Касе каз худ нашуд огаҳ чаҳ файз аз малики асрораш

کسی کز خود نشد آگه چه فیض از ملک اسرارش

Хабар аз олам маънӣ набошад нақши девораш

خبر از عالم معنی نباشد نقش دیوارش

зи роҳи каъбаи дил давр кун санг бут ҳастӣ

ز راه کعبه دل دور کن سنگ بت هستی

Агар ҳам каъбаи санг раҳ шавад аз роҳ бурдораш

اگر هم کعبه سنگ ره شود از راه بردارش

Касе дар боғи даҳр аз баҳри гул чидан чаро гардад

کسی در باغ دهر از بهر گل چیدن چرا گردد

Бғир аз хори дили тарафӣ ки баст аз тарафи гулзораш

بغیر از خار دل طرفی که بست از طرف گلزارش

Гули даҳ рӯзаи дунёи бад-ӣни хории нмёрзд

گل ده روزه دنیا بدین خواری نمیارزد

Ки зери хок гӯр ояд бурун аз дидаҳо хораш

که زیر خاک گور آید برون از دیده ها خارش

Наярзад мастии давлати хумори як нафаси ҳаргиз

نیرزد مستی دولت خمار یک نفس هرگز

Мубини иқболи ҷамшедӣ нигаҳ кун ашки идбораш

مبین اقبال جمشیدی نگه کن اشک ادبارش

Назари танагӣ ки бигушоед ба дунёи дида чун ҳалқа

نظر تنگی که بگشاید به دنیا دیده چون حلقه

Набандад чашм агар бар дидаҳо кӯи банди мсморш

نبندد چشم اگر بر دیده ها کو بند مسمارش

Ҷаҳони мурдор ва дунёдор мемонад бидон гиреҳгӣ

جهان مردار و دنیادار میماند بدان گرگی

Ки оранд аз даҳони берун ба захми чӯби мурдораш

که آرند از دهان بیرون به زخم چوب مردارش

Хабар аз кӣсаи пардозони ин раҳи хоҷа кӣ ёбад

خبر از کیسه پردازان این ره خواجه کی یابد

Ки шуд маст аз нишоти Н ки хушгар масти бозораш

که شد مست از نشاط ن که خوش گر مست بازارش

Барин хоки сияҳи ҳаркас ки пушти по чу исо зад

برین خاک سیه هرکس که پشت پا چو عیسی زد

Фалак аз каҳкашони резади гуҳар дар пои бхрўорш

فلک از کهکشان ریزد گهر در پا بخروارش

Азин шкрстони мурғии даҳон ширин тавонад кард

ازین شکرستان مرغی دهان شیرین تواند کرد

Ки чун тӯтӣ шавад рангини бхўни хеши минқораш

که چون طوطی شود رنگین بخون خویش منقارش

Чаҳ раҳмати ҷӯӣ аз гардуни дун каз захми тир ӯ

چه رحمت جویی از گردون دون کز زخم تیر او

Ҳариф аз гиряи мард ва лаб набаст аз хандау Форш

حریف از گریه مرد و لب نبست از خنده و فارش

Табиби чархи дард мо надорад зу мҷуи дармон

طبیب چرخ درد ما ندارد زو مجو درمان

Ки душман аз табибӣ ба ки набӯд дарди бемораш

که دشمن از طبیبی به که نبود درد بیمارش

зи тоби қаҳр агар тарсӣ меафроз аз такаббури сар

ز تاب قهر اگر ترسی میافراز از تکبر سر

Ки аввал оташ уфтад барқи хур бар фарқи кҳсорш

که اول آتش افتد برق خور بر فرق کهسارش

Наларзӣ бар сироти етери рости рўбошӣ ки мибинм

نلرزی بر صراط اتر راست روباشی که میبینم

Сироти мустақӣми марди рафторӣ ба ҳанҷораш

صراط مستقیم مرد رفتاری به هنجارش

Ҷўонои фурсати тоъати мада аз каф ки хуш набӯд

جوانا فرصت طاعت مده از کف که خوش نبود

Таҳорат онгаҳ аз перӣ ки об уфтад бшлўорш

طهارت آنگه از پیری که آب افتد بشلوارش

Ду олам ҳақ диҳад музд ва ту дар тоъат чу он кӯдак

دو عالم حق دهد مزد و تو در طاعت چو آن کودک

Ки аз кораш буд хуштар агар сӯзии бикборш

که از کارش بود خوشتر اگر سوزی بیکبارش

Туро эй худпараст аз ҳақи парастӣ кӣ хабар бошад

ترا ای خودپرست از حق پرستی کی خبر باشد

Ки баҳри нону бими ҷони суҷуди ореи бночорш

که بهر نان و بیم جان سجود آری بناچارش

Турогар дӯст мебояд чаҳ фарқ аз хулд то дӯзах

ترا گر دوست میباید چه فرق از خلد تا دوزخ

Ту ҷинати мидории бшҳду шеру анҳорш

تو جنت میداری بشهد و شیر و انهارش

