Насими кокули мишкӣни крост чун ту нигор
نسیم کاکل مشکین کراست چون تو نگار
Шамеми сунбул парчин куҷост машки ттор
شمیم سنبل پرچین کجاست مشک تتار
Шамеми хезад аз оҳӯ вале на зини хуштар
شمیم خیزد از آهو ولی نه زین خوشتر
Насими гули вазад аммо чунин на анбари бор
نسیم گل وزد اما چنین نه عنبر بار
Насими кокули мишкӣни крои хезад аз ин хуштар
نسیم کاکل مشکین کرا خیزد از این خوشتر
Шамеми сунбули парчини куҷои резади чунин анбар
شمیم سنبل پرچین کجا ریزد چنین عنبر
Тақтеъ : мФоълини мФоълини мФоълин
تقطیع: مفاعلین مفاعلین مفاعلین
Қофия : муқайяди муҷаррад
قافیه: مقید مجرد
Баҳр : ҳзҷи мсмни солим
بحر: هزج مثمن سالم
Санъат : трсиъ
صنعت: ترصیع
Агарчӣ нест чу парвонаи тоби шамъи туам
اگرچه نیست چو پروانه تاب شمع توام
зи ман дареғи ту парвонаи висоли мадор
ز من دریغ تو پروانه وصال مدار
намешавад дили тангами з диданати навмед
نمی شود دل تنگم ز دیدنت نومید
Гараш бидида мижгони ҳамеи нишонеи хор
گرش بدیده مژگان همی نشانی خار
Фироқу доғи ту дар хӯни ду наргисам бинишонад
فراق و داغ تو در خون دو نرگسم بنشاند
Агар ғами ту бхўн дорадам нишон магузор
اگر غم تو بخون داردم نشان مگذار
Парвонаи шамъ ту шуд дил каз вафо дорад нишон
پروانه شمع تو شد دل کز وفا دارد نشان
Парвонаи васлаши мадаи каши ғам бхўн дорад нишон
پروانه وصلش مده کش غم بخون دارد نشان
Тақтеъ : мстФълни мстФълни мстФълни мстФълон
تقطیع: مستفعلن مستفعلن مستفعلن مستفعلان
Қофия : мрдФи брдФ
قافیه: مردف بردف
Баҳр : раҷази мсмни мзол
بحر: رجز مثمن مذال
Санъат : таҷниси том
صنعت: تجنیس تام
Заруратаст марои худ шунидани ин навбат
ضرورت است مرا خود شنیدن این نوبت
Ки тоза дил шуд аз он буии машки чини гулзор
که تازه دل شد از آن بوی مشک چین گلزار
Лаболабаст зҷони он даҳону мискини ман
لبالب است زجان آن دهان و مسکین من
Ки доғҳо барам аз ваии бҷони ҳасрати хор
که داغها برم از وی بجان حسرت خوار
Басаст бӯе аз он зулфи мшкбўим зон
بسست بویی از آن زلف مشکبویم زان
Ки буи ӯ дил мискинам оварад ба қарор
که بوی او دل مسکینم آورد به قرار
То шунид ин ҷони мискини бӯе аз он зулфи мишкӣн
تا شنید این جان مسکین بویی از آن زلف مشکین
Тоза шуд зон буии мишкӣни доғҳо бар ҷони мискин
تازه شد زان بوی مشکین داغها بر جان مسکین
Тақтеъ : Фоълотни Фоълотни Фоълотни Фоълиён
تقطیع: فاعلاتن فاعلاتن فاعلاتن فاعلییان
Қофия : мрдФи брдФи муфради навъи дигар
قافیه: مردف بردف مفرد نوع دیگر
Баҳр : рамли мсмни мсбғ
بحر: رمل مثمن مسبغ
Санъат : таҷниси хаттӣ
صنعت: تجنیس خطی
Ниҳодааст хаёлат чу пой бар ҷонам
نهاده است خیالت چو پای بر جانم
Шабӣ нахобам аз ин сайли дидаи бедор
شبی نخوابم از این سیل دیده بیدار
Агар ғами ту ки оради чунин шабихунҳо
اگر غم تو که آرد چنین شبیخونها
Бирезадам ба шабии хӯн ки гуядаш зинҳор
بریزدم به شبی خون که گویدش زنهار
Хаёлат чу брҷонми оради шабихун
