Чу касрӣ нишаст аз бар тахти оҷ

چو کسری نشست از بر تخت عاج

Зрўм взчинш биёмад хароҷ

ز روم و ز چینش بیامد خراج

Фиристода омад аз жўстӣ найен

فرستاده آمد از ژوستی نین

Ки рўФини бадии номи он нозанин

که روفین بدی نام آن نازنین

Басӣ ҳадя оварад аз баҳри шоҳ

بسی هدیه آورد از بهر شاه

Раҳи оштии ҷусти он неки хоҳ

ره آشتی جست آن نیکخواه

Аз он рӯ ки дар ҷанги бади мҳрўис

از آن رو که در جنگ بد مهرویس

Кушояди магари мортириўпўлис

گشاید مگر مارتیریوپولیس

Шҳншаҳи пазируфташ аз мардумӣ

شهنشه پذیرفتش از مردمی

Наёвардаш андари навозиши камӣ

نیاوردش اندر نوازش کمی

Ба рўФин чунин гуфт пас бе диранг

به روفین چنین گفت پس بی‌درنگ

Марои оштии хуш тар ояд ки ҷанг

مرا آشتی خوش‌تر آید که جنگ

Фиристода бӯсед рӯй замин

فرستاده بوسید روی زمین

Абри шоҳ нав барграфт офарин

ابر شاه نو برگرفت آفرین

Ҳам аз чину ҳиндаши гиромии сарон

هم از چین و هندش گرامی سران

Расиданд бо ҳадяҳои гарон

رسیدند با هدیه‌های گران

Ба гетии дарун номадорӣ намонад

به گیتی درون نامداری نماند

Ки маншури теғи варои брнхўонд

که منشور تیغ ورا برنخواند

Ҷаҳони дори касрӣ чу тобандаи моҳ

جهاندار کسری چو تابنده ماه

Ба ойин ҳаме дошт гетии нигоҳ

به آیین همی داشت گیتی نگاه

Ба мардуми бхстии фузӯнии басӣ

به مردم بخستی فزونی بسی

Ҳаме мардумӣ кард бо ҳар касе

همی مردمی کرد با هر کسی

Ба Мaздaк бифармуд ки озод бош

به مزدک بفرمود که آزاد باش

Дар иҷрои ойини худ шод бош

در اجرای آیین خود شاد باش

Муғонро бад омад магари зини сухан

مغان را بد آمد مگر زین سخن

Ки баргашти хусрави задин куҳан

که برگشت خسرو ز دین کهن

Яке анҷуман сохтанд он гуруҳ

یکی انجمن ساختند آن گروه

Ки ҳастем аз ҷаври касрии сутӯҳ

که هستیم از جور کسری ستوه

Нзибди варои тоҷу гоҳи маӣ

نزیبد ورا تاج و گاه مهی

Ки баргашта айдун зкиш баӣ

که برگشته ایدون ز کیش بهی

Нишонем зомси абри тахти гоҳ

نشانیم زامس ابر تختگاه

Ки ойин зардушт дорад нигоҳ

که آیین زردشت دارد نگاه

Азин огаҳӣ ёфт шоҳи ҷаҳон

ازین آگهی یافت شاه جهان

Ба банд андар оварад яксар маон

به بند اندر آورد یکسر مهان

Вази он пас баҳри ҷои бади Мaздaкӣ

وز آن پس به هر جای بد مزدکی

Бнгзошти зинда аз эшон яке

بنگذاشت زنده از ایشان یکی

Муғонро якояк абрдор кард

مغان را یکایک اَبَردار کرد

Сари мӯбадонро нигун сор кард

سر موبدان را نگونسار کرد

Ҳам озркўдўнбодинро бикушт

هم آذرکودونبادین را بکشت

Ки гуфтӣ ба хусрави суханҳои дурушт

که گفتی به خسرو سخن‌ها درشت

Вази он пас яке хуй саркаш гирифт

وز آن پس یکی خوی سرکش گرفت

Чунуи оби бдхўӣ оташ гирифт

چنو آب بدخوی آتش گرفت

Знирнги зарвони марди яҳуд

ز نیرنگ زروان مرد یهود

Ба назд се поя бишуд моҳбўд

به نزد سه پایه بشد ماهبود

Ба хорӣ бикушт он гарони мояи мард

به خواری بکشت آن گران مایه مرد

Зоиўон ӯ андар оварад гирд

ز ایوان او اندر آورد گرد

Дигар раҳ чу огаҳ шуд аз кам ва беш

دگر ره چو آگه شد از کم و بیش

Пушаймоняш омад аз кори хеш

پشیمانیش آمد از کار خویش

