Берӯҳ пайкарӣаст гуҳи ҷанги ҷони шикор

بی‌روح پیکری است‌ گه جنگ جان شکار

Бедӯд оташӣаст гуҳи разми пуршарор

بی‌دود آتشی است گه رزم پرشرار

Гар пуршарори оташ бе дӯди нодуруст

گر پرشرار آتش بی‌دود نادرست

Нодртрсти пайкар бе рӯҳи ҷони шикор

نادرترست پیکر بی‌روح جان شکار

Пайкар буд шигифт ба покизагӣ чу ҷон

پیکر بود شگفت به پاکیزگی چو جان

Оташ буд бадеътар ар бошад обдор

آتش بود بدیع‌تر ار باشد آبدار

Рухшанда чун ситора ва чун осмони кабӯд

رخشنده چون ستاره و چون آسمان کبود

Вази осмон ситора шавад бар таниши нисор

وز آسمان ستاره شود بر تنش نثار

Ҳангоми кӣна бар таниш аз фарқ то қадам

هنگام کینه بر تنش از فرق تا قدم

Дндонҳоши тезтар аз шуълаҳои нор

دندانهاش تیزتر از شعله‌های نار

Гӯйӣ ки ҳаст бар сари дандонҳои ӯ

گویی‌که هست بر سر دندان‌های او

Заҳрӣ ки ҳаст дар бен дандонҳои мор

زهری که هست در بن دندانهای مار

Абрӣаст лолаи бор ва дарахтӣаст лола бар

ابری است لاله‌ بار و درختی است لاله‌ بر

Дидӣ дарахти лола бару абри лолаи бор

دیدی درخت لاله‌بر و ابر لاله بار

Бориданаш ҳамеша ба саҳрои маърака

باریدنش همیشه به صحرای معرکه

Ёзиданаш ҳамеша ба майдони корзор

یازیدنش همیشه به میدان کارزار

Обӣ мрўқаст фусурда ки рӯзи разм

آبی مروق است فسرده که روز رزم

Душман дар ӯ хаёл аҷал бинад ошкор

دشمن در او خیال اجل بیند آشکار

Ҳар душманӣ ки дид хаёли аҷал дар ӯ

هر دشمنی که دید خیال اجل در او

Холӣ шуд аз хаёл ва равон шуд хаёли вор

خالی شد از خیال و روان شد خیال‌وار

Лавҳӣаст нилгун ки қалам дар хилоф ӯ

لوحی است نیلگون که قلم در خلاف او

Аз рашки зард рӯй шуду лоғар ва назор

از رشک زرد روی شد و لاغر و نزار

Бо лавҳгар қалам ба азали созгор буд

با لوح‌ گر قلم به ازل سازگار بود

Бо ин задудаи лавҳ кабӯдӣаст созгор

با این زدوده لوح کبودی است سازگار

Кони лавҳ аз ӯнигор пазируфт дар азал

کان لوح از او نگار پذیرفت در ازل

Венаи лавҳ аз ин ҳамеи бипазирад кунун нигор

وین لوح از این همی بپذیرد کنون نگار

Бишикаст пушти муҳраи куффор дар араб

بشکست پشت مهرهٔ کفار در عرب

То ном ӯ ба дасти алии кишти зулфиқор

تا نام او به دست علی کشت ذوالفقار

Одина чун хатиб ба минбар бар орадаш

آدینه چون خطیب به منبر بر آردش

Тоза шавад ба тезӣ ӯ дайни кирдигор

تازه شود به تیزی او دین کردگار

Ҳаст ӯ ба рӯзи разми силеҳӣ ки он силеҳ

هست او به روز رزم سلیحی‌که آن سلیح

Ояд гуҳи аҷали малики аламутро ба кор

آید گه اجل ملک‌الموت را به کار

Шахсе ки зинҳор набояд зи чанг ӯ

شخصی که زینهار نباید ز چنگ او

Ҷонаши наёбад аз малики аламут зинҳор

جانش نیابد از ملک‌الموت زینهار

То аз миёни санги дирангаш гусаста шуд

تا از میان سنگ درنگش‌گسسته شد

Сангу диранги баради зи хасмони хоксор

سنگ و درنگ برد ز خصمان خاکسار

Дар санг буд оҷиз ва имрӯз мӯъҷизаст