خیالت چو برجانم آرد شبیخون
Шабии обам аз дидаи резади шабии хӯн
شبی آبم از دیده ریزد شبی خون
Тақтеъ : Фъўлни Фъўлни Фъўлни Фъўлон
تقطیع: فعولن فعولن فعولن فعولان
Қофия : мрдФи брдФи навъи дигар
قافیه: مردف بردف نوع دیگر
Баҳр : мутақориби мсмни мсбғ
بحر: متقارب مثمن مسبغ
Санъат : таҷниси мураккаб
صنعت: تجنیس مرکب
Мгрдмӣ на аз бен сони кушодаи зулфи оре
مگردمی نه از بن سان گشاده زلف آری
Ки гардани дилаш аз ғам яке раҳад зҳзор
که گردن دلش از غم یکی رهد زهزار
Гзир , нест ки по бар серуми аҷали бунаад
گزیر، نیست که پا بر سرم اجل بنهد
Ки чун раҳоӣам аз ин каманд шуд душвор
که چون رهایی ام از این کمند شد دشوار
Гар дамии зини кашии зери по бар саманд
گر دمی زین کشی زیر پا بر سمند
Гарданӣ кӣ раҳад чун раҳе аз каманд
گردنی کی رهد چون رهی از کمند
Тақтеъ : Фоълни Фоълни Фоълни фоилон
تقطیع: فاعلن فاعلن فاعلن فاعلان
Қофия : муқайяди бҳрФи қайд
قافیه: مقید بحرف قید
Баҳр : мтдорки мзол
بحر: متدارک مذال
Санъат : таҷниси мтрФ , тазмини алмздўҷ
صنعت: تجنیس مطرف، تضمین المزدوج
Самани чўўрди рахти дидҷон нисораш кард
سمن چوورد رخت دیدجان نثارش کرد
Сабо чу гирд туро ёфт кард дили эсор
صبا چو گرد ترا یافت کرد دل ایثار
Яке ки васфи турои вирди сохт ҷон манаст
یکی که وصف ترا ورد ساخت جان منست
Ки нақди ҳосили худ гирди бохт дар раҳи ёр
که نقد حاصل خود گرد باخت در ره یار
Вирд рахт дид ҷони васфи троўрди сохт
ورد رخت دید جان وصف تراورد ساخت
Грдтро ёфт дили ҳосили худ гирди бохт
گردترا یافت دل حاصل خود گرد باخت
Тақтеъ : мФтълни фоилоти мФтълни фоилот
تقطیع: مفتعلن فاعلات مفتعلن فاعلات
Қофия : мрдФи брдФи мураккаб
قافیه: مردف بردف مرکب
Баҳр : мнсрҳи мтўии мавқуф
بحر: منسرح مطوی موقوف
Санъат : таҷниси ноқис
صنعت: تجنیس ناقص
Серуми фидои ту бисёр ёр ғайр машав
سرم فدای تو بسیار یار غیر مشو
Мсўзҷони гарони бори ман дигар зини бор
مسوزجان گران بار من دگر زین بار
Турои зотши ғам гарчи сӯхти баси ошиқ
ترا زآتش غم گرچه سوخت بس عاشق
Вале боинҳмаҳи хорӣ яке нагашт ғубор
ولی باینهمه خواری یکی نگشت غبار
Таровати гули рӯят ки барфурӯхт чаман
طراوت گل رویت که برفروخت چمن
Ҳазор хирмани гулро бсухт сунбули вор
هزار خرمن گل را بسوخت سنبل وار
Бисёр ёри оташи ғам гарчи барфурӯхт
بسیار یار آتش غم گرچه برفروخت
Анбори бори венаи ҳама якбора ам бсухт ( кзо )
انبار بار وین همه یکباره ام بسوخت(کذا)
Тақтеъ : мафъӯли фоилоти мафоъили фоилот
تقطیع: مفعول فاعلات مفاعیل فاعلات
Қофия : мрдФи брдФи мураккаби навъи дигар
قافیه: مردف بردف مرکب نوع دیگر
Баҳр : музореъи ахрби мкФўФи мқсўр
بحر: مضارع اخرب مکفوف مقصور
Санъат : таҷниси мукаррар
صنعت: تجنیس مکرر
Ғуборӣ аз тўсмни буии машк агар на бирезад
غباری از توسمن بوی مشک اگر نه بریزد
На машки хок сиёҳӣаст бар сари тотор
نه مشک خاک سیاهی است بر سر تاتار
