Ба гӯш бар манеҳ эй тарки зулфи тофтаи сар

به‌گوش بر منه ای ترک زلف تافته سر

Макун дилами зи ду зулфин хеши тофта тар

مکن دلم ز دو زلفین خویش تافته تر

Ки ман шавам ба сркўии ишқи тофтаи дил

که من شوم به سرکوی عشق تافته دل

Чу бар наҳй ба сргўши зулфи тофтаи сар

چو بر نهی به سرگوش زلف تافته سر

Ду зулфи ту чўкнди зарду сурх рӯй маро

دو زلف تو چوکند زرد و سرخ‌روی مرا

Кунад зи ғамзаи кабӯди он ду чашми ҷодӯгар

کند ز غمزه کبود آن دو چشم جادوگر

Гуҳии ду сунбулат аз лола шнблид кунад

گهی دو سنبلت از لاله شنبلید کند

Чу бар наҳй ба сргўши зулфи тофта бар

چو بر نهی به سرگوش زلف تافته بر

Ду қуфли дорӣ бар дарҷи лؤлؤ аз ёқӯт

دو قفل داری بر درج لؤلؤ از یاقوت

Ба гирди лолаи ду занҷири дорӣ аз анбар

به گرد لاله دو زنجیر داری از عنبر

Ҳамеша бар дили сангини хеши раҳмат ро

همیشه بر دل سنگین خویش رحمت را

Бидон ду қуфл ва ду занҷири бастаи дорӣ дар

بدان دو قفل و دو زنجیر بسته داری در

Агар ҳақиқати доне ки ҳаргиз аз зару сим

اگر حقیقت دانی که هرگز از زر و سیم

На на?ил оради бор ва на сарв дорад бар

نه نال آرد بار و نه سرو دارد بر

Марои зи баҳр чаҳ гӯйанд на?ил заррини рух

مرا ز بهر چه‌ گویند نال زرّین رخ

Туро зи баҳр ҷа хонанд сарви симин бар

تو را ز بهر جه خوانند سرو سیمین‌بر

зи ишқи он лаб чун ангабин ва шукр туаст

ز عشق آن لب چون انگبین و شَکَّر توست

Ки ман чу муми гдозонм ва чу неи лоғар

که من چو موم گدازانم و چو نی لاغر

На мумкинаст ки чун ман касе зи одамиён

نه ممکن است که چون من کسی ز آدمیان

Чу мум ва не шавад аз ишқи ангабину шукр

چو موم و نی شود از عشق انگبین و شَکَر

Дилам чу дид ки хӯни ҷигари ҳамеи боРом

دلم چو دید که خون جگر همی بارم

Дар интизори ту ҳар шаби зи шом то ба саҳар

در انتظار تو هر شب ز شام تا به سحر

Ба зинҳор ду зулф ту шуд вагар нашудӣ

به زینهار دو زلف تو شد وگر نشدی

зи дидго Наш баборед май чу хӯни ҷигар

ز دیدگا‌نش ببارید می چو خون جگر

Агар ту боз фиристӣ дили гурехта ро

اگر تو باز فرستی دل گریخته را

Ба ҷони ту ки з ҷон дорамаш гиромӣ тар

به جان تو که ز جان دارمش گرامی‌تر

зи баҳри онкӣ ба таълим ӯ тавонам гуфт

ز بهر آنکه به تعلیم او توانم گفت

Мдиҳи садри вазирони вазири неки ахтар

مدیح صدر وزیران‌ وزیرِ نیک‌اختر

Низоми дайни ҳудои фахри малики шоҳи ҷаҳон

نظام دین هدی فخر ملک شاه جهان

Ки ифтихор таборасту ихтиёри башар

که افتخار تبارست و اختیار بشر

Ғиоси давлати абўолФтҳи асли нусрату фатҳ

غیاث دولت ابوالفتح اصلِ نصرت و فتح

Музаффари онкии бадв равшанаст чашми зафар

مظفر آنکه بدو روشن است چشم ظفر

Вазири зодаи вазирӣ ки қимат афзудаст

وزیر زاده وزیری که قیمت افزودست

Гуҳари бадв чу зари сурх ё чу ақди гуҳар

گهر بدو چو زر سرخ یا چو عِقد گهر

Набӯд то ки ҷаҳонаст ва ҳам нахоҳад буд

نبود تا که جهان است و هم نخواهد بود

Чуну ва чун падар ӯ яке вазир дигар

چنو و چون پدر او یکی وزیر دگر

