Чу офтоб ва мааст оннигор симин бар

چو آفتاب و مَه است آن نگار سیمین‌بر

Гар офтоби гулу моҳи сунбули орад бар

گر آفتاب‌ گل و ماه سنبل آرد بر

Наҳуфтаи дрглу сунбули шукуфтаи ориз ӯ

نهفته درگل و سنبل شکفته عارض او

Мааст дар зирау офтоб дар чанбар

مه است در زره و آفتاب در چنبر

Шукуфаро шикани зулф ӯ шудаст ҳиҷоб

شکوفه را شکن زلف او شدست حجاب

Ситораро гиреҳи зулф ӯ шудаст сипар

ستاره را گره زلف او شدست سپر

Ба зер ҳар гиреҳии тӯдаи тӯда аз сунбул

به زیر هر گرهی توده‌ توده از سنبل

Ба зер ҳар шикании ҳалқаи ҳалқа аз анбар

به زیر هر شکنی حلقه‌ حلقه از عنبر

Шунидаам ба ҳикоят ки марди машки фуруш

شنیده‌ام به حکایت که مرد مشک‌فروش

Ниҳон кунад ҷигари сӯхта ба машки андар

نهان کند جگر سوخته به مشک اندر

Ба зулфи машк фурушаст дилбарами лекин

به زلف مشک فروش است دلبرم لیکن

зи ман ба ҷои ҷигар хостааст хӯни ҷигар

ز من به جای جگر خواسته است خون جگر

Аз он қабл ҳама ҷое гуҳари азиз буд

از آن قِبَل همه جایی گهر عزیز بود

Ки покӣ аз лабу дандон ӯ гирифт гуҳар

که پاکی از لب و دندان او گرفت ‌گهر

Вазони сабаби ҳамаи кас рӯй дар ҳаҷар моланд

وزان سبب همه کس روی در حجر مالند

Ки сахтӣ аз лаби сангин ӯ рабӯди ҳаҷар

که سختی از لب سنگین او ربود حجر

Ман оташини дилам эй моҳрӯии мишкӣни мӯӣ

من آتشین دلم ای ماهروی مشکین موی

Ту шаккарини лабӣ эй сару қади симин бар

تو شکرین لبی ای سر‌و قد سیمین‌بر

Марои ҳамеи нафаси сарди хезад аз оташ

مرا همی نفس سرد خیزد از آتش

Туро ҳамеи сухан талх зояд аз шукр

تو را همی سخن تلخ زاید از شَکّر

Маро нагӯйӣ то чун ҳаме падед оянд

مرا نگویی تا چون همی پدید آیند

Чаҳор чизи мухолиф ба табъи якдигар

چهار چیز مخالف به طبع یکدیگر

Ду чизи бас буд аз расмҳо маро ва ту ро

دو چیز بس بود از رسمها مرا و تو را

Марои зи ишқи нишон ва туро зи ҳасани хабар

مرا ز عشق نشان و تو را ز حسن خبر

Ду фахри бас буд азкорҳои мароу тўро

دو فخر بس بود ازکارها مرا و تورا

Туро зи хӯбии хешу марои зи фахри башар

تو را ز خوبی خویش و مرا ز فخر بشر

Муайяни малики шаҳаншоҳи маҷди давлат ӯ

مُعین ملک شهنشاه مَجد دولت او

Абўои лмҳосни хўршидФъли Зуҳраи назар

ابوا‌لمحاسن‌ خورشیدفعل زهره نظر

Сипеҳри қудрату баҳроми теғу тири қалам

سپهر قدرت و بهرام‌ تیغ و تیر قلم

Зуҳали ситорау маи ройу муштарии ахтар

زحل ستاره و مه رای و مشتری اختر

Бузургворӣ кандар кафши қалами гӯйӣ

بزرگواری کاندر کفش قلم گویی

Қазо мусаввир гаштааст дар миёни қадар

قضا مصور گشته است در میان قدر

Агар ба чашм хирад бингарад ба олами ҷон

اگر به چشم خرد بنگرد به عالم جان

Худоӣ боз диҳад ҷони рафтаро ба сувар

خدای باز دهد جان رفته را به صور

