Аё навиштаи ҳнрномаҳҳо фузуни зи ҳазор

ایا نوشته هنرنامه‌ها فزون ز هزار

Ва ё шунида зФрномаҳҳо буруни зи шумор

و یا شنیده ظفرنامه‌ها برون ز شمار

Чу разми шоҳи ҳнрномаҳ шигифт бихон

چو رزم شاه هنرنامهٔ شگفت بخوان

Чу фатҳи шоҳи зФрномаҳ бадеъ биор

چو فتح شاه ظفرنامهٔ بدیع بیار

Ба разм ӯ нигари вгрди он фасонаи магарад

به رزم او نگر وگرد آن فسانه مگرد

Ба фатҳ ӯ нигару даст аз он ҳадис бидор

به فتح او نگر و دست از آن حدیث بدار

МшоФҳаҳ ба ҳамаи вақти беҳтар аз мозӣ

مشافهه به همه وقت بهتر از ماضی

Муъоина ба ҳамаи ҳоли беҳтар аз ахбор

معاینه به همه حال بهتر از اخبار

Ҳикоятӣ нишнидаст халқ дар олам

حکایتی نشنیدست خلق در عالم

Аҷабтар аз зафару фатҳи шоҳи гетии дор

عجب‌تر از ظفر و فتح شاه‌ گیتی دار

Мъзи дайни худои хусрави масофи шикан

معز دین خدا خسرو مصاف شکن

Хдоигони ҷаҳони санҷари мулӯки шикор

خدایگان جهان سنجر ملوک شکار

Шаҳӣ ки буд ба мағриби набард ӯ имсол

شهی که بود به مغرب نبرد او امسال

Чунонкӣ буд ба машриқи набард ӯ пирор

چنانکه بود به مشرق نبرد او پیرار

Ҷуз ӯ ба машриқу мағриби зи хусравон ки шикаст

جز او به مشرق و مغرب ز خسروان‌که شکست

Ба ним рӯзи сафи разми сад ҳазор савор

به نیم روز صف رزم صد هزار سوار

зи разми ғазнӣни никўтрсти разми Ироқ

ز رزم غزنین نیکوترست رزم عراق

зи баси аҷоиби тақдири олами алосрор

ز بس عجایب تقدیر عالم الاسرار

Масофи хасми тўгФтӣ ки баркашид фалак

مصاف خصم توگفتی‌که برکشید فلک

зи сангу оҳану пўлодбораҳу девор

ز سنگ و آهن و پولادباره و دیوار

Масоф султон гуфтӣ ки бар басити замин

مصاف سلطان‌گفتی که بر بسیط زمین

Падед шуд фалакии пари ситораи сайёр

پدید شد فلکی پر ستارهٔ سیار

Бар он сифати з дарозӣ кашида ҳар ду масоф

بر آن صفت ز درازی کشیده هر دو مصاف

Ки ваҳм кас нарасад аз миёни ҳаме ба канор

که وهم کس نرسد از میان همی به‌ کنار

Мисоли пелон чун пораи пораи абри сиёҳ

مثال پیلان چون پاره پاره ابر سیاه

Ки бар ҳаво шавад аз рӯдбору дрёбор

که بر هوا شود از رودبار و دریابار

Дмон ва ҷумла бирав ҷанги ҷӯии пелоне

دمان و جمله برو جنگ جوی پیلانی

Ҳама чу деви аҷаби шаклу булъаҷаби кирдор

همه چو دیو عجب شکل و بُلعَجب‌ کردار

Наҳанги ишку сутуни бойу аждаҳои хартум

نهنگ یَشک و ستون بای و اژدها خرطوم

Сипеҳри гардиш ва ки пайкару сабои рафтор

سپهر گردش و کُه پیکر و صبا رفتار

Битофт оина аз пушти пел дар саҳро

بتافت آینه از پشت پیل در صحرا

Чунонкии меҳр дурахшон битобад азкҳсор

چنانکه مهر درخشان بتابد ازکهسار

Шуъоъи ханҷару рафтори тиру шакли камон

شعاع خنجر و رفتار تیر و شکل‌ کمان

Чу барқу жолау қавси қзҳ ба вақти баҳор

چو برق و ژاله و قوس قزح به‌وقت بهار