Дарин раҳ мард мебояд ки бошад роҳи байн варна

درین ره مرد میباید که باشد راه بین ورنه

Чаҳ суд аз рафтан бедида ҳамчун гови ассораш

چه سود از رفتن بی دیده همچون گاو عصارش

На ҳайф аз Юсуфи ақлат ки дарбанд ҳавас монад

نه حیف از یوسف عقلت که دربند هوس ماند

Азизи Миср ҷонаш кун вазин зиндони буруни Ораш

عزیز مصر جانش کن وزین زندان برون آرش

Ба зер ҳар сари мӯеи танати сиррӣ ниҳон дорад

به زیر هر سر مویی تنت سری نهان دارد

Ту худ воқифи нмигрдии сари мӯеи зи асрораш

تو خود واقف نمیگردی سر مویی ز اسرارش

Бмъроҷи сбкрўҳон чу исо кӣ расад он кӯ

بمعراج سبکروحان چو عیسی کی رسد آن کو

Гронборст ҳамчун хрзи сиқли меъдаи анбораш

گرانبارست همچون خرز ثقل معده انبارش

Дилии кӯи пояи худ бишиканад дар ҳаззи нафаси он ба

دلی کو پایه خود بشکند در حظ نفس آن به

Ки чун Њорути овезии бчоаҳи ғами нигунсораш

که چون هاروت آویزی بچاه غم نگونسارش

Ба ақли одами шӯ онгаҳ сарварӣ кун зонка нодон ро

به عقل آدم شو آنگه سروری کن زانکه نادان را

Чаҳ ҷои афсари давлат ки бар сар ноед афсораш

چه جای افسر دولت که بر سر ناید افسارش

Чаҳ бошад зулм ва номардӣ башу мазлӯм агар мардӣ

چه باشد ظلم و نامردی بشو مظلوم اگر مردی

Ки марди азори каш бояд набояд дасти озораш

که مرد ازار کش باید نباید دست آزارش

Мазан санги саломат бар сабуии мо ки хоки кас

مزن سنگ سلامت بر سبوی ما که خاک کس

Надорад ихтиёрӣ то чаҳ созад чархи Фхорш

ندارد اختیاری تا چه سازد چرخ فخارش

Гар аз аҳл мурувват бошӣ аз тӯфон чаҳ ғами дорӣ

گر از اهل مروت باشی از طوفان چه غم داری

Мурувват киштӣ мардасту лутфи ҳақи нигаҳдораш

مروت کشتی مردست و لطف حق نگهدارش

Ҳамаи каси тавр даравишон надорад аихўши онмрдӣ

همه کس طور درویشان ندارد ایخوش آنمردی

Ки гирад ранги эшонгар чу эшон нест кирдораш

که گیرد رنگ ایشان گر چو ایشان نیست کردارش

Кӣ об рӯй даравишон ба динории хиради онкў

کی آب روی درویشان به دیناری خرد آنکو

Ба аз сад малик динор бошад ним динораш

به از صد ملک دینار باشد نیم دینارش

Навозиши биғрз бояд на чун деҳқони биҳмт

نوازش بیغرض باید نه چون دهقان بیهمت

Ки бахшад куштаро обӣ бомед дўмни бориш

که بخشد کشته را آبی بامید دومن بارش

Карими онкас буд кӯ чун Суҳайл аз тарбият кардан

کریم آنکس بود کو چون سهیل از تربیت کردن

Фароғат бошад аи ранги ақиқу буии булғораш

فراغت باشد ا رنگ عقیق و بوی بلغارش

Чу дорӣ хирман ҳастӣ бғирӣ мерасон нафъӣ

چو داری خرمن هستی بغیری میرسان نفعی

Ки боди нестӣ охир бихоҳад шустани осораш

که باد نیستی آخر بخواهد شستن آثارش

Зӣоне нест бесудӣ агар ҳам сӯхтан бошад

زیانی نیست بی سودی اگر هم سوختن باشد

Зиёни авд аз оташ буд бингар буи бисёраш

زیان عود از آتش بود بنگر بوی بسیارش

Камолӣ ҳаст ҳар чизе ки беш аз он нахоҳад шуд

کمالی هست هر چیزی که بیش از آن نخواهد شد

Нахоҳад мурғ шуд тирӣ ки брсознди тайёраш

نخواهد مرغ شد تیری که برسازند طیارش

?герати хоб аҷал омад зи сайри ҷон чаҳ дармонӣ

گرت خواب اجل آمد ز سیر جان چه درمانی

Чу тан аз по фурӯ монад буд ҷони вақти рафтораш

چو تن از پا فرو ماند بود جان وقت رفتارش

Тан хокӣаст дарҷи гавҳари дили пос ӯ то кӣ

تن خاکی است درج گوهر دل پاس او تا کی

Гуҳар бурдору дарҷи хоки ҳам бо хок бисёраш

گهر بردار و درج خاک هم با خاک بسیارش

Ту кӣ зини чарх дарҳам гашта ёбии риштаи мақсӯд

تو کی زین چرخ درهم گشته یابی رشته مقصود