Дарахти тӯбои дунё ба орзӯ ҷӯяд

درخت طوبی دنیا به آرزو جوید

Ки то зи баҳри дуъогӯӣ ӯ шавад минбар

که تا ز بهر دعاگوی او شود منبر

Агар касе бинависад барои ӯ ҷузвӣ

اگر کسی بنویسد برای او جزوی

Сторгои Наши қалам бояду фалаки дафтар

ستارگا‌نش قلم باید و فلک دفتر

Ба дасташи андари теғ ва ба хашмаши андари афв

به دستش اندر تیغ و به خشمش اندر عفو

Нигоҳ кардам ва дидам ба чашми ақлу фикр

نگاه کردم و دیدم به چشم عقل و فَکَر

Яке чунонкии аҷал дар амл буд мдғм

یکی چنانکه اجل در امل بود مدغم

Яке чунонкии амл дар аҷал буд мзмр

یکی چنانکه اَمَل در اَجَل بود مضمر

Аё бузурги ҷаводӣ ки халқи олам ро

ایا بزرگ جوادی‌ که خلق عالم را

з ҷоҳ туаст паноҳу з фар туаст мФр

ز جاه توست پناه و ز فر توست مفر

Тавонгарасту мзФрксӣ ки меҳри ту ҷуст

توانگرست و مظفرکسی‌که مهر تو جست

Ки меҳри ту сети тилисми тавонгарӣу зафар

که مهر تو ست طلسم توانگری و ظفر

Магари замин фалакаст ва туе бирав хуршед

مگر زمین فلک است و تویی برو خورشید

Магари ҷаҳон арзаст ва туе бар он ҷавҳар

مگر جهان عرض است و تویی بر آن جوهر

Магар ки перҳан Юсуфаст ҳиммати ту

مگر که پیرهن یوسف است همت تو

Каз ӯ замона чу ёқӯб ёфтааст басар

کز او زمانه چو یعقوب یافته است بصر

Чу аз мухолифи ту кӯдакии бипайвандад

چو از مخالف تو کودکی بپیوندد

Агар на духтар бошад таба кунад модар

اگر نه دختر باشد تبه کند مادر

Мухолифи ту з шавам ахтарӣ ҳаме гуяд

مخالف تو ز شوم اختری همی‌گوید

Чаро на модари ман буд модари духтар

چرا نه مادر من بود مادر دختر

Туе ки ҳаст фалаки пасту ҳиммати ту баланд

تویی‌ که هست فلک پست و همت تو بلند

Туе ки ҳаст Зуҳали зеру давлати ту зибр

تویی ‌که هست زُحَل‌ زیر و دولت تو زبر

Туе ки бо ту сурайёаст дар қиёси срӣ

تویی‌ که با تو ثریا است در قیاس ثری

Туе ки пеши ту дарёаст дар шумори шимур

تویی ‌که پیش تو دریا است در شمار شمر

зи баҳр пайкар туаст офтоби оинаи гаван

ز بهر پیکر توست آفتاب آینه‌گون

зи баҳри мураккаби ту наъл пайкараст қамар

ز بهر مرکب تو نعل پیکر است قمر

зи оби дасти ту монанд кавсараст лаган

ز آب دست تو مانند کوثرست لگن

Агар зи раҳмат сарфаст оби дркўср

اگر ز رحمت صِرف است آب درکوثر

Раво буд ки ту пайғамбарии шӯии мурсал

روا بود که تو پیغمبری شوی مُرسَل

Агар саодати пайғамбарон буд ба ҳунар

اگر سعادت پیغمبران بود به هنر

з рӯй ақлу тафаккури басӣ тафовут нест

ز روی عقل و تفکر بسی تفاوت نیست

зи мӯъҷизоти ту то мӯъҷизоти пайғамбар

ز معجزات تو تا معجزات پیغمبر

Агар зи ҷӯад ту ёбанд кӯҳу дашти насим

اگر ز جود تو یابند کوه و دشت نسیم

Вагар зи даст ту ёбанд хоку санги мтр

وگر ز دست تو یابند خاک و سنگ مطر

