Чист он гавҳаракаи арқони даст хумор оварад

چیست آن‌گوهرکه ارکان دست خمّار آورد

Гавҳарии кони гавҳари мардум падедор оварад

گوهری کان گوهر مردم پدیدار آورد

Лутфи обу ранг оташ дорад ва то сир ӯ

لطف آب و رنگ آتش دارد و تا‌ثیر او

Оби сӯии ҷону оташи сӯй рухсор оварад

آب سوی جان و آتش سوی رخسار آورد

Гар ба дай ма бугзарад бар маҷлиси озодагон

گر به‌دی مه بگذرد بر مجلس آزادگان

Буии Нитсаону насими боғ ва гулзор оварад

بوی نیسان و نسیم باغ و گلزار آورد

Феъл ӯ дар дили намояди санъати боди сабо

فعل او در دل نماید صنعت باد صبا

То дарахти шодии андари боғи дил бор оварад

تا درخت شادی اندر باغ دل بار آورد

Гӯна гулнор гирад рӯй чун динор ӯ

گونهٔ‌گلنار گیرد روی چون دینار او

Ваов ҳамеи озодаро дар базл динор оварад

واو همی‌ آزاده را در بذل دینار آورد

Хор бе вирдаст бе ӯ маҷлиси мо рӯзи ид

خار بی‌وردست بی‌او مجلس ما روز عید

Кови ҳаме бар чеҳраи мо вирд бехор оварад

کاو همی بر چهرهٔ ما ورد بی‌خار آورد

Рости гӯйӣ наҷм сайёраст бар чархи тараб

راست‌گویی نجم سیارست بر چرخ طرب

Зонка дар маҷлиси фурӯғи наҷм сайёр оварад

زانکه در مجلس فروغ نجم سیار آورد

Мғзро тарӣ диҳад то оради андари чашми хоб

مغزرا ترّی دهد تا آرد اندر چشم خواب

Мағз чун тарӣ надорад хоб душвор оварад

مغز چون تَرّی ندارد خواب دشوار آورد

Андакӣ аз ҷавҳар ӯ чун ба тораки брдўд

اندکی از جوهر او چون به تارک بردود

Аз табиати рӯзи боқиро падедор оварад

از طبیعت روز باقی را پدیدار آورد

Вари дроўизд ба ақлу рои перони куҳан

ور درآویزد به عقل و رای پیران کهن

Ҳар якеро чун ҷавони тоза дар кор оварад

هر یکی‌ را چون جوان تازه در کار آورد

Эътидолаши хотири гӯяндаро дарё кунад

اعتدالش خاطر گوینده را دریا کند

То зи дарё ҳар замонӣ дар шҳўор оварад

تا ز دریا هر زمانی دُرّ شهوار آورد

Чун зи гуфтан боз дорад мардро ифроти он

چون ز گفتن باز دارد مرد را افراط آن

Мардро ҷӯади низоми аддӣн ба гуфтор оварад

مرد را جود نظام‌الدین به‌گفتار آورد

Соҳиби одил ки бахт аз куняту номаши ҳаме

صاحب عادل ‌که بخت از کُنیت و نامش همی

Сӯрати фатҳу зафар дар ном аҳрор оварад

صورت فتح و ظفر در نام احرار آورد

Рой ӯ паргори қудрат бар фалак хоҳад кашид

رای او پرگار قدرت بر فلک خواهد ‌کشید

То ҳамаи сайёрагонро зер паргор оварад

تا همه سیارگان را زیر پرگار آورد

Қатра Эй бошад зи дарёии замири ҳимматаш

قطره‌ای باشد ز دریای ضمیر همتش

Ҳар чаҳ астзҳори зери чарх даввор оварад

هر چه استظهار زیر چرخ دوار آورد

Калак ӯ мурғӣаст заррини пар ки дар саҳрои сим

کِلْک او مرغی است زرین‌پر که در صحرای سیم

Аз сари минқор ҳар соъати ҳаме қор оварад

از سر منقار هر ساعت همی قار آورد

Дӯда ҳамчун қор бошад бар сари минқор ӯ

دوده همچون قار باشد بر سر منقار او

Лؤлؤӣ макнун шавад чун зер минқор оварад

لؤلؤی مکنون شود چون زیر منقار آورد

Беш шоҳони тӯҳфаи орад аз бадоеъ чанд бор

بیش شاهان تحفه آرد از بدایع چند بار

Аз бадоеъи тӯҳфаи он тӯҳфааст кин бор оварад

از بدایع تحفه آن تحفه است‌ کاین بار آورد

Носириддин гуфт дастурами низом аддӣн сазад

ناصرالدین گفت دستورم نظام‌الدین سزد

То зи адли андари ҷаҳони ойин ва осор оварад

تا ز عدل اندر جهان آیین و آثار آورد

Ончӣ гуфт аввали бикради охири чунин бояд малик

آنچه گفت اول بکرد آخر چنین باید ملک

То ки ҳиммат дар хури гуфтор ва кирдор оварад

تا که همت در خور گفتار و کردار آورد

Ҳркҷои сару замири Мӯсои умрон буд

هرکجا سِرّ و ضمیر موسی عمران بود

Дар шаби торики нур аз шуъла нор оварад

در شب تاریک نور از شعلهٔ نار آورد

Гоҳ бе дастони яди Байзои буруни оради зи ҷайб

گاه بی‌دستان ید بیضا برون آرد ز جیب

Гоҳ бе афсуни Асо бар сӯрат мор оварад

گاه بی‌افسون عصا بر صورت مار آورد

Ҳркҷои таъйиду иқболи низоми аддӣн буд

هرکجا تایید و اقبال نظام‌الدین بود

Пеши хизмати тоҷдоронро раҳе вор оварад

پیش خدمت تاجداران را رهی‌وار آورد

Гуҳи зи ҳзми андркшди девори гирди мамлакат

گه ز حَزْم اندرکشد دیوار گرد مملکت

Гуҳи зи нусрати посбон бар бурҷ ва девор оварад

گه ز نصرت پاسبان بر برج و دیوار آورد

эй баланди ахтари ҷавони бахтӣ ки ҳар соъати сипеҳр

ای بلند اختر جوان بختی که هر ساعت سپهر

Ахтаронро пеши тахти ту ба зинҳор оварад

اختران را پیش تخت تو به‌ زنهار آورد

Гар ба рои равшану тадбири ту шоҳи аҷам

گر به‌رای روشن و تدبیر تو شاه عجم

Аз хуросон рӯй сӯии ғзў куффор оварад

از خراسان روی‌ سوی غزو کفار آورد

Бар миёни банди камари бандад ба хизмати пеши шоҳ

بر میان بند کمر بندد به‌خدمت پیش شاه

Ҳаркии андари рӯми фахр аз банд зуннор оварад

هرکه اندر روم فخر از بند زنار آورد

Чун ту дргитӣ набошад вар буд андак буд

چون تو درگیتی نباشد ور بود اندک بود

Кӣ шавад мумкин ки гардун чун ту бисёр оварад

کی شود ممکن که‌گردون چون تو بسیار آورد

Ҳарки сулҳ оварад бо ту рӯзи бахташ бар дамид

هرکه صلح آورد با تو روز بختش بر دمید

Тира гардад пайкари онкас ки пайкор оварад

تیره‌ گردد پیکر آنکس که پیکار آورد

Ҳаркиро якбори ғдри ту ба хотир бугзарад

هرکه را یکبار غَدْر تو به‌ خاطر بگذرد

эй басои ғдрӣ ки бар ӯ чарх ғаддор оварад

ای بسا غَدری‌که بر او چرخ غَدّار آورد

Андари он дарё ки аз кин ту бархезад бухор

اندر آن دریا که از کین تو برخیزد بخار

Боди меҳнати киштии аъдо нигунсор оварад

باد محنت کشتی اعدا نگونسار آورد

Гар мураккаб мураккабӣ гардад хаёли ақли ту

گر مرکب مرکبی‌ گردد خیال عقل تو

Ҷабраил аз гесуии ҳуронаш афсор оварад

جبرئیل از گیسوی حورانش افسار آورد

Вари қазои тўмор девон созад андари мадҳи ту

ور قضا تومار دیوان سازد اندر مدح تو

Лавҳи маҳфӯзи андари он девон ва тўмор оварад

لوح محفوظ اندر آن دیوان و تومار آورد

Вар ба торикӣ баруфтад равшанои дилат

ور به تاریکی برافتد روشنایی دلت

Айни оби зиндагонии боз дидор оварад

عین آب زندگانی باز دیدار آورد

эй худовандӣ кигар фармони диҳии хуршед ро

ای خداوندی که‌ گر فرمان دهی خورشید را

Аз фалаки пеши дилати қонӯн асрор оварад

از فلک پیش دلت قانون اسرار آورد

Чун мъзӣ бояд андари боғи мадҳи ту дарахт

چون معزی باید اندر باغ مدح تو درخت

То чу бори оради ҳамаи лафз гуҳарбор оварад

تا چو بار آرد همه لفظ گهربار آورد

Гар буд мадҳи маро қадреу миқдории падед

گر بود مدح مرا قدری و مقداری پدید

Мадҳи ту хўоҳдкаҳи фарқ аз ҳад ва миқдор оварад

مدح تو خواهدکه فرق از حد و مقدار آورد

Баст бояд ҳиммати андари кори маддоҳӣ ки ӯ

بست باید همت اندر کار مداحی که او

Дар шиору расми ту зини гӯна ашъор оварад

در شعار و رسم تو زین‌گونه اشعار آورد

Гар ту тимораши надорӣ то намонад тангдаст

گر تو تیمارش نداری تا نماند تنگدست

Тангдастии пой ӯ дар дом тимор оварад

تنگدستی پای او در دام تیمار آورد

Хоби амни олами андари бахти бедори ту бод

خواب امن عالم اندر بخت بیدار تو باد

Токаи хобу амни олами бахт бедор оварад

تاکه خواب و امن عالم بخت بیدار آورد

Бар ту маймуну ҳумоюни боди иди муъминон

بر تو میمون و همایون باد عید مومنان

То ба яздони ҳарки имон дорад иқрор оварад

تا به یزدان هرکه ایمان دارد اقرار آورد