Саҳаргоҳон ки меҳри олами оро
سحرگاهان که مهر عالم آرا
зи тоқ чарх гардид ошкоро
ز طاق چرخ گردید آشکارا
Басони гуҳари андари тоҷи доро
بسان گهر اندر تاج دارا
Ва ё чун оташӣ аз санги хоро
و یا چون آتشی از سنگ خارا
Баромад кард равшани сатҳи гардун
برآمد کرد روشن سطح گردون
Ба дарёи гашти ҷории фалаки машҳун
به دریا گشت جاری فلک مشحون
Бути нӯшин лабам аз хоби брхўост
بت نوشین لبم از خواب برخواست
Бар аз дебои тан аз пероя перост
بر از دیبا تن از پیرایه پیراست
Чу шохи гули қад ва боло биёрост
چو شاخ گل قد و بالا بیاراست
Ҳамоил кард гесу аз чапу рост
حمایل کرد گیسو از چپ و راست
Рух аз моўрди равшани лаби з май маст
رخ از ماورد روشن لب ز می مست
Басони лола дар боғ дилам раст
بسان لاله در باغ دلم رست
Бигуфто дидам андари олами хоб
بگفتا دیدم اندر عالم خواب
Ба сҳроӣии танами афтода дар тоб
به صحرائی تنم افتاده در تاب
Тиҳӣ буд он замин аз сабзау об
تهی بود آن زمین از سبزه و آب
зи нури офтобу шамъи маҳтоб
ز نور آفتاب و شمع مهتاب
Замини давр аз сукӯн чун оскўн буд
زمین دور از سکون چون آسکون بود
Ҳавои колмҳли иғлии фии албтўн буд
هوا کالمهل یغلی فی البطون بود
Ман онҷо бар сари пои истода
من آنجا بر سر پای ایستاده
Аннани сабру тоб аз даст дода
عنان صبر و تاب از دست داده
зи дидаи сайли хӯн бар рухи кушода
ز دیده سیل خون بر رخ گشاده
Дили андари раҳмати бории ниҳода
دل اندر رحمت باری نهاده
Ки бо фазлаши наҷот аз варта ояд
که با فضلش نجات از ورطه آید
Барин киштии насим шӯрта ояд
برین کشتی نسیم شرطه آید
Дилам дар лаҷа ӣ андеша шуд ғарқ
دلم در لجه ی اندیشه شد غرق
Тани андари баҳри ҳайрати пой то фарқ
تن اندر بحر حیرت پای تا فرق
Бногаҳи ҷуст аз он болои яке барқ
بناگه جست از آن بالا یکی برق
Ту гуфтӣ офтобии срзд аз шарқ
تو گفتی آفتابی سرزد از شرق
Ду чашмам хира монад аз нури ҷозиб
دو چشمم خیره ماند از نور جاذب
Чу андари субҳи содиқи субҳи козиб
چو اندر صبح صادق صبح کاذب
Бар омад ногаҳон зон барқи дастӣ
بر آمد ناگهان زان برق دستی
Ки будаш дасти қудрати нози шастӣ
که بودش دست قدرت ناز شستی
Ҳаво бигирифт чун мабҳути мастӣ
هوا بگرفت چون مبهوت مستی
Сӯй боло кашид аз хоки пастӣ
سوی بالا کشید از خاک پستی
Ба пеши тахти шоҳаншаҳ фаро дошт
به پیش تخت شاهنشه فرا داشت
Сарафрозам дар он давлат саро дошт
سرافرازم در آن دولت سرا داشت
Чу сайдии баста дар фитрок будам
چو صیدی بسته در فتراک بودم
Ва ё чун хӯшае дар ток будам
و یا چون خوشه ای در تاک بودم
На дар афлок ва на дар хок будам
نه در افلاک و نه در خاک بودم
Вале бартари з на афлок будам
ولی برتر ز نه افلاک بودم
Ду то кардам қади тоъат бар шоҳ
دو تا کردم قد طاعت بر شاه
Рабӯдами роят аз меҳри афсар аз моҳ
ربودم رایت از مهر افسر از ماه
Бадв гуфтам ту он тобанда қадре
بدو گفتم تو آن تابنده قدری
Ки дар гардуни рифъати моҳи бадарӣ
که در گردون رفعت ماه بدری
