Будам миёни халқи яке марди порсо

بودم میان خلق یکی مرد پارسا

Қлош кард наргиси ҷмоши ту маро

قلّاش کرد نرگس جمّاش تو مرا

Аз ғамзаи ту дар дилам афтод васваса

از غمزهٔ تو در دلم افتاد وسوسه

Бо васвасаи ҷгўнаҳи тавон буд борасо

با وسوسه چگونه توان بود پارسا

Парҳез карда будаму савганди хӯрда низ

پرهیز کرده بودم و سوگند خورده نیز

Каз баҳри ком дил нашавам фитнаи бало

کز بهر کام دل نشوم فتنهٔ بلا

Аз бас ки кард чашми ту найрангу ҷодуӣ

از بس که کرد چشم تو نیرنگ و جادویی

Брҳизи ман ҳадар шуду савганди ман ҳбо

پرهیز من هَدَر شد و سوگند من هَبا

эй чун ҳавои латиф чаҳ дории ҳамеи аҷаб

ای چون هوا لطیف چه داری همی عجب

Гар ҳаст сӯии ту дилу шахси марои ҳўӣ

گر هست سوی تو دل و شخص مرا هوی

Шахсу дилами зи ишқи ту заррааст ва оташ аст

شخص و دلم ز عشق تو ذرّه است و آتش است

Бошад ҳавои заррау оташи сӯии ҳаво

باشد هوای ذرّه و آتش سوی هوا

Пуштами ду то на аз пай он шуд ки ишқи ту

پشتم دو تا نه از پی‌ آن شد که عشق تو

Борӣ бирав ниҳоди зондишаҳу ъно

باری برو نهاد ز اندیشه و عَنا

Гум шуд дилами зи даст ва ба хоки андари аўФтод

گم شد دلم ز دست و به خاک اندر اوفتاد

Кардам зи баҳр ҷустан ӯ пуштро ду то

کردم ز بهر جستن او پشت را دو تا

Гар ошност бо сари зулфи ту дасти ман

گر آشناست با سر زلف تو دست من

Шоидкаҳ ҳаст ишқи ту бо ҷонами ошно

شایدکه هست عشق تو با جانم آشنا

То ишқи ту раҳо накунад ҷони ман зи даст

تا عشق تو رها نکند جان من ز دست

Ман кӣ кунам зи дасти сари зулфи ту раҳо

من‌ کی‌ کنم ز دست‌ سر زلف تو رها

Додам ҳар ончии доштами андари баҳоии ту

دادم هر آنچه داشتم اندر بهای تو

То баҳра вар шудам зи ту аз музд ва аз баҳо

تا بهره‌ور شدم ز تو از مزد و از بها

Дар гаронбаҳое ва дорам туро азиз

دُرّ گرانبهایی و دارم تو را عزیز

Оре азиз бошад дар гаронбаҳо

آری عزیز باشد دُرّ گرانبها

Ту муфрадии зи халқи ҷаҳон ва на мумкин аст

تو مُفرَدی ز خلق جهان و نه ممکن است

Кандар ҷаҳони нигории ҳамто буд тўро

کاندر جهان‌ نگاری‌ همتا بود تو را

Гар доштами рух аз ғами ҳиҷри ту бар замин

گر داشتم رخ از غم هجر تو بر زمین

Дорам сар аз хаёлу нишоти ту бар само

دارم سر از خیال و نشاط تو بر سَما

Вар бар муроди хеши дилам подшо набӯд

ور بر مراد خویش دلم پادشا نبود

Шуд подшо ба давлати дастури подшо

شد پادشا به دولت دستور پادشا

Садрӣ ки ӯ амири мҷир ва муаййидаст

صدری که او امیر مجیر و مؤیدست

Дар малику давлати малику дайни мстФо

در مُلک و دولت مَلِک و دین مصطفا

Парвардгори шоҳи аҷами соҳибӣ ки ҳаст

پروردگار شاه عجم صاحبی که هست

Ҳам кунят млкшаҳ ва ҳам номи мртзо

هم‌کنیتِ ملکشَه و هم نام‌ِ مرتضا

