То зи ёқӯту забарҷад гетӣасту симу зар

تا ز یاقوت و زبرجد گیتی است و سیم و زر

Боғ гӯйӣ заргарасту кӯҳи гӯйии симгар

باغ‌ گویی زرگرست و کوه گویی سیمگر

Кӯҳи гӯйии сари ҳаме пинҳон кунад дар зери сим

کوه گویی سر همی پنهان‌ کند در زیر سیم

Боғи гӯйии тани ҳаме пинҳон кунад дар зери зар

باغ‌ گویی تن همی پنهان‌ کند در زیر زر

Боғро чун бенгарӣ гӯйӣ ки зарринаст тан

باغ را چون بنگری‌ گویی که زرین است تن

Кӯҳро чун бенгарӣ гӯйӣ ки симинаст сар

کوه را چون بنگری‌ گویی‌ که سیمین است سر

Аз бухори оби абри тираи бинӣ бар ҳаво

از بخار آب ابر تیره بینی بر هوا

Вази сиришки абри оби бастаи бинӣ бар шимур

وز سرشک ابر آب بسته بینی بر شَمَر

Абри гӯйӣ бар ҳаво гаштааст чун мишкӣни зира

ابر گویی بر هوا گشته است چون مشکین زره

Оби гӯйӣ дар шимур куштааст чун симини сипар

آب گویی در شمر گشته‌است چون سیمین‌سپر

То ки абр бӯстон гардад ҳаме берангу бор

تا که ابر بوستان گردد همی بی‌رنگ و بار

Ҳар шаҷар гардад ҳаме дар гулистон бебарг ва бар

هر شجر گردد همی در گلستان بی‌برگ و بر

Дил чаҳ тобамгар ҳаме фосид шавад ранги чаман

دل چه تابم‌ گر همی فاسد شود رنگ چمن

Ғам чаҳ дорамгар ҳаме косад шавад буии шаҷар

غم چه دارم‌ گر همی‌ کاسِد شود بوی شجر

Каз самани хўшрнгтар рухсори он зебои санам

کز سمن خوشرنگ‌تر رخسار آن زیبا صنم

Вази шаҷари хушбӯитар зулфин он ширини писар

وز شجر خوشبوی‌تر زلفین آن شیرین پسر

Дилбарӣ каз оби рӯйиш об дорам дар ду чашм

دلبری‌ کز آب رویش آب دارم در دو چشم

Лъбтӣ каз тоби рӯйиш тоб дорам дар ҷигар

لعبتی‌ کز تاب رویش تاب دارم در جگر

Гуҳи камони молади зи хашми ман ба кофурии қалам

گه ‌کمان مالد ز خشم من به‌کافوری قلم

Гуҳи шукри боради зи меҳри ман ба марворид тар

گه شکر بارد ز مهر من به مروارید تر

Аз камон молиданаш ман чун ба тоби андари камон

از کمان مالیدنش من چون به‌تاب اندر کمان

Вази шукр бориданаш ман чун ба оби андари шукр

وز شکر باریدنش من چون به آب اندر شکر

То надидам зулф ӯро ман надонистам ки ҳаст

تا ندیدم زلف او را من ندانستم که هست

Бори таббати ҳалқаи ҳалқа бар ҷҳози шӯштар

بار تَبَّت حلقه حلقه بر جهاز شوشتر

Чун бипечад сад ҳазорон ақл бошад маи параст

چون بپیچد صد هزاران عقل باشد مه‌پرست

Чун битобад садҳазорон ҳалқа бошад гули сипар

چون بتابد صدهزاران حلقه باشد گل سپر

Моҳи пеш ӯ камари бандад ба хизмат ҳамчунонк

ماه پیش او کمر بندد به خدمت همچنانک

Беш тахти нусрати аддӣни муштарии бандади камар

بیش تخت نصرت‌الدین مشتری بندد کمر

Офтоби рӯзгору фахри малики шаҳриёр

آفتاب روزگار و فخر ملک شهریار

МиробўолФтҳи Музаффари ояти фатҳу зафар

میرابوالفتح مظفر آیت فتح و ظفر

Он худовандӣ ки аз бахташ ҳаме нозад қазо

آن خداوندی که از بختش همی نازد قضا

Вони ҳунармандӣ ки аз қади раш ҳаме нозад қадар

وآن هنرمندی که از قَد‌رش همی نازد قَدَر

Осмон пастаст пиндорӣу бахт ӯ баланд

آسمان پست است پنداری و بخت او بلند

Муштарӣ зераст пиндорӣу қадар ӯ зибр

مشتری زیرست پنداری و قدر او زبر

Вақти маҷлиси ном ӯ аз шеъри бади Рахшад чунонк

وقت مجلس نام او از شعر بِد‌رخشد چنانک‌

Зуҳра Заҳро дурахшад зосмони вақти саҳар

زهرهٔ زهرا درخشد ز‌آسمان وقت سحر

Андари он вақте ки эзади бўолбшрро офарид

اندر آن وقتی که ایزد بوالبشر را آفرید

Номади андари офариниши зони муборактар башар

نامد اندر آفرینش زآن مبارک‌تر بشر

Нусрат аддӣнасту Фхролмлки андари асли хеш

نصرت‌الدین ‌است و فخرالملک اندر اصل ‌خویش

Ҳам низом алмалик дорад ҳам қавоми аддӣни падар

هم نظام‌الملک دارد هم قوام‌الدین پدر

Гар ба зикри андари падарро аз писар бошад бақо