Рахт ки шамъи сифати рехти обрӯӣ батон
رخت که شمع صفت ریخت آبروی بتان
Бсухт бихўдм аз тоби хеш чун гулнор
بسوخت بیخودم از تاب خویش چون گلنار
Бе ту самани машк ки бар рахти рехт
بی تو سمن مشک که بر رخت ریخت
Хоки сиёҳии басари бахти бехат
خاک سیاهی بسر بخت بیخت
Тақтеъ : мФтълни мФтълни фоилот
تقطیع: مفتعلن مفتعلن فاعلات
Қофия : мрдФи брдФи навъи дигар
قافیه: مردف بردف نوع دیگر
Баҳр : сариъи мтўии мавқуф
بحر: سریع مطوی موقوف
Санъат : иштиқоқ
صنعت: اشتقاق
Аз ин баромада кохаст хок бар сари ман
از این برآمده کاخ است خاک بر سر من
Казу умед надорам муроди васлу канор
کزو امید ندارم مراد وصل و کنار
Яке ки ҷони марои сӯхти битўи ҳосили умр
یکی که جان مرا سوخت بیتو حاصل عمر
Миёни мо ва ту то кӣ шудаст ҳоили дор
میان ما و تو تا کی شدست حایل دار
Ин кохи хок бар сари ҷони сӯхти битўи ҳосил
این کاخ خاک بر سر جان سوخت بیتو حاصل
Доми муроди васлат то кӣ шудаст ҳоил
دام مراد وصلت تا کی شدست حایل
Тақтеъ : мафъӯли Фоълотни мафъӯли Фоълотн
تقطیع: مفعول فاعلاتن مفعول فاعلاتن
Қофия : муқайяди бтосису дахил
قافیه: مقید بتاسیس و دخیل
Баҳр : музореъи ҷузвии ахрби ҷузвии солим
بحر: مضارع جزوی اخرب جزوی سالم
Санъат : қалби кул
صنعت: قلب کل
Шумори ғами зи тугар ҷо баҷо кунем рақам
شمار غم ز تو گر جا بجا کنیم رقم
Ғам туро банависем то ба ҳашари шумор
غم ترا بنویسیم تا به حشر شمار
Кӣаст сина ба нохуни маро на сад пора
کی است سینه به ناخن مرا نه صد پاره
Ки шарҳи теғи ту созами блўҳи сина нигор
که شرح تیغ تو سازم بلوح سینه نگار
Аз ту куҷо чок нест сина ба нохун
از تو کجا چاک نیست سینه به ناخن
То бинивисам бҳшри шарҳи тағобун
تا بنویسم بحشر شرح تغابن
Тақтеъ : мФтълни фоилоти мФтълни Фъ
تقطیع: مفتعلن فاعلات مفتعلن فع
Қофия : муқайяди бтосис
قافیه: مقید بتاسیس
Санъат : қалби баъз
صنعت: قلب بعض
Ҳалоки наргиси хешам агар кунӣ аисрў
هلاک نرگس خویشم اگر کنی ایسرو
Кулоҳ бахт бачарх афканам чу гули садбор
کلاه بخت بچرخ افکنم چو گل صدبار
Саодатами бородт чу хоки пои ту сохт
سعادتم بارادت چو خاک پای تو ساخت
Зиҳии мазиди муҳаббати зиҳии саодати ёр
زهی مزید محبت زهی سعادت یار
Ҳалоки наргиси хешам агар кунӣ бородт
هلاک نرگس خویشم اگر کنی بارادت
Кулоҳ бахт бачарх афканам чу гули зи саодат
کلاه بخت بچرخ افکنم چو گل ز سعادت
Тақтеъ : мФоълни Фълотни мФоълни Фълотн
تقطیع: مفاعلن فعلاتن مفاعلن فعلاتن
Қофия : муқайяди бтосису дахил навъе дигар
قافیه: مقید بتاسیس و دخیل نوعی دیگر
Баҳр : мҷтси мхбўн
بحر: مجتث مخبون
Санъат : қалби мтрФ
صنعت: قلب مطرف
Агар бар он рухи каши дида низ мидидӣ
اگر بر آن رخ کش دیده نیز میدیدی
Ту боз аз карами хеш парда бурдор
تو باز از کرم خویش پرده بردار
Лаб ту кардам азин гӯнаи хуши хароб аз ашк
لب تو کردم ازین گونه خوش خراب از اشک
Марои бадарад чу шуд бими марг аз ӯ бародар
مرا بدرد چو شد بیم مرگ از او برادر