Се чиз аз ӯ гуҳ тўқиъ ёфтанд се чиз

سه چیز از او گه توقیع یافتند سه چیز

Дуот ҳишмату коғази ҷамолу калаки хатар

دواتْ حشمت و کاغذْ جمال و کِلکْ خطر

Ҳамеи зи коғазу калак ва дуот ӯ ёбанд

همی ز کاغذ و کلک و دوات او یابند

Нишони ҳалаи фирдавсу тӯбоу кавсар

نشان حلهٔ فردوس و طوبی و کوثر

Уқоби бахти баландаши ҳаме чунон биппарад

عقاب بخت بلندش همی چنان بپرد

Ки андар он нарасад ваҳм агар براردи пар

که اندر آن نرسد وهم اگر برآرد پر

Мгркаҳ баҳра расед обу хокро зкФш

مگرکه بهره رسید آب و خاک را زکفش

Ки оби маскан дар гашту хоки маъаади Ни зар

که آب‌ مسکن دُرّ گشت و خاک معد‌ن زر

Ҳамеи қазоу қадар он кунад ки ӯ хоҳад

همی قضا و قدر آن کند که او خواهد

Магар шуданд ба фармон ӯ қазоу қадар

مگر شدند به‌ فرمان او قضا و قدر

Ту аз ситораи шимури васфи чарх чун шинавӣ

تو از ستاره شمر وصف چرخ چون شنوی

зи ман шинав машну васфаш аз ситораи шимур

ز من شنو مشنو وصفش از ستاره شمر

Сипеҳр кист камари бастаи пеши давлат ӯ

سپهر کیست‌ کمر بسته پیش دولت او

Каз офтоб сипар созад аз мҷраҳи камар

کز آفتاب سپر سازد از مجره کمر

Агарчӣ дар кутуб аз қавли ровӣони ҳадис

اگرچه در کُتب از قول راویانِ حدیث

зи ҷӯади ҷаъфари бармак ривоятасту смр

ز جودِ جعفرِ برمک روایت است و سَمَر

Қиёси ҷаъфар бо ӯ макун ки даргаи ҷӯад

قیاس جعفر با او مکن‌ که درگه جود

Ба баҳр монад ва ҷӯйаст дар луғати ҷаъфар

به بحر ماند و جوی است در لغت جعفر

зи фари давлат ӯ шаҳриёри гетӣ ро

ز فرّ دولت او شهریار گیتی را

Ҳаме расад ба ду пайкари дирафши маи пайкар

همی رسد به دو پیکر درفش مه‌پیکر

Пас аз гузаштани алби Арсалон ҳаме гуфтанд

پس از گذشتن الب‌ارسلان همی گفتند

Мъзи дайн писарасту низоми малики падар

معزّ دین پسر است و نظام مُلک پدر

Агар мъзу низом аз ҷаҳон гусаста шуданд

اگر معزّ و نظام از جهان ‌گسسته شدند

Музаффараст падари бўолмзФрсти писар

مظفرست پدر بوالمظفرست پسر

зи фари хоҷаи Музаффари зафари ҳамеи тобад

ز فرّ خواجه مظفر ظفر همی تابد

Баробари илми рукни дайни пайғамбар

برابر علم رکن دین پیغمبر

Мунаҷҷимони ҷаҳон ҳукм кардаанд ки ӯ

منجمان جهان حکم کرده‌اند که او

Ҳама ҷаҳон бигушоед чунонкии Искандар

همه جهان بگشاید چنانکه اسکندر

Ҳаме кунад асару зиракон чунин гӯйанд

همی ‌کند اثر و زیرکان چنین‌ گویند

Ки бӯданӣ ҳама битавон шинохтан ба асар

که بودنی همه بتوان شناختن به اثر

Аё шукуфаи давлат ба бӯстони хирад

ایا شکوفهٔ دولت به بوستان خرد

Аё ситораи ҳишмат бар осмони ҳунар

ایا ستارهٔ حشمت بر آسمان هنر

Ба иттифоқи хиради қадар ту шавад маълум

به اتفاق خرد قدر تو شود معلوم

Чунонкии қудрати эзад ба ихтилофи сувар

چنانکه قدرت ایزد به اختلاف صور

Ғулув кунанд ҳаме дар ту шиъау суннӣ

غلو کنند همی در تو شیعه و سنی

Ки додат эзади илми алӣу адли умр

که دادت ایزد علم علی و عدل عمر

Згрдши сам шабдиз туаст шарми сипеҳр

زگردش سُم شبدیز توست شرم سپهر

зи тобиши ма мнҷўқ туаст рашки қамар

ز تابش مه منجوق توست رشک قمر

Агар сиришки сахои ту бар шаҷари борад

اگر سرشک سخای تو بر شجر بارد

Расад ба конгресси арши шохҳои шаҷар

رسد به‌کنگرهٔ عرش شاخهای شجر

Куҷои саноу лақоӣ ту нест мардум ро

کجا ثنا و لقای تو نیست مردم را

На фоидааст зи самъ ва на манфиати зи басар

نه فایده است ز سمع و نه منفعت ز بصر

Кашида рмҳи ту монндклк туаст ба шакл

کشیده رمح تو مانندکلک توست به شکل

Агар чаҳ калаки ту аз фатҳ туаст кӯтаҳ тар

اگر چه ‌کلک تو از فتح توست‌ کوته‌تر

Якеаст Марии ковро з оташаст забон

یکی است ماری‌ کاو را ز آتش است زبان

Якеаст абрии ковро з гавҳараст мтр

یکی است ابری کاو را ز گوهرست مطر

Ҳалоки мбтдъони мдғми андари он ои таш

هلاک مبتدعان مدغم اندر آن آ‌تش

Наҷоти мумтаҳанони мзмри андарин гавҳар

نجات مُمتَحنان مضمر اندرین گوهر

Чаҳ оташаст ки дар вай ҳалок шуд мдғм

چه آتش است‌که در وی هلاک شد مدغم

Чаҳ гавҳараст ки дар вай наҷот шуд мзмр

چه‌ گوهر است ‌که در وی نجات شد مضمر

Мухолифони ту симурғро ҳаме монанд

مخالفان تو سیمرغ را همی مانند

Ки нест ҳастӣ эшон дурусти ҷуз ба хабар

که نیست هستی ایشان درست جز به خبر

Касе мабод ки берун наад зи хати ту пой

کسی مباد که بیرون نهد ز خط تو پای

Ки бехатар шавад ва ҷон диҳад ба дасти хатар

که بی‌خطر شود و جان دهد به دست خطر

Хдоигонои корӣ ки дар хуросон рафт

خدایگانا کاری که در خراسان رفت

Ҷаҳону халқи ҷаҳонро аҷоибасту ъбр

جهان و خلق جهان را عجایب است و عِبَر

Зшрҳи он ҳамаи гӯяндагони фурӯ монанд

زشرح آن همه‌گویندگان فرو مانند

Ки даргузашта з ҳадасту бргзштаҳи змр

که درگذشته ز حدّست و برگذشته زمَرّ

зи бими куштану тороҷ олимӣ буданд

ز بیم کشتن و تاراج عالمی بودند

Ниҳодаи даст ба сар бар чаҳор сол ва ба бар

نهاده دست به سر بر چهار سال و به بر

Сипаҳи кашӣ шудаи инсофу адлро мункир

سپه‌کشی شده انصاف و عدل را منکر

зи ғорат ва ситам оварда одатии мункир

ز غارت و ستم آورده عادتی مُنکَر

Зкорномаҳ ӯ буд дар вилояти шӯр

زکارنامهٔ او بود در ولایت شور

зи борномаҳ ӯ буд дар хуросони шар

ز بارنامهٔ او بود در خراسان شر

Қазо биёмад ва он корнома кард ҳбо

قضا بیامد و آن‌کارنامه کرد هَبا

Қадар биёмад ва он борномаҳ кард ҳадар

قدر بیامد و آن بارنامه کرد هَدَر

Бидид зеру зибри тахту бахту рояти хеш

بدید زیر و زبر تخت و بخت و رایت خویش

Ҳамон ки кард хуросон ба қаҳри зеру зибр

همان‌ که‌ کرد خراسان به قهر زیر و زبر

зи дидаи оби кушод аз аҷал сипар бификанад

ز دیده آب‌ گشاد از اجل سپر بفکند

Ҳамон ки бар сари об аз ҳавас фиканд сипар

همان ‌که بر سر آب از هوس فکند سپر

Агар набӯд мудороу сулҳи пеша ӯ

اگر نبود مدارا و صلح پیشهٔ او

Наҳуфта шуд зи мадори сипеҳри зери мдр

نهفته شد ز مدار سپهر زیر مدر

Басии тилисму ҳазари гирди хеши сохта буд

بسی طلسم و حذر گرد خویش ساخته بود

Шикастаи гашт ба дасти қазои тилисму ҳазар

شکسته‌گشت به دست قضا طلسم و حذر

Ситам чу оташ афрӯхтааст ва ҳаст ӯ ро

ستم چو آتش افروخته است و هست او را

Ҳалоки суди ситамкор дар духону шарар

هلاک سود ستمکار در دخان و شرر

Расед неъмату шодӣу амну роҳату нафъ

رسید نعمت و شادی و امن و راحت و نفع

Гузашти меҳнати втимору хавфи врнҷи взрр

گذشت محنت وتیمار و خوف ورنج وضرر

Анояти ту далели саодат фалак аст

عنایت تو دلیل سعادت فلک است

Яке ба чашми аноят ба сӯии халқи нигар

یکی‌به چشم عنایت به سوی خلق نگر

Фалак ба чашм аноят кунад ба халқи нигоҳ

فلک به چشم عنایت‌ کند به‌ خلق نگاه

Чу ту ба чашм аноят кунӣ ба халқи назар

چو تو به چشم عنایت ‌کنی به خلق نظر

Ту ҷавҳарӣу салоҳи ҷаҳонён арз аст

تو جوهری و صلاح جهانیان عَرَض است

Арз чигуна буд пойдор беҷавҳар ?

عَرَض چگونه بُوَد پایدار بی‌ جوهر؟

Аз он замин ки бар ӯ лашкарӣ буд анбӯҳ

از آن زمین ‌که بر او لشکری بود انبوه

Нафар гусаста шавад чун гусаста шуд лашкар

نفر گسسته شود چون ‌گسسته شد لشکر

Дуои халқи ншобўр лашкарӣаст ту ро

دعای خلق نشابور لشکری است تو را

Ки нгслдши ҳамеи соъатии нафари зи нафар

که نگسلدش همی ساعتی نفر ز نفر

Яке манам ки дуоҳои ту ъширти ман

یکی منم‌ که دعاهای تو عشیرت من

Чу қул ҳўоллаҳ волҳмд кардаанд азбр

چو قل هوالله والحمد کرده‌اند ازبر

Ба неъмати ту ки дар ғайбат ту дошта ам

به نعمت تو که در غیبت تو داشته‌ام

Лаби азФроқи ту хушку забон ба шукри ту тар

لب ازفراق تو خشک و زبان به شکر تو تر

Ба маҷлиси ту зи тақсири хеши тарсонам

به مجلس تو ز تقصیر خویش ترسانم

Чу осӣони зи наҳифи гуноҳ дар маҳшар

چو عاصیان ز نهیب‌گناه در محشر

Марои бпрўру узрӣ ки гуфта ам бипазир

مرا بپرور و عذری که‌ گفته‌ام بپذیر

Ки садри узри пазирии туу раҳе парвар

که صدر عذر پذیری تو و رهی‌ پرور

Хдоигони вазирони туе ба ҳишмату ҷоҳ

خدایگان وزیران تویی به حشمت و جاه

Эмом бо ри худоёни туе ба давлату фар

امام با‌ر خدایان تویی به‌ دولت و فرّ

зи нойиботи марои ҷоҳи ту басаст паноҳ

ز نایبات مرا جاه تو بس است پناه

зи ҳодисоти марои фари ту басаст мФр

ز حادثات مرا فرّ تو بس است مَفَرّ

Тўро ба фари худоӣу хдоигони ҷаҳон

تورا به فر خدای و خدایگان جهان

Хуҷастаи боди ҳзри фари хуҷастаи боди сафар

خجسته باد حضر فر خجسته باد سفر

Ҳамеша то ки буд рафтани ҷҳондорон

همیشه تا که بود رفتن جهانداران

Гуҳ аз ҳзр ба сафар гоҳе аз сафари бҳзр

گه از حضر به سفر گاهی از سفر بحضر

Ҳамеша бӯсаи гуҳи хусравони рикоби ту бод

همیشه بوسه‌گه خسروان رکاب تو باد

Чунонкии бӯсаи гуҳи ҳоҷёни мақому ҳаҷар

چنانکه بوسه‌گه حاجیان مقام و حجر

Расидаи бод ҳамеша хусӯси гоҳи футуҳ

رسیده باد همیشه خصوص‌گاه فتوح

зи маҷлиси ту ба гардун навой хунёгар

ز مجلس تو به گردون نوای خنیاگر

Ҷаҳони мусаххари ҳукми туу замонаи мутӣъ

جهان مسخر حکم تو و زمانه مطیع

Қазои ғулому қадари бандау фалаки чокар

قضا غلام و قدر بنده و فلک چاکر