در سنگ بود عاجز و امروز معجزست

Дар дасти паҳлавони худованди рӯзгор

در دست پهلوان خداوند روزگار

Волоъмоди давлату дунёи ҷамоли дайн

والاعماد دولت و دنیا جمال دین

Хоразмшоҳи мейри ҳунарманди комгор

خوارزمشاه میر هنرمند کامگار

Шоҳӣ ки ҳақу ботил аз ӯ шуд баланду паст

شاهی‌که حق و باطل از او شد بلند و پست

Мерай ки дайну куфр аз ӯ шуд баланду хор

میری‌ که دین و کفر از او شد بلند و خوار

Номаш Муҳамадаст ва ба адлаши мхлдст

نامش محمدست و به عدلش مُخَلّدست

Ҳам миллати Муҳамад ва ҳам малики шаҳриёр

هم ملت محمد و هم ملک شهریار

Оҳӯи зи шер шер хӯрд дар вилояташ

آهو ز شیر شیر خورد در ولایتش

Ва збркнди ситоиш ӯ Тифли шери хор

و زبَرکند ستایش او طفل شیر خوار

Нашигифт агар ба хизмати ҷўдш бар осмон

نشگفت اگر به‌خدمت جودش بر آسمان

Бандади камари зи қавси қзҳи абри нави баҳор

بندد کمر ز قوسِ قزح ابر نو بهار

Кон гул фурӯз бошад ва ин ҳаст дил фурӯз

کان گل فروز باشد و این هست دل‌فروز

Ваон қатра бор шуд ва ин ҳаст бадараи бор

وان قطره بار شد و این هست بدره بار

Бозӣаст тир аўкаҳ шавад чун тзрўи пар

بازی است تیر اوکه شود چون تذرو پر

Ҳргаҳ ки хасмро чу кабӯтар кунад шикор

هرگه‌ که خصم را چو کبوتر کند شکار

Ҳамранги хоки ҷурми қамар зон сабаб буд

همرنگ خاک جرم قمر زان سبب بود

Каз наъли асб ӯ ба қамар пар шавад ғубор

کز نعل اسب او به قمر پر شود غبار

Торики фом рӯй Зуҳал зон қабл буд

تاریک فام روی زحل زان قبل بود

Каз хӯни разм ӯ ба Зуҳал бар шавад бухор

کز خون رزم او به زحل بر شود بخار

Дорад ҳар он ҳнркаҳ ба кораст халқ ро

دارد هر آن هنرکه به‌کارست خلق را

Вондри ҳунари з халқ надорад назиру ёр

واندر هنر ز خلق ندارد نظیر و یار

Дар ҳақ буд тариқат ӯ сидқро далел

در حق بود طریقت او صدق را دلیل

Дар дайн буд ъқидт ӯ шаръро шиор

در دین بود عقیدت او شرع را شعار

Аз эътиқоди пок буд дар дилаши ду чиз

از اعتقاد پاک بود در دلش دو چیز

Таҳқиқи марди хандақу тасдиқи ёри ғор

تحقیق مرد خندق و تصدیق یار غار

Вонҷо ки рой бояду тадбири мамлакат

وانجا که رای باید و تدبیر مملکت

Перояи хирад буду мояи виқор

پیرایهٔ خرد بود و مایهٔ وقار

Гуфтор ӯ буд ба ҳамаи хайрҳо мушир

گفتار او بود به همه خیرها مشیر

Тадбир ӯ буд ба ҳамаи фахрҳо мсор

تدبیر او بود به همه فخرها مسار

Рои савоб ӯ зи баландӣу равшанӣ

رای صواب او ز بلندی و روشنی

Аз чарх нанг дорад ва аз офтоби ор

از چرخ ننگ دارد و از آفتاب عار

Вонҷо ки адл бояду инсофу ростӣ

وآنجا که عدل باید و انصاف و راستی

Теғаш баровард зи сари золимони дамор

تیغش برآورد ز سر ظالمان دمار

Танҳо раванди қофила аз амну адл ӯ

تنها روند قافله از امن و عدل او

Бераҳнамоӣу бадарға дар кӯҳ ва дар қФор

بی‌رهنمای و بدرقه در کوه و در قفار

Азгрг , мяш ёд наёрад ба содаи дашт

ازگرگ، میش یاد نیارد به ساده دشت

