Ба номи эзади ин нағзу зибонгор
به نام ایزد این نغز و زیبانگار
Ки орост рухсора ҳамчун баҳор
که آراست رخساره همچون بهار
Бурун омад аз парда чун офтоб
برون آمد از پرده چون آفتاب
Пароканда аз гесувони машки ноб
پراکنده از گیسوان مشک ناب
Чу шохӣ ки дар хок шуд поя аш
چو شاخی که در خاک شد پایه اش
Гирифтаи карони токрони соя аш
گرفته کران تاکران سایه اش
зи гавҳараш баргаст ва аз сими шох
ز گوهرش برگ است و از سیم شاخ
Буриш ангабинасту болои фарох
برش انگبین است و بالا فراخ
Ту гўӣӣ ки дарбони минӯи ббоғ
تو گوئی که دربان مینو بباغ
Заҳр гулбун афрӯхт чандини чароғ
زهر گلبن افروخت چندین چراغ
Батон сияҳи чашми болои баланд
بتان سیه چشم بالا بلند
Ба абрӯи камон ва ба гесуи каманд
به ابرو کمان و به گیسو کمند
Ба поён ҳар гули фурӯзандаи чеҳр
به پایان هر گل فروزنده چهر
Чу хуршеди рахшони фарози сипеҳр
چو خورشید رخشان فراز سپهر
зи дидорашони дидаро хирагӣ
ز دیدارشان دیده را خیرگی
зи мари ғӯлашони машкро тирагӣ
ز مر غولشان مشک را تیرگی
зи шоҳони фархундаи бостон
ز شاهان فرخنده باستان
Сарояд бахӯбии басии достон
سراید بخوبی بسی داستان
Дар ин боғи ороста чун биҳишт
در این باغ آراسته چون بهشت
Абулқосими тӯсии ин тухми кишт
ابوالقاسم طوسی این تخم کشت
Чу зини номаи гетӣ пуровоз кард
چو زین نامه گیتی پرآواز کرد
Абри номи Маҳмӯди шаҳ соз кард
ابر نام محمود شه ساز کرد
Баҷои ҳашт бо хомаи машки без
بجا هشت با خامه مشک بیز
Аз ӯ ном то рустаи растхез
از او نام تا رسته رستخیز
Куҳан шуд шаҳи ғазнаро ном лек
کهن شد شه غزنه را نام لیک
Бимонад аз сухани гӯи яке номи нек
بماند از سخن گو یکی نام نیک
Агар шоҳи ғзнии саранҷоми кор
اگر شاه غزنی سرانجام کار
Сияҳ кард гӯяндаро рӯзгор
سیه کرد گوینده را روزگار
зи кажии раҳ зар прессатон гирифт
ز کژی ره زر پرستان گرفت
Ба ҳушёрии ойин мисатон гирифт
به هشیاری آیین مستان گرفت
Ҳам аз пояи вази мояи ваии бкост
هم از پایه وز مایه وی بکاست
Ҳам аз пои пелони таниши хастаи хост
هم از پای پیلان تنش خسته خواست
Худованди яктои Эрони замин
خداوند یکتای ایران زمین
Баровард дасти ҳунари зи остин
برآورد دست هنر ز آستین
з дониш биёрост ҳангома ро
ز دانش بیاراست هنگامه را
Навай дод он паҳлавии нома ро
نوی داد آن پهلوی نامه را
Басомони шаҳнома кӯшиш намӯд
بسامان شهنامه کوشش نمود
Ҳазина ҳаме дод ва бахшиш фузуд
هزینه همی داد و بخشش فزود
зи нави номи гӯяндаро зинда кард
ز نو نام گوینده را زنده کرد
Рӯонаш ба минӯ фурӯзанда кард
روانش به مینو فروزنده کرد
Ҳар он кас ки баради андарин кори ранҷ
هر آن کس که برد اندرین کار رنج
Ду сад пилўорши ббхшўди ганҷ
دو صد پیلوارش ببخشود گنج
Рухи шоҳи Маҳмӯди шаст аз гуноҳ
رخ شاه محمود شست از گناه
Ки шуд ёвари Подшаҳи подшоҳ
که شد یاور پادشه پادشاه
Чунон кори зишти вай аз ёди барад
