоҳӣ аз мироб

چرا نظافت جو را نخواهی از میراب

Бгоўронӣ то кӣ шутури чронои хез

بگاورانی تا کی شتر چرانا خیز

Бабанд ва бар гов на рахвату сёб

ببند و بر گاو نه رخوت و ثیاب

На рӯй хоки туоне бойен шарофат зист

نه روی خاک توانی باین شرافت زیست

На бар сипеҳри туоне шудани бойени асбоб

نه بر سپهر توانی شدن باین اسباب