Донои кабӯди бензади мардуми ҳушёр
دانا کبود بنزد مردم هشیار
Онкӣ ба беҳуда ҳеҷ менакунад кор
آنکه به بیهوده هیچ می نکند کار
Доно он шуд ки пухта созаду некӯ
دانا آن شد که پخته سازد و نیکو
Хомии гуфтори хешу зиштии кирдор
خامی گفتار خویش و زشتی کردار
Хуб кунад зиштро бакӯшаш афзӯн
خوب کند زشت را بکوشش افزون
Пухта кунад хомро Биҷӯшаш бисёр
پخته کند خام را بجوشش بسیار
Ком наҷуед бшўхи чашмӣу мастӣ
کام نجوید بشوخ چشمی و مستی
Мағз бишӯяд зи хеши бинӣу пиндор
مغز بشوید ز خویش بینی و پندار
Дӯсти зи гуфтор ӯ наёбади ранҷиш
دوست ز گفتار او نیابد رنجش
Ёри зи рафтор ӯ набинад озор
یار ز رفتار او نبیند آزار
наменагузорад қадами магари бдрстӣ
می نگذارد قدم مگر بدرستی
наменасарояд сухани нигари бсзоўор
می نسراید سخن نگر بسزاوار
Оби з санг оварад бФкрти берун
آب ز سنگ آورد بفکرت بیرون
Нақш бар об оварад бҳўши падедор
نقش بر آب آورد بهوش پدیدار
Ҷузи бхдоён ҳаш нагардад ҳамраҳ
جز بخدایان هش نگردد همره
Ҷузи бъдўён дайн наҷуед пайкор
جز بعدویان دین نجوید پیکار
Ҳеҷ наёрад бҷоҳлони сари тасдиқ
هیچ نیارد بجاهلان سر تصدیق
Ҳеҷ нкўбди бъоқлон дар инкор
هیچ نکوبد بعاقلان در انکار
Ҷомаи з тақво кунад гилаи зи тавозуъ
جامه ز تقوی کند گله ز تواضع
Вар набӯд дар буриши дроъаҳу дастор
ور نبود در برش دراعه و دستار
Дар кафи ҷӯшаш халал набинӣ ҳаргиз
در کف جوشش خلل نبینی هرگز
Вари ту бҷўшониши ҳазор ва ду садбор
ور تو بجوشانیش هزار و دو صدبار
Май нниўшди самоъи мутриби чолок
می ننیوشد سماع مطرب چالاک
Балки нанӯшад қадаҳи бдкаҳи хумор
بلکه ننوشد قدح بدکه خمار
наменахурд ҳеҷ зи онкӣ хӯрдан май ро
می نخورد هیچ ز آنکه خوردن می را
Биҳдаҳи ҳурмати надоди Аҳмади мухтор
بیهده حرمت نداد احمد مختار
Духти рзоми алхбоӣссту бтҳқиқ
دخت رزام الخبائثست و بتحقیق
Ҷузи бача морон назояд аз шиками мор
جز بچه ماران نزاید از شکم مار
Бандаи он меҳтарам ки аз раҳи бениш
بنده آن مهترم که از ره بینش
Дил наниҳад бар вафои гетии ғаддор
دل ننهد بر وفای گیتی غدار
Ишқ наварзад блъбтони прирх
عشق نورزد بلعبتان پریرخ
Меҳр наҷуед зи шоҳидони ситамкор
مهر نجوید ز شاهدان ستمکار
Умри гиронмояро талаф нанамояд
عمر گرانمایه را تلف ننماید
Осони осони бҷмъи дарҳаму динор
آسان آسان بجمع درهم و دینار
Шаҳвати фараҷу шикам ки банда ақланд
شهوت فرج و شکم که بنده عقلند
Чира нагардад бар ӯ чу шаҳнаи ҷаббор
چیره نگردد بر او چو شحنه جبار
Бо ту ман эй нури дида фош сароем
با تو من ای نور دیده فاش سرایم
зи он ки марои фошу сода бояд гуфтор
ز آن که مرا فاش و ساده باید گفتار
