Чу марди басти бФрмони кирдигори камар
چو مرد بست بفرمان کردگار کمر
Ҳрончаҳ хоҳад ӯро ато кунад довар
هرآنچه خواهد او را عطا کند داور
Бимолу бахту ҷавонӣу зӯр ғарра машав
بمال و بخت و جوانی و زور غره مشو
Ки нотавонӣ дар панҷаи қазоу қадар
که ناتوانی در پنجه قضا و قدر
Ки мебихоҳад рӯзӣ туро бихоб кунад
که می بخواهد روزی ترا بخواب کند
Чу маст хуфтӣ бирабоедат кулоҳ аз сар
چو مست خفتی بربایدت کلاه از سر
Бародароне каз як дигар ҷудо нашаванд
برادرانی کز یک دگر جدا نشوند
Маҳол бошад ҷузи Фрқдон ва ду пайкар
محال باشد جز فرقدان و دو پیکر
Ҷаҳон работӣ бошад ва ду даракаи андари вай
جهان رباطی باشد و دو درکه اندر وی
Ҳар онкӣ омад баргардад аз дар дигар
هر آنکه آمد برگردد از در دیگر
Мақоми хоҷагӣ аз бандагӣ фароз омад
مقام خواجگی از بندگی فراز آمد
Ки бандагони хдоинди хоҷагони башар
که بندگان خدایند خواجگان بشر
Агар бснги қаноати бути тамаъи шиканӣ
اگر بسنگ قناعت بت طمع شکنی
Супурдае раҳу расми халили бен озар
سپرده ای ره و رسم خلیل بن آذر
Аз ин шароб агар қатра Эй расад бидиҳон
از این شراب اگر قطره ای رسد بدهان
Бухор илм занад дар димоғи марди шарар
بخار علم زند در دماغ مرد شرر
Аз ин шароб агар соғарӣ бамурда диҳанд
از این شراب اگر ساغری بمرده دهند
зи ҷои хезад ва гирад нишоти умр аз сар
ز جای خیزد و گیرد نشاط عمر از سر
Худопарастии доне чаҳ бошад онкӣ касе
خداپرستی دانی چه باشد آنکه کسی
Нтобад инчи рух аз сӯии ҳақи басӯии дигар
نتابد ایچ رخ از سوی حق بسوی دیگر
Замонааст яке баҳр бекарона ки мон
زمانه است یکی بحر بی کرانه که مان
Маҳол бошад азу бар карона кард ъбр
محال باشد ازو بر کرانه کرد عبر
зи мавҷи ҳодиса ҳар дами ҳазор киштии зафт
ز موج حادثه هر دم هزار کشتی زفت
Ғариқ гашта дарин баҳри жарфи паҳновар
غریق گشته درین بحر ژرف پهناور
Ҳазор сол агар дар ҷаҳон нишот кунӣ
هزار سال اگر در جهان نشاط کنی
Чунон шимур ки нмондӣ бақадр лмҳи басар
چنان شمر که نماندی بقدر لمح بصر
Азин даромадае зон дигар шӯии бурун
ازین درآمده ای زان دگر شوی برون
Маҷоли хоби надории дарин сарои ду дар
مجال خواب نداری درین سرای دو در
Агар фалаки бтўи рӯзии ду дӯстии варзад
اگر فلک بتو روزی دو دوستی ورزد
Мабош ғаррау афсуни азин ъаҷуза махӯр
مباش غره و افسون ازین عجوزه مخور
Сипеҳри шӯъбадагар наварӯс ҷмошӣ аст
سپهر شعبده گر نوعروس جماشی است
Ки ихтиёр кунад ҳар дамии дусади шавҳар
که اختیار کند هر دمی دوصد شوهر
Бар ӯ мабанд дил айдун паии зношўӣӣ
بر او مبند دل ایدون پی زناشوئی
Ки аҳди худро бо ҳеҷ кас набарда басар
که عهد خود را با هیچ کس نبرده بسر
Чигуна бо ман ва ту нарад дӯстӣ бозад
چگونه با من و تو نرد دوستی بازد
Ки май бохта бо киқбоду Искандар
که می باخته با کیقباد و اسکندر
Тариқи тоъат яздон сипору эмини зӣ
طریق طاعت یزدان سپار و ایمن زی
з кед гунбади гардуну кӣнаи ахтар
ز کید گنبد گردون و کینه اختر
Бирав ҳунари талаб эй хоҷа каз падару модарат
برو هنر طلب ای خواجه کز پدر و مادرت
Дарун гӯр напурсад накир ё мункир
درون گور نپرسد نکیر یا منکر
Турои бъолми боқии амал бакор ояд
ترا بعالم باقی عمل بکار آید
На махзани зару симу хазонаи гавҳар
نه مخزن زر و سیم و خزانه گوهر
Ду чиз бояд мари мардро дарин гетӣ
دو چیز باید مر مرد را درین گیتی