Пас аз Аҳмади расӯлонро ту садрӣ
پس از احمد رسولان را تو صدری
Ва моти алшоФъӣу лӣси идрӣ
و مات الشافعی و لیس یدری
« алӣ рабаам рабаи аллоҳ »
«علی ربه ام ربه الله »
Макун манъаш магӯ берун шуд аз раҳ
مکن منعش مگو بیرون شد از ره
Дар ин ҳангома аз паҳнои бидо
در این هنگامه از پهنای بیدا
Яке шурӣ шигифт омад ҳувайдо
یکی شوری شگفت آمد هویدا
Бисотӣ дар замин гардид пайдо
بساطی در زمین گردید پیدا
Ки аз дидор он шуд ақли шайдо
که از دیدار آن شد عقل شیدا
Гуруҳе дидам андари банди душман
گروهی دیدم اندر بند دشمن
Ғизолон дар кафи гиреҳгони римн
غزالان در کف گرگان ریمن
Ҳама чун моҳии бирён ба тоба
همه چون ماهی بریان به تابه
Хурушон бо хузўъ ва бо аноба
خروشان با خضوع و با انابه
Зании андари фиғону аҷзу лоба
زنی اندر فغان و عجز و لابه
Чу баъд аз куштани ҷаъфари унноба
چو بعد از کشتن جعفر عنابه
Камон карда қад аз доғи ҷигарбанд
کمان کرده قد از داغ جگربند
Басар мерехт хок аз сӯги фарзанд
بسر میریخت خاک از سوگ فرزند
Камари хами дидаи хунини дили шикаста
کمر خم دیده خونین دل شکسته
Ҷигари пари дарду тан дар банди баста
جگر پر درد و تن در بند بسته
зи доғи навҷавонони зору хаста
ز داغ نوجوانان زار و خسته
зи ашги дида дар дарё нишаста
ز اشگ دیده در دریا نشسته
Ба зорӣ бар сар ва бар сина ме зад
به زاری بر سر و بر سینه می زد
Ҷазаъро санг бар ойӣна ме зад
جزع را سنگ بر آیینه می زد
Равони андари пай ӯ чанд кӯдак
روان اندر پی او چند کودک
Дил аз ғами сина аз новаки мушаббак
دل از غم سینه از ناوک مشبک
Гирифтаи домани мо дар якояк
گرفته دامن ما در یکایک
Дамӣ ногашта зу маҳҷӯру мунфак
دمی ناگشته زو مهجور و منفک
Ту гуфтӣ ҷӯҷаи симурғ аз қоф
تو گفتی جوجه سیمرغ از قاف
Парокандаи паии модар дар атроф
پراکنده پی مادر در اطراف
Дигар сӯ буд пери тоъни алсн
دگر سو بود پیر طاعن السن
Нишаста барфи перӣ дар маҳосин
نشسته برف پیری در محاسن
Рамида чун масокин аз мсокн
رمیده چون مساکین از مساکن
Дилаши ларзони таниши орому сокин
دلش لرزان تنش آرام و ساکن
зи дидораши парешонеи ҳувайдо
ز دیدارش پریشانی هویدا
Мау меҳраши зи пешонии ҳувайдо
مه و مهرش ز پیشانی هویدا
Сараши пари хӯни таниш маҷрӯҳ гашта
سرش پر خون تنش مجروح گشته
Дар ғам бар дилаш мафтӯҳ гашта
در غم بر دلش مفتوح گشته
занда қолабаш бирўҳ гашта
ز انده قالبش بیروح گشته
Ба тӯфони ҳаводис Нӯҳ гашта
به طوفان حوادث نوح گشته
Рабӯдаи киштяшро ҳар замони мавҷ
ربوده کشتیش را هر زمان موج
Гуҳии андари ҳазизу гоҳ бар авҷ
گهی اندر حضیض و گاه بر اوج
Тамошои гирифторони ин банд
تماشای گرفتاران این بند
Сафи назораро дар гиряи афканд
صف نظاره را در گریه افکند
Дарахти собириро реша барканд
درخت صابری را ریشه برکند
Намонад онҷои тании шодон ва хурсанд
نماند آنجا تنی شادان و خرسند
Ҳама карданд ашг аз дидаи ҷорӣ
همه کردند اشگ از دیده جاری
Бар овараданд аз дили бонги зорӣ
بر آوردند از دل بانگ زاری