Ҳар ки наёмухт дониш аз падар ва моам
هر که نیاموخت دانش از پدر و مام
Рӯзу шабаш тарбият кунанд биҳанҷор
روز و شبش تربیت کنند بهنجار
Суҳбати чунин касе муяссар агар шуд
صحبت چونین کسی میسر اگر شد
Доманаш аз кафи мадаи базӯдии зинҳор
دامنش از کف مده بزودی زنهار
Суҳбати шахсеи чунин ғанимати бшмр
صحبت شخصی چنین غنیمت بشمر
Хотири мардии чунин азизи нигаҳдор
خاطر مردی چنین عزیز نگهدار
Доно моҳасту рӯзи мо шаби тира
دانا ماه است و روز ما شب تیره
Равшании маи ъзиздони бшби тор
روشنی مه عزیزدان بشب تار
Доно бошад табиби нохушии ҷаҳл
دانا باشد طبیب ناخوشی جهل
Дард чу дорӣ бирав табиби бадасти ор
درد چو داری برو طبیب بدست آر
Доно монад ба абру фазлаши борон
دانا ماند به ابر و فضلش باران
Хотири мо ва ту ҳамчуи соҳати гулзор
خاطر ما و تو همچو ساحت گلزار
Нузҳат ёбад бсбзаҳу гулу райҳон
نزهت یابد بسبزه و گل و ریحان
Соҳати гулзор аз тарашшӯҳи амтор
ساحت گلزار از ترشح امطار
Доно чун роизасту халқи сутурон
دانا چون رایض است و خلق ستوران
Баҳри сутурон ҳаме биорад афсор
بهر ستوران همی بیارد افسار
Охурашонро улӯфаи резад аз илм
آخورشان را علوفه ریزد از علم
То нанамоянд ҳамчуи говони нушхор
تا ننمایند همچو گاوان نشخوار
Лоғарӣ ва скскӣ кунанд фаромӯш
لاغری و سکسکی کنند فراموش
Фарбеҳ гирданду чусту чобуку раҳвор
فربه گردند و چست و چابک و رهوار
Донеи баҳр чаҳ сӯии Сайиди ҷрҳм
دانی بهر چه سوی سید جرهم
Рафт Аёду музири рабеъау анмор
رفت ایاد و مضر ربیعه و انمار
Роҳ буриданд бо машаққат аз аирок
راه بریدند با مشقت از ایراک
Суҳбати доно ҳаме баданд талабкор
صحبت دانا همی بدند طلبکار
Гар дар панди марои бадонеи арзиш
گر در پند مرا بدانی ارزش
Дар гӯши андари кашӣ чу лؤлؤи шҳўор
در گوش اندر کشی چو لؤلؤ شهوار
Бодаи минуаш эй писар ки бодаи кашон ро
باده منوش ای پسر که باده کشان را
Поя фарҳанг менамонад стўор
پایه فرهنگ می نماند ستوار
Ҳуши зи михўоргони мҷўӣ аз аирок
هوش ز میخوارگان مجوی از ایراک
Ҳуш намонад бмғз мардум мехор
هوش نماند بمغز مردم میخوار
Хуфта наёрад шинохти лаъли зи хоро
خفته نیارد شناخت لعل ز خارا
Маст надонад тамиз кард гул аз хор
مست نداند تمیز کرد گل از خار
Беҳунаронро з худ барон ки бтбът
بی هنران را ز خود بران که بطبعت
Суҳбати эшон халали расонади ночор
صحبت ایشان خلل رساند ناچار
Дар пай бозорён мапуӣ каз ӣнон
در پی بازاریان مپوی کز اینان
Расвои гардии миёни барзану бозор
رسوا گردی میان برزن و بازار
Илми биомузу кори банди мар ӯ ро
علم بیاموز و کار بند مر او را
То нашӯй чун ҳмори ҳомили асфор
تا نشوی چون حمار حامل اسفار
Чун на ҳунари бошиддат на зуҳд ва на тоъат
چون نه هنر باشدت نه زهد و نه طاعت
Чун на карами бошиддат на аҳд ва на кирдор
چون نه کرم باشدت نه عهد و نه کردار
Сухраи девонагону сӯрати девӣ
سخره دیوانگان و صورت دیوی
Вази ту басӣ беҳтараст сӯрати девор
وز تو بسی بهتر است صورت دیوار
Дарҳаму динори ҷумлаи визр ва ваболанд
درهم و دینار جمله وزر و وبالند
Хира макун хешро ту ҳомили аўзор
خیره مکن خویش را تو حامل اوزار
Сгсороннди мардумони дағали боз
سگسارانند مردمان دغل باز
Ҷонати бурун бар аз ин ҷазираи сгсор
جانت برون بر از این جزیره سگسار
Гардун монад ба Осиёи сабки сайр
گردون ماند به آسیای سبک سیر
Гетӣ чун аждаҳои одамӣ ӯ бор
گیتی چون اژدهای آدمی او بار
Ин бабри дмон , бқсд судани стхўон
این ببر دمان، بقصد سودن ستخوان
Он бадари дмон , пас шикастани ноҳор
آن بدر دمان، پس شکستن ناهار
Зинҳор эй нури дида аз раҳи ғифлат
زنهار ای نور دیده از ره غفلت
Лухтии баргард ва бош чобуку ҳушёр
لختی برگرد و باش چابک و هشیار
Рӯзи ҷавонии мол перӣ бингар
روز جوانی مآل پیری بنگر
Баҳри зхирт , китоб дониш бинагор
بهر ذخیرت، کتاب دانش بنگار
Шарти футуввати кадоми онро бишнос
شرط فتوت کدام آن را بشناس
Роҳи муруввати кадоми он раҳ бисипор
راه مروت کدام آن ره بسپار
Ходими сафро зи ҷурм ғифлат бигузар
خادم صف را ز جرم غفلت بگذر
Манъами худро ҳуқуқ неъмат бигзор
منعم خود را حقوق نعمت بگذار
Хоссаи бадаргоҳи мнъмӣ ки дар ин аср
خاصه بدرگاه منعمی که در این عصر
Қофилаи ҷӯади рости қофилаи солор
قافله جود راست قافله سالار
Волии иқлӣми фазли довари якто
والی اقلیم فضل داور یکتا
Маъдани ҷӯаду лутфи гузидаи аҳрор
معدن جود و لطف گزیده احرار
Гўӣии худ оятӣаст комдаҳи манзил
گوئی خود آیتی است کامده منزل
Аз суҳуфи раҳмати мҳимни додар
از صحف رحمت مهیمن دادار
Рўӣӣ дорад чу барги лолаи равшан
روئی دارد چو برگ لاله روشن
Хўӣӣ дорад чу нофи нофаи тотор
خوئی دارد چو ناف نافه تاتار
Офияти андари замон ӯ бадару дашт
عافیت اندر زمان او بدر و دشت
Хайма зад инсон ки менамонад тании зор
خیمه زد انسان که می نماند تنی زار
Нест дилии ҷузи даруни лолаи пар аз доғ
نیست دلی جز درون لاله پر از داغ
Нест тании ҷузи ду чашми наргиси бемор
نیست تنی جز دو چشم نرگس بیمار
Бозаргонони брўзгори вай аз амн
بازرگانان بروزگار وی از امن
Бадара амонат ниҳанд дар кафи таррор
بدره امانت نهند در کف طرار
РأФт дорад басии бсўқаҳу деҳқон
رأفت دارد بسی بسوقه و دهقان
Лиззат ёбад ҳамеи зи афви гунаҳкор
لذت یابد همی ز عفو گنهکار
Бошад бо мардумони малики бъинаҳ
باشد با مردمان ملک بعینه