Беонкӣ дод меҳри набуввати бадви худоӣ

بی‌آنکه داد مهر نبوت بدو خدای

Дорад яқину исмату таъӣди анбиё

دارد یقین و عصمت و تأیید انبیا

Фаррух лақост бар ҳамаи халқу хуҷастаи пай

فرخ‌لقاست بر همه خلق و خجسته‌پی

Чун пай хуҷаста бошад фаррух буд лақо

چون پی خجسته باشد فرّخ بود لقا

Андари зкоءу Фтнт ӯ хира шуд хирад

اندر ذُکاء و فِطنَت او خیره شد خرد

Гӯйӣ ки ҳаст фитраташ аз Фтнту зко

گویی‌که هست فطرتش از فِطنَت و ذُکا

Андари кафи муборак ӯ не садаф шудаст

اندر کف مبارک او نی صدف شدست

зи инсон ки чӯби дркФ Мӯсо шуд аждаҳо

ز انسان که چوب درکف موسی شد اژدها

Бе орзӯии мадҳаш ва беҳирс диданаш

بی‌آرزوی مدحش و بی‌حرص دیدنش

Андари забону дида бкм бошаду бко

اندر زبان و دیده بَکَم باشد و بُکا

Орад ба дасти неъмат ва неъмат диҳад зи даст

آرد به دست نعمت و نعمت دهد ز دست

Миннат буд захирау неъмат буд ҷудо

منت بود ذخیره و نعمت بود جدا

Хуршед агар зи ҳиммат ӯ доштӣ фалак

خورشید اگر ز همت او داشتی فلک

Будӣ ба шакли хирадтар аз кавкаби сҳо

بودی به شکل خُردتر از کوکب سُها

Холиқи зи нури ху иш сириштааст ҷавҳараш

خالق ز نور خو‌یش سرشته است جوهرش

То ақл ӯ зи равза ҳикмат кунад чаро

تا عقل او ز روضهٔ حکمت‌ کند چرا

Чун ва чаро бадв нарасад халқро аз онк

چون و چرا بدو نرسد خلق را از آنک

Ҳаст ӯ зи нури холиқ бе чун ва бе чаро

هست او ز نور خالق بی‌چون و بی‌چرا

Гар дар навол ҳотами тай буд пешрав

گر در نَوال حاتم طی بود پیشرو

Вар дар улӯми соҳиби рай буд муқтадо

ور در علوم‌ صاحب ری بود مُقتدا

Акнӯн ҳазор ҳотаму соҳиб зиёдат аст

اکنون هزار حاتم و صاحب زیادت است

Аз ҷону дил ба хизмат ӯ карда илтиҷо

از جان و دل به خدمت او کرده التجا

Кори малик чу мӯъҷиз пайғамбарон шудаст

کار ملک چو معجز پیغمبران شدست

То ҳаст кор ӯ чу каромоти авлиё

تا هست کار او چو کرامات اولیا

ӯ ҳаст ёри шаръу малики шаҳриёри шарқ

او هست یار شرع و ملک شهریار شرق

Дар шаръ ва шарқ ҳаст сазои дархури сазо

در شرع و شرق هست سزا درخور سزا

эй соҳибӣ ки аҳли суханро ба мадҳи ту

ای صاحبی‌ که اهل سخن را به مدح تو

Бозорҳо равон шуд ва гуфторҳо раво

بازارها روان شد و گفتارها روا

Рӯйу раёсат ҳарчӣ ба гетӣ мурувват аст

روی و ریاست هرچه به‌ گیتی مروّت است

Вндри муруввати ту на рӯйаст ва на риё

وندر مروّت تو نه روی است و نه ریا

Ту бар ҳунари саворӣ ва дар чашми рӯзгор

تو بر هنر سواری و در چشم روزگار

Хоки сами саманди ту серумаасту тўтё

خاک سُم سمند تو سرمه است و توتیا

Рукни шариатӣу сафои ҳудо з туаст

رکن شریعتی و صفای هُدی ز توست

Зин рӯй даргаи ту чу рукнаст ва чун сафо

زین روی ‌درگه تو چو رکن است و چون صفا

Ҳар рӯзи коФтоби сар аз кӯҳ бар занад

هر روز کافتاب سر از کوه بر زند

Чун талъат ту бинад гуяд ки марҳабо

چون طلعت تو بیند گوید که مَرحبا

Афзӯн аз онкии нур буд моҳро азу

افزون از آنکه نور بود ماه را ازو

ӯро буд зи талъати маймуни ту зё

او را بود ز طلعت میمون تو ضیا

Гӯйанд кӯҳу чашма буд дар миёни баҳр

گویند کوه و چشمه بود در میان بحر

Онон ки кардаанд ба баҳри андаруни шино

آنان که کرده‌اند به بحر اندرون شنا

Ин мумкинаст зонка ту дар баҳри табъи хеш

این ممکن است زانکه تو در بحر طبع خویش

Ҳам кӯҳи ҳалами дорӣ ва ҳам чашмаи сахо

هم‌کوه حِلم داری و هم چشمهٔ سخا

Гар аршу фарш билқис оварад сӯии ҷам

گر عرش و فرش بلقیس آورد سوی جَمْ

Фарзанд бар хё ба яке лаҳза аз сабо

فرزند بَر‌خیا به یکی لحظه از سَبا

Акнӯн ҳаме нисор фиристад равони хеш

اکنون همی نثار فرستد روان خویش

Аз арши пеши фарши ту фарзанди брхё

از عرش پیش فرش تو فرزند برخیا

Номи туу падарати ҳусайн буд ва ҳам алӣ

نام تو و پدرت حسین بود و هم علی

Хуфтаи яке ба Кӯфау дигар ба Карбало

خفته یکی به‌کوفه و دیگر به‌کربلا

Оростааст номау дафтари бад-ӣни ду ном

آراسته است نامه و دفتر بدین دو نام

То иштиқоқ ҳар ду з ҳасанаст ва аз ъло

تا اشتقاق هر دو ز حُسن است و از علا

Ҳар сӯратӣ каз оташ ва бодасту обу хок

هر صورتی‌ کز آتش و بادست و آب و خاک

ӯро пас аз бақо ба зарурат буд фано

او را پس از بقا به ضرورت بود فنا

Ту сӯратии зи нурӣу даҳр аз ту равшан аст

تو صورتی ز نوری و دهر از تو روشن است

Арҷу ки бефано будат дар ҷаҳони бақо

اَرجُو که بی‌فنا بُوَدَت در جهان بقا

То осмон ба гардиш ва то ахтарон ба сайр

تا آسمان به‌گردش و تا اختران به سیر

Доранд бо ту байъат ва бо бахти ту вафо

دارند با تو بیعت و با بخت تو وفا

Ҳар кас ки бо ту қасди ҷафо ва ситам кунад

هر کس‌ که با تو قصد جفا و ستم‌کند

Аз осмон ситам кашад аз ахтарони ҷафо

از آسمان ستم کشد از اختران جفا

Вонкс ки бар хилофи ту орад ба разм рӯй

وانکس که بر خلاف تو آرد به رزم روی

ӯро буд наҳвасту ади бор дар қафо

او را بود نُحُوست و اِد‌بار در قَفا

Вар боядат гувоҳӣ аз ёр токунӯн

ور بایدت گواهی از یار تاکنون

Туғрули такин басасту қдрхон бар ин гўо

طغرل تکین بس است و قَدَرخان بر این‌ گوا

Ҳар ду бсохтнд ва ба разм ту тохтанд

هر دو بساختند و به رزم تو تاختند

Гардани Фрохтнду зи кибру зи кибриё

گردن فراختند و ز کِبر و ز کِبریا

Онро гумон набӯд ки гиряд бар ӯ аҷал

آن را گمان نبود که گرید بر او اجل

Венаро хабар набӯд ки хандад бар ӯ қазо

وین را خبر نبود که خندد بر او قضا

Қавмӣ баромаданд ба бе додӣ аз чгл

قومی برآمدند به بی‌دادی از چِگِل

Андари адади ҷӯи мӯрча беҳаду интиҳо

اندر عدد جو مورچه بی‌حد و انتها

Гуфтанд то замони ғанимат ғанӣ шавам

گفتند تا زمان غنیمت غنی شوم

Гар кори кори мо буду дасти дасти мо

گر کار کار ما بُوَد و دست‌ دستِ ما

Нобардаи як гуруҳи ғанимати сӯии хутан

نابرده یک‌ گروه غنیمت سوی خُتَن

Бурданди сдгрўаҳи ҳазимати сӯии хто

بردند صدگروه هزیمت سوی ختا

Он қавмро димоғи зи бедод буд пар

آن قوم را دِماغ ز بیداد بود پر

Дилашону дидаи шани тиҳӣ аз шарм ва аз ҳаё

دلشان و دیده‌شان تهی از شرم و از حیا

Чун кӯҳ буд дод ту дар разми лоҷарам

چون کوه بود داد تو در رزم لاجرم

Бедод бозгашт бидон кӯҳ чун садо

بیداد بازگشت بدان کوه چون صدا

Шуд бар замини дили ҳамаи шани суфтаи синон

شد بر زمین دل همه‌شان سُفتهٔ سِنان

Чун омад аз сипеҳр ба ту суфтаи сена

چون آمد از سپهر به تو سفتهٔ سنا

Чун мурғ бар ҳаво шуда буданд комкор

چون مرغ بر هوا شده بودند کامکار

Гаштанди оҷиз аз қафасу дому грдно

گشتند عاجز از قفس و دام و گردنا

Сарҳои хонён шудаи гардон ба оби чашм

سرهای خانیان شده گَردان به آب چشم

Гуфтӣ ба оби чашм ҳаме гардад Асия

گفتی به آب چشم همی‌ گردد آسیا

Олӯдаи гашти гардани гардон ба хӯни дил

آلوده گشت گَردن گردان به خون دل

Гуфтӣ фурӯи зи даст ба шингарфи тўтё

گفتی فرو ز دست به شنگرف توتیا

Фармони шоҳи шарқи сари хасмро зи тан

فرمان شاه شرق سر خصم را ز تن

Чун гндно задуд ба теғ чу гндно

چون گندنا زدود به تیغ چو گندنا

Ҳар як фиканда аз сару тани мғФру зира

هر یک فکنده از سر و تن مغفر و زره

Вази бими ҷони гирифта ба кафи ркўаҳу Асо

وز بیم جان‌گرفته به‌کف رکوه و عصا

Аз аи взгнд то ба ҳаригар нзркнӣ

از اُ‌وزگند تا به هری‌ گر نظرکنی

Дркўҳсору қалъа ва дар шаҳру рӯсто

درکوهسار و قلعه و در شهر و روستا

Бо бахти шоҳи давлати ту мард афканда аст

با بخت شاه دولت تو مرد افکنده است

Афкандаи боди онкӣ буд душмани шумо

افکنده باد آنکه بود دشمن شما

Ин ҳол равшанаст чу хуршеди дараҷаон

این حال روشن است چو خورشید درجهان

Хуршед рака гуфт ки чунаст ёкҷо

خورشید راکه‌گفت‌که چون است یاکجا

Борони ҳиммат ту гусаст аз замонаи қаҳт

باران همت تو گسست از زمانه قحط

Боди саодати ту бабрад аз ҷаҳони ғло

باد سعادت تو بِبُرد از جهان غلا

Шуд тоза рӯй олам ва аз тозагӣ ки ҳаст

شد تازه روی عالم و از تازگی‌که هست

Гӯйӣ ки кардаанд ба тасвираши ибтидо

گویی که کرده اند به تصویرش ابتدا

Бардоштааст кӯҳи зи сари симгуни кулоҳ

برداشته است کوه ز سر سیمگون ‌کلاه

Вондр шудаст боғ ба знгоргўни қабо

واندر شدست باغ به زنگارگون قبا

Чун тираи гашти об ба ҷӯии андари азкдр

چون تیره گشت آب به جوی اندر ازکَدَر

Чун оби гашти тира ба хами андари азсФо