Зани дили хастаи оғоз сухан кард
زن دل خسته آغاز سخن کرد
Тҳёти ҳасан бобўолҳсн кард
تحیات حسن بابوالحسن کرد
Пас онгаҳ шиква аз давр змн кард
پس آنگه شکوه از دور زمن کرد
Ба зории арзи ғамҳои куҳан кард
به زاری عرض غمهای کهن کرد
Бигуфт эй шаҳи ман Озарбойҷонам
بگفت ای شه من آذربایجانم
Ки хасм афрӯхт озарҳо бҷонм
که خصم افروخت آذرها بجانم
Шинави фарёдам эй дарёии ғайрат
شنو فریادم ای دریای غیرت
Барис бар додам эй ғмхўори уммат
برس بر دادم ای غمخوار امت
зи пои афтодам эй солори миллат
ز پا افتادم ای سالار ملت
Намои озодам аз зиндони меҳнат
نما آزادم از زندان محنت
Аҷрнӣ ё мҷиролмлку аддӣн
اجرنی یا مجیرالملک و الدین
Ағснӣ ё ғиоси алмстғисин
اغثنی یا غیاث المستغیثین
зи ман Нӯшервони нӯшин равон буд
ز من نوشیروان نوشین روان بود
Ба тахтами Ардашеру Ардавон буд
به تختم اردشیر و اردوان بود
Дарахтами сабзу гулбаргами ҷавон буд
درختم سبز و گلبرگم جوان بود
Ба ҷӯям оби ободии равон буд
به جویم آب آبادی روان بود
Кунун шох нишотам гашта бе барг
کنون شاخ نشاطم گشته بی برگ
Хазон шуд гулшанам аз сарсари марг
خزان شد گلشنم از صرصر مرگ
Ба зери сояи ислом бар ман
به زیر سایه اسلام بر من
Мусаллам шуд ливои тарку армн
مسلم شد لوای ترک و ارمن
Намудем ҳамла бар сқлобу жерман
نمودم حمله بر صقلاب و ژرمن
Рабӯдами зар ба харвор ва ба хирман
ربودم زر به خروار و به خرمن
Магар аз дил ва доъм гуфта Сӣрӯс
مگر از دل و داعم گفته سیروس
Ба ҳар ганҷии зи хоками хуфтаи сӣ рӯс
به هر گنجی ز خاکم خفته سی روس
Мусулмонӣ диёрам карда бадрӯд
مسلمانی دیارم کرده بدرود
Ҳаводиси кишти умрами ҷумлаи бадрӯд
حوادث کشت عمرم جمله بدرود
з ҳар чашмам шавад ҷории ду сад равад
ز هر چشمم شود جاری دو صد رود
Ҷавононам шуданд Эй равадам Эй равад
جوانانم شدند ای رودم ای رود
Дариғо соғари айшам ба табриз
دریغا ساغر عیشم به تبریز
з шукр шуд тиҳии вази заҳри лабрез
ز شکر شد تهی وز زهر لبریز
Ҳаримам дар муҳаррам Карбало шуд
حریمم در محرم کربلا شد
Чунинам алблодам албло шуд
چنین ام البلاد ام البلا شد
Ъиноди хочу мусҳаф бармало шуд
عناد خاچ و مصحف برملا شد
Шаҳидонро замон ибтило шуд
شهیدان را زمان ابتلا شد
Самади хони каъбаро байт алснм кард
صمد خان کعبه را بیت الصنم کرد
Баннои дайру тороҷ ҳарам кард
بنای دیر و تاراج حرم کرد
Ба табриз ва ба салмосу арўмӣ
به تبریز و به سلماس و ارومی
Гуҳии рӯсӣ илм зад гоҳи рӯмӣ
گهی روسی علم زد گاه رومی
На аз бегонаи нолам на зи бӯмӣ
نه از بیگانه نالم نه ز بومی
Ки аз куфрон расед ингуна шавамӣ
که از کفران رسید اینگونه شومی
Чу фарзандон ман карданд куфрон
چو فرزندان من کردند کفران
Надоранд аз худои умеди ғуфрон
ندارند از خدا امید غفران
Ба байни овораи фарзандонам аз шаҳр
به بین آواره فرزندانم از شهر
Итимонм ба банди хорӣу қаҳр
یتیمانم به بند خواری و قهر
Шукр бошад бкомми талх чун заҳр
شکر باشد بکامم تلخ چون زهر
Набошад ҳеҷ кас чун ман дар ин даҳр
نباشد هیچ کس چون من در این دهر
Дилами сдҷои шикастаи синаи бирён
دلم صدجا شکسته سینه بریان
Ҷигари хунини камари хами дидаи гирён
جگر خونین کمر خم دیده گریان
Чаҳ гӯям ё алӣ бар ман чҳо шуд
چه گویم یا علی بر من چها شد
Ғаму дарди дилам беинтиҳо шуд
غم و درد دلم بی انتها شد
Аннани собирӣ аз каф раҳо шуд
عنان صابری از کف رها شد
Шаҳидам бекафан бехўнбҳо шуд
شهیدم بی کفن بی خونبها شد
Ба ошурои ҳазор ва сесад ва сӣ
به عاشورا هزار و سیصد و سی
Ба дашт Карбало кардам таассе
به دشت کربلا کردم تاسی
Алии фарзанди Мӯсои олами род
علی فرزند موسی عالم راد
Ҷаҳони фазлу дониш курсӣ дод
جهان فضل و دانش کرسی داد
Гиромии Фҳлу донишманди устод
گرامی فحل و دانشمند استاد
Бдоролхлд шуд аз дори бедод
بدارالخلد شد از دار بیداد
Фалаки гуфто ки дар моҳи муҳаррам
فلک گفتا که در ماه محرم
Алӣ бар дор шуд монанди Майсам
علی بر دار شد مانند میثم
Чу Озарбойҷон сокит шуд аз дард
چو آذربایجان ساکت شد از درد
Хуросони пеши он шаҳи нола сар кард
خراسان پیش آن شه ناله سر کرد
Куҳани перии хамида бо рухии зард
کهن پیری خمیده با رخی زرد
Бабори шоҳи мардон шиква оварад
ببار شاه مردان شکوه آورد
Ҳаме гуфт эй ҷаҳони фазлу тақво
همی گفت ای جهان فضل و تقوی
Ба дарбор ту дорам бси ?шкевӣ
به دربار تو دارم بث شکوی
Манам даштӣ ки хорами лолау гул
منم دشتی که خارم لاله و گل
Заминами сабзау райҳону сунбул
زمینم سبزه و ریحان و سنبل
Тхорстону туркистону кобул
طخارستان و ترکستان و کابل
зи ранҷу ҳирманду басту зобул
ز رنج و هیرمند و بست و زابل
Чу бастому ншобўру абри шаҳр
چو بسطام و نشابور و ابر شهر
Марои бад то билоди моўролнҳр
مرا بد تا بلاد ماورالنهر
Марои парварда хуршед донанд
مرا پرورده خورشید دانند
Парастиши хона ҷамшед донанд
پرستش خانه جمشید دانند
Бузургонам дар умед донанд
بزرگانم در امید دانند
Баҳори сарву коҷ ва бед донанд
بهار سرو و کاج و بید دانند
Бар соҳибдилонам алблои дам
بر صاحبدلان ام البلا دم
Ба назд оқилони доролъбодм
به نزد عاقلان دارالعبادم
Нагӯям Дориюшам бӯда ҳомӣ
نگویم داریوشم بوده حامی
Нагӯям дошт Сӣрӯсами гиромӣ
نگویم داشت سیروسم گرامی
Наёрам номи он шоҳони номӣ
نیارم نام آن شاهان نامی
Нахонам ҳеҷ аз он дафтари асомӣ
نخوانم هیچ از آن دفتر اسامی
Ки аз султони Тӯсам фахр бошад
که از سلطان طوسم فخر باشد
Шараф бар рӯм ва бар астхр бошад
شرف بر روم و بر اسطخر باشد
зи фари зодаи Мӯсои ибни ҷаъфар
ز فر زاده موسی ابن جعفر
Манам хулду сена бодаст кавсар
منم خلد و سنا باد است کوثر
Чу рӯҳи алқудс дар хокам занад пар
چو روح القدس در خاکم زند پر
Машом аз турбатам созад мънбр
مشام از تربتم سازد معنبر
Ҳарим каъба ояд дар тавофам
حریم کعبه آید در طوافم
Ки симурғи азалро кӯҳи қофам
که سیمرغ ازل را کوه قافم
Кунун инсофи даҳ дар бора ӣ ман
کنون انصاف ده در باره ی من
Чаҳ бишрмӣ ки рафт аз кед душман
چه بیشرمی که رفت از کید دشمن