БоРахш ваа низ медидем зини ҳуши хароб
بارخش وه نیز میدیدیم زین هوش خراب
Боз агар мебарад боРомро бадари бимрг аз об
باز اگر میبرد بارم را بدر بیمرگ از آب
Тақтеъ : Фоълотни Фоълотни Фоълотни фоилот
تقطیع: فاعلاتن فاعلاتن فاعلاتن فاعلات
Қофия : мрдФи брдФи муфрад
قافیه: مردف بردف مفرد
Баҳр : рамли мсмни мқсўр
بحر: رمل مثمن مقصور
Санъат : мқлўби мстўӣ
صنعت: مقلوب مستوی
Ҳазор сол чу рӯят гулӣ наёрад кас
هزار سال چو رویت گلی نیارد کس
Ки чун ман аз ҳамаи сӯяш буд ҳазор ҳазор
که چون من از همه سویش بود هزار هزار
Агарчӣ дар чаманӣ чун ту навгулӣ нашикуфт
اگرچه در چمنی چون تو نوگلی نشکفت
Надошт дарди гулии булбулӣ чу ман афкор
نداشت درد گلی بلبلی چو من افکار
Чу рӯят наёрад касе нави гулӣ
چو رویت نیارد کسی نو گلی
Чу ман ҳам надорад гулии булбулӣ
چو من هم ندارد گلی بلبلی
Тақтеъ : Фъўлни Фъўлни Фъўлни феъл
تقطیع: فعولن فعولن فعولن فعل
Қофия : мутлақи муҷаррад
قافیه: مطلق مجرد
Баҳр : мутақориби мҳзўФ
بحر: متقارب محذوف
Санъат : саҷъи мтўозӣ
صنعت: سجع متوازی
Яке ки срзди азуи шавқ рӯй ту дидан
یکی که سرزد ازو شوق روی تو دیدن
Ззўқи кӯй ту кард аз биҳишт чун ман ор
زذوق کوی تو کرد از بهشت چون من عار
Бадарад ва доғ хушем аз ҳавои васлат зон
بدرد و داغ خوشیم از هوای وصلت زان
зи гашт боғ кашидем пои дили бкнор
ز گشت باغ کشیدیم پای دل بکنار
зи шавқ рӯй ту дидани бадарад ва доғ хушем
ز شوق روی تو دیدن بدرد و داغ خوشیم
зи завқи кӯии ту домани згшти боғи кашем
ز ذوق کوی تو دامن زگشت باغ کشیم
Тақтеъ : мФоълни Фълотни мФоълни феълот
تقطیع: مفاعلن فعلاتن مفاعلن فعلات
Тақтеъ : мФоълни Фълотни мФоълни феълот
تقطیع: مفاعلن فعلاتن مفاعلن فعلات
Қофия : мутлақи бхрўҷ
قافیه: مطلق بخروج
Баҳр : мҷтси мхбўни мқсўр
بحر: مجتث مخبون مقصور
Санъат : саҷъи мтўозӣ
صنعت: سجع متوازی
Сазад агар дили сайди каманди ту шод аст
سزد اگر دل صید کمند تو شاد است
Дарин ки пой самандат бирав кунад рафтор
درین که پای سمندت برو کند رفتار
Яқин ки ту чу ман оҳӯ на кам асират ҳаст
یقین که تو چو من آهو نه کم اسیرت هست
зи оҳӯе чу бимирад чаҳ ғам расад ба ттор
ز آهویی چو بمیرد چه غم رسد به تتار
Дили сайд камандат шуд ва чун ӯ на кам астат
دل صید کمندت شد و چون او نه کم استت
Дар пои самандат чу бимиради чъ ғам астат
در پای سمندت چو بمیرد چع غم استت
Тақтеъ : мафъӯли мафоъили мафоъили Фъўлн
تقطیع: مفعول مفاعیل مفاعیل فعولن
Қофия : мутлақи бхрўҷу мазид
قافیه: مطلق بخروج و مزید
Баҳр : ҳзҷи ахрби мкФўФи мҳзўФ
بحر: هزج اخرب مکفوف محذوف
Санъат : саҷъи мтўозӣ
صنعت: سجع متوازی
Дили ҳазин чу хароби яке назар аз тест
دل حزین چو خراب یکی نظر از تست
Чаҳ бошад ар бинмое дамии рух чу нигор
چه باشد ار بنمایی دمی رخ چو نگار
Яке намо чу бутами чеҳраи шоҳдои вари ман
یکی نما چو بتم چهره شاهدا ور من
Прстмт чу хароби туам дамӣ бигзор