Вази бози Кебек бок надорад ба кӯҳсор

وز باز کبک باک ندارد به کوهسار

Вонҷокаҳи ҷӯад бояду эҳсону мкрмт

وانجاکه جود باید و احسان و مکرمت

Абрии бўдкаҳ мавҷ занад дар дилаши бухор

ابری بودکه موج زند در دلش بخار

Ба зон диҳад слт ки кунад модҳи орзӯ

به‌زان دهد صِلَتْ‌ که کند مادح آرزو

Ма зон диҳад ато ки кунад зоири интизор

مه‌ زان دهد عطا که کند زایر انتظار

Бошад ду чизи мухталиф аз ҷӯад ӯ ба ҳам

باشد دو چیز مختلف از جود او به‌هم

Осоиши аФозлу ранҷи хазинаи дор

آسایش افاضل و رنج خزینه‌دار

Вонҷо ки ҳалам бояду бахшоиши гуноҳ

وانجا که حلم‌ باید و بخشایش گناه

Афваш хабар диҳад ки раҳимасту бурдбор

عَفْوش خبر دهد که رحیم‌ است و بردبار

Ҷурм гуноҳкор кунад афв беш аз онк

جرم‌ گناهکار کند عفو بیش از آنک

Дар пеш ӯ забон бигушоед ба аътзор

در پیش او زبان بگشاید به اعتذار

Ҳангоми афву раҳмат ӯ дар мунозира

هنگام عفو و رحمت او در مناظره

Аз бигноаҳи чира тар ояд гуноҳкор

از بیگناه چیره‌تر آید گناهکار

Вонҷо ки разм бояду пайкор ва тохтан

وانجا که رزم باید و پیکار و تاختن

Бар мураккаби шуҷоату мардӣ буд савор

بر مرکب شجاعت و مردی بود سوار

Гоҳе кунад ҳисор чу саҳрои зъзми хеш

گاهی کند حصار چو صحرا زعزم خویش‌

Гоҳе ба ҷузами хеши з саҳро кунад ҳисор

گاهی به جزم خویش ز صحرا کند حصار

Теғаши зи давр арза кунад сӯрати аҷал

تیغش ز دور عرضه کند صورت اجل

Бар пели корзорӣ ва бар шери марғзор

بر پیل کارزاری و بر شیر مرغزار

Дандони шер дар даҳан аз хӯн чунон кунад

دندان شیر در دهن از خون چنان کند

Кандар кафидаи нор буд донаҳои нор

کاندر کفیده نار بود دانه‌های نار

Зебад казон ҷаҳон ба назора ба ин ҷаҳон

زیبد کزان جهان به نظاره به این جهان

Оянд ҷони рустаму ҷони сФндёр

آیند جان رستم و جان سفندیار

То чун бигирад ӯ ба синонеи ҳазор хасм

تا چون بگیرد او به سنانی هزار خصم

Бӯсанд даст ӯ ба замонии ҳазор бор

بوسند دست او به زمانی هزار بار

Шахсе ба ин сифат ки шунидаст дар ҷаҳон

شخصی به‌این صفت‌ که شنیدست در جهان

Андари шумори як тану андари ҳунари ҳазор

اندر شمار یک تن و اندر هنر هزار

Гӯйӣ нигоштааст яке сӯрат аз ҳунар

گویی نگاشته است یکی صورت از هنر

Ҳангоми офариниш ӯ офаридагор

هنگام آفرینش او آفریدگار

эй рӯзи бори ту дили зуввори пари нишот

ای روز بار تو دل زوّار پر نشاط

Ваии рӯзи разми ту сари ҳсоди пари хумор

وی روز رزم تو سر حَسّاد پر خمار

Майдони ту магар ърсотаст рӯзи разм

میدان تو مگر عرصات است روز رزم

Айвони ту магар Арафотаст рӯзи бор

ایوان تو مگر عرفات است روز بار

Зон ихтиёрӣ аз умарои шоҳу хоҷа ро

زان اختیاری از امرا شاه و خواجه را

Кон аз мулӯк ва ин з вазирон шуд ихтиёр

کان از ملوک و این ز وزیران شد اختیار

Чун ҳар дуро ба дидан рӯй ту буд рой

چون هر دو را به‌ دیدن روی تو بود رای

Рӯй аз диёр хеш наҳодӣ барин диёр

