Гул ва мааст ҳамоно шукуфтаи оризи ёр

گل و مَه است همانا شکفته عارض یار

Ки гӯнаи гулу нури мааш буд ҳамвор

که ‌گونهٔ ‌گل و نور مهش بود هموار

Мааст бастаи зи сунбул дар ӯ ҳазор гиреҳ

مَه است بسته ز سنبل در او هزار گره

Гул аст карда зи анбар бар ӯ ҳазор нигор

گل است‌ کرده ز عنبر بر او هزار نگار

Бадеъ нест ки аз хат фузуд хӯбии дӯст

بدیع نیست که از خط فزود خوبی دوست

Шигифт нест ки аз хати шкФти оризи ёр

شگفت نیست‌ که از خط شکفت عارض‌ یار

Ма онгаҳе бадарахшад ки андар ояд шаб

مه آنگهی بدرخشد که اندر آید شب

Гули он замон ба даройад ки сари براردи хор

گل آن زمان به درآید که سر برآرد خار

Ба барги насрин занҷир барниҳод аз қӣр

به برگ نسرین زنجیر برنهاد از قیر

Ба гирди парвини паргор бар ниҳод аз қор

به ‌گِرد پروین پرگار بر نهاد از قار

Танам чу ҳалқа занҷир кард он занҷир

تنم چو حلقهٔ زنجیر کرد آن زنجیر

Дилам чу нуқта паргор кард он паргор

دلم چو نقطهٔ پرگار کرد آن پرگار

зи баҳр тофтан ва бофтан дилам Бифрефт

ز بهر تافتن و بافتن دلم بفریفت

Ба зулф машк фишон ва ба ҷаъди ғолияи бор

به زلف مشک‌فشان و به جَعد غالیه بار

Битофтам сари зулфаши ббоФтми ҷаъдаш

بتافتم سر زلفش ببافتم جعدش

зи машку ғолия пар кардам остину канор

ز مشک و غالیه پر کردم آستین و کنار

Мухолифи лаб ӯ ҳаст чашми ман з чаҳ рӯ

مخالف لب او هست چشم من ز چه رو

Лабаши бихандад чун чашми ман бгриди зор

لبش بخندد چون چشم من بگرید زار

Лабаш чу донаи норст ва ҳаст дар дили ман

لبش چو دانهٔ نارست و هست در دل من

Фурӯхта зғм ӯ ҳазор шуълаи нор

فروخته ز غم او هزار شعلهٔ نار

Ман он дилӣ чаҳ кунам кондрўи биФрўзд

من آن دلی چه کنم کاندرو بیفروزد

Ҳазор шуълаи нор аз ғами ду донаи нор

هزار شعلهٔ نار از غم دو دانهٔ نار

Агарчӣ васваса бар дили з ишқ дорам саъб

اگرچه وسوسه بر دل ز عشق دارم صعب

Дилами зи васвасаи ишқ кӣ хӯрд тимор

دلم ز وسوسهٔ عشق کی خورد تیمار

Чигуна роҳи баради васваса ба сӯии дилӣ

چگونه راه برد وسوسه به سوی دلی

Ки ҳрз хеш кунад мадҳи сидолоброр

که حِرز خویش کند مدح سَیّدالابرار

Имоди дайни шарафи алмалик каз шамоил ӯ

عماد دین شرف‌الملک کز شمایل او

Ҳаме фурӯзад дайни Муҳамади мухтор

همی فروزد دین محمد مختار

Сари саодати Абусаъд каз кифоят ӯ

سر سعادت ابوسعد کز کفایت او

Ҳаме фазояд малики шаҳи мулӯки шикор

همی فزاید ملک شه ملوک شکار

Ҳамеша мояи таъйиди нур давлат ӯст

همیشه مایهٔ تایید نور دولت اوست

Чунонкии нури ду дидааст мояи дидор

چنانکه نور دو دیده است مایهٔ دیدار