پرستمت چو خراب توام دمی بگذار
Рухи туро чу дамӣ бингарам бмн ситам аст
رخ ترا چو دمی بنگرم بمن ستم است
Ба як назари ситамӣ бар шикаста ӣӣ мгмор
به یک نظر ستمی بر شکسته یی مگمار
Чу хароби икнзрстмт чаҳ шуд ар дамии нгрстмт
چو خراب یکنظرستمت چه شد ار دمی نگرستمت
Чаҳ шуд ар дамии нгрстмт чу хароби икнзрстмт
چه شد ار دمی نگرستمت چو خراب یکنظرستمت
Тақтеъ : мтФоълни мтФоълни мтФоълни мтФоълн
تقطیع: متفاعلن متفاعلن متفاعلن متفاعلن
Қофия : мутлақи бхрўҷу мазиду ноираҳ
قافیه: مطلق بخروج و مزید و نایره
Баҳр : комили мсмни солим
بحر: کامل مثمن سالم
Санъат : тарду акс
صنعت: طرد و عکس
Буд лаби шаккарини ту шарбати кавсар
بود لب شکرین تو شربت کوثر
Хади ту лолаи навбари хати ту нили изор
خد تو لاله نوبر خط تو نیل عذار
Аз он қдтў ки шуд бандаи қомати тўбиш
از آن قدتو که شد بنده قامت طوبیش
Ба сарви гӯи хати озодагӣ хеш биор
به سرو گو خط آزادگی خویش بیار
Лаби ту шарбати кавсари қади ту қомати тӯбо
لب تو شربت کوثر قد تو قامت طوبی
Хади ту лолаи навбари хати ту сари хати хӯбӣ
خد تو لاله نوبر خط تو سر خط خوبی
Қади ту қомати тӯбои лаби ту шарбати кавсар
قد تو قامت طوبی لب تو شربت کوثر
Хати ту сари хати хӯбии хади ту лолаи навбар
خط تو سر خط خوبی خد تو لاله نوبر
Тақтеъ : мФоълни Фълотни мФоълни Фълотн
تقطیع: مفاعلن فعلاتن مفاعلن فعلاتن
Баҳр : мҷтси мхбўн
بحر: مجتث مخبون
Тақтеъи аизо : Фълотни Фълотни Фълотни Фълотн
تقطیع ایضا: فعلاتن فعلاتن فعلاتن فعلاتن
Баҳр : рамли мхбўн
بحر: رمل مخبون
Тақтеъи аизо : мафоъӣлуни мафоъӣлуни мафоъӣлуни мафоъӣлун
تقطیع ایضا: مفاعیلن مفاعیلن مفاعیلن مفاعیلن
Баҳр : ҳзҷи солим
بحر: هزج سالم
Қофия : аввали маърӯфу маҷҳӯл - сонии муқайяди муҷаррад
قافیه: اول معروف و مجهول- ثانی مقید مجرد
Санъат : млўни басаи баҳр , мавсули бадви ҳарф , навъе дигари тарду акс
صنعت : ملون بسه بحر، موصول بدو حرف، نوعی دیگر طرد و عکس
Дили ман аз ту агар зинда шуд набошад давр
دل من از تو اگر زنده شد نباشد دور
Чу ман зи шакли ту дил зинда шуд бути Фархор
چو من ز شکل تو دل زنده شد بت فرخار
Вале ба маликат ҷон зад илми сипоҳи ғамат
ولی به ملکت جان زد علم سپاه غمت
Ки то براردам аз ҷону ақлу ҳуши дамор
که تا برآردم از جان و عقل و هوش دمار
Дили зи ту дар маликат ҷон зад илм
دل ز تو در ملکت جان زد علم
Ман зи ту дили зиндаи ҳам аз аввалам
من ز تو دل زنده هم از اولم
Тақтеъ : Фоълотни Фоълотни Фоълн , мФтълни мФтълни Фоълн
تقطیع: فاعلاتن فاعلاتن فاعلن، مفتعلن مفتعلن فاعلن
Қофия : маъмӯлу ғайри маъмӯл
قافیه: معمول و غیر معمول
Баҳр : рамли мсдси мҳзўФ , сариъи мтўии макшуф
بحر: رمل مسدس محذوف، سریع مطوی مکشوف
Санъат : зўи Баҳрайн
صنعت: ذو بحرین
Хамади зи сустии таби пушти битўи баси тан ро
خمد ز سستی تب پشت بیتو بس تن را
Ки стисти басӣ аз таббат ба баси тани зор
که ستیست بسی از تبت به بس تن زار