گر به ذکر اندر پدر را از پسر باشد بقا

Аз падар боқӣ бимонад каш чу ту бошад писар

از پدر باقی بماند کش چو تو باشد پسر

Нуқта ӣ паргори ҷўдст аз карӣмӣу сахо

نقطهٔ پرگار جودست از کریمی و سخا

Нуктаи алфоз ақласт аз бузургӣу ҳунар

نکتهٔ الفاظ عقل است از بزرگی و هنر

Рӯзро монад казу ҳар ҳазратӣ дорад нишон

روز را ماند کزو هر حضرتی دارد نشان

Чархро монад казу ҳар бқътӣ дорад асар

چرخ را ماند کزو هر بقعتی دارد اثر

Табъ ӯ баҳраст баҳрии ҷовдон бо фавҷи мавҷ

طبع او بحرست بحری جاودان با فوج موج

Даст ӯ абраст абрии ҷовдони заррини мтр

دست او ابرست ابری جاودان زرین مطر

Гар ба ҳомӯн бар хаёли ҳалам ӯ ёбад гузор

گر به هامون بر خیال حلم او یابد گذار

Вар ба гардун бар насими ҷӯад ӯ ёбад гузар

ور به‌ گردون بر نسیم جود او یابد گذر

Шукр ӯ гӯйанд бар ҳомӯни аносири як бҳк

شکر او گویند بر هامون عناصر یک‌به‌یک

Меҳр ӯ ҷӯянди бргрдўни кавокиби сар ба сар

مهر او جویند بر گردون کواکب سر به سر

эй яқин дар қудрати гардун ба назд ту гумон

ای یقین در قدرت گردون به نزد تو گمان

Ваии аён дар рифъати кайвон ба назд ту хабар

وی عیان در رفعت‌ کیوان به نزد تو خبر

Илму динии вази ту ҳаркас оламасту дайни шинос

علم و دینی وز تو هرکس عالم‌ است و دین‌شناس

Ақлу ҷонии вази ту ҳаркас оқиласту ҷонвар

عقل و جانی وز تو هرکس عاقل است و جانور

Сақфи айвонро имодии бурҷи фармонро нуҷум

سقف ایوان را عمادی برج فرمان را نجوم

ди рҷи ди анашро нигорӣ , дарҷи бахшишро гуҳар

دَ‌رج د‌انش را نگاری، دُرج بخشش را گهر

Боғи ҳишматро ниҳолӣ , ганҷи донишро калид

باغ حشمت را نهالی‌، گنج دانش را کلید

Ҷисми давлатро ҳаётии чашми миллатро басар

جسم دولت را حیاتی چشم ملت را بصر

Ман раҳе дар донишу иқболи гаштам бе назир

من رهی در دانش و اقبال گشتم بی‌نظیر

То ба чашми ҳиммату эҳсон ба ман кардӣ назар

تا به چشم همت و احسان به من‌ کردی نظر

Шеър ман гаштааст дар баҳри сухан ҳамчун садаф

شعر من‌ گشته است در بحر سخن همچون صدف

Нуктау маънии дирафшон аз садаф ҳамчун гуҳар

نکته و معنی دُرَفشان از صدف همچون گهر

Гарчи дар тақсир кардан узрҳо дорам басӣ

گرچه در تقصیر کردن عذرها دارم بسی

Беҳтар аз тахфиф нашиносам ҳамеи узр дигар

بهتر از تخفیف نشناسم همی عذر دگر

Омдстм то ба ҳукми бандагӣу дӯстӣ

آمدستم تا به حکم بندگی و دوستی

Гирам аз рӯй ту фоли вгирм аз рои ту фар

گیرم از روی تو فال و گیرم از رای تو فر

Дида бар пояти нуҳуми чўнонкаҳи тарсо бар салиб

دیده بر پایت نهم چونانکه ترسا بر صلیب

Бӯса бар дастати даҳуми чўнонкаҳи ҳоҷӣ бар ҳаҷар

بوسه بر دستت دهم چونانکه حاجی بر حجر

Андарин маънии маро бо ту забону дил яке аст

اندرین معنی مرا با تو زبان و دل یکی است

Ҷўни забону дил яке дорам сухан шуд мухтасар

جون زبان و دل یکی دارم سخن شد مختصر

Токаи андари хайру неъмати ҷонварро ҳаст нафъ

تاکه اندر خیر و نعمت جانور را هست نفع

То ки андари шару меҳнати одамиро ҳаст зр

تا که اندر شر و محنت آدمی را هست ضر

Никхўоҳти бод дар неъмат ҳамеша ҷуфти хайр

نیکخواهت باد در نعمت همیشه جفت خیر

Бадсиголати бод дар меҳнат ҳамеша ҷуфти шар

بدسگالت باد در محنت همیشه جفت شر

То ҳаме ҳар ҷонвар рӯй заминро биспурад

تا همی هر جانور روی زمین را ‌بسپرد

Зери бои давлати андари гардани гардуни сипар

زیر بای دولت اندر گردن گردون سپر

Меҳргон бигзор ва бигузар то бибинӣ дар ҷаҳон

مهرگان بگذار و بگذر تا ببینی در جهان

Сад ҳазорон меҳргону навбаҳори номвар

صد هزاران مهرگان و نوبهار نامور

Ҳоли вкому содӣу нўс аз ту дорад ҳаркасӣ

حال و کام و شادی و نوش از تو دارد هرکسی

Мо ли бахшу шоди зӣу номи ҷӯйу нӯши хур

ما‌ل بخش و شاد زی و نام‌ جوی و نوش خور