Худоро эй шубони дашти эмин
خدا را ای شبان دشت ایمن
Мҳл дар гила монад гурги римн
مهل در گله ماند گرگ ریمن
Ба байни кохи ризоро тӯби баста
به بین کاخ رضا را توپ بسته
Дару девори сақфашро шикаста
در و دیوار سقفش را شکسته
Дар ин дарбори ин бе эҳтиромӣ
در این دربار این بی احترامی
На орифро писанд омад на омӣ
نه عارف را پسند آمد نه عامی
Прстшхонаҳ шуд ҳар ҷои гиромӣ
پرستشخانه شد هر جا گرامی
Бавижа ин баланди айвони номӣ
بویژه این بلند ایوان نامی
Ки бошад мзҷъи султони ҳаштум
که باشد مضجع سلطان هشتم
Бачарх ҳаштумин дорад тақаддум
بچرخ هشتمین دارد تقدم
Ту донеи дӯсти ин оташ барафрӯхт
تو دانی دوست این آتش برافروخت
Вале бо дасти душмани хонаро сӯхт
ولی با دست دشمن خانه را سوخت
Таҳамтани чашми рўӣини тан чу брдўхт
تهمتن چشم روئین تن چو بردوخت
Тариқи чора аз симурғи омухт
طریق چاره از سیمرغ آموخت
Бад-ӣни сӯи дасти душманро фиристод
بدین سو دست دشمن را فرستاد
Ки лаънати бод бар шогирду устод
که لعنت باد بر شاگرد و استاد
Гар Озарбойҷон гуяд дар ин бор
گر آذربایجان گوید در این بار
Ки аз даври сипеҳр ва кед ашрор
که از دور سپهر و کید اشرار
Алии фарзанди Мӯсои рафта бар дор
علی فرزند موسی رفته بر دار
Ту худ бошӣ аз ин маънии хабардор
تو خود باشی از این معنی خبردار
Ки моҳам бар алии фарзанди Мӯсо
که ماهم بر علی فرزند موسی
Азо дорем дар дарбори аъло
عزا داریم در دربار اعلی
Валикин зон алӣ то ин алии фарқ
ولیکن زان علی تا این علی فرق
Буд чндонкаҳ аз ғарбаст то шарқ
بود چندانکه از غرب است تا شرق
зи ҷӯади ин алии дарёи бхўни ғарқ
ز جود این علی دریا بخون غرق
зи нураш бар мау кайвони сенаи барқ
ز نورش بر مه و کیوان سنا برق
Қиёси меҳр ва маҳтобаст гўӣӣ
قیاس مهر و مهتاب است گوئی
Туробу раб арбобаст гўӣӣ
تراب و رب ارباب است گوئی
Алӣ фармуд бо он ғами насибон
علی فرمود با آن غم نصیبان
Ки габрам додатонро зини рақибон
که گبرم دادتان را زین رقیبان
Касе кӯ роз гуяд бо ҳабибон
کسی کو راز گوید با حبیبان
Касе кӯ чора ҷӯяд аз табибон
کسی کو چاره جوید از طبیبان
Ҳабибони роз ӯ пӯшида доранд
حبیبان راز او پوشیده دارند
Табибони дард ӯро чораи оранд
طبیبان درد او را چاره آرند
Базӯдӣ бар кунам бунёди ин силам
بزودی بر کنم بنیاد این سلم
Бадасти хусравӣ бо донишу илм
بدست خسروی با دانش و علم
Шаҳи Олмон ки номаш ҳаст вилҳелм
شه آلمان که نامش هست ویلهلم
Ба неруии схт бар ҳам занад ҳалам
به نیروی سخط بر هم زند حلم
Фҳои ллкоФрини акӣди кидо
فها للکافرین اکید کیدا
Амҳлҳму амҳлҳми рўидо
امهلهم و امهلهم رویدا
Даруни мқблонро брФрўзм
درون مقبلان را برفروزم
Ду чашми хоинон бо тири дузам
دو چشم خائنان با تیر دوزم
Чунон дар дашти ғайрати кӣна тузам
چنان در دشت غیرت کینه توزم
Ки хушк ватар баҳами як ҷо бисӯзам
که خشک و تر بهم یک جا بسوزم
Бисӯзам хонаи ин тира роён
بسوزم خانه این تیره رایان
Бидӯзам дидаи ин кдхдён
بدوزم دیده این کدخدیان