Чаҳ боки давлат ӯро зи ҳодисоти замин

چه باک دولت او را ز حادثات زمین

Ки офтобаш бурҷасту осмонаши ҳисор

که آفتابش بُرج است و آسمانش حصار

Шарифи гашти бадви дайну душмани дайни дун

شریف‌ گشت بدو دین و دشمن دین دون

Азизи гашти бадви ҳақу душмани ҳақи хор

عزیز گشت بدو حق و دشمنِ حق خوار

Ба як ишорат ва як лафз ӯ шавад осон

به یک اشارت و یک لفظ او شود آسان

Ҳар ончии даҳр бар озодагон кунад душвор

هر آنچه دهر بر آزادگان کند دشوار

зи меҳтарону бузургон ки мо шнидстим

ز مهتران و بزرگان که ما شنیدستیم

Чунонкӣ буд ба тартиби сирату кирдор

چنانکه بود به ترتیب سیرت و کردار

Гар он гуруҳ дар ин рӯзгор зинда шаванд

گر آن گروه در این روزگار زنده شوند

Ба аҷзи хештану қадар ӯ диҳанд иқрор

به عجز خویشتن و قدر او دهند اقرار

Ҳронгҳӣ ки зи хашм ва зъФў созад шуғл

هرآنگهی ‌که ز خشم و ز عفو سازد شغل

Ҳронгҳӣ ки зи меҳру з кин гузорад кор

هرآنگهی که ز مهر و ز کین‌ گذارد کار

Аз ӯ дуруст шикаста шавад шикастаи дуруст

از او درستْ شکسته شود شکستهْ درست

Ваз ӯ сўои р пиёда шавад пёди ҳи савор

وز او سوا‌رْ پیاده شود پیاد‌هْ سوار

Хирад надорад ҷузи рои пок ӯ мизон

خرد ندارد جز رای پاک او میزان

Ҳунар надорад ҷузи расми хуб ӯ меъёр

هنر ندارد جز رسم خوب او معیار

зи ростӣу дурустӣ ки ҳаст дар қаламаш

ز راستی و درستی که هست در قلمش

Забон ақл шудасту забонаи тайёр

زبان عقل شدست و زبانهٔ طیار

Ба абр монад ва ӯро згўҳрсти сиришк

به ابر ماند و او را ز گوهرست سرشک

Ба баҳр монад ва ӯро зънбрсти бухор

به بحر ماند و او را ز عنبرست بخار

Ба мор монад аз он феъл ӯ ба душману дӯст

به مار ماند از آن فعل او به دشمن و دوست

Ҳаме насиб шавад заҳри мору муҳраи мор

همی نصیب شود زهر مار و مهرهٔ مار

Ду шох ӯ сабаби дор ва минбараст ки ҳаст

دو شاخ او سبب دار و منبرست که هست

Аз он валеро минбари вазин адуро дор

از آن ولی را منبر وزین عدو را دار

Агарчӣ бехабараст ӯ з рафтани шабу рӯз

اگرچه بی‌خبر است او ز رفتن شب و روز

Аҷоиби орад бар рӯзи равшан аз шаби тор

عجایب آرد بر روزِ روشن از شب تار

Ба сони мурғии заррин ки бар саҳифаи сим

به‌سان مرغی زرّین که بر صحیفهٔ سیم

Куҷо кунад ҳаракати қори борад аз минқор

کجا کند حرکت قار بارد از منقار

Чу баркашӣ дилаш аз бар наводири орад бар

چو برکشی دلش از بر نوادر آرد بر

Чўкм кунӣ сараш аз тани ҷавоҳири оради бор

چو کم‌کنی سرش از تن جواهر آرد بار

Ба қадар ҳаст баланд ва ба феъл ҳаст дуруст

به قدر هست بلند و به فعل هست درست

Агарчӣ ҳаст ба қади кӯтаҳ ва ба рухи бемор

اگرