Аикаҳи гетии ҳама ҷисмасту тўош чун рӯҳӣ

ایکه گیتی همه جسم است و تواش چون روحی

Олами малик сафинааст ва ту даравӣ наваҳй

عالم ملک سفینه است و تو دروی نوحی

Бсхни марҳами захми кабиди маҷрӯҳӣ

بسخن مرهم زخم کبد مجروحی

Ояти раҳмати он додгари сбўҳӣ

آیت رحمت آن دادگر سبوحی

Арши дилро мулкии малики хирадро мулкӣ

عرش دل را ملکی ملک خرد را ملکی

Гавҳари покӣ ва дар риштаи ҷони мнслкӣ

گوهر پاکی و در رشته جان منسلکی

Ақли доно ба дабистони ту шогирд ояд

عقل دانا به دبستان تو شاگرد آید

Мояи дониш дар ганҷи дилат гирд ояд

مایه دانش در گنج دلت گرد آید

Науммат андари лаби арбоби ҳамм вирд ояд

نامت اندر لب ارباب همم ورد آید

То гул аз хору зар аз маъдан гӯгирд ояд

تا گل از خار و زر از معدن گوگرد آید

Ту дарин хок чу зар бош ва дарин боғ чу гул

تو درین خاک چو زر باش و درین باغ چو گل

Зада фикрати бФлки поя ва бар дарёи пул

زده فکرت بفلک پایه و بر دریا پل

Шаҷари хулдӣу бустони ту бахти ту буд

شجر خلدی و بستان تو بخت تو بود

Ақл дар қомати чолоки ту рахти ту буд

عقل در قامت چالاک تو رخت تو بود

Мкрмти сояи ҳнрбори дарахти ту буд

مکرمت سایه هنربار درخت تو بود

Маърифати шоху насаби решаи сахти ту буд

معرفت شاخ و نسب ریشه سخت تو بود

Ин дарахтӣаст ки дар боғ сафо хоҳад буд

این درختی است که در باغ صفا خواهد بود

Асли он собиту фаръаш ба само хоҳад буд

اصل آن ثابت و فرعش به سما خواهد بود

Хонаи дилро меҳри ту матоъасту асос

خانه دل را مهر تو متاع است و اثاث

Венаи матоъи омада бар ман зи ниёкони мирос

وین متاع آمده بر من ز نیاکان میراث

Чаҳ барин чори аносир чаҳ маволеди слос

چه برین چار عناصر چه موالید ثلاث

Ту млозӣу маозии ту паноҳӣу ғиос

تو ملاذی و معاذی تو پناهی و غیاث

Ки ҷавони мардӣу родяти бгитии смрост

که جوان مردی و رادیت بگیتی سمراست

Он дарахтӣ ки ҳунари баргату дониш самар аст

آن درختی که هنر برگت و دانش ثمر است

Ман ки афтодаам андари сафи ин булҳавасон

من که افتاده ام اندر صف این بوالهوسان

Шоҳбозстм ва гардӣда шикори магасон

شاهبازستم و گردیده شکار مگسان

Чин агар нозад бар нофау Миср ар ба лисон

چین اگر نازد بر نافه و مصر ار به لسان

Нофа шуд нофи дуоту блсонми блсон

نافه شد ناف دوات و بلسانم بلسان

Закариё наад аз машками марҳами бҷрўҳ

زکریا نهد از مشکم مرهم بجروح

Шудаи гесуии Масеҳ аз блсонми ммсўҳ

شده گیسوی مسیح از بلسانم ممسوح

Манам он кӯҳ ки бар чарх ситеғаст маро

منم آن کوه که بر چرخ ستیغ است مرا

Дил чу дарё каф бахшанда чу меғаст маро

دل چو دریا کف بخشنده چو میغ است مرا

Номау хома ба аз астар ва теғаст маро

نامه و خامه به از استر و تیغ است مرا

На зи ҷонбозии парвона дареғаст маро

نه ز جانبازی پروانه دریغ است مرا

Ҷони бетон аз паии қурбони раҳ дӯст накӯаст

جان بتن از پی قربان ره دوست نکوست

Мағзи бодом чу берун шавад аз пӯст накӯаст

مغز بادام چو بیرون شود از پوست نکوست

