Ҳамеша душманаши онҷои зи аҳли нор буд

همیشه دشمنش آنجا ز اهل نار بود

Аз онкӣ мефитад ӣнҷои бъолми пиндор

از آنکه می فتد اینجا بعالم پندار

Сияҳ шудаст ҷаҳон зон бхсми малъунаш

سیه شدست جهان زان بخصم ملعونش

Ки аз азобу ғамаши тираи гаван буд абсор

که از عذاب و غمش تیره گون بود ابصار

Душманони зи аҳли нори истмъўн

دشمنان ز اهل نار یستمعون

Анкми фии алъзоби мштркўн

انکم فی العذاب مشترکون

Тақтеъ : Фоълотни мФоълни феълот

تقطیع: فاعلاتن مفاعلن فعلات

Қофия : шоикон

قافیه: شایکان

Баҳр : хафифи мхбўни мқсўр

بحر: خفیف مخبون مقصور

Санъат : иқтибос

صنعت: اقتباس

Аё сипеҳри каромат ки лутф ту гирад

ایا سپهر کرامت که لطف تو گیرد

Миёни ҷаври фалаки дасти солеҳу Фҷор

میان جور فلک دست صالح و فجار

Яқин ки дасти гадоёни тугирӣ аз ғусса

یقین که دست گدایان تو گیری از غصه

Мурӣду ёри асирони туе баҳри аъсоир

مرید و یار اسیران تویی بهر اعسایر

Лутф ту гирад дасти гадоён

لطف تو گیرد دست گدایان

ё фалак омад ёри асирон

یا فلک آمد یار اسیران

Тақтеъ : мФтълни Фъи мФтлъни Фоъ

تقطیع: مفتعلن فع مفتلعن فاع

Қофия : аитоءи ҷлӣ

قافیه: ایطاء جلی

Баҳр : мнсрҳи мтўии мнҳўри мҷдўъ

بحر: منسرح مطوی منحور مجدوع

Санъат : тҷоҳли алъорФин

صنعت: تجاهل العارفین

Ҳамеи гулоб агар аз раҳати наёбади бӯ

همی گلاب اگر از رهت نیابد بو

Чу об ҷӯй бирезанд бар гулаши ахёр

چو آب جوی بریزند بر گلش اخیار

Агар гул аз асар раҳматат нагирад об

اگر گل از اثر رحمتت نگیرد آب

Ба об рӯй гул оташ бияфканад аттор

به آب روی گل آتش بیفکند عطار

Гулоб агар згл раҳматат нагирад об

گلاب اگر زگل رحمتت نگیرد آب

Чу об ҷӯй бирезанд об рӯй гулоб

چو آب جوی بریزند آب روی گلاب

Тақтеъ : мФоълни Фълотни мФоълни феълот

تقطیع: مفاعلن فعلاتن مفاعلن فعلات

Қофия : аитоءи хФӣ

قافیه: ایطاء خفی

Баҳр : мҷтси мхбўни мқсўр

بحر: مجتث مخبون مقصور

Санъат : рдолъҷзи алии алсдр

صنعت: ردالعجز علی الصدر

Яқин ки хонд чу бандаи дуои ту исо

یقین که خواند چو بنده دعای تو عیسی

Фириштаи шоҳид он шуд ки мекунад такрор

فرشته شاهد آن شد که میکند تکرار

На бар дар ту ҳамин халқи шод ком оянд

نه بر در تو همین خلق شاد کام آیند

Бигард хон ту сад оламанд ротби хор

بگرد خوان تو صد عالمند راتب خوار

Хонанд дуо ва шодкоманд

خوانند دعا و شادکامند

Шоҳон ки туро бигард хонанд

شاهان که ترا بگرد خوانند

Тақтеъ : мафъӯли мФоълни мафоъил

تقطیع: مفعول مفاعلن مفاعیل

Қофия : аитоءи ҷлӣ

قافیه: ایطاء جلی

Баҳр : ҳзҷи мсдси ахрби мқбўз

بحر: هزج مسدس اخرب مقبوض

Санъат : ради алъҷзи навъи сонӣ

صنعت: رد العجز نوع ثانی

Агарчӣ канда шудӣ пеши азин ду сад хона

اگرچه کنده شدی پیش ازین دو صد خانه

Адолати ту ҷаҳонро кунун шудаи меъмор

عدالت تو جهان را کنون شده معمار

