Озмандии ҳўопрсту хасис
آزمندی هواپرست و خسیس
Дар диҳӣ буд кадхудоу раис
در دهی بود کدخدا و رئیس
Дошт мурғии зарифу заррини бол
داشت مرغی ظریف و زرین بال
Тези пурҳамчуи шоҳбози хаёл
تیز پرهمچو شاهباز خیال
Ҳар замони зоғ шаб бачарх баланд
هر زمان زاغ شب بچرخ بلند
Хояи зари бтшти сими афканд
خایه زر بطشت سیم افکند
Мурғ ӯ ҳам дар ошёни замин
مرغ او هم در آشیان زمین
Ҳаштӣ аз меҳри байзаи заррин
هشتی از مهر بیضه زرین
Вазни он байза аз ҳазор дирам
وزن آن بیضه از هزار درم
На фузун омадӣ бснг ва на кам
نه فزون آمدی بسنگ و نه کم
Озманди сафеҳу аблаҳи хом
آزمند سفیه و ابله خام
Ёфт зини мояи сирватии бдўом
یافت زین مایه ثروتی بدوام
Ҳар саҳаргаҳи зи хоб бар май хост
هر سحرگه ز خواب بر می خواست
Бахт додӣ навидаш аз чапу рост
بخت دادی نویدش از چپ و راست
Чун хурӯс саҳар гушӯдӣ пар
چون خروس سحر گشودی پر
Буд дар зери мурғи байзаи зар
بود در زیر مرغ بیضه زر
Хоҷаи он байзаро бостъҷол
خواجه آن بیضه را باستعجال
Барграфтӣ зи мурғи заррини бол
برگرفتی ز مرغ زرین بال
Сӯии бозори барда май бФрўхт
سوی بازار برده می بفروخت
Ҳар чаҳ афзӯни зи харҷ буд андӯхт
هر چه افزون ز خرج بود اندوخت
Рӯзии он озманд бо худ гуфт
روزی آن آزمند با خود گفت
Чанд бошам бад-ӣни қаноати ҷуфт
چند باشم بدین قناعت جفت
То бкии зини шикор даст омӯз
تا بکی زین شکار دست آموز
Бустонами вазифаи рӯзи буруз
بستانم وظیفه روز بروز
То бкӣ об баркашам аз чоҳ
تا بکی آب برکشم از چاه
Ҷуст бояд басӯии дарёи роҳ
جست باید بسوی دریا راه
Бишки ин мурғро бахонаи дил
بیشک این مرغ را بخانه دل
Коргоҳӣаст мо аз он ғофил
کارگاهی است ما از آن غافل
Бишк аз чинаи дону қалбу ҷигар
بیشک از چینه دان و قلب و جگر
Роҳ дорад басӯии маъдани зар
راه دارد بسوی معدن زر
Ганҷҳоро бгнҷхонаҳ наад
گنجها را بگنجخانه نهد
Тухмӣ аз он дар ошиёна наад
تخمی از آن در آشیانه نهد
Дар дил андӯхтааст мояи зар
در دل اندوخته است مایه زر
Май фиребади марои бхоиаҳи зар
می فریبد مرا بخایه زر
Бояд он ганҷи хонаро дарёфт
باید آن گنج خانه را دریافت
Шикамаш бар дариду синаи шикофт
شکمش بر درید و سینه شکافت
То бкони зари дурусти расм
تا بکان زر درست رسم
Сӯии анҷом аз нахусти расм
سوی انجام از نخست رسم
Пас дили мурғро дарид аз ҳам
پس دل مرغ را درید از هم
Ҷустуҷӯ кард аз андаруну шикам
جستجو کرد از اندرون و شکم
Дид ҷузи равадҳои пурхаму печ
دید جز رودهای پرخم و پیچ
Нест вази зар хабар надорад ҳеҷ
نیست وز زر خبر ندارد هیچ
Тамаъи хомро задам доман
طمع خام را زدم دامن
Оташаши сӯхти нони пухтаи ман
آتشش سوخت نان پخته من
Ин мисли бо ту гуфтам эй фарзанд
این مثل با تو گفتم ای فرزند
То ниндоздти тамаъи дарбанд
تا نیندازدت طمع دربند
То науфтӣ чу ғофилон дар роҳ
تا نیفتی چو غافلان در راه
Бҳўои Ҳарисаи андари чоҳ
بهوای هریسه اندر چاه
Гар фитодӣ даруни чанбари оз
گر فتادی درون چنبر آز
Нараҳе зон брўзгори дароз
نرهی زان بروزگار دراز
То туоне бигард ози магарад
تا توانی بگرد آز مگرد
Ки сияҳи рӯзии орад оз бамурд
که سیه روزی آرد آز بمرد
Дили бзнҷири ҳирс ва оз мабанд
دل بزنجیر حرص و آز مبند
Ресмони тамаъ дароз мабанд
ریسمان طمع دراز مبند
Бомед хазонаи ваҳмӣ
بامید خزانه وهمی
Зарат аз кафи мадаи зи каҷи фаҳмӣ
زرت از کف مده ز کج فهمی
Бо кам худ бисоз то зи тамаъ
با کم خود بساز تا ز طمع
Нашӯй мубталои сўку ҷазаъ
نشوی مبتلای سوک و جزع
Миваи шохи ҳарис бебаррагӣ аст
میوه شاخ حریص بی برگی است
Иштиҳои моя ҷўонмргӣ аст
اشتها مایه جوانمرگی است
Мустафои ъзи ман қнъ фармуд
مصطفی عز من قنع فرمود
Ҳам чунин зли ман тамаъ фармуд
هم چنین ذل من طمع فرمود
Каз қаноати бузургвори шӯй
کز قناعت بزرگوار شوی
Вази тамаъи рӯи сиёҳу хори шӯй
وز طمع رو سیاه و خوار شوی