Чун падари меҳрбону модари ғмхўор
چون پدر مهربان و مادر غمخوار
Нест мар ӯро бадари забонӣу дижхим
نیست مر او را بدر زبانی و دژخیم
Бскаҳ рؤФасту меҳрбону накукор
بسکه رؤف است و مهربان و نکوکار
Вари бикашади садҳазори тани бикии рӯз
ور بکشد صدهزار تن بیکی روز
Шоҳ напурсад ки аз чаҳ гаштии нҳмор
شاه نپرسد که از چه گشتی نهمار
зи онкӣ бар ӯ эътимод дорад чндонк
ز آنکه بر او اعتماد دارد چندانک
Дошт расӯли худо ба ҷаъфари тайёр
داشت رسول خدا به جعفر طیار
Баҳри хазари пеш ҷӯад ӯст тнкзрФ
بحر خزر پیش جود اوست تنکظرف
Кӯҳи гарон назд илм ӯст сбкбор
کوه گران نزد علم اوست سبکبار
Матлаъии орми буруни зи баҳри сахояш
مطلعی آرم برون ز بحر سخایش
То ки мдиҳш адо шавад бсзоўор
تا که مدیحش ادا شود بسزاوار
Мсқолстӣ ба назд ҷўдши харвор
مثقالستی به نزد جودش خروار
Қтмирстӣ ба пеши чашмаши қнтор
قطمیرستی به پیش چشمش قنطار
Кас набӯд дар ҷаҳон ки неъмати хониш
کس نبود در جهان که نعمت خوانش
Баҳра науфтад бар ӯ фузуда зи миқдор
بهره نیفتد بر او فزوده ز مقدار
Кӣсааш аз зари ҳамеи гурезад чу нонк
کیسه اش از زر همی گریزد چو نانک
Мардуми донои зи неши ақраби ҷаррор
مردم دانا ز نیش عقرب جرار
Чашми напушади магари зи давлати дунё
چشم نپوشد مگر ز دولت دنیا
Хашм нагирад магари бдрҳму динор
خشم نگیرد مگر بدرهم و دینار
Гардун хам шуд барои саҷдаи бориш
گردون خم شد برای سجده بارش
То бхдоўндиш ҳаме кунад иқрор
تا بخداوندیش همی کند اقرار
эй ту бамурдӣ чунон ки фардӣ бо як
ای تو بمردی چنان که فردی با یک
Ваии ту ба родии чунон ки завҷии бочор
وی تو به رادی چنان که زوجی باچار
Фотиҳаи раҳмат аз дар ту гушӯда
فاتحه رحمت از در تو گشوده
Фзлкаҳи неъмат аз кафи ту падедор
فذلکه نعمت از کف تو پدیدار
Нафаси забуни ту гашту киштӣ ӯ ро
نفس زبون تو گشت و کشتی او را
Азҳиаҳи зини хубтар ки дидаи бадӣдор
اضحیه زین خوبتر که دیده بدیدار
Вар ба аз ин боядат намӯдани қурбон
ور به از این بایدت نمودن قربان
Ранҷа макун теғу даст ва панҷа маёзор
رنجه مکن تیغ و دست و پنجه میازار
зи он ки броҳти ниҳодаи сари паии қурбон
ز آن که براهت نهاده سر پی قربان
Кбши ктоӣби зи насли ҳайдари каррор
کبش کتائب ز نسل حیدر کرار
Ошиқи фитроку теғ туаст равонам
عاشق فتراک و تیغ تو است روانم
Хӯнам инак бирез ва ҳалқам бифишор
خونم اینک بریز و حلقم بفشار
Навбати азҳоти боди фарруху маймун
نوبت اضحات باد فرخ و میمون
Эзади яктоат бар баҳри ду ҷаҳони ёр
ایزد یکتات بر بهر دو جهان یار
Рӯзат ҳар рӯзаи боди шодтар аз дай
روزت هر روزه باد شادتر از دی
Солат ҳар солаи боди хубтар аз пор
سالت هر ساله باد خوبتر از پار