Фиканд қаҳри туаш даст балки сари бабрад

فکند قهر تو اش دست بلکه سر ببرد

Чу хотирӣ шаканд дили сиёҳӣ аз ашрор

چو خاطری شکند دل سیاهی از اشرار

Кунадаш хона балки сари бабрад

کندش خانه بلکه سر ببرد

Адлати онро ки хотирӣ шаканд

عدلت آنرا که خاطری شکند

Тақтеъ : Фълотни мФоълни Фълн

تقطیع: فعلاتن مفاعلن فعلن

Қофия : аитоءи ҷлӣ

قافیه: ایطاء جلی

Баҳр : хафифи мсдси мхбўни мҳзўФ

بحر: خفیف مسدس مخبون محذوف

Санъат : ради алъҷзи навъи солис

صنعت: رد العجز نوع ثالث

Туе ки чарх нагардад бнқтаҳ аз амрат

تویی که چرخ نگردد بنقطه از امرت

Баростӣ гузаронад ҳамеша чун паргор

براستی گذراند همیشه چون پرگار

Агар фитодаи броҳсти пеши ту сад сар

اگر فتاده براهست پیش تو صد سر

Шаҳон чигуна тавонанд азин тариқи фирор

شهان چگونه توانند ازین طریق فرار

Баҳр ки рост буд бо ту азодб хуш бош

بهر که راست بود با تو ازادب خوش باش

Вази онкии пеш ту гардид чап бар ордмор

وز آنکه پیش تو گردید چپ بر آردمار

Чарх гардад бо адаби рости пешати рӯзу шаб

چرخ گردد با ادب راست پیشت روز و شب

Ростиро бо шаҳон чун тавон гардид чап

راستی را با شهان چون توان گردید چپ

Тақтеъ : Фоълотни Фоълни Фоълотни Фоълн

تقطیع: فاعلاتن فاعلن فاعلاتن فاعلن

Қофия : акФоء

قافیه: اکفاء

Баҳр : мадид

بحر: مدید

Санъат : дар алъҷзи навъи робъ

صنعت: در العجز نوع رابع

Аҷаби мадори зи раҳмат чу рӯи бкўаҳи оре

عجب مدار ز رحمت چو رو بکوه آری

Чу шабнам ар чаҳ диҳад лаъли домани кҳсор

چو شبنم ار چه دهد لعل دامن کهسار

Аз абри ҷӯад ки бодати фидои басии ҷонҳо

از ابر جود که بادت فدا بسی جانها

Кунӣ пар аз дару гавҳари канори лайл ва наҳор

کنی پر از در و گوهر کنار لیل و نهار

Брҳмт чу рӯи оре ки бодати фидои ҷонҳо

برحمت چو رو آری که بادت فدا جانها

Чу шабнам чаҳ доманҳо кунӣ пари згўҳрҳо

چو شبنم چه دامنها کنی پر زگوهرها

Тақтеъ : Фъўлни мафоъӣлуни Фъўлни мафоъӣлун

تقطیع: فعولن مفاعیلن فعولن مفاعیلن

Қофия : аитоءи ҷлӣ

قافیه: ایطاء جلی

Баҳр : тавил

بحر: طویل

Санъат : ҳшўи малеҳ

صنعت: حشو ملیح

Лавозими карамати рӯзу шаби адолати гашт

لوازم کرمت روز و شب عدالت گشت

Аз онаст мъдлтт дар ҷаҳонаши астшҳор

از آنست معدلتت در جهانش استشهار

Мудоми шан ту шуд хусравии бостҳқоқ

مدام شان تو شد خسروی باستحقاق

Мудоми кор ту шуд доварӣ ба истиқрор

مدام کار تو شد داوری به استقرار

Аз мкрмти рӯзу шаби шан ту шуд хусравӣ

از مکرمت روز و شب شان تو شد خسروی

Аз муъаддилат дар ҷаҳони кор ту шуд доварӣ

از معدلت در جهان کار تو شد داوری

Тақтеъ : мстФълни Фоълни мстФълни Фоълн

تقطیع: مستفعلن فاعلن مستفعلن فاعلن

Қофия : аитоءи ҷлӣ

قافیه: ایطاء جلی

Баҳр : басит

بحر: بسیط

Санъат : ҳшўи қабеҳу мутавассит

صنعت: حشو قبیح و متوسط

