эй ақли ханҷари туу ноўрдгоаҳи ҷон
ای عقل خنجر تو و ناوردگاه جان
Беруни ҷаҳони саманди камол аз пули ҷаҳон
بیرون جهان سمند کمال از پل جهان
Анин рукӣаст даҳр , мадаи тоб дар каманд
عنّین رکی است دهر، مده تاب در کمند
Тар доманӣаст чарх , манеҳ тир дар камон
تر دامنی است چرخ، منه تیر در کمان
Зулфии шикан ки рӯй намояд дар ӯ яқин
زلفی شکن که روی نماید در او یقین
Роҳии Марв , ки бож сетанд дар ӯ камон
راهی مرو، که باژ ستاند در او کمان
Зон дар кафи аласти камари бастаи ӣӣ чу чарх
زان در کف الست کمر بسته ئی چو چرخ
То пунбаи вори бози нишинии бадви кодон
تا پنبه وار باز نشینی بدو کدان
Дар гардан батон накунӣ дасти ҳамчуи ақд
در گردن بتان نکنی دست همچو عقد
Овораге набарда чу гавҳари зи хонимон
آوارگی نبرده چو گوهر ز خانمان
эй давлати остони ту , бар шарфа ӣ фалак
ای دولت آستان تو، بر شرفه ی فلک
Доми замин чаҳ мекунӣу дона ӣ замон
دام زمین چه میکنی و دانه ی زمان
Дар чори сӯии унсури ҳангома ӣӣаст карам
در چار سوی عنصر هنگامه ئی است کرم
Парҳез кун зи ҷайби шикофон бе нишон
پرهیز کن ز جیب شکافان بی نشان
Хилват махоҳ то назанад марги боргоҳ
خلوت مخواه تا نزند مرگ بارگاه
Ахтари мҷўӣ то накунӣ манзили осмон
اختر مجوی تا نکنی منزل آسمان
Ҷоҳии тамаъи мадори бики оҳи одатӣ
جاهی طمع مدار بیک آه عادتی
Пелӣ макун шикори бики тори ресмон
پیلی مکن شکار بیک تار ریسمان
Бар як сиришки дида аъамӣ мабанд баҳр
بر یک سرشک دیده اعمی مبند بحر
Вази як қурозаи кафи сифлаи мсози кон
وز یک قراضه کف سفله مساز کان
То кӣ зи тоб кӯра бисӯзӣ ббўии гул
تا کی ز تاب کوره بسوزی ببوی گل
То кӣ зи об рӯй броӣӣ барои нон
تا کی ز آب روی برائی برای نان
Даврон мҳрқаҳаст чаҳ фазл ва чаҳ интисоб
دوران محرقه است چه فضل و چه انتساب
Тӯфон офатаст чаҳ бом ва чаҳ нардбон
طوفان آفت است چه بام و چه نردبان
Бо ҳуҷра ниёз мабар рахти оз аз онк
با حجره نیاز مبر رخت آز از آنک
Дар як бадасти ҷои ту ганҷи гарони ммон
در یک بدست جای تو گنج گران ممان
Гар пари дилии зи пӯсти буруни ои донаи вор
گر پر دلی ز پوست برون آی دانه وار
То охури каммияти тарозии зи кҳгшон
تا آخور کمیت طرازی ز کهگشان
Бар аҳли малик соя Маяфкан эй шакл
بر اهل ملک سایه میفکن همای شکل
То бо сегон шарик набошӣ дар устихон
تا با سگان شریک نباشی در استخوان
Шабдиз , дар масофи табиат ҳаме фикан
شبدیز، در مصاف طبیعت همی فکن
Шаҳбоз , дар ҳавои ҳувияти ҳамеи парон
شهباز، در هوای هویت همی پران
Гар бар карон рӯй зи чилипои лои илоҳ
گر بر کران روی ز چلیپای لا اله
Зуннор бар кушоядати алоллаҳ аз миён
زنار بر گشایدت الالله از میان
Дорӣаст шакл ло зада бар чори сӯии дайн
داری است شکل لا زده بر چار سوی دین
То ҳар ду кун хушк шавад бар ду шохи он
تا هر دو کون خشک شود بر دو شاخ آن
Ҳар хлътӣ ки ишқ ба миқрози лои барад
هر خلعتی که عشق به مقراض لا بُرد