روی از دیار خویش نهادی برین دیار

Мардонаи вори рег биёбон гузоштӣ

مردانه‌وار ریگ بیابان گذاشتی

Бо лашкарӣ чу реги биёбон , гуҳи шумор

با لشکری چو ریگ بیابان‌، گه شمار

Аз фари подшоҳи туро Яман бар ямин

از فرّ پادشاه تو را یمن بر یمین

Вази давлати вазири туро иср бар ясор

وز دولت وزیر تو را یُسر بر یسار

Дарёӣ беканор вазирасту подшоҳ

دریای بی‌کنار وزیرست و پادشاه

Олами зи мавҷ ҳар ду пар аз дар шоҳвор

عالم ز موج هر دو پر از درّ شاهوار

То ту з равад бор ба пирӯзӣ омадӣ

تا تو ز رود بار به پیروزی آمدی

Чун кӯҳи оҳанӣни сӯии дарёӣ бе канор

چون کوه آهنین سوی دریای بی‌کنار

Гӯйии ҷаҳон ба хоб ҳаме бинад эй аҷаб

گویی جهان به خواب همی بیند ای عجب

Кӯҳи омадаи зи ҷониби дарё ба равад бор

کوه آمده ز جانب دریا به رود بار

эй ҳақи гузори хоҷау хидматгузори шоҳ

ای حق‌گزار خواجه و خدمتگزار شاه

Хидматгузор чун ту ки дидаасту ҳақи гузор

خدمتگزار چون تو که دیده است و حق گذار

Ман бандаи мадҳ тоҷўрон гуфтаам басӣ

من بنده مدح تاجوران‌ گفته‌ام بسی

Ваон мадҳ дар замона змн ҳаст ёдгор

وان مدح در زمانه زمن هست یادگار

Донанд хизмати ман ва доранд ҳурматам

دانند خدمت من و دارند حرمتم

Шоҳи баланди бахту вазири бузургвор

شاه بلند بخت و وزیر بزرگوار

Кардам туро парастиш ва кардам ситоишат

کردم تو را پرستش و کردم ستایشت

То ёбам аз ситоиши ту ъзу ифтихор

تا یابم از ستایش تو عزّ و افتخار

Рӯзам шавад хуҷаста чу гӯйии марои биё

روزم شود خجسته چو گویی مرا بیا

Табъам шавад кушода чу гӯйӣ маро биор

طبعم شود گشاده چو گویی مرا بیار

То бо ризоу шукри бақо ва улувва буд

تا با رضا و شکر بقا و عُلوّ بُوَد

Бодати мудоми сохтаи асбоб ҳар чаҳор

بادت مدام ساخته اسباب هر چهار

Розии зи ту шҳншаҳу шокири зи ту вазир

راضی ز تو شهنشه و شاکر ز تو وزیر

Боқӣ ба ту ъширту олӣ ба ту табор

باقی به تو عشیرت و عالی به تو تبار

То қор қӣр бошад дар лафзи форсӣ

تا قار قیر باشد در لفظ فارسی

Чўнонкаҳ дар иборат туркӣаст барфи қор

چونانکه در عبارت ترکی است برف قار

Бодои чунонкии қор ба туркии сари адуат

بادا چنانکه قار به ترکی سر عدوت

Мӯяти чунонкӣ дар луғат борисӣаст қор

مویت چنانکه در لغت بارسی است قار

То бошад аз ду ҷомаи шабу рӯзро салб

تا باشد از دو جامه شب و روز را سَلَب

Кон ҳар дуро ззлмт ва нураст пуду тор

کان هر دو را زظلمت و نورست پود و تار

Равшан чу рӯзи бод ҳамеша шаби велят

روشن چو روز باد همیشه شب ولیت

Чун шаб ҳамеша рӯзи маъодяти боди тор

چون شب همیشه روز معادیت باد تار

Бар душманони давлати шоҳи замонаи бод

بر دشمنان دولت شاه زمانه باد

Аз разму корзори ту ҳамвора кори зор

از رزم و کارزار تو همواره کار زار

Аз ту бисоти мамлакаташро расидаи зуд

از تو بساط مملکتش را رسیده زود

Як сар ба қирвон ва дигар сар ба Қандаҳор

یک سر به قیروان و دگر سر به قندهار