Чу рӯй шаст ба хӯни теғи ҷангёни гӯйӣ

چو روی شست به‌ خون تیغ جنگیان گویی

Ки кард рангразии пешаи гунбади даввор

که کرد رنگرزی پیشه گنبد دوار

Ҳамеи зи пайкари он теғҳои хӯн олуд

همی ز پیکر آن تیغهای خون‌آلود

Намӯд сурхии шингарфу сабзии зангор

نمود سرخی شنگرف و سبزی زنگار

Гуҳи масофи гуруҳеи зи лашкари султон

گه مصاف‌ گروهی ز لشکر سلطان

Агар шуданд пароканда дар ямину ясор

اگر شدند پراکنده در یمین و یسار

Ду чиз дар шудан он гуруҳ таъбия кард

دو چیز در شدن آن گروه تعبیه کرد

Ки ҳар ду кард падедори эзади додар

که هر دو کرد پدیدار ایزد دادار

Яке ки то бинмоед ба шоҳи нусрати хеш

یکی‌ که تا بنماید به‌ شاه نصرت خویش

Ки ҳаст нусрат ӯ ба злшкри ҷаррор

که هست نصرت او به زلشکر جرار

Дигар ки то бинмоед ба халқи мардии шоҳ

دگر که تا بنماید به خلق مردی شاه

Ки бе сипоҳи гуҳи разм чун кунад пайкор

که بی‌سپاه گه رزم چون‌ کند پیکار

Аҷаб набошад агар бесипаҳ шавад Мансур

عجب نباشد اگر بی‌سپه شود منصور

Крои худоӣ буд рӯзи разми Носиру ёр

کرا خدای بود روز رزم ناصر و یار

Чу зулфиқори броҳхти шаҳриёри ҷаҳон

چو ذوالفقار برآهخت شهریار جهان

Намӯд мардӣу дороти ҳайдари каррор

نمود مردی و دارات حیدر کرار

Длирўори камони зафар чу кард ба зиҳ

دلیروار کمان ظفر چو کرد به‌ زه

Ба тир дӯхт сипар бар савори теғи гузор

به تیر دوخت سپر بر سوار تیغ‌گذار

Зафар биёмаду пайвастаи гашт бо пайкон

ظفر بیامد و پیوسته گشت با پیکان

Дар он миён ки ҷудо шуд зи шаст ӯ сӯфор

در آن میان‌ که جدا شد ز شست او سوفار

Рсидкўкби нусрати зи осмон ба замин

رسیدکوکب نصرت ز آسمان به‌زمین

Чу аз замин ба сӯй осмон расед ғубор

چو از زمین به‌سوی آسمان رسید غبار

Сабк шуданду саросемаи он сипоҳи гарон

سبک شدند و سراسیمه آن سپاه‌گران

зи тири шоҳу зи пелони масти ҷони аўбор

ز تیر شاه و ز پیلان مست جان اوبار

Яке биҷуст зи пелони вкрди нола ӣ зер

یکی بجست ز پیلان وکرد ناله ی زیر

Яке бахаст зи пайкони вкрди навҳаи зор

یکی بخست ز پیکان وکرد نوحهٔ زار

Яке ба зери хаси андари хазид чун харгӯш

یکی به‌زیر خس اندر خزید چون خرگوش

Яке ба доми ғам андар фитод чун кафтор

یکی به‌ دام غم اندر فتاد چون کفتار

Зғми сиришки яке гашт чун гудохтаи лаъл

زغم سرشک یکی‌ گشت چون‌ گداخته لعل

зи хӯни даҳони яке гашт чун шикофтаи нор

ز خونْ دهان یکی‌ گشت چون شکافته نار

Ҳамеи шикастау мағлуби хусрави Мансур

همی شکسته و مغلوب خسرو منصور

Ҳама фикандау мақҳури давлати қаҳҳор

همه فکنده و مقهور دولت قهار

Агар накардӣ шоҳи замонаи раҳмату афв

اگر نکردی شاه زمانه رحمت و عفو

Дар он диёри нмондии зи душманони диёр

در آن دیار نماندی ز دشمنان دیار

Ба як нафаси зи сар саракашон баровардӣ