Куҷо чу калаку кафу теғи ту буд абрӣ

کجا چو کلک و کف و تیغ تو بود ابری

Ки ҳар яке бгҳри пошинди рашки баҳор

که هر یکی بگهر پاشیند رشک بحار

Яқин ки аз ҳамаи каси меҳтарӣ бар таббату шан

یقین که از همه کس مهتری بر تبت و شان

Шудӣ зи никдлии хуштар аз сғору кбор

شدی ز نیکدلی خوشتر از صغار و کبار

Калаку кафу теғи ту эй аз ҳамаи каси меҳтар

کلک و کف و تیغ تو ای از همه کس مهتر

Ҳар як бгҳр пошӣ бошад зи яке хуштар

هر یک بگهر پاشی باشد ز یکی خوشتر

Тақтеъ : мафъӯли мафоъӣлуни мафъӯли мафоъӣлун

تقطیع: مفعول مفاعیلن مفعول مفاعیلن

Қофия : аитоءи ҷлӣ

قافیه: ایطاء جلی

Баҳр : ҳзҷи ахрб

بحر: هزج اخرب

Санъат : ҷамъу муфрад

صنعت: جمع و مفرد

Расед дар караму лутфи базли ту ҷое

رسید در کرم و لطف بذل تو جایی

Ки баҳри мондаи тиҳии чашму чашма бе адхор

که بحر مانده تهی چشم و چشمه بی ادخار

зи ҷӯаду базли шумо ганҷи лутфу бҳрдлид

ز جود و بذل شما گنج لطف و بحردلید

Валек дида парид аз анояти ҷаббор

ولیک دیده پرید از عنایت جبار

Дар караму лутфи шумо бҳрдлид

در کرم و لطف شما بحردلید

Баҳри тиҳии чашм ва шумо дида парид

بحر تهی چشم و شما دیده پرید

Тақтеъ : мФтълни мФтълни мФтълон

تقطیع: مفتعلن مفتعلن مفتعلان

Қофия : аитоءи ҷлӣ

قافیه: ایطاء جلی

Баҳр : раҷази мсдси мтўии мзол

بحر: رجز مسدس مطوی مذال

Санъат : ҷамъу тақсим

صنعت: جمع و تقسیم

Баромад аз раҳи қурби ту зарра ӣӣ баназар

برآمد از ره قرب تو ذره یی بنظر

Вазон киаст чу хуршеди дидаи бедор

وزان کهست چو خورشید دیده بیدار

Ҳамеша гарчи басӣ чораем дар талабаст

همیشه گرچه بسی چاره‌ایم در طلبست

Ту офтобӣ ва мо сояем дар таҳи ғор

تو آفتابی و ما سایه ایم در ته غار

Мо зираи қурби ту бечора ем

ما زره قرب تو بی چاره ایم

Зонка ту хуршедӣ ва мо соя ем

زانکه تو خورشیدی و ما سایه ایم

Тақтеъ : мФтълни мФтълни фоилот

تقطیع: مفتعلن مفتعلن فاعلات

Қофия : аитоءи ҷлӣ

قافیه: ایطاء جلی

Баҳр : сариъи мтўӣ

بحر: سریع مطوی

Санъат : ҷамъу тафреқ

صنعت: جمع و تفریق

Расонади хутба назмат бигӯаш ҷони саҳарӣ

رساند خطبه نظمت بگوش جان سحری

На ончунон ки кунад ақли нисбати ашъор

نه آنچنان که کند عقل نسبت اشعار

Наҳуфтааст басии нуктаи зер ҳар суханат

نهفته است بسی نکته زیر هر سخنت

Ҳамин буд сухани бикру зевари афкор

همین بود سخن بکر و زیور افکار

ТроиФи ту ҳама дар шунидан омад дар

طرایف تو همه در شنیدن آمد در

Дарав камаст вале айби сифт чун абкор

درو کمست ولی عیب سفت چون ابکار

Суханат бигӯаш ҷонҳо гуҳараст дар шунидан

سخنت بگوش جانها گهرست در شنیدن

На чаҳ нисбат ? ин буд бикр ва дараваст айб сифтан

نه چه نسبت؟ این بود بکر و دروست عیب سفتن

Тақтеъ : феълоти Фоълотни феълоти Фоълотн

تقطیع: فعلات فاعلاتن فعلات فاعلاتن