Ба ҷои лола забарҷад барояд аз сркўаҳ

به جای لاله زبرجد برآید از سرکوه

Ба ҷои барги зумурради буруни дамади зи шаҷар

به جای برگ زمرد برون دمد ز شجر

Марои ҳаме аҷаб ояд зи калаки фаррухи ту

مرا همی عجب آید ز کلک‌ فرخ تو

Ки тир ғолия борасту мори ғолия гар

که تیر غالیه بارست و مار غالیه‌گر

Паранд чеҳрау симини ҳисору мишкӣни фарқ

پرندْ چهره و سیمینْ حصار و مشکینْ فرق

Шаҳоби рангу синони шаклу хайзарони пайкар

شهاب‌ رنگ و سنان‌ شکل و خیزران‌ پیکر

Равон надорад ва ӯро таҳаррукасту сукӯн

روان ندارد و او را تحرک است و سکون

Забон надорад ва ӯро ҳикоятасту смр

زبان ندارد و او را حکایت است و سمر

Ба сони мурғии заррину пар ӯ симин

به سان مرغی زرین و پرّ او سیمین

зи сари хеш ба торак ҳаме нагорд пар

ز سر خویش به تارک همی نگارد پر

Чу шуд шинохта сараш расад ба ҳар манзил

چو شد شناخته سرش رسد به هر منزل

Чу шуд нигошта париш расад ба ҳркшўр

چو شد نگاشته پرّش رسد به هرکشور

Агар надорад ақл ва сухан надонад гуфт

اگر ندارد عقل و سخن نداند گفت

Ба назд аҳли хирад чун буд сухани густар

به نزد اهل خرد چون بود سخن‌گستر

Агар зи фикрату рози замир огаҳ нест

اگر ز فکرت و راز ضمیر آگه نیست

Замиру фикрати ту чун кунад ҳаме аз бар

ضمیر و فکرت تو چون‌کند همی از بر

Ҳамеша баста миёнасту осмони гӯйӣ

همیشه بسته میان است و آسمان ‌گویی

зи баҳри хизмати ту баст бар майоташ камар

ز بهر خدمت تو بست بر میاتش‌کمر

Хдоигоно ҳастам раҳеу бандаи ту

خدایگانا هستم رهی و بندهٔ تو

Ки бандаи дори худовандӣу раҳе парвар

که بنده دار خداوندی و رهی پرور

Чигуна будам давр аз ту андарин муддат

چگونه بودم دور از تو اندرین مدت

Чигуна буд маро бе ту имтиҳони сафар

چگونه بود مرا بی‌تو امتحان سفر

Дарозу тираи раҳе буд бе ту дар пешам

دراز و تیره رهی بود بی‌تو در پیشم

Дурушту нохушу ошубноку паҳновар

درشت و ناخوش و آشوبناک و پهناور

Яке биёбон дидам зи одамии холӣ

یکی بیابان دیدم ز آدمی خالی

Ба ҳавли ҳамчуи қиёмат ба саҳми ҳамчуи сқр

به هول همچو قیامت به سهم همچو سقر

Фароз ӯ ҳамаи гирду нишеб ӯ ҳамаи дӯд

فراز او همه‌گرد و نشیب او همه دود

Набот ӯ чу шрнгу насим ӯ чу шарар

نبات او چو شرنگ و نسیم او چو شرر

Чу қавм од накарда гуноҳ буд маро

چو قوم عاد نکرده گناه بود مرا

Сумуму соъиқа чун қавми од ва чун сарсар

سموم و صاعقه چون قوم عاد و چون صرصر

зи бими дев чунон будам андари он мأўӣ

ز بیم دیو چنان بودم اندر آن مأوی

Ки осӣони зи наҳифи гуноҳ дар маҳшар

که عاصیان ز نهیب‌گناه در محشر

Ҳамеи гузашт ба ман бар хаёли сӯрати дев

همی ‌گذشت به من بر خیال صورت دیو

Бар он сифат ки ба маърӯф бугзарад мункир

بر آن صفت که به‌معروف بگذرد مُنکَر

Ба ҷой ҳар нафаси сард кин дилами бздӣ

به جای هر نفس سرد کاین دلم بزدی

Замона дар дили мискин ман задӣ озар

زمانه در دل مسکین من زدی آذر

Чунон шарор задӣ дар дили ман оташи ғам

چنان شرار زدی در دل من آتش غم

Ки тел рег шудӣ тӯдаҳои хокистар

که تل ریگ شدی توده‌های خاکستر

Шаби дарози ман андишнок дар ғами онк

شب دراز من اندیشناک در غم آنک

Магари худои шабамро наёфарида саҳар

مگر خدای شبم را نیافریده سحر

Ду дасти ҷавзои суст ва ду пои парвини ланг

دو دست جوزا سست و دو پای پروین لنگ

Ду чашми кайвони кӯр ва ду гӯши гардуни кар

دو چشم کیوان کور و دو گوش گردون کر

Ситорагони дурахшон бар осмон гуфтӣ

ستارگان درخشان بر آسمان گفتی

Ки дар забарҷаду мино мурассаъаст дрр

که در زَبَرجَد و مینا مُرّصع است دُرَر

Бенот наъшу сурайё чунон намӯд маро

بَناتِ نَعش و ثریا چنان نمود مرا

Ки шохи Настарани андари миёни сиснбр

که شاخ نسترن اندر میان سیسنبر

Гумони ман ҳамаи он буду фикри ман ҳамаи онк

گمان من همه آن بود و فکر من همه آنک‌

Нуҳуми базӯдӣ бар ҷойгоҳи пои ту сар

نهم بزودی بر جایگاه پای تو سر

Дар сарои ту пайвастаи саҷдаи гоҳ ман аст

در سرای تو پیوسته سجده‌گاه من است

Гуҳи суҷуди нуҳуми сар бар остона дар

گه سجود نهم سر بر آستانهٔ در

Ба сони Хизри расидам кунун ба оби ҳаёт

به سان خضر رسیدم کنون به‌ آب حیات

Агарчӣ ранҷ кашидам ба сони Искандар

اگرچه رنج کشیدم به سان اسکندر

Ту офтобӣ ва нилӯфараст хотири ман

تو آفتابی و نیلوفرست خاطر من

Ба офтоб барояд зоби нилӯфар

به آفتاب برآید زآب نیلوفر

Шиносӣ аз дили ман коФрину хизмати ту

شناسی از دل من کآفرین و خدمت تو

Чу ҷон азиз шиносам чу дидаи андари хур

چو جان عزیز شناسم چو دیده اندر خور

Бурун наёяд ҷузи мадҳати ту аз раги ман

برون نیاید جز مِدحَت تو از رگِ من

Агар касе ба раги ман фурӯ барад нашутур

اگر کسی به رگِ من فرو برد نَشتَر

Ба шеъри неки ҳамеи шукри неъмат ту кунам

به شعر نیک همی شُکر نعمت تو کنم

Агарчӣ неъмат боқӣаст шукри боқӣ тар

اگرچه نعمت باقی است شکر باقی تر

Ҳамеша то ки нафиру нафар буд ба ҷаҳон

همیشه تا که نفیر و نفر بود به جهان

Гуҳии зи неъмати хайру гуҳии змҳнти шар

گهی ز نعمت خیر و گهی زمحنت شر

Ба ҳосиди ту зи меҳнати расидаи боди нафир

به حاسد تو ز محنت رسیده باد نفیر

Ба модҳи ту зи неъмати расидаи боди нафар

به مادح تو ز نعمت رسیده باد نفر

Куҷо буд қадами ту сипеҳри боди бисот

کجا بود قدم تو سپهر باد بساط

Куҷо буд илми ту сипеҳри боди ҳашар

کجا بود علم تو سپهر باد حشر

Ҷаҳони мтобъи рои туу замонаи мутӣъ

جهان متابع رای تو و زمانه مطیع

Қазои ғулому қадари бандау фалаки чокар

قضا غلام و قدر بنده و فلک چاکر