به یک نفس ز سر سرکشان برآوردی

Ба теғи тези духон ва ба пои пели дамор

به تیغ تیز دخان و به‌پای پیل دمار

Ҷаҳон сиёҳ шудӣ бар маъодён чу сқр

جهان سیاه شدی بر مُعادیان چو سَقَر

Ироқ танг шудӣ бар Ироқён чу ҳисор

عراق تنگ شدی بر عراقیان چو حصار

Бузургвортар аз шоҳи мо ба гетӣ кист

بزرگوارتر از شاه ما به‌گیتی کیست

Ки даргузашт ба бахшоиш аз сари озор

که درگذشت به بخشایش از سر آزار

Гуноҳу узр ба ҳам буд ва ин набӯд шигифт

گناه و عذر به هم بود و این نبود شگفت

Ки дар миёни ду лашкари чунин буд бисёр

که در میان دو لشکر چنین بود بسیار

Дурушт ва нарм равад корҳо ба рӯзи набард

درشت و نرم رود کارها به روز نبرد

Бузургу хирад буд захмҳо ба гоҳи қимор

بزرگ و خرد بود زخمها به‌ گاه قمار

Ҳамеи паланг ва гуҳар зояд аз миёни ҷибол

همی پلنگ و گهر زاید از میان جبال

Ҳамеи наҳангу садафи хезад аз миёни баҳор

همی نهنگ و صدف خیزد از میان بحار

Куҷои мухолифати андари ҷаҳон падед ояд

کجا مخالفت اندر جهان پدید آید

Гул шукуфта кунад дар замони хлндаҳ чу хор

گل شکفته کند در زمان خلنده چو خار

Куҷои мувофиқат аз давр рӯй бинмоед

کجا موافقت از دور روی بنماید

Ба як замон кунад аз зҳрмори муҳраи мор

به یک زمان‌کند از زهرمار مهرهٔ مار

Хилоф шоҳ набӯд ихтиёри шоҳи Ироқ

خلاف شاه نبود اختیار شاه عراق

Каз он хилоф буд даври мардуми мухтор

کز آن خلاف بود دور مردم مختار

Чу бар муроди сипаҳ буд муддатии маҷбур

چو بر مراد سپه بود مدتی مجبور

Ҳавола кард ба тақдири холиқи ҷаббор

حواله کرد به تقدیر خالق جبار

Сипосу шукри худовандро ки аз пас ҷанг

سپاس و شکر خداوند را که از پس جنگ

Ба сулҳу дӯстӣу некуии баромади кор

به صلح و دوستی و نیکویی برآمد کار

Супурди шоҳ ба Маҳмӯди ганҷи Маҳмӯдӣ

سپرد شاه به محمود گنج محمودی

Ки барграфт зи ғазнӣн ба теғи гавҳардор

که برگرفت ز غزنین به تیغ‌ گوهردار

Ба теғи гавҳари дори ончии бастад аз душман

به تیغ‌گوهر دار آنچه بستد از دشمن

Ба дӯст дод саросар ба дасти гавҳари бор

به دوست داد سراسر به‌ دست گوهر بار

Ба дасти хеш валиаҳд кард шоҳӣ ро

به دست خویش ولیعهد کرد شاهی را

Ки ихтиёр мулӯкасту ифтихори табор

که اختیار ملوک است و افتخار تبار

Чу дод малики Муҳамади қарор бар Маҳмӯд

چو داد ملک محمد قرار بر محمود

Азуи Муҳамад хушнӯд шуд ба дори қарор

ازو محمد خشنود شد به دار قرار

Чунин намояди таъӣди эзадии таъсир

چنین نماید تأیید ایزدی تأثیر

Чунин намояди шамшери санҷарии осор

چنین نماید شمشیر سنجری آثار

Футуҳи шоҳи каромот ва мӯъҷизот шудаст

فتوح شاه کرامات و معجزات شدست

Ки андар он нарасад ваҳму фикрату гуфтор

که اندر آن نرسد وهم و فکرت و گفتار

Агар мулӯку салотини рафта зинда шаванд