چنان کار زشت وی از یاد برد
Ки гуфтӣ ту ӯ барнишаст ин сазад
که گفتی تو او برنشست این سزد
Азин номвари нома дар рӯзгор
ازین نامور نامه در روزگار
Ҷаҳони сохт пари буиу ранг ва нигор
جهان ساخت پر بوی و رنگ و نگار
Ҳжиро , хушо , хурмо , кини дарахт
هژیرا، خوشا، خرما، کین درخت
Брўӣид дар боғи солори тахт
بروئید در باغ سالار تخت
Музаффари шаҳи он кӯи ҷаҳон довар аст
مظفر شه آن کو جهان داور است
Ҳамаш , бохтари ром ва ҳам ховар аст
همش، باختر رام و هم خاور است
Падар бар падари шоҳ ва фармонравост
پدر بر پدر شاه و فرمانرواست
Ниё бар ниё дар ҷаҳон кадхудост
نیا بر نیا در جهان کدخداست
Худо додаш ин киқбодии кулоҳ
خدا دادش این کیقبادی کلاه
Паямбари нишондаш бар ин тахту гоҳ
پیمبر نشاندش بر این تخت و گاه
Худо додаро чарх натавон сетанд
خدا داده را چرخ نتوان ستاند
Бавижа ки пайғамбараш бар нишонд
بویژه که پیغمبرش بر نشاند
Нтобад ситораи зи фурмонаши чеҳр
نتابد ستاره ز فرمانش چهر
Нагардад ҳамеи ҷуз ба комаши сипеҳр
نگردد همی جز به کامش سپهر
Ман аз рости гуфтани нмонми хамаш
من از راست گفتن نمانم خمش
Ту хоҳӣ ба дили шоди шӯ ё турш
تو خواهی به دل شاد شو یا ترش
Дарин гуфта яздони гувоҳ ман аст
درین گفته یزدان گواه من است
Худованди гетии паноҳ ман аст
خداوند گیتی پناه من است
Кигар шоҳи ғзнии бофусуну рию
که گر شاه غزنی بافسون و ریو
Ситам кард бар ҷони устоди ню
ستم کرد بر جان استاد نیو
Сияҳи кори дастураш аз роҳи барад
سیه کار دستورش از راه برد
Рӯонаши зи минӯ ба дӯзахи супурд
روانش ز مینو به دوزخ سپرد
Аз он бад ки дастур доно надошт
از آن بد که دستور دانا نداشت
Дили равшану чашм бино надошт
دل روشن و چشم بینا نداشت
Яке бе хиради рози дораши бадӣ
یکی بی خرد راز دارش بدی
Дигар сифлаи дастури бориши бадӣ
دگر سفله دستور بارش بدی
Парокандаи хонданд дар гӯши вай
پراکنده خواندند در گوش وی
Фсрднди ҷону дилу ҳуши вай
فسردند جان و دل و هوش وی
Бидонадяши рӯйиши чунон хира кард
بداندیش رویش چنان خیره کرد
Ки дар дидааш осмон тира кард
که در دیده اش آسمان تیره کرد
Нҳштши зрондри тароз ва наад
نهشتش زراندر تراز و نهد
Накукорро музд некӯ диҳад
نکوکار را مزد نیکو دهد
Дариғо каз афсонаи деву дад
دریغا کز افسانه دیو و دد
Ҷудо монад мҳмўдшоаҳ аз хирад
جدا ماند محمودشاه از خرد
Гарони шоҳи чандон ба гетӣ бизӣаст
گران شاه چندان به گیتی بزیست
Ки ин шоҳу дастурро бнгрист
که این شاه و دستور را بنگریست
Бдонстии имрӯз бе каму кост
بدانستی امروز بی کم و کاست
Бузургии крои шаҳриёрӣ ки рост
بزرگی کرا شهریاری که راست
Гувоҳӣ бидодӣ ки хуршеду моҳ
گواهی بدادی که خورشید و ماه
Надидӣ аз ингуна дастуру шоҳ
ندیدی از اینگونه دستور و شاه
Ки ин поки дастури фархундаи пай
که این پاک دستور فرخنده پی
Шуд аз тухмаи номдорон кӣ
شد از تخمه نامداران کی
Далеру зибардасту гндоўрст