Рӯонаши змҳбўд бирён шудӣ

روانش ز مهبود بریان شدی

Шаби тира то рӯз гирён шудӣ

شب تیره تا روز گریان شدی

Ба довари яке сахт паймон бибаст

به داور یکی سخت پیمان ببست

Казон пас наёрад ба бедоди даст

کزان پس نیارد به بیداد دست

Чу шоҳии Эрон бар ӯ гашти рост

چو شاهی ایران بر او گشت راست

Ҷуз аз нӯшау офариниши нхост

جز از نوشه و آفرینش نخاست

Заҳри донишии мӯбадони хостӣ

ز هر دانشی موبدان خواستی

Ҷаҳонро ба дониш биёростӣ

جهان را به دانش بیاراستی

Чу аз сўхрои хотираш буд шод

چو از سوخرا خاطرش بود شاد

ЗФрзонаҳ фарзандаш оварад ёд

ز فرزانه فرزندش آورد یاد

Миёни маони бахти бўзрҷмҳр

میان مهان بخت بوذرجمهر

Чу хуршед тобанда шуд бар сипеҳр

چو خورشید تابنده شد بر سپهر

Ҳам аз файласуфон ба дониши гузашт

هم از فیلسوفان به دانش گذشت

Ба рози ситораи ҷаҳон дар навишт

به راز ستاره جهان درنوشت

Фиристод Бурзуиро сӯии ҳинд

فرستاد برزوی را سوی هند

Ки оради яке номаи сӯдманд

که آرد یکی نامه سودمند

Ки акнӯн Калилааст номаши бўир

که اکنون کلیله است نامش بویر

Ба паҳлу забон оваредаш дабир

به پهلو زبان آوریدش دبیر

Ба доду бузургӣу фарҳангу рой

به داد و بزرگی و فرهنگ و رای

Ҳаме доштӣ кори Эрон ба пой

همی داشتی کار ایران به پای

ЗҳФтоди шоҳ аз нажоди каён

ز هفتاد شاه از نژاد کیان

Ки бастанд бар тахти Эрони миён

که بستند بر تخت ایران میان

Чу касрӣ наомад шаҳии номвар

چو کسری نیامد شهی نامور

Набинад чунуи шоҳи гетӣ дигар

نبیند چنو شاه گیتی دگر

Фузуни бади зи Искандару Дориюш

فزون بد ز اسکندر و داریوش

Бадви нозаши оради равони хурӯш

بدو نازش آرد روان خروش

Паямбар ҳаме кард нозаши бадавӣ

پیمبر همی کرد نازش بدوی

Ки додаш фузун буд райш накӯй

که دادش فزون بود رایش نکوی

Ба дод ва ба дониш ба ойину роҳ

به داد و به دانش به آیین و راه

Чуну шоҳ нанишаст бар рӯй гоҳ

چنو شاه ننشست بر روی گاه

Наомад ба гетӣ чу Нӯшервон

نیامد به گیتی چو نوشیروان

Ки ҳам Подшаҳ буд ва ҳам паҳлавон

که هم پادشه بود و هم پهلوان

Ҳам ӯ буд ҷангӣ ва ҳам мӯбад ӯ

هم او بود جنگی و هم موبد او

Ҳам ӯ ҳербади ҳам сипаҳбади бад ӯ

هم او هیربد هم سپهبد بد او

Ба ҳар ҷои кор огаҳон доштӣ

به هر جای کار آگهان داشتی

Ҷаҳонро ба дастур нагузоштӣ

جهان را به دستور نگذاشتی

Здодши баҳри ҷои дастон басӣ аст

ز دادش به هر جای دستان بسی است

Пар аз меҳри Нӯшервон ҳар касе аст

پر از مهر نوشیروان هر کسی است

Ба хашманди азуи номдорони рӯм

به خشمند ازو نامداران روم

Ки вайрон азу шуд басии марзу бум

که ویران ازو شد بسی مرز و بوم

Басии раҳ ба рӯмӣ шикаст оваред

بسی ره به رومی شکست آورید

Ҳамаи номи қайсар ба паст оваред

همه نام قیصر به پست آورید

Ҳамаи мардуми рӯмро кард асир

همه مردم روم را کرد اسیر

Зану кӯдаку марду бурноу пер

زن و کودک و مرد و برنا و پیر

Биндохти оташ дар ободи бум

بینداخت آتش در آباد بوم

Зонтокиаҳи тохт то шаҳри рӯм

ز انتاکیه تاخت تا شهر روم

Ситонид ӯро ба ҷавру ситам

ستانید او را به جور و ستم