اگر ملوک و سلاطین رفته زنده شوند

Ба мӯъҷизоту каромот ӯ диҳанд иқрор

به معجزات و کرامات او دهند اقرار

Хдоигонои фатҳии баромадати имсол

خدایگانا فتحی برآمدت امسال

Ки бахт нек бидон фатҳ мужда додат пор

که بخت نیک بدان فتح مژده دادت پار

Ба зинҳор ту оянд зин сипас маликон

به زینهار تو آیند زین سپس ملکان

Ки додае аи марои Ироқро зинҳор

که داده‌ای اُ‌مرای عراق را زنهار

Чу узру хизмати ҳаркас фузун шуд аз миқдор

چو عذر و خدمت هرکس فزون شد از مقدار

Ба назд ту ҳамагонро фузуда шуд миқдор

به نزد تو همگان را فزوده شد مقدار

Низом ёфт ҳамаи шуғлҳои бе тартиб

نظام یافت همه شغلهای بی‌ترتیب

Нсқ гирифт ҳамаи корҳои ноҳамвор

نسق‌ گرفت همه کارهای ناهموار

Нишоту рағбати аҳрори сӯй дарга туаст

نشاط و رغبت احرار سوی درگه توست

Ки ҳаст даргаи олӣати каъбаи аҳрор

که هست درگه عالیت‌ کعبهٔ احرار

Чу дар диёру билоди Ироқи ном ту рафт

چو در دیار و بلاد عراق نام تو رفت

Шараф гирифт зи номи ту он билоду диёр

شرف‌ گرفت ز نام تو آن بلاد و دیار

Фузуда кард з науммат Халифа дар Бағдод

فزوده کرد ز نامت خلیفه در بغداد

Ҷамоли хутбау маншуру сиккау динор

جمال خطبه و منشور و سکه و دینار

зи пеш хеш фиристод сӯии ҳазрати ту

ز پیش خویش فرستاد سوی حضرت تو

Ливоу хотаму шамшеру ҷбаҳу дастор

لوا و خاتم و شمشیر و جُبّه و دستار

Агар Сикандари рӯмии ҳаме вилоят дод

اگر سکندر رومی همی ولایت داد

Мулӯкро з дар рӯм то ҳади булғор

ملوک را ز در روم تا حد بلغار

Ту дргшодни гетии Сикандари дгарӣ

تو درگشادن گیتی سکندر دگری

Туро сазад ки вилояти диҳии Сикандари вор

تو را سزد که ولایت دهی سکندر وار

Чаро ҳаме ба Сикандари тўрокнм монанд

چرا همی به سکندر توراکنم مانند

Азин ҳадис маро кард бояд истиғфор

ازین حدیث مرا کرد باید استغفار

зи дасти ту маликоне нишастаанд ба малик

ز دست تو ملکانی نشسته‌اند به مُلک

Ки пеш ҳар маликоне Сикандараст ҳазор

که پیش هر ملکانی سکندرست هزار

Се хусраванд ба ҳинду Ироқу туркистон

سه خسروند به هند و عراق و ترکستان

Ки аз атоӣ ту доранд ҳар се астзҳор

که از عطای تو دارند هر سه استظهار

Ҳамеша шукр ту доранд дар миёнаи ҷон

همیشه شکر تو دارند در میانهٔ جان

Чунонкии нуқта буд дар миёнаи паргор

چنانکه نقطه بود در میانهٔ پرگار

Тўрости бахти муширу хиради насиҳат гар

توراست بخت مشیر و خرد نصیحت‌گر

Ту рости фатҳи надиму зафари сипаҳсолор

تو راست فتح ندیم و ظفر سپهسالار

Ба фари бахти тўгрдд ба интиҳои осон

به فر بخت توگردد به انتها آسان

Ҳар он масоф ки бошад ба ибтидои душвор

هر آن مصاف که باشد به ابتدا دشوار

Вагар буд ба шаби тори азми разми ту ро

وگر بود به شب تار عزم رزم تو را

Саодат ту кунад рӯзи равшан аз шаби тор