Тақтеъ : мафъӯли мФоълни Фъўлн
تقطیع: مفعول مفاعلن فعولن
Қофия : маъмӯлу ғайри маъмӯл
قافیه: معمول و غیر معمول
Баҳр : ҳзҷи мсдси ахрби мқбўзи мҳзўФ
بحر: هزج مسدس اخرب مقبوض محذوف
Санъат : Мӯсили мншорӣ
صنعت: موصل منشاری
Висолӣ ар чаҳ камам додааст бахт валек
وصالی ار چه کمم داده است بخت ولیک
Чаҳ ман биёади ту доими хушами висоли ингор
چه من بیاد تو دایم خوشم وصال انگار
Агар даво накунӣ дарди мо зи дардии ?дан
اگر دوا نکنی درد ما ز دردی دن
Ту чун хушии маи ман боди ҷони ман бемор
تو چون خوشی مه من باد جان من بیمار
Ҳамаи муроди ман эй масти ноз чун назарӣаст
همه مراد من ای مست ناز چون نظریست
Макун ба талхии ғами ноумедам аз дидор
مکن به تلخی غم ناامیدم از دیدار
Дигар шикасти танами неки байн въиб макун
دگر شکست تنم نیک بین وعیب مکن
Чаро ки шишаи айшаши зи ғами шикасти анбор
چرا که شیشه عیشش ز غم شکست انبار
эй дода давои дардам аз дардии ?дан
ای داده دوای دردم از دردی دن
Ман бо ту хушамгар ту хушии ҳам бо ман
من با تو خوشم گر تو خوشی هم با من
Маст назарӣаст неки байн айб макун
مست نظریست نیک بین عیب مکن
Талхӣ манимо шиша айшаш машкан
تلخی منما شیشه عیشش مشکن
Тақтеъ : мафъӯли мФоълни мафоъили феъл
تقطیع: مفعول مفاعلن مفاعیل فعل
Қофия : муқайяди муҷаррад
قافیه: مقید مجرد
Баҳр : ҳзҷи ахрби мқбўзи мкФўФи мҷбўб
بحر: هزج اخرب مقبوض مکفوف مجبوب
Санъат : мисроъи аввали мақтӯъ , сонии мавсули бадви ҳарф , солиси басаи ҳарфи робъи бчҳори ҳарф
صنعت: مصراع اول مقطوع، ثانی موصول بدو حرف، ثالث بسه حرف رابع بچهار حرف
Биҷуз ту нест длороми ман ки дар олам
بجز تو نیست دلارام من که در عالم
Ман аз барои ту расвои даҳрам эй дилдор
من از برای تو رسوای دهرم ای دلدار
Варои ишқ маҳолам намӯд кирдорӣ
ورای عشق محالم نمود کرداری
Вагар равад дил ва дайнам нигарадам аз кирдор
وگر رود دل و دینم نگردم از کردار
Длоромм ки дар олам илм кард
دلارامم که در عالم علم کرد
Марои расвои ҳам ӯ кард ва карам кард
مرا رسوا هم او کرد و کرم کرد
Тақтеъ : мафоъӣлуни мафоъӣлуни Фъўлн
تقطیع: مفاعیلن مفاعیلن فعولن
Қофия : муқайяди муҷаррад
قافیه: مقید مجرد
Баҳр : ҳзҷи мсдси мҳзўФ
بحر: هزج مسدس محذوف
Санъат : ғайри мнқўт
صنعت: غیر منقوط
Дилам ба шеби зқни ғабғаби ту чун бинад
دلم به شیب ذقن غبغب تو چون بیند
Ки ҳаст чини ҷабини ту беш аз он бисёр
که هست چین جبین تو بیش از آن بسیار
Ҳамеша чун барем дайн бичин зулф эй бут
همیشه چون بریم دین بچین زلف ای بت
Ғубори ғам чаҳ намоям бета бибин зуннор
غبار غم چه نمایم بتا ببین زنار
Шеби зқни ғабғабаш чин бичин
شیب ذقن غبغبش چین بچین
Чини ҷабин беш з ғабғаб бибин
چین جبین بیش ز غبغب ببین
Тақтеъ : мФтълни мФтлъни фоилот
تقطیع: مفتعلن مفتلعن فاعلات
Қофия : мрдФи брдФи муфрад
قافیه: مردف بردف مفرد
Баҳр : сариъи мтўии мавқуф
بحر: سریع مطوی موقوف
Санъат : мнқўт
صنعت: منقوط