Ба шикастани аҳду пайванди ҳам

به شکستن عهد و پیوند هم

Валикин чу некӯ кунӣ доварӣ

ولیکن چو نیکو کنی داوری

Накӯҳиши ҳамаи сӯии қайсари барӣ

نکوهش همه سوی قیصر بری

Ки ӯ аҳди Нӯшервонро шикаст

که او عهد نوشیروان را شکست

Абри малики Эрони бёзиди даст

ابر ملک ایران بیازید دست

Азуи мунзар тозӣ омад ба ҷон

ازو منذر تازی آمد به جان

Ки бишитофт наздики шоҳи ҷаҳон

که بشتافت نزدیک شاه جهان

На касрии чунон ҷанг худкома кард

نه کسری چنان جنگ خودکامه کرد

Ки аввал ба қайсари яке нома кард

که اول به قیصر یکی نامه کرد

Чу қайсари нпзрФт ва тундӣ гирифт

چو قیصر نپذرفت و تندی گرفت

Набояд зксрӣ шуд андари шигифт

نباید ز کسری شد اندر شگفت

Ки ошуфт аз ӯ номбурдори шоҳ

که آشفت از او نامبردار شاه

Бророст бар ҷанги қайсари сипоҳ

برآراست بر جنگ قیصر سپاه

Ҳамаи шаҳри сўроу колиниўс

همه شهر سورا و کالینیوس

Знирўӣ ӯ дод бар хоки бӯс

ز نیروی او داد بر خاک بوس

Ба антокиаҳ дар намонад инчи даст

به انطاکیه درنماند ایچ دست

Ҳамаи шаҳрро кард бо хоки паст

همه شهر را کرد با خاک پست

Як антокиаҳи сохт аз нав бидод

یک انطاکیه ساخت از نو به داد

Ҳамон ном ӯ зеби хусрави ниҳод

همان نام او زیب خسرو نهاد

Асирони рӯмӣ ҳама баргушод

اسیران رومی همه برگشاد

Дар он шаҳри нўшодмон ҷой дод

در آن شهر نوشادمان جای داد

Бубахшед бар ҳар касе хоста

ببخشید بر هر کسی خواسته

Замин чун биҳиштӣ шуд ороста

زمین چون بهشتی شد آراسته

Чу қайсар шуд аз ҷони худ ноумед

چو قیصر شد از جان خود ناامید

Ба зроштиро зхсрўи харид

به زر آشتی را ز خسرو خرید

Фиристод бо божу сови гарон

فرستاد با باژ و ساو گران

Гаравгони зхўишону кндоўрон

گروگان ز خویشان و کندآوران

Ки шоҳои ҳамаи божи дори тўоим

که شاها همه باژدار توایم

Парастор ва дар зинҳор тўоим

پرستار و در زینهار توایم

Турои рӯми Эрону Эрон чу рӯм

ترا روم ایران و ایران چو روم

Ҷудоӣ чаро бояд ин марзу бум

جدایی چرا باید این مرز و بوم

Бибастанд паймони абои шаҳриёр

ببستند پیمان ابا شهریار

Ба ҳар соли дебои рӯмии ҳазор

به هر سال دیبای رومی هزار

Здинор пар карда сӣ чарми гов

ز دینار پر کرده سی چرم گاو

Ба Эрон диҳанд аз дар божу сов

به ایران دهند از در باژ و ساو

Ба гоҳи ваии Эрони замини сари басар

به گاه وی ایران زمین سر به سر

Чунон шуд тавонгар ба сим ва ба зар

چنان شد توانگر به سیم و به زر

Ки ҳаштод млиўни зари ним рӯз

که هشتاد ملیون زر نیم روز

Ба солор шаҳ дод як музеии дуз

به سالار شه داد یک موزه دوز

Ҳам аз ҷанги ҷӯӣ ба ҷоӣӣ шуданд

هم از جنگ جویی به جائی شدند

Ки даҳ тан ба сад кас баробар баданд

که ده تن به صد کس برابر بدند

Бидон сон ки андари дизи анклўн

بدان سان که اندر دز انکلون

Зрўмои яке лашкар омад забун

ز روما یکی لشکر آمد زبون

Ба шаҳри миллии тин ҳамон жўстин

به شهر ملی‌تین همان ژوستین

Шикаста шуд аз шоҳи Эрони чунин

شکسته شد از شاه ایران چنین

Чу шуд бахти Эрони зроиши ҷавон

چو شد بخت ایران ز رایش جوان

Варо ном карданд нӯшин равон

ورا نام کردند نوشین روان