Қазои сарриштаи корӣ ки дод аз даст магузораш

قضا سررشته کاری که داد از دست مگذارش

Қазо аз иқтизоӣ « кули ҳизб » қисматӣ карда

قضا از اقتضای «کل حزب» قسمتی کرده

Ки саргини чин агар гӯйӣ ки гули чин зон буд ораш

که سرگین چین اگر گویی که گل چین زان بود عارش

Марӣзи дарди нихватро аҷали доруӣ дард омад

مریض درد نخوت را اجل داروی درد آمد

Гарони ҷонро зи ҷони бурҳон ки месозӣ сбкборш

گران جان را ز جان برهان که میسازی سبکبارش

Балое каз қазо ед бикаш чун худ балӣ гуфтӣ

بلایی کز قضا اید بکش چون خود بلی گفتی

Касе кӣ ранҷад аз қозӣ чу мегирад боқрорш

کسی کی رنجد از قاضی چو میگیرد باقرارش

Бадали такрор ҳарфӣ кун ки хоҳӣ бар забон рондан

بدل تکرار حرفی کن که خواهی بر زبان راندن

Сухангар қанд маҳз ояд писандидааст такрораш

سخن گر قند محض آید پسندیده است تکرارش

Набиро чун пас аз чли соли изҳор набувват шуд

نبی را چون پس از چل سال اظهار نبوت شد

?герати сирӣ буд натавон ҳмондм кард изҳораш

گرت سیری بود نتوان هماندم کرد اظهارش

зи ғайрати нардбонӣ дар раҳ миъроҷ тавҳидаст

ز غیرت نردبانی در ره معراج توحیدست

Ки набӯд пояи аввали бғир аз курсии дораш

که نبود پایه اول بغیر از کرسی دارش

Чу дар крёс султонӣ наёбӣ бе всилти раҳ

چو در کریاس سلطانی نیابی بی وسیلت ره

Чаҳ ҷӯии кибриёӣ ҳақ биҷӯ дар сафаи бориш

چه جویی کبریای حق بجو در صفه بارش

зи парвоз банӣ болу пари ҷбрили дармонд

ز پرواز بنی بال و پر جبریل درماند

Набии ғайр аз вале кас чун расад дар сайри атвораш

نبی غیر از ولی کس چون رسد در سیر اطوارش

Набигар нуқта зотш набошад марказ ҳастӣ

نبی گر نقطه ذاتش نباشد مرکز هستی

Дурустӣ кӣ буд паргор на гардун дар адвораш

درستی کی بود پرگار نه گردون در ادوارش

Куҷои илми Не аз ҷаҳли худ бўҷҳл бишносад

کجا علم نیی از جهل خود بوجهل بشناسد

Чаҳ фарқ аз рӯзи равшани чашми аъамӣ то шаби тораш

چه فرق از روز روشن چشم اعمی تا شب تارش

Дарин ҷинсияти сӯрии набии он акси тӯтии дон

درین جنسیت صوری نبی آن عکس طوطی دان

Казу тӯтии сифати одами баҳам ҷинсӣаст гуфтораш

کزو طوطی صفت آدم بهم جنسی است گفتارش

Ба мардигар касе гирад чу ҳайдар дар ҷаҳони рӯза

به مردی گر کسی گیرد چو حیدر در جهان روزه

Малик дар юза эҳсон кунад дар вақти ифтораш

ملک در یوزه احسان کند در وقت افطارش

Набии қандил нур омад вале шамъӣ аз ӯ равшан

نبی قندیل نور آمد ولی شمعی از او روشن

Зиҳии шамъӣ ки то рӯз қиёмат бошад анвораш

زهی شمعی که تا روز قیامت باشد انوارش

Ҷамоли шоҳиди назми ту аҳлии аҳл дил бинад

جمال شاهد نظم تو اهلی اهل دل بیند

Ки аз кӯтаҳи назари пинҳон буд ҳасани парии вораш

که از کوته نظر پنهان بود حسن پری وارش

зи назмами буи мшгед ки ршҳи оҳӯии калакам

ز نظمم بوی مشگ اید که رشح آهوی کلکم

Саросар нофааст аммо на раззоқаст аттораш

سراسر نافه است اما نه رزاقست عطارش

Дарин кӯҳли алҷўоҳри сохтани ман чашм он дорам

درین کحل الجواهر ساختن من چشم آن دارم

Ки созанди ин саводи шеъри мардуми кӯҳли абсораш

که سازند این سواد شعر مردم کحل ابصارش

Чу аз кашфи ҳақоиқи ном ӯ сролҳқиқт шуд

چو از کشف حقایق نام او سرالحقیقت شد

Бғир аз номи худ ҳарфии пай таърих машумораш

بغیر از نام خود حرفی پی تاریخ مشمارش

Фурӯғи гавҳари назмами чароғи аҳли дили бодо

فروغ گوهر نظمم چراغ اهل دل بادا

зи чашми ъибҷўии душманон ёрб нигаҳдораш

ز چشم عیبجوی دشمنان یارب نگهدارش