Бскаҳи рӯзами сияҳу бахти каҷами хуфта буд

بسکه روزم سیه و بخت کجم خفته بود

Дарди ман пеши ту пӯшидау бнҳФтаҳ буд

درد من پیش تو پوشیده و بنهفته بود

Дилам аз дасти қазои хастау ошуфта буд

دلم از دست قضا خسته و آشفته بود

Лек узрам бар фазли ту пазируфта буд

لیک عذرم بر فضل تو پذیرفته بود

Ки марои чархи ситами бешаи баҳами бршкнд

که مرا چرخ ستم بیشه بهم برشکند

Беху бунёди асосами зи замин бар накунад

بیخ و بنیاد اساسم ز زمین بر نکند

Икдм эй хоҷаи биёи дарди диламро бишинав

یکدم ای خواجه بیا درد دلم را بشنو

Ки дарин дайр куҳан нест чунин қиссаи нав

که درین دیر کهن نیست چنین قصه نو

Мазраъи умри марои омадаи ҳангоми дарав

مزرع عمر مرا آمده هنگام درو

Хонаи тороҷи ҳаводис шудаи ҷонами бгрў

خانه تاراج حوادث شده جانم بگرو

Чора Эй кун ғаму андӯҳу ҷигари сӯзи маро

چاره ای کن غم و اندوه و جگر سوز مرا

Равшании даҳ зи карами ахтари фирӯзи маро

روشنی ده ز کرم اختر فیروز مرا

Буд дар хон ман аз лухти ҷигари мо ҳзрӣ

بود در خوان من از لخت جگر ما حضری

Шоҳиди шухӣу шамъӣу шаробу шукрӣ

شاهد شوخی و شمعی و شراب و شکری

Базми айшӣ ва дар он базми бути симбрӣ

بزم عیشی و در آن بزم بت سیمبری

Маҳфилии ҳамчуи биҳиштии санамӣ чун қамарӣ

محفلی همچو بهشتی صنمی چون قمری

Андарони базми рухами сурху дилами шодон буд

اندران بزم رخم سرخ و دلم شادان بود

Об дар ҷӯии равони гулшанами ободон буд

آب در جوی روان گلشنم آبادان بود

Ҷяши солорӣ пайдо шуд ва тороҷам кард

جیش سالاری پیدا شد و تاراجم کرد

Муфлису мъср ва бемоя ва муҳтоҷам кард

مفلس و معسر و بی مایه و محتاجم کرد

Қарматӣ буд ва бтар зи ибни абӣ алсоҷм кард

قرمطی بود و بتر ز ابن ابی الساجم کرد

Каллаами бараду зи ифлоси басар тоҷам кард

کلهم برد و ز افلاس بسر تاجم کرد

Ҷонами озурдаи дилами сӯхтаи стхўонми кӯфт

جانم آزرده دلم سوخته ستخوانم کوفت

Хонимонамро аз гирди алойиқи ҳамаи рўФт

خانمانم را از گرد علایق همه روفت

Дар дилами ҷузи ғам ва дар синаи биҷуз оҳ намонад

در دلم جز غم و در سینه بجز آه نماند

Айшу шодиро дар хилвати ман роҳ намонад

عیش و شادی را در خلوت من راه نماند

Иззату сирвату нозу шараф ва ҷоҳ намонад

عزت و ثروت و ناز و شرف و جاه نماند

Такяи ҷуз бар караму раҳмат аллоҳ намонад

تکیه جز بر کرم و رحمت الله نماند

Чашма хӯн шуд азин ғуссаи зулоли Хизрам

چشمه خون شد ازین غصه زلال خضرم

Кард таббохи қазои лухти ҷигари мо ҳзрм

کرد طباخ قضا لخت جگر ما حضرم

Мутаволӣ шуд борони бало аз чапу рост

متوالی شد باران بلا از چپ و راست

Рафт солору муҷоҳиди паии ғорати брхўост

رفت سالار و مجاهد پی غارت برخواست

Ҳар касе аз паии қатлами сафӣ аз кин орост

هر کسی از پی قتلم صفی از کین آراست

Осмон бо ман мискини дамӣ аз ҷаври накост

آسمان با من مسکین دمی از جور نکاست

ӣнқадар кардӣ ки чун хоки замин пастам кард

اینقدر کردی که چون خاک زمین پستم کرد

Дили пар аз андӯҳи вази мояи тиҳӣ дастам кард