Чуст ояд он тамоми бболои ақлу ҷон
چست آید آن تمام ببالای عقل و جان
Ҳар ду ҷаҳон ба тобиши ту чашм равшан анд
هر دو جهان به تابش تو چشم روشن اند
Аз тан чу шамъи пеш кашӣ кун сӯии равон
از تن چو شمع پیش کشی کن سوی روان
Хоҳии казин хлоби броӣии гулоби вор
خواهی کزین خلاب برآئی گلاب وار
Як раҳи мтоби сар аз тоби имтиҳон
یک ره متاب سر از تاب امتحان
Суҳбати бабри зи нафаси баҳами ҷинсии хирад
صحبت ببر ز نفس بهم جنسی خرد
Аз саги халоси ҷӯии баҳами Меҳрии шубон
از سگ خلاص جوی بهم مهری شبان
Анқои неки аҳди тўӣии қофи қурб ро
عنقای نیک عهد توئی قاف قرب را
Бо ҳар калоғи песа чаҳгирӣ як ошён
با هر کلاغ پیسه چه گیری یک آشیان
Андар бар қабул хаз аз чоки остин
اندر بر قبول خز از چاک آستین
Чун бар дар расӯл шудӣ хоки остон
چون بر در رسول شدی خاک آستان
Он хоси бори хилвату солори хосу ом
آن خاص بار خلوت و سالار خاص و عام
Мақсӯди чарху анҷуму мнъўти инсу ҷон
مقصود چرخ و انجم و منعوت انس و جان
Ҷоҳаши бкорўон абад дода бадарға
جاهش بکاروان ابد داده بدرقه
Нураши бдидгон азал бӯда дидаи бон
نورش بدیدگان ازل بوده دیده بان
Ганҷӣ чу ӯ наёмада дар кунҷи обу хок
گنجی چو او نیامده در کنج آب و خاک
Лаълӣ чу ӯ нхостаҳ аз кон кун факон
لعلی چو او نخاسته از کان کن فکان
Он дар мбити фақри вай аз матбахи АМИТ
آن در مبیت فقر وی از مطبخ امیت
Ваҳдат кашида суфрау азлат ниҳода хон
وحدت کشیده سفره و عزلت نهاده خوان
Вази баҳри сар баридани даҳри ҳавои параст
وز بهر سر بریدن دهر هوا پرست
з ҳар об дода ғайрат ӯ даҳра ӣ ҳўон
ز هر آب داده غیرت او دهره ی هوان
Оҷизи ъзими обу гул аз оби аспр
عاجز عزیم آب و گل از آب اسپری
То мӯъҷизи шафоат ӯ но шудаи змон
تا معجز شفاعت او نا شده ضمان
Даст аз қалам кашид бенон муборакаш
دست از قلم کشید بنان مبارکش
Вонгаҳи миёни моҳ қалам карда аз бенон
وانگه میان ماه قلم کرده از بنان
Ҳаргиз надода дидаи ҳиммати бълўу сФл
هرگز نداده دیده همت بعلو و سفل
То худ чаҳ ранг дорад ҳам кун ва ҳам макон
تا خود چه رنگ دارد هم کون و هم مکان
Хок дараш бмсри ълои бардаи Ҷабраил
خاک درش بمصر علا برده جبرئیل
Зу чарх пер гашта Зулайхои сифати ҷавон
زو چرخ پیر گشته زلیخا صفت جوان
Ҳам коскӣ накарда ҷаҳонро ки кам буд
هم کاسکی نکرده جهان را که کم بود
Бар хон анкабутони ҷамшеди миҳмон
بر خوان عنکبوتان جمشید میهمان
Шқ карда дасти фикрат ӯ шақа ӣ хабар
شق کرده دست فکرت او شقه ی خبر
Пас дидаи ошкор бар он чеҳра ӣ аён
پس دیده آشکار بر آن چهره ی عیان
Одами мусофири адаму бонги ном ӯ
آدم مسافر عدم و بانگ نام او
Бар коиноти қофилаи солору сорибон
بر کاینات قافله سالار و ساربان
Ва он шаб ки рӯй дод бхлўти сарои инс
و آن شب که روی داد بخلوت سرای انس
Бар боми чарх боз ниҳоданд нардбон
بر بام چرخ باز نهادند نردبان
Аблақи ҷаҳонад бар камари кӯҳсор улувва