Казин дувумии барраад аз ҳазор гӯнаи хатар
کزین دومی برهد از هزار گونه خطر
Нахусти тоъати ҳақро шиори худ кардан
نخست طاعت حق را شعار خود کردن
Дувуми бадаст гирифтани зимоми фазлу ҳунар
دوم بدست گرفتن زمام فضل و هنر
Чу бо худо ва паямбар мефикандӣ кор
چو با خدا و پیمبر می فکندی کار
Ҳсиби кор ту бошад худоу пайғамбар
حسیب کار تو باشد خدا و پیغمبر
Крои худоу паямбари ҳсиби кор буд
کرا خدا و پیمبر حسیب کار بود
Бчшмши андар чун хор ва хора ояд зар
بچشمش اندر چون خار و خاره آید زر
На орзӯ кунад аз сифлагони дуни ҳиммат
نه آرزو کند از سفلگان دون همت
На гуфтугӯ кунад аз хирагони тираи фикр
نه گفتگو کند از خیرگان تیره فکر
На симу зари талабад аз кафи гуруҳи лӣом
نه سیم و زر طلبد از کف گروه لئام
На мо ҳзр хӯрд аз хон қавми бдохтр
نه ما حضر خورد از خوان قوم بداختر
Бҳмлаҳ хирад кунад устихони пели дмон
بحمله خرد کند استخوان پیل دمان
Бпнҷаҳ нарм кунад ёлу китфи зиғми нар
بپنجه نرم کند یال و کتف ضیغم نر
Чароғи фазлу ҳунари он чунон барафрӯзад
چراغ فضل و هنر آن چنان برافروزد
Ки тира гардад наздаш фурӯғи шамсу қамар
که تیره گردد نزدش فروغ شمس و قمر
Магар набинӣ Каҳфи алсдўри садри аҷал
مگر نبینی کهف الصدور صدر اجل
Бакори яздони мардона бастааст камар
بکار یزدان مردانه بسته است کمر
Шубону рӯзон дар кори халқу тоъати ҳақ
شبان و روزان در کار خلق و طاعت حق
Чунон ситода ки нашинохтааст пой аз сар
چنان ستاده که نشناخته است پای از سر
На суст ройаст ин хоҷаи бузург ва на тунд
نه سست رایست این خواجه بزرگ و نه تند
На шӯх чашмаст ин соҳиб ва на тан парвар
نه شوخ چشمست این صاحب و نه تن پرور
Бҳзму донишу тадбири кор малик кунад
بحزم و دانش و تدبیر کار ملک کند
Ки ҳзму донишу тадбирро басӣаст асар
که حزم و دانش و تدبیر را بسیست اثر
Ҳикоятаст ки , итобии он адиби лбиб
حکایت است که، عتابی آن ادیب لبیب
Ки буд дар ҳунару фазл дар замонаи смр
که بود در هنر و فضل در زمانه سمر
Бшъри шуҳраи айёми хеш буд вале
بشعر شهره ایام خویش بود ولی
Нагашт ҳеҷ бабори мулӯки мадҳат гар
نگشت هیچ ببار ملوک مدحت گر
Шунидаам ки шабӣ дар миёни анҷуманӣ
شنیده ام که شبی در میان انجمنی
БоФтхори азин раҳ забон гушӯд магар
بافتخار ازین ره زبان گشود مگر
Ки ман бмдҳ касе шеъри брнгФтстм
که من بمدح کسی شعر برنگفتستم
Агарчӣ бӯдаам аз ҷумлаи шоирони бартар
اگرچه بوده ام از جمله شاعران برتر
Яке бкФтш бо танзи к-эии якона адиб
یکی بکفتش با طنز کای یکانه ادیب
Газофаи камтари гӯйу бахуди мбол эдар
گزافه کمتر گوی و بخود مبال ایدر
Ки ман шунидаам мадҳи рабиъи ҳоҷиб ро
که من شنیده ام مدح ربیع حاجب را
Бмҳзри удабои неки хондае аз бар
بمحضر ادبا نیک خوانده ای از بر
Бигуфт ореи онрўзи каши сурӯдами мадҳ
بگفت آری آنروز کش سرودم مدح
Сухани биҷои бадии неи газофаи бҳдр
سخن بجای بدی نی گزافه بهدر
Рабиъи лоиқи тамҷиду мадҳ буд он рӯз
ربیع لایق تمجید و مدح بود آن روز
Ки ман бмдҳш хондам қасида дар маҳзар
که من بمدحش خواندم قصیده در محضر
Чаро ки дар санаи ҳашту панҷа аз паии сад
چرا که در سنه هشت و پنجه از پی صد
Намӯд Мансури андари раҳи ҳиҷози сафар
نمود منصور اندر ره حجاز سفر
Дар он замон ки боуммоли ҳаҷи бадии машғӯл
در آن زمان که باعمال حج بدی مشغول
Нидоӣ арҷъӣ омад бигӯаш ҳушаш бар