دلیر و زبردست و گندآورست
Абршоаҳи домоду пӯр ахтар аст
ابرشاه داماد و پور اختر است
Мау ахтаронро наёрад ба чашм
مه و اختران را نیارد به چشم
Наларзад зи бим ва на ҷайби зи хашм
نلرزد ز بیم و نه جیب ز خشم
Фарозад ба боло фурӯзад ба чеҳр
فرازد به بالا فروزد به چهر
Бубахшад чу дарёи брхшд чу меҳр
ببخشد چو دریا برخشد چو مهر
Биҷунбад чу моҳ ва баҷушад чу абр
بجنبد چو ماه و بجوشد چو ابر
Буғуррад чу шеру бадарад чу бабр
بغرد چو شیر و بدرد چو ببر
зи афсуни девонаши баргашти бод
ز افسون دیوانش برگشت باد
Бар пояаш осмони пасти бод
بر پایه اش آسمان پست باد
Шҳншаҳ равонасту нўӣини таниш
شهنشه روانست و نوئین تنش
Хиради рахту фарҳанги пероҳанаш
خرد رخت و فرهنگ پیراهنش
Ҳунари остини пӯши домони вай
هنر آستین پوش دامان وی
Маии дӯшу родии гиребони вай
مهی دوش و رادی گریبان وی
Аё роди солори фаррухи сиришт
ایا راد سالار فرخ سرشت
Ки давр аз рахти боди дидори зишт
که دور از رخت باد دیدار زشت
Аз он айни давлати турои хондаи шоҳ
از آن عین دولت ترا خوانده شاه
Ки чашми шҳстӣу пушти сипоҳ
که چشم شهستی و پشت سپاه
Ҷҳонбонт хонд ҷаҳони байни хеш
جهانبانت خواند جهان بین خویش
Худои хостати ёри ойини хеш
خدا خواستت یار آیین خویش
Тўӣии модари кешу ойини рост
توئی مادر کیش و آیین راست
Бадӣ аз ту кам шуд кажӣ аз ту кост
بدی از تو کم شد کژی از تو کاست
Чунон хоҳам аз додгари як худоӣ
چنان خواهم از دادگر یک خدای
Ки ҷовид монад шҳншаҳи биҷой
که جاوید ماند شهنشه بجای
Бадв нозад ин афсари Фрҳӣ
بدو نازد این افسر فرهی
Бадв болад ин тахти фармондиҳӣ
بدو بالد این تخت فرماندهی
Ситораи бртхти шаҳи хоки бод
ستاره برتخت شه خاک باد
Бидонадяши шаҳро шиками чоки бод
بداندیش شه را شکم چاک باد
Турои шоҳу шаҳро киёнии кулоҳ
ترا شاه و شه را کیانی کلاه
Ҷаҳон бар ту нозад ту бар тахти шоҳ
جهان بر تو نازد تو بر تخت شاه
Ба неруии додари парвардгор
به نیروی دادار پروردگار
Ман ин порсии чомаи бастами бакор
من این پارسی چامه بستم بکار
БФрмони солори дониш пажӯҳ
بفرمان سالار دانش پژوه
Худованди фарҳангу фару шиква
خداوند فرهنگ و فر و شکوه
Далерӣ ки дар ҷанги рўӣин тан аст
دلیری که در جنگ روئین تن است
Рахши аўрмзду дилаш баҳман аст
رخش اورمزد و دلش بهمن است
Сипеҳрӣ ки дониш дар ӯ меҳру моҳ
سپهری که دانش در او مهر و ماه
Биҳиштӣ ки фарҳанг дар ваии гиёҳ
بهشتی که فرهنگ در وی گیاه
Баҳодури он амири ҳунарпешаи мард
بهادر آن امیر هنرپیشه مرد
Ки бо шер нар кӯшад андари набард
که با شیر نر کوشد اندر نبرد
Чу бозоистд аз бар тахти шоҳ
چو بازایستد از بر تخت شاه
Биҳиштасту гулбун сипеҳрасту моҳ
بهشت است و گلبن سپهر است و ماه
Чу душмани з пайкораш ояд сутӯҳ
چو دشمن ز پیکارش آید ستوه
Наҳангасту дарё палангасту кӯҳ
نهنگ است و دریا پلنگ است و کوه
Сухан сахта гуяд ба ҳангом гуфт
سخن سخته گوید به هنگام گفت