ابلق جهاند بر کمر کوهسار علو
Ҷбрил дар рикобу сроФил дар Аннан
جبریل در رکاب و سرافیل در عنان
Дар ғор карда пошнаи бандӣ барои роҳ
در غار کرده پاشنه بندی برای راه
Аз паҳлавии адим ба аз коми аФъўон
از پهلوی ادیم به از کام افعوان
Саҳмаши шикаста дар кафи ноҳиди арғунун
سهمش شکسته در کف ناهید ارغنون
Ҷоҳаш фиканда бар китфи моҳи тилсон
جاهش فکنده بر کتف ماه طیلسان
Дӯшизагони хулд аз он ишқ дар ҷунун
دوشیزگان خلد از آن عشق در جنون
То кӣ зананд мавкиби маймунаш дар ҷинон
تا کی زنند موکب میمونش در جنان
Аз суфраи макон сафарӣ карда ношто
از سفره مکان سفری کرده ناشتا
Дар ломаконаши тозатар афтодаи мизбон
در لامکانش تازه تر افتاده میزبان
Ҷоми саломи нӯши кунони он зи сари лутф
جام سلام نوش کنان آن ز سرّ لطف
Бе заҳмати рақиби лабу соқӣу даҳон
بی زحمت رقیب لب و ساقی و دهان
Як насафӣ хумори шикани хӯрдаи бори ишқ
یک نصفی خمار شکن خورده بار عشق
Чун аз шабона буд дигар рӯзи сари гарон
چون از شبانه بود دگر روز سر گران
Соҳиби вилоятӣ ки пазируфти зари дайн
صاحب ولایتی که پذیرفت زر دین
Аз сиккаи атийят ӯ нақши ҷовдон
از سکه عطیت او نقش جاودان
Но карда пеши дилбари исломи дасти ҳин
نا کرده پیش دلبر اسلام دست هین
Ков ибра кард малики дилу ҷони бпоӣ . ҳон
کاو عبره کرد ملک دل و جان بپای. هان
Садраши хазинаи хонаи садри русул шуда
صدرش خزینه خانه صدر رسل شده
Султон сидқ гуфта зиҳии неки қаҳрамон
سلطان صدق گفته زهی نیک قهرمان
Машшота дода муждаи имон ба Мустафо
مشاطه داده مژده ایمان به مصطفی
Имони сифати бараҳнаи арӯсии броигон
ایمان صفت برهنه عروسی برایگان
Дар хутбаи хилофаи зи калаки суханвараш
در خطبه خلافه ز کلک سخنورش
Куштаи забони дарраи форуқи тарҷумон
کشته زبان دره فاروق ترجمان
Он ҳандасии замир ки аз лавҳи ҷоҳ ӯ
آن هندسی ضمیر که از لوح جاه او
Касрӣаст малики касрӣ суғроаст хони хон
کسری است ملک کسری صغری است خان خان
Карда муҷоҳидони хирадро муҷоҳидӣ
کرده مجاهدان خرد را مجاهدی
Бар номдаҳи зи бодияи ваҳии корвон
بر نامده ز بادیه وحی کاروان
Ронда бар офтоби ду асбаи сипоҳи хашм
رانده بر آفتاب دو اسبه سپاه خشم
Лекин чу офтоби як асбаи ҷаҳони ситон
لیکن چو آفتاب یک اسبه جهان ستان
Дасти назар ба хашм чу бар қурс нур зад
دست نظر به خشم چو بر قرص نور زد
Гар пар насӯхтӣ бишикастяш як карон
گر پر نسوختی بشکستیش یک کران
Дид аз Мадинаи сафи Наҳовандро тиҳӣ
دید از مدینه صف نهاوند را تهی
ё сорӣа алҷбл зада ҳоле биппар дилон
یا ساریه الجبل زده حالی بپر دلان
Нақши влоӣ ӯ чу рақами гашт бар дилат
نقش ولای او چو رقم گشت بر دلت
Аз дафтари фазилати ҳайдар хаттӣ бихон
از دفتر فضیلت حیدر خطی بخوان
Ҷон дар баҳоии меҳри саги кӯй ӯ бидиҳ
جان در بهای مهر سگ کوی او بده
То ақл гуядат ки зиҳии байъ бе забон
تا عقل گویدت که زهی بیع بی زبان
Машшотаи каломи қадамро ба ҳафт даст