Маро ки ҷон накунад тозаи ғайри ғамзаи ту
مرا که جان نکند تازه غیر غمزه تو
На месазад ки кунам ҷоят эй санами дили тор
نه میسزد که کنم جایت ای صنم دل تار
Яқин ки ҷон равадам ҳар замони зи ҳол аз онк
یقین که جان رودم هر زمان ز حال از آنک
Туе миёнаи ҷони лаҳзаи лаҳзае хунхор
تویی میانه جان لحظه لحظه ای خونخوار
Ҷон кунад тозаи ғамзаи ҷонон
جان کند تازه غمزه جانان
Месазад ҷои ваии миёнаи ҷон
میسزد جای وی میانه جان
Тақтеъ : Фоълотни мФоълни феълон
تقطیع: فاعلاتن مفاعلن فعلان
Қофия : мрдФи брдФи муфрад
قافیه: مردف بردف مفرد
Баҳр : хафифи мсдс , арӯз : мхбўни аслами мсбғ , зарб : мқсўр
بحر: خفیف مسدس، عروض: مخبون اصلم مسبغ، ضرب: مقصور
Санъат : рқто
صنعت: رقطا
Шикори лои Ғарм Аслан набинем қимат
شکار لا غرم اصلا نبینیم قیمت
Ки номдст ба пеши ту оламаши миқдор
که نامدست به پیش تو عالمش مقدار
Ҳазор Юсуфи канъони ?бирт чу чизе нест
هزار یوسف کنعان برت چو چیزی نیست
Ки мехирад ба пашизии марои дарин бозор
که میخرد به پشیزی مرا درین بازار
Аслан набинӣ моро бчизӣ
اصلا نبینی ما را بچیزی
Комад ба пешати олами пашизӣ
کامد به پیشت عالم پشیزی
Тақтеъ : Фълни Фъўлни Фълни Фъўлн
تقطیع: فعلن فعولن فعلن فعولن
Қофия : мутлақи мрдФи брдФ
قافیه: مطلق مردف بردف
Баҳр : мутақориби аслм
بحر: متقارب اثلم
Санъат : хиФо
صنعت: خیفا
Хаёл рӯй ту то бастаанд бар чаҳ нсқ
خیال روی تو تا بسته اند بر چه نسق
Ки ҷон наёфта шамъии назири он рухсор
که جان نیافته شمعی نظیر آن رخسار
Агарчӣ ваҷҳи ту дар хӯрд зи дасти чархи рақам
اگرچه وجه تو در خورد ز دست چرخ رقم
Кашида нек бирав биқлми хатати зангор
کشیده نیک برو بیقلم خطت زنگار
Туе ки ҳар ки бзибу ҷамоли ҷузи ту буд
تویی که هر که بزیب و جمال جز تو بود
На пеши ҳасани ту ӯ рости ним заррау қор
نه پیش حسن تو او راست نیم ذره و قار
Магар задаст ту ширини даҳан буд ки мудом
مگر زدست تو شیرین دهن بود که مدام
Рахш чу сӯрат чин олимӣаст бар девор
رخش چو صورت چین عالمیست بر دیوار
То бар чаҳ нсқи ваҷҳ ту зад чархи рақам
تا بر چه نسق وجه تو زد چرخ رقم
Кони шамъ назар кашида некӯи бқлм
کان شمع نظر کشیده نیکو بقلم
Ҳаргизи бҷмоли ҷузи ту дасташи надиҳад
هرگز بجمال جز تو دستش ندهد
Оростанӣ чу сӯрати чини олам
آراستنی چو صورت چین عالم
Тақтеъ : мафъӯли мафоъили мафоъили феъл
تقطیع: مفعول مفاعیل مفاعیل فعل
Қофия : муқайяди муҷаррад
قافیه : مقید مجرد
Баҳр : ҳзҷи ахрби мкФўФи мҷбўб
بحر: هزج اخرب مکفوف مجبوب
Санъат : мисроъи аввали ҳарфии мнқўту ҳарфии ғайри мнқўт , сонии ду , солиси се , робъ
صنعت: مصراع اول حرفی منقوط و حرفی غیر منقوط، ثانی دو، ثالث سه، رابع
Чаҳоршанбе Аё ҷлиси мувофиқу зайди боди баҳор
چهارشنبه ایا جلیس موافق و زید باد بهار
Чу ғунчаи коса май гир ва рӯй дар чамани ор
چو غنچه کاسه می گیر و روی در چمن آر
Қиёматаст дигар тарафи боғу кишти чаман
قیامتست دگر طرف باغ و کشت چمن
