Дидам бихоб дӯши дарахтии хуҷастаи фар

دیدم بخواب دوش درختی خجسته فر

Хокаши бзири сояу чархиши бзири пар

خاکش بزیر سایه و چرخش بزیر پر

Андари замини ҳафтуми бехаши наҳуфтаи бен

اندر زمین هفتم بیخش نهفته بن

Бар осмони ҳафтум шохаш кашида сар

بر آسمان هفتم شاخش کشیده سر

Ҳам шохааш гузаштаи зи хоки андари осмон

هم شاخه اش گذشته ز خاک اندر آسمان

Ҳам соя аш расед бхоўри зи бохтар

هم سایه اش رسید بخاور ز باختر

Дар ақабяши назир на ҷузи тӯбои биҳишт

در عقبیش نظیر نه جز طوبی بهشت

Дар дайняши ъдил на ҷузи сарви Кошмар

در دینیش عدیل نه جز سرو کاشمر

Рустаи зи маркази замини он сими гавани дарахт

رسته ز مرکز زمین آن سیم گون درخت

Гашта сутуни гардуни он нозанини шаҷар

گشته ستون گردون آن نازنین شجر

Монанди хайма ӣ зи зумурради фарози хок

مانند خیمه ی ز زمرد فراز خاک

Кўро буд амӯдӣ аз хайзарон тар

کورا بود عمودی از خیزران تر

ё маҳфилии хуҷаста ки бар мағзи сокинонаш

یا محفلی خجسته که بر مغز ساکنانش

Оради насими буии раёҳини зи боди ғур

آرد نسیم بوی ریاحین ز باد غر

ё кӯҳ бесутунро афроштаи сутун

یا کوه بی ستون را افراشته ستون

ё бар фарози алванди густардаи чатри зар

یا بر فراز الوند گسترده چتر زر

ё нахлае ки духтари умрон ҷӯонаш кард

یا نخله ای که دختر عمران جوانش کرد

ё нахлаи алъҷўз ки кишташи паём бар

یا نخلة العجوز که کشتش پیام بر

Нақсӣ дар он надидам ҷузи инки дар ҷаҳон

نقصی در آن ندیدم جز اینکه در جهان

Бо ин фурӯ виқор набӯдаш яке самар

با این فرو وقار نبودش یکی ثمر

Онсони дарахти зафти қавӣ чун самари надод

آنسان درخت زفت قوی چون ثمر نداد

Хоҳад шудани Фсондоши андари ҷаҳони смр

خواهد شدن فسانداش اندر جهان سمر

БшгФти мондаи сахту бпрсидм аз яке

بشگفت مانده سخت و بپرسیدم از یکی

Кин шохи сабзу хуррами чбўди бхок бар

کاین شاخ سبز و خرم چبود بخاک بر

На самғ аз ӯ баҷушад на худ тронгбин

نه صمغ از او بجوشد نه خود ترانگبین

На сабр аз ӯ бирезади мононаи неи шукр

نه صبر از او بریزد مانانه نی شکر

На арғавон барояд аз ӯ ва на зимрон

نه ارغوان برآید از او و نه ضیمران

На ёсуман бирӯяд аз он ва на нилпр

نه یاسمن بروید از آن و نه نیلپر

Ин нахлаи баланд на хурмо диҳад на мқл

این نخله بلند نه خرما دهد نه مقل

Ин шохаи куҳан на тамошо диҳад на бар

این شاخه کهن نه تماشا دهد نه بر

Ин бӯстон барои чаҳ дорад чунин дарахт

این بوستان برای چه دارد چنین درخت

Он боғбон барои чаҳ корди чунин шаҷар

آن باغبان برای چه کارد چنین شجر

Нашунидае ки мардуми донои ҳмизннд

نشنیده ای که مردم دانا همیزنند

Бар шох бесамар мисли мард бе ҳунар

بر شاخ بی ثمر مثل مرد بی هنر

Чун мард беҳунар , ту яке дониш , хираду ма

چون مرد بی هنر، تو یکی دانش، خرد و مه

Чун шох бе самари ту яке хониши хушк ва тар

چون شاخ بی ثمر تو یکی خوانش خشک و تر

Гуфт ин қасидаи ту бӯдои адиби Фҳл

گفت این قصیده تو بودای ادیب فحل

Гуфт ин ҷаридаи ту бӯдои ҳужабри нар

گفت این جریده تو بودای هژبر نر

Ин нахл бесамар ки бчшмт буд аён

این نخل بی ثمر که بچشمت بود عیان

Бошад ҳамон қасида ки шуд дар ҷаҳони смр

باشد همان قصیده که شد در جهان سمر

Чун астн ҳаннона бинолад дар ин ҷаҳон

چون استن حنانه بنالد در این جهان

Дар онҷҳон бирӯяд аз ӯ миваи магар

در آنجهان بروید از او میوه مگر

Инаст он қасида ки алфози он бадеъ

این است آن قصیده که الفاظ آن بدیع

Инаст он қасида ки абёт ӯ ғрр