سعادت تو کند روز روشن از شب تار

Ҷаҳон ки ҷӯад ту бинад з баҳр дорад нанг

جهان‌که جود تو بیند ز بحر دارد ننگ

Замин ки даст ту бинад з абр дорад ор

زمین ‌که دست تو بیند ز ابر دارد عار

Ҳар он аду ки зи пайкори ту баландии ҷуст

هر آن عدو که ز پیکار تو بلندی جست

Баланди гашти саранҷоми лекин аз сари дор

بلند گشت سرانجام لیکن از سر دار

Кро хумор гирифт аз шароби кӣнаи ту

کرا خمار گرفت از شراب کینهٔ تو

Ба оқибати зи шароби аҷали шикасти хумор

به عاقبت ز شراب اجل شکست خمار

Касе ки буд ба тимор бе парастиши ту

کسی که بود به تیمار بی‌پرستش تو

Чу пеши тахт ту омад ҷудо шуд аз тимор

چو پیش تخت تو آمد جدا شد از تیمار

Расед то зи хуросони рикоби ту ба Ироқ

رسید تا ز خراسان رکاب تو به عراق

Фалак ба кому муроди дили тўкрди мадор

فلک به کام و مراد دل توکرد مدار

з даҳр кунад шудаи дшмнонтро дандон

ز دهر کند شده دشمنانت را دندان

зи бахти тизшдаҳи дӯстонатро бози ор

ز بخت تیزشده دوستانت را باز آر

Сазад ки ҷони бФшоннди бандагони имрӯз

سزد که جان بفشانند بندگان امروز

Ки омадӣ ва намӯдӣ ба бандагони дидор

که آمدیّ و نمودی به بندگان دیدار

Кунанд бар сами асбони ту Фриштгон

کنند بر سُم اسبان تو فریشتگان

Зхлдгўҳр ва аз осмони ситораи нисор

زخلدگوهر و از آسمان ستاره نثار

Ба фоли гири шҳо шеърҳои бандаи хеш

به فال ‌گیر شها شعرهای بندهٔ خویش

Ҳамаи гузида чу ёқӯту лўлўи шҳўор

همه‌گزیده چو یاقوت و لولو شهوار

Ки кирдигор ба зӯдии туро кунад рӯзӣ

که کردگار به زودی تو را کند روزی

Ҳар ончӣ фол занад бандаи ту дар ашъор

هر آنچه فال زند بندهٔ تو در اشعار

Китоби фатҳи ту сол дигар бипардозад

کتاب فتح تو سال دگر بپردازد

Чу бӯстонии ороста ба ранг ва нигор

چو بوستانی آراسته به رنگ و نگار

Ниҳол ӯро аз нуктау наводири барг

نهال او را از نکته و نوادر برگ

Дарахт ӯро аз ҳикмату маъонии бор

درخت او را از حکمت و معانی بار

Ҳамеша то ки буд бар сипеҳри ахтари ҳафт

همیشه تا که بود بر سپهر اختر ‌هفت

Ҳамеша тока буд дар замонаи табъи чаҳор

همیشه تاکه بود در زمانه طبع چهار

Туро насиби зи ҳафт ва чаҳор боди се чиз

تو را نصیب ز هفت و چهار باد سه چیز

Тани дурусту дили шоду давлати бедор

تن درست و دل شاد و دولت بیدار

Ниҳодаи пеши ту бар дасти сарварони сипоҳ

نهاده پیش تو بر دست سروران سپاه

Ба разми ҷони азиз ва ба базми ҷоми ъқор

به رزم جان عزیز و به بزم جام عُقار

Шаҳону тоҷўронро ба машриқу мағриб

شهان و تاجوران را به مشرق و مغرب

Бар устону сами асби ту лабу рухсор

بر استان و سم اسب تو لب و رخسار

Ту аз саодати ҷовид ва аз анояти бахт

تو از سعادت جاوید و از عنایت بخت

зи умру малику ҷавонии вгнҷи бархӯрдор

ز عمر و ملک و جوانی وگنج برخوردار