مشاطه کلام قدم را به هفت دست
Аз пеш ҷилва дода ва пас карда ҷонфишон
از پیش جلوه داده و پس کرده جانفشان
Бе ҳеҷ тӯҳматӣ ба шабистони мусҳафаш
بی هیچ تهمتی به شبستان مصحفش
Чун калаки сари бурӣдаи бшмири сайли рон
چون کلک سر بریده بشمیر سیل ران
Лаълии зи ҳуққаи дилу ҷони вақти бозгашт
لعلی ز حقه دل و جان وقت بازگشت
Пеши калом маҷд кашида ба нўрҳон
پیش کلام مجد کشیده به نورهان
Мурғони обу донаи зи тасбеҳи Муртазо
مرغان آب و دانه ز تسبیح مرتضی
Дар соябони шҳпри исмат шудаи ниҳон
در سایبان شهپر عصمت شده نهان
Бо захми зулфиқор дар оғӯш карда аст
با زخم ذوالفقار در آغوش کرده است
Андари бенон ӯ амали хомаи тавон
اندر بنان او عمل خامه توان
Ахсиктии зи домани ҳайдари мадори даст
اخسیکتی ز دامن حیدر مدار دست
Ҷонӣаст дасту пои ту дар пои аўФшон
جانی است دست و پای تو در پای اوفشان
Девон мадҳ ӯст ҳимояти сарои ман
دیوان مدح اوست حمایت سرای من
Бустон меҳр ӯст тамошои гуҳи амон
بستان مهر اوست تماشا گه امان
Рмҳши пиёдаи хоҳи бики ҳамлаи рўстм
رمحش پیاده خواه بیک حمله روستم
Теғаши нўолаҳи хори бики чошти ҳФтхўон
تیغش نواله خوار بیک چاشت هفتخوان
Дар даст ӯ шукуфаи боғи зафар шуда
در دست او شکوفه باغ ظفر شده
Нилӯфарӣ ки ранги пазиради зи арғавон
نیلوفری که رنگ پذیرد ز ارغوان
Мстсқии ҳисом вротФтаҳ шуд ҷигар
مستسقی حسام وراتفته شد جگر
То шарбати орад аз руки ширки оби нордон
تا شربت آرد از رک شرک آب ناردان
Хатмаст бар санои алии мақтаи сухан
ختم است بر ثنای علی مقطع سخن
Каз баъд арғунун нарасад пашшаро фиғон
کز بعد ارغنون نرسد پشه را فغان
эй илми лоязоли ту . Ҳамхона ӣ вуҷӯд
ای علم لایزال تو. همخانه ی وجود
Эҳсонат карда бом ва дар табъи посбон
احسانت کرده بام و در طبع پاسبان
Дар сифати интиқоми ту Мӯсоаст разми зан
در صفت انتقام تو موسی است رزم زن
Ва андрўи бои қаҳри ту исоаст нотавон
و اندرو بای قهر تو عیسی است ناتوان
Арҷу ки бар сетонаи ҳифзи ту кам расад
ارجو که بر ستانه حفظ تو کم رسد
Дастони чархи куҳна дар ин тозаи достон
دستان چرخ کهنه در این تازه داستان
эй ақли нозанин чу тўӣии муқтадои нафас
ای عقل نازنین چو توئی مقتدای نفس
То кӣ сарои туғрул ва то кӣ дар тғон
تا کی سرای طغرل و تا کی در طغان
Халқони ҳирс ва оз бикаш аз сари асир
خلقان حرص و آز بکش از سر اثیر
Вази ннки мадҳи гуфтан халқонаш вораҳон
وز ننک مدح گفتن خلقانش وارهان
Мурғи саҳар гуҳӣаст сафири салом ӯ
مرغ سحر گهی است صفیر سلام او
ӯро ба ошиёнаи ширвонёни расон
او را به آشیانه شروانیان رسان
То дар хуии хҷолб Ҷайҳун кунанд хок
تا در خوی خجالب جیحون کنند خاک
Хоқонии саногару хоқон шеър хон
خاقانی ثناگر و خاقان شعر خوان
Бории фарохи сол сухан бинад онкӣ гуфт :
باری فراخ سال سخن بیند آنکه گفت:
« қаҳт вафост дар буна ӣ охируззамон »
«قحط وفاست در بنه ی آخرالزمان»