ندای ارجعی آمد بگوش هوشش بر
Сафари бъолм уқбо гузиду хости рабиъ
سفر بعالم عقبی گزید و خواست ربیع
Халифа бошад Меҳдии пас аз Абуҷаъфар
خلیفه باشد مهدی پس از ابوجعفر
Наҳуфта дошт мароин достону бози нишонд
نهفته داشت مراین داستان و باز نشاند
Халифаро бетони мурдаи рост дар бистар
خلیفه را بتن مرده راست در بستر
Нишонди колбуди мурдаро чу зиндаи бтхт
نشاند کالبد مرده را چو زنده بتخت
Гумошт аз раҳёни каси бпшти он пайкар
گماشت از رهیان کس بپشت آن پیکر
Барои онкии тани мурдаро чунон дорад
برای آنکه تن مرده را چنان دارد
Ки гуҳи бадаст ишорат кунад гуҳӣ бо сар
که گه بدست اشارت کند گهی با سر
Сипас бихонад бузургону номдорон ро
سپس بخواند بزرگان و نامداران را
Сипаҳбадону амирони лашкару кишвар
سپهبدان و امیران لشکر و کشور
Нишондашон бимиконе ки чеҳраи Мансур
نشاندشان بمکانی که چهره منصور
зи баъд фосила ноед чу мурдагони баназар
ز بعد فاصله ناید چو مردگان بنظر
Гирифт байъати Меҳдӣ аз он ҳамаи мардум
گرفت بیعت مهدی از آن همه مردم
Бадви супурд сипас рояту кулоҳу камар
بدو سپرد سپس رایت و کلاه و کمر
Чаро на дар хури мадҳат буд касе ки кунад
چرا نه در خور مدحت بود کسی که کند
Либоси зиндаи яке шоҳи мурдаро дар бар
لباس زنده یکی شاه مرده را در بر
Хдоигонои садро баростӣ гӯям
خدایگانا صدرا براستی گویم
Ҳикоятӣ ки зи ман ростӣ буд дар хур
حکایتی که ز من راستی بود در خور
Ту он бузурги вазирӣ ки бар ,у содаи амр
تو آن بزرگ وزیری که بر، و ساده امر
зи садр гетӣ нанашаста аз ту каси беҳтар
ز صدر گیتی ننشسته از تو کس بهتر
Агар итобӣ будӣ ва ҳазратат дидӣ
اگر عتابی بودی و حضرتت دیدی
Бсдҳзори забони гаштяти сногстр
بصدهزار زبان گشتیت ثناگستر
Рабиъро чиқадр мояи фазлу қадари бадӣ
ربیع را چقدر مایه فضل و قدر بدی
Бҳзрти ту ки қудрати фузун буд зи қадар
بحضرت تو که قدرت فزون بود ز قدر
На бо амиди нзирстӣ ва на бо соҳиб
نه با عمید نظیرستی و نه با صاحب
На бо рабиъи ҳмолстӣ ва на бо ҷаъфар
نه با ربیع همالستی و نه با جعفر
Рабиъи фазли тўӣии бӯстони ақли тўӣӣ
ربیع فضل توئی بوستان عقل توئی
Дарахти адли тўӣӣ эй ту шоху адли самар
درخت عدل توئی ای تو شاخ و عدل ثمر
Рабиъ бо шаҳии ин пардаро навохт ки рафт
ربیع با شهی این پرده را نواخت که رفت
Даруни парда ва аз парда кас надошт хабар
درون پرده و از پرده کس نداشت خبر
Ту хусравиро кӯ кушта шуд бмҷмъи ом
تو خسروی را کو کشته شد بمجمع عام
Басон зинда намӯдӣ бичишам халқи андар
بسان زنده نمودی بچشم خلق اندر
Сурӯди эҳёи брхўондӣ аз лаби исо
سرود احیا برخواندی از لب عیسی
Либос маънӣ оростӣ бҷсми сувар
لباس معنی آراستی بجسم صور
Чунонкии хилватён ту ме надонистанд
چنانکه خلوتیان تو می ندانستند
Ки ҳоли шоҳ дигар гашту кори малик дигар
که حال شاه دگر گشت و کار ملک دگر
Бузурги муъҷизаҳо дорӣ эй бузурги маниш
بزرگ معجزه ها داری ای بزرگ منش
Ки ҳар ки аз ту надидаст кӣ кунад бовар
که هر که از تو ندید است کی کند باور
Надида ва нашунидем аз ту маи чндонк
ندیده و نشنیدیم از تو مه چندانک
Бгштаҳем ақолим ва хондаем сайр
بگشته ایم اقالیم و خوانده ایم سیر
Агар камолу ҳунар зевараст мардум ро
اگر کمال و هنر زیور است مردم را
Ту мари камолу ҳунарро ҳамеи буии зевар
تو مر کمال و هنر را همی بوی زیور