Касе ки хаймаи бсҳро назд касаш машумор
کسی که خیمه بصحرا نزد کسش مشمار
Биор бода ки бар зеҳн ҳар чаҳ пинҳонаст
بیار باده که بر ذهن هر چه پنهانست
Бики ду давр аёнаст аз сафои ъқор
بیک دو دور عیانست از صفای عقار
Соқио , баҳор омад қош кун чаҳ пинҳонаст
ساقیا، بهار آمد قاش کن چه پنهانست
Ғунчае ки мегиряд наргисӣ ки хандонаст
غنچه ای که میگرید نرگسی که خندانست
Тақтеъ : Фоълни мафоъӣлуни Фоълни мафоъилон
تقطیع: فاعلن مفاعیلن فاعلن مفاعیلان
Қофия : мутлақи брдФу хурӯҷ
قافیه: مطلق بردف و خروج
Баҳр : ҳзҷи мсмни ҷузвии уштуру ҷузвии солим , арӯзу зарби мсбғ
بحر: هزج مثمن جزوی اشتر و جزوی سالم، عروض و ضرب مسبغ
Санъати ташбеҳи киноя - мурооти назир
صنعت تشبیه کنایه- مراعات نظیر
Аз он гузар гуҳ боғаст ҳамчуи хулд акнӯн
از آن گذر گه باغست همچو خلد اکنون
Ки бод рӯҳ физойаст ҳамчуи ҷон ба гузор
که باد روح فزایست همچو جان به گذار
Ливои гул ки мухиллад буд агар на буд
لوای گل که مخلد بود اگر نه بود
Ки ҷони баради зи ҷафои вайу ситезаи хор
که جان برد ز جفای وی و ستیزه خار
Вазиди буии биҳишту қусӯри мости зи ҳуш
وزید بوی بهشت و قصور ماست ز هوش
На вақти сабр ва ҳузурасту гӯшаи аиҳшёр
نه وقت صبر و حضورست و گوشه ایهشیار
Боғаст чу хулд акнӯн хулди арнаҳи қсўрстш
باغست چو خلد اکنون خلد ارنه قصورستش
Бодаст чу ҷонгар ҷони пайвастаи ҳзўрстш
بادست چو جان گر جان پیوسته حضورستش
Тақтеъ : мафъӯли мафоъӣлуни мафъӯли мафоъӣлун
تقطیع: مفعول مفاعیلن مفعول مفاعیلن
Қофия : мутлақи брдФу хурӯҷу мазид
قافیه: مطلق بردف و خروج و مزید
Баҳр : ҳзҷи мсмни ҷузвии ахрбу ҷузвии солим
بحر: هزج مثمن جزوی اخرب و جزوی سالم
Санъат : ташбеҳи машрӯт
صنعت: تشبیه مشروط
Хабар чу ёфта зулфи шаб аз бунафша дигар
خبر چو یافته زلف شب از بنفشه دگر
Чунин биравӣ шабаст аз чаҳ ҷаъди тираи шиор
چنین بروی شبست از چه جعد تیره شعار
Тариқи дилбаряши байн ки сохтаст зи машк
طریق دلبریش بین که ساختست ز مشک
Бунафшаи домӣ ва андохтаст машки ттор
بنفشه دامی و انداختست مشک تتار
Бо зулфи шаби бунафшаи шабаҳи сохтстмш
با زلف شب بنفشه شبه ساختستمش
Не не шабаст тираи бншнохтстмш
نی نی شبست تیره بنشناختستمش
Тақтеъ : мафъӯли фоилоти мафоъили Фоълн
تقطیع: مفعول فاعلات مفاعیل فاعلن
Қофия : мутлақи брдФу хурӯҷу мазиду ноираҳ
قافیه: مطلق بردف و خروج و مزید و نایره
Баҳр : музореъи ахрби мкФўФи мҳзўФ
بحر: مضارع اخرب مکفوف محذوف
Санъат : ташбеҳи тафзил
صنعت: تشبیه تفضیل
Бнўри гул чу дили равшанон буд гулшан
بنور گل چو دل روشنان بود گلشن
Чу гулшанаши дил шӯрида равшанаст анор
چو گلشنش دل شوریده روشنست انار
Чу дили равшан буд гулшан
چو دل روشن بود گلشن
Чу гулшан дил шавад равшан
چو گلشن دل شود روشن
Тақтеъ : мафоъӣлуни мафоъӣлун
تقطیع: مفاعیلن مفاعیلن
Қофия : лузӯми молоилзм
قافیه: لزوم مالایلزم
Баҳр : ҳзҷи мураббаъ
بحر: هزج مربع
Санъат : ташбеҳи акс
صنعت: تشبیه عکس