دل پر از اندوه وز مایه تهی دستم کرد

Он маошӣ ки салотини салаф аз шафақа

آن معاشی که سلاطین سلف از شفقه

Бо мноширу фаромин ба ниёзу садақа

با مناشیر و فرامین به نیاز و صدقه

Дода буданд марои баҳри либосу нафақа

داده بودند مرا بهر لباس و نفقه

Вукалоӣ хар доданд бгоўони варақа

وکلای خر دادند بگاوان ورقه

Даст хӯн омад дар ҳафдаҳумини хсли ҳариф

دست خون آمد در هفدهمین خصل حریف

Нимае қатъ шуду нимаи дигари тнсиФ

نیمه ای قطع شد و نیمه دیگر تنصیف

Рубъ он монад ки онҳами басӣа чол афтод

ربع آن ماند که آنهم بسیه چال افتاد

Аз кафи ринд бурун шуд каф раммол афтод

از کف رند برون شد کف رمال افتاد

Зари мо мис шуд ва он миси бута ғол афтод

زر ما مس شد و آن مس بته غال افتاد

Назд сарроф ндонӣ ба чаҳ аҳвол афтод

نزد صراف ندانی به چه احوال افتاد

Шуд чу зибқи бадали бута ки баъд аз даму дӯд

شد چو زیبق بدل بوته که بعد از دم و دود

Шуълаи зарду кабӯдаш шуда бар чархи кабӯд

شعله زرد و کبودش شده بر چرخ کبود

Мунҳасир шуд гузаронами бҷҳони гузарон

منحصر شد گذرانم بجهان گذران

Бмъошӣ ки туро бар ман ҳақҳост дар он

بمعاشی که ترا بر من حق هاست در آن

Пуштам эй хоҷаи ду то шуд ?бирт аз бори гарон

پشتم ای خواجه دو تا شد برت از بار گران

Нигаронами сӯии шукри ту ним чу дгарон

نگرانم سوی شکر تو نیم چو دگران

Шукри эҳсони ту аз банда Фромш нашавад

شکر احسان تو از بنده فرامش نشود

Шамъи фазли ту чроғист ки хомаш нашавад

شمع فضل تو چراغیست که خامش نشود

Мурда будам ту дигар бора ҳаётам додӣ

مرده بودم تو دگر باره حیاتم دادی

Вази тилисми ғаму андӯҳ наҷотам додӣ

وز طلسم غم و اندوه نجاتم دادی

Ҷоми оби Хизри андар злмотм додӣ

جام آب خضر اندر ظلماتم دادی

Қадар донистӣу ҳалвоӣ баротам додӣ

قدر دانستی و حلوای براتم دادی

Киштии фазл туам дод азин лаҷаи убӯр

کشتی فضل توام داد ازین لجه عبور

Туъма ҳалво шуду рахтами кафани аҳли қубӯр

طعمه حلوا شد و رختم کفن اهل قبور

Гӯри бандиро побаст ва гирифтор шудам

گور بندی را پابست و گرفتار شدم

То ки дар гӯр кунӣ ҳамсар кафтор шудам

تا که در گور کنی همسر کفتار شدم

Мард гуфтор бидам дар пай рафтор шудам

مرد گفتار بدم در پی رفتار شدم

Нописандида ба рафтор ва бгФтор шудам

ناپسندیده به رفتار و بگفتار شدم

Хонда аз лавҳи хиради ояти алҳикм ро

خوانده از لوح خرد آیت الهیکم را

Паст кардам бтмъи мурдаи хурони Қум ро

پست کردم بطمع مرده خوران قم را

Инак он ваҷҳ баротӣаст ки на маи зин қабл

اینک آن وجه براتی است که نه مه زین قبل

Эътисом ман барбаст бдомони ту ҳабл

اعتصام من بربست بدامان تو حبل

То буруни тохти саманди карамат аз истабл

تا برون تاخت سمند کرمت از اصطبل

Вази паии ёрии ин бандаи нўозидии табл

وز پی یاری این بنده نوازیدی طبل

Охтии баҳри ҳавои хоҳии ман ханҷару корд

آختی بهر هوا خواهی من خنجر و کارد

Гоҳ бо муҳташами ассалтанаи гуҳ бо мрнод

گاه با محتشم السلطنه گه با مرناد