چون آب گشت تیره به خم اندر ازصفا

Гулҳои зарди гӯйии р ҳбон фурӯхта аст

گلهای زرد گویی رُ‌هبان فروخته است

Қандилҳои заррини андари клисё

قندیلهای زرین اندر کلیسیا

Бар ёсамину Настарану арғавону гул

بر یاسمین و نسترن و ارغوان و گل

Ҳар шаби ҳазор дастон созад ҳамеи Гана

هر شب هزار دستان سازد همی غنا

Бргл занад тарона ва бар арғавони ғазал

برگل زند ترانه و بر ارغوان غزل

Бар Настарани шабоне ва бар ёсамини наво

بر نسترن شبانی و بر یاسمین نوا

Аз сабзау бунафшаи нигари даштро салб

از سبزه و بنفشه نگر دشت را سَلَب

Вази шнблидаҳу лолаи нигари кӯҳро радо

وز شَنبَلیده و لاله نگر کوه را رَدا

Мино мурассаъаст ту гӯйӣ ба лоҷувард

مینا مُرّصع است تو گویی به لاجورد

Марҷон мўшҳаст ту гӯйӣ ба каҳрабо

مرجان مُوشّحَ است تو گویی به کهربا

Ин хуррамӣ агар зи сабо ҳосил омадаст

این خرّمی اگر ز صبا حاصل آمدست

Лутфи насими табъ ту дорад магари сабо

لطف نسیم طبع تو دارد مگر صبا

эй маликро зи ҳишмату фармони ту шараф

ای ملک را ز حشمت و فرمان تو شرف

эй халқро ба ҳиммату эҳсони ту рибо

ای خلق را به همت و احسان تو ربا

Ҳркоў ба лафзи ҷзли туро аФрин кунад

هرکاو به لفظ جزل تو را افرین‌ کند

Аз ҷӯади ту атои ҷазилаш буд ҷазо

از جود تو عطای جَزیلش بود جزا

Ҳргаҳ ки ман ба назми саноӣ ту гуфта ам

هرگه‌ که من به نظم ثنای تو گفته‌ام

ТўгФтаҳ эй ба насри марои бештари сано

توگفته‌ای به نثر مرا بیشتر ثنا

Ту бар сар мулло биситойӣ ҳамеи маро

تو بر سر ملا بستایی همی مرا

Ман чун кунам ситоиши ту бар сари мулло

من چون‌کنم ستایش تو بر سر مَلا

Гар рафт дар санои ту тохири муддатӣ

گر رفت در ثنای تو تاخیر مدتی

Ҳаргиз нарафт рӯзии тақсир дар дуо

هرگز نرفت روزی تقصیر در دعا

Саҳрои давлати ту хушу сабз ва хуррам аст

صحرای دولت تو خوش و سبز و خرم است

Натавон гирифт биҳдаҳ дар хонаи инзиво

نتوان گرفت بیهده در خانه انزوا

Аз ҷӯади ту ба шукрам агарчӣ маро набӯд

از جود تو به‌ شُکرم اگرچه مرا نبود

Тарвиҷ дар маишату таслим дар ато

ترویج در معیشت و تسلیم در عطا

То бидрнги мушкил всъбаст бар табиб

تا بیدرنگ مشکل وصعب است بر طبیب

Бурдани зи марди пери таби ри бъ дар што

بردن ز مرد پیر تب رَ‌بع در شِتا

Андешаи ту боди табибӣ ки бе диранг

اندیشهٔ تو باد طبیبی که بی‌درنگ

Дарди ниёзи перу ҷавонро кунад даво

درد نیاز پیر و جوان را کند دوا

Хандон ҳамеша бахти ту аз шари Фаҳи шараф

خندان همیشه بخت تو از شَر‌فهٔ شرف

Нозон ҳамеша умри ту дар равзаи ризо

نازان همیشه عمر تو در روضهٔ رضا

Ороста ба умри ту чндонкаҳ дар ҷаҳон

آراسته به عمر تو چندانکه در جهان

Умрон шудасту обод то хати аи стўо

عمران شدست و آباد تا خطّ اِ‌ستِوا