Қофия : аитоءи ҷлии навъи дигар

قافیه: ایطاء جلی نوع دیگر

Баҳр : рамли мшкўл

بحر: رمل مشکول

Санъат : ҷамъу тафреқу тақсим

صنعت: جمع و تفریق و تقسیم

Магаси надидаи зи ҳаламу ҳаёии ту ранҷӣ

مگس ندیده ز حلم و حیای تو رنجی

Камӣн накарда ббд бо касе зиҳии атвор

کمین نکرده ببد با کسی زهی اطوار

Чаҳ халқи халқ буд беҳтар аз ту аихўршид

چه خلق خلق بود بهتر از تو ایخورشید

Чунин ки зарра надидӣ бичишам астҳқор

چنین که ذره ندیدی بچشم استحقار

Ҳамин буд ҳунари халқ агар кунад башарӣ

همین بود هنر خلق اگر کند بشری

Ки сӯии айб яке нанигарад бостҳзор

که سوی عیب یکی ننگرد باستحضار

Каси надидаи ҳаламу ҳаёи беҳтар аз ту бо башарӣ

کس ندیده حلم و حیا بهتر از تو با بشری

Кин накарда бдбксӣ ваон накарда айби яке

کین نکرده بدبکسی وان نکرده عیب یکی

Тақтеъ : фоилоти мФтълни фоилоти мФтълн

تقطیع: فاعلات مفتعلن فاعلات مفتعلن

Қофия : аитоءи ҷлии навъи дигар

قافیه: ایطاء جلی نوع دیگر

Баҳр : мқтзби мтўӣ

بحر: مقتضب مطوی

Санъат : ҷамъу тақсим

صنعت:جمع و تقسیم

Умеди бастаи бадасти ту чашмаи дарё низ

امید بسته بدست تو چشمه دریا نیز

Ки қлзмисти дарави баҳри бекарон бисёр

که قلزمیست درو بحر بیکران بسیار

Намӯд ҷӯади зи баҳри кафи тўост ки рехт

نمود جود ز بحر کف تواست که ریخت

Таҳарруку скнотш чу қатра дар бқтор

تحرک و سکناتش چو قطره در بقطار

Дасти ту чашмаи дарёи ҳаракот

دست تو چشمه دریا حرکات

Қулзумӣ дар ҳаракоту саканот

قلزمی در حرکات و سکنات

Тақтеъ : Фоълотни Фълотни феълот

تقطیع: فاعلاتن فعلاتن فعلات

Қофия : аитоءи ҷлӣ

قافیه: ایطاء جلی

Баҳр : рамли мсдси мхбўни мқсўр

بحر: رمل مسدس مخبون مقصور

Санъат : тнсиқи алсФот

صنعت: تنسیق الصفات

Диҳад дами қаламати оби Хизру ҷони Масеҳ

دهد دم قلمت آب خضر و جان مسیح

Кунад баён чу яке ҳарф бар дили тӯмор

کند بیان چو یکی حرف بر دل طومار

Рабӯда аз хати мишкӣн чу кӯҳкани қаламат

ربوده از خط مشکین چو کوهکن قلمت

Садоӣ ӯ дили сангини зи дасти нақш ва нигор

صدای او دل سنگین ز دست نقش و نگار

Қаламати Хизру Масеҳ аз хати мишкӣн

قلمت خضر و مسیح از خط مشکین

Бикии ҳарфи баради сад дили сангин

بیکی حرف برد صد دل سنگین

Тақтеъ : Фълотни Фълотн феъланатон

تقطیع: فعلاتن فعلاتن فعلاتان

Қофия : аитоءи ҷлии навъи дигар

قافیه: ایطاء جلی نوع دیگر

Баҳр : рамли мсдси мхбўни мсбғ

بحر: رمل مسدس مخبون مسبغ

Санъат : саёқаи алоъдод

صنعت: سیاقه الاعداد

Чу моҳӣаст броФкндаҳи афъии теғат

چو ماهیست برافکنده افعی تیغت

Даруни чашмаи симяши моҳёни бшкор

درون چشمه سیمیش ماهیان بشکار

Ҳазор бӯса тавон зад зи фарқ то қадамаш

هزار بوسه توان زد ز فرق تا قدمش

Чаҳгар чу моҳӣ симасту чашмаи ҳамаи мор

چه گر چو ماهی سیم است و چشمه همه مار