این است آن قصیده که ابیات او غرر

Инаст он қасида ки дар боғи рӯи нақш

این است آن قصیده که در باغ رو نقش

Гуфтӣ бмдҳи муфтии аҳкоми додгар

گفتی بمدح مفتی احکام دادگر

Тамҷидҳо шунидӣ аз меҳтарони аср

تمجیدها شنیدی از مهتران عصر

Чўнонкаҳи зи офаринашони гӯши ту гашти кар

چونانکه ز آفرینشان گوش تو گشت کر

Сят қасида рафт абри тоқи ҳаштумин

صیت قصیده رفت ابر طاق هشتمین

Вази ҷоиза аш надид касе дар ҷаҳони асар

وز جایزه اش ندید کسی در جهان اثر

Гуфтам чаро ҷаноби шариъати марои надод

گفتم چرا جناب شریعت مرا نداد

Подоши ин қасидаи ширинтар аз шукр

پاداش این قصیده شیرین تر از شکر

Бар офарини хариди зи ман мадҳу офарин

بر آفرین خرید ز من مدح و آفرین

Лои тأклўолрбои ҳам мансӯх шуд магар

لا تأکلوالربا هم منسوخ شد مگر

Гуфтои бнси ояти ҳиўои бмслҳо

گفتا بنص آیت حیوا بمثلها

ӣнҷои рибои мубоҳ ва ҳалоласт дар назар

اینجا ربا مباح و حلال است در نظر

Гуфтам кнўнчаҳ бояд кардан ки аиндрхт

گفتم کنونچه باید کردن که ایندرخت

Баргаш шавад зумуррад ва бориш шавад гуҳар

برگش شود زمرد و بارش شود گهر

Гуфтои зи абри дасти сипаҳи дори малики ҷӯад

گفتا ز ابر دست سپه دار ملک جود

То не ҳаме бирехт бболои он мтр

تا نی همی بریخت ببالای آن مطر

Яъне зи дасти насраи давлат ки дар ҷаҳон

یعنی ز دست نصرة دولت که در جهان

Чунон назод модари гетии яке писар

چونان نزاد مادر گیتی یکی پسر

Гар ту дарахти нусрат ва давлат шунида Эй

گر تو درخت نصرت و دولت شنیده ای

Сояаш з фатҳ бошаду мивааш буд зафар

سایه اش ز فتح باشد و میوه اش بود ظفر

Инаст он дарахти ҳамйони бордор

این است آن درخت همیون باردار

Инаст он ниҳоли барӯманди борвар

این است آن نهال برومند بارور

эй онкии саҳми тири камони турои ҳаме

ای آنکه سهم تیر کمان ترا همی

Гардуни зи офтоб басар баркашад сипар

گردون ز آفتاب بسر برکشد سپر

Баҳроми теғи занро аз баҳри бандагӣат

بهرام تیغ زن را از بهر بندگیت

Ҷавзо шавад ҳамоилу парвин буд камар

جوزا شود حمایل و پروین بود کمر

Аз рои меҳри зои ту равшан шуд офтоб

از رای مهر زای تو روشن شد آفتاب

Чунон каз офтоби баради равшании қамар

چونان کز آفتاب برد روشنی قمر

Иқбол дар каманди ту чун шаҳриёри чин

اقبال در کمند تو چون شهریار چین

Дар хами хоми рустами он пӯри золи зар

در خم خام رستم آن پور زال زر

Аз захми билки ту бҳиҷои Таҳамтанон

از زخم بیلک تو بهیجا تهمتنان

АсФндёрўори бқрпўси ҳашта сар

اسفندیاروار بقرپوس هشته سر

Дар хотири мубораки дорӣ ки бар раҳе

در خاطر مبارک داری که بر رهی

Додӣ чигуна ваъдаи анъому симу зар

دادی چگونه وعده انعام و سیم و زر

Чун нақш бар ҳаҷари бадали умед ту бимонад

چون نقش بر حجر بدل امید تو بماند

Ғофил ки ваъдаи ту буд нақш бар шимур

غافل که وعده تو بود نقش بر شمر

Биглари бегӣу мўтмни онони ки шўтшон

بیگلر بیگی و موتمن آنان ک شوطشان

Будӣ вроءи хтўи ту дар арсаи ҳунар

بودی وراء خطو تو در عرصه هنر

Карданд ҳимматӣ ки на ман доштами гумон

کردند همتی که نه من داشتم گمان

Бал буд дар ҳақи ту гумонами зиёда тар

بل بود در حق تو گمانم زیاده تر

Ончами гумони бабораи ин ҳар ду аз ту зод

آنچم گمان بباره این هر دو از تو زاد

Ҳар чами яқини бабораи ту зини ду мштҳр

هر چم یقین بباره تو زین دو مشتهر

ё борвари намои шаҷари Фкртми зи табар

یا بارور نما شجر فکرتم ز تبر

ё қатъ кун ниҳоли умеди ман аз табар

یا قطع کن نهال امید من از تبر