Хоя молидаӣ мари муҳташами ассалтана ро

خایه مالیدی مر محتشم السلطنه را

Сайр кардӣ зи карами сад шиками гурусна ро

سیر کردی ز کرم صد شکم گرسنه را

Манъ фармудӣ аз хӯрдани хӯнами кана ро

منع فرمودی از خوردن خونم کنه را

Меҳрбон кардӣ дуздони сари гардана ро

مهربان کردی دزدان سر گردنه را

То зи бимати ҳамагии тарк разолат карданд

تا ز بیمت همگی ترک رذالت کردند

Нимаи қатъ ва дигар нима ҳўолт карданд

نیمه قطع و دگر نیمه حوالت کردند

Нисфи боқиро бар шарқ навиштанд чаккуш

نصف باقی را بر شرق نوشتند چکش

Бмлк зода фиристод зи гардуни маликаш

بملک زاده فرستاد ز گردون ملکش

Гуфтам имрӯз дигар канда шуда аз ҷои калакаш

گفتم امروز دگر کنده شده از جا کلکش

Ғофил аз онк нахоҳад расад оҳӯи бткш

غافل از آنک نخواهد رسد آهو بتکش

Рафта дар минтақаи ҷаддӣ ва дар айвони ҷаддӣ

رفته در منطقه جدی و در ایوان جدی

Шудаи ҷоӣӣ ки дар онҷо араб андозад не

شده جائی که در آنجا عرب اندازد نی

Ахтар аз чоҳ бурун омад ва дар чола фитод

اختر از چاه برون آمد و در چاله فتاد

Ҳоҷати Тифли чиҳил сола бгўсолаҳ фитод

حاجت طفل چهل ساله بگوساله فتاد

Гирди моҳи карам аз абри тамаъ ҳола фитод

گرد ماه کرم از ابر طمع هاله فتاد

Наъш бе бе бкФи сӯсан ғассола фитод

نعش بی بی بکف سوسن غساله فتاد

Ним боқиро фарзанди малик балъ намӯд

نیم باقی را فرزند ملک بلع نمود

Аз замини решаи умеди маро қалъ намӯд

از زمین ریشه امید مرا قلع نمود

Борҳо гуфтамаш ин нуктаи бъҷзу алҳоҳ

بارها گفتمش این نکته بعجز و الحاح

Гар ҳамеи ҷўӣии қадару шарафу Фўзу фалоҳ

گر همی جوئی قدر و شرف و فوز و فلاح

Абадан хӯрдан ин ваҷҳ туро нест салоҳ

ابدا خوردن این وجه ترا نیست صلاح

Ин на моли млкстӣ ки буд бар ту мубоҳ

این نه مال ملکستی که بود بر تو مباح

Сдқотст ва закотаст ва бмо вақфаст ин

صدقاتست و زکات است و بما وقفست این

Маҳфили айш на вайрона бесақфаст ин

محفل عیش نه ویرانه بی سقف است این

Ин малики зодаи ?ути иҷрои маро оҷур кард

این ملک زاده ات اجرای مرا آجر کرد

Ваҷҳи ҳалвои марои пӯри ту мулло хур кард

وجه حلوای مرا پور تو ملا خور کرد

Кӣса аз зари тиҳӣу доманам аз хӯн пар кард

کیسه از زر تهی و دامنم از خون پر کرد

Бскаҳ ҳар рӯзи талабкори бмн қрқр кард

بسکه هر روز طلبکار بمن قرقر کرد

Орзўӣӣ ба дили хастаи биҷуз марг намонад

آرزوئی به دل خسته بجز مرگ نماند

Чӯб хушкаст дарахтӣ ки дар ӯ барг намонад

چوب خشک است درختی که در او برگ نماند

Шимур аз дасти ҳусайни ту бФрёд ояд

شمر از دست حسین تو بفریاد آید

Диҷлаи хушк аз тамаъаш дар саф Бағдод ояд

دجله خشک از طمعش در صف بغداد آید

Ончӣ барбанда аз он ҳирс худо дод ояд

آنچه بربنده از آن حرص خدا داد آید

Чун биёади орми Чингизи маро ёд ояд

چون بیاد آرم چنگیز مرا یاد آید

Ончӣ ӯ кард бмни лашкар Чингиз накард

آنچه او کرد بمن لشکر چنگیز نکرد

Хайли афғони зи сипоҳи ситам ангез накард

خیل افغان ز سپاه ستم انگیز نکرد