Чист фиканда афъӣии пӯсти зи фарқ то қадам

چیست فکنده افعیی پوست ز فرق تا قدم

Чашмаи сими моҳёни моҳии сими чашмаи ҳам

چشمه سیم ماهیان ماهی سیم چشمه هم

Тақтеъ : мФтълни мФоълни мФтълни мФоълн

تقطیع: مفتعلن مفاعلن مفتعلن مفاعلن

Қофия : муқайяди муҷаррад

قافیه: مقید مجرد

Баҳр : раҷази мтўии мхбўн

بحر: رجز مطوی مخبون

Санъат : лғз : теғ

صنعت: لغز: تیغ

Агарчӣ баста дар шодии дили дарвеш

اگرچه بسته در شادی دل درویش

Бмҳри адли ҷавони қӯтӣ чунон магузор

بمهر عدل جوان قوتی چنان مگذار

Намӯда чун маи фаррухи бФоли чавгонат

نموده چون مه فرخ بفال چوگانت

Ки шоди бод ҳар ошуфтаи ҳолаш аз дидор

که شاد باد هر آشفته حالش از دیدار

Ҳаст дар шодии дили шаҳ чун маи фаррух ба фол

هست در شادی دل شه چون مه فرخ به فال

Баҳри дил чун қӯти ҷонаши бод ҳар ошуфтаи ҳол

بهر دل چون قوت جانش باد هر آشفته حال

Тақтеъ : Фоълотни Фоълотни Фоълотни фоилот

تقطیع: فاعلاتن فاعلاتن فاعلاتن فاعلات

Баҳр : рамли мсмни мқсўр

بحر: رمل مثمن مقصور

Қофия : мутародиф

قافیه: مترادف

Санъат : мъмии босами шоҳи шарафи аддӣни ёқӯби хони Баҳодур

صنعت: معمی باسم شاه شرف الدین یعقوب خان بهادر

Боинчнин адаб ояд чигуна ҳамчуи туе

باینچنین ادب آید چگونه همچو تویی

Ту бо адаб баӣ аз дигарон бостмрор

تو با ادب بهی از دیگران باستمرار

Вагар будадгарӣ ҳлмши ин адаб аҷабаст

و گر بودد گری حلمش این ادب عجبست

Шудӣ чунонкӣ буд баӣ аз адиби ҳалами мадор

شدی چنانکه بود بهی از ادیب حلم مدار

Бчнини адаб ки туе буд дгарии аҷаб

بچنین ادب که تویی بود دگری عجب

Бодб ба аз дгарон шудӣ чаҳ буд ба азодб

بادب به از دگران شدی چه بود به ازادب

Тақтеъ : мтФоълни мтФоълни мтФоълн

تقطیع: متفاعلن متفاعلن متفاعلن

Қофия : мтдорк

قافیه: متدارک

Баҳр : комил

بحر: کامل

Санъат : ирсоли алмисл

صنعت: ارسال المثل

Дар он чаҳ шак ки фалаки маликат ҷаҳон диҳадат

در آن چه شک که فلک ملکت جهان دهدت

Ту худ қадам бигушо зонка дар гушӯдаи ҳисор

تو خود قدم بگشا زانکه در گشوده حصار

Яқин турост ҷаҳон , бояд аз ту як ҳаракат

یقین تراست جهان، باید از تو یک حرکت

Ки то буд баракат дар мамолик аз додар

که تا بود برکت در ممالک از دادار

Чаҳ шак ки фалак ҷаҳон диҳадат бики ҳаракат

چه شک که فلک جهان دهدت بیک حرکت

Қадам бигушо ки дар ҳаракат буд баракат

قدم بگشا که در حرکت بود برکت

Тақтеъ : мФоълтни мФоълтни мФоълтн

تقطیع: مفاعلتن مفاعلتن مفاعلتن

Қофия : мтрокб

قافیه: متراکب

Баҳр : вофир

بحر: وافر

Санъат : ирсоли алмисл

صنعت: ارسال المثل

Аз он ҷаҳон шудаи тобеъи бомари ту аишоаҳ

از آن جهان شده تابع بامر تو ایشاه

Ки несташ бҷҳондории ту астнкор

که نیستش بجهانداری تو استنکار

Ҷаҳон шуд тобеъи амри ту аишоаҳи ҷаҳони оро

جهان شد تابع امر تو ایشاه جهان آرا