Взўи ҳеҷ розӣ нишоед наҳуфт
وزو هیچ رازی نشاید نهفت
Паии онкии ин номаи хусравӣ
پی آنکه این نامه خسروی
Бар сабзӣ шоҳ ёбад навай
بر سبزی شاه یابد نوی
Баҳри сӯй гетӣ фиристод кас
بهر سوی گیتی فرستاد کس
Ки ёбад ба донандагони дастрас
که یابد به دانندگان دسترس
Куҷои бади яке мард бо фару ҳуш
کجا بد یکی مرد با فر و هوش
Бхўондши бабор ва нмондш хамӯш
بخواندش ببار و نماندش خموش
Сухан густаронро зи бурноу пер
سخن گستران را ز برنا و پیر
Бадаргоҳи худ анҷуман кард мейр
بدرگاه خود انجمن کرد میر
Бар эшон яке достон зад ки шоҳ
بر ایشان یکی داستان زد که شاه
Бар онаст аз андешаи неки хоҳ
بر آنست از اندیشه نیک خواه
Ки бунёди фарҳангу пои сухан
که بنیاد فرهنگ و پای سخن
Ба кайвон занад дар сарои куҳан
به کیوان زند در سرای کهن
Мари он чомаи нағзи костоди Тӯс
مر آن چامه نغز کاستاد طوس
Фурӯи басту подоши гашташи фусӯс
فرو بست و پاداش گشتش فسوس
Шудаи дасти фарсӯдаи рӯзгор
شده دست فرسوده روزگار
Намонад инчи азу ончӣ ояд бакор
نماند ایچ ازو آنچه آید بکار
Сипеҳри ҳунари зер ва боло шуд аст
سپهر هنر زیر و بالا شد است
Ситамгар ба тороҷ коло шуд аст
ستمگر به تاراج کالا شد است
Гусаст аз прндши ҳамаи тору пуд
گسست از پرندش همه تار و پود
Пароканда шуд гавҳари нобсўд
پراکنده شد گوهر نابسود
Бдонсон ки як гуфта сар то ба бен
بدآنسان که یک گفته سر تا به بن
Намонад ба гуфтори марди куҳан
نماند به گفتار مرد کهن
Кунун бояд анбоз ва ҳамдаст шуд
کنون باید انباز و همدست شد
Аз ин бода нӯшед ва сармаст шуд
از این باده نوشید و سرمست شد
Ки дар пои шаҳ срФшонӣ кунем
که در پای شه سرفشانی کنیم
Ба боғи ҳунар боғбонӣ кунем
به باغ هنر باغبانی کنیم
Парокандаи хеши гирди оварем
پراکنده خویش گرد آوریم
Бар шаҳриёр армағонӣ барем
بر شهریار ارمغانی بریم
Бимонем бо никўӣии номи хеш
بمانیم با نیکوئی نام خویش
Бҷўӣим аз меҳри шаҳи коми хеш
بجوئیم از مهر شه کام خویش
Бакорем тухмӣ дар ин рӯзгор
بکاریم تخمی در این روزگار
Ки шохаши гули дониши оради бабор
که شاخش گل دانش آرد ببار
Бузургон чу карданд ин гуфта гӯш
بزرگان چو کردند این گفته گوش
Кашиданд аз дил чу дарёи хурӯш
کشیدند از دل چو دریا خروش
Бигуфтанд шаҳро намози оварем
بگفتند شه را نماز آوریم
Дилу ҷони барояши фарози оварем
دل و جان برایش فراز آوریم
Бакӯшем дар кор фармон барем
بکوشیم در کار فرمان بریم
Суханро зи айвон ба кайвон барем
سخن را ز ایوان به کیوان بریم
Бигуфтанд ва карданд корӣ ки гуфт
بگفتند و کردند کاری که گفت
Ки гуфторашони бади бикрдори ҷуфт
که گفتارشان بد بکردار جفت
Дар он соли маи кини гиромии сухан
در آن سال مه کین گرامی سخن
Амӣрӣ фурӯ хонд дар анҷуман
امیری فرو خواند در انجمن
Чу аз соли кӯчи пажӯҳиш намӯд
چو از سال کوچی پژوهش نمود
Ҳазор ва се сад бо як ва бист буд
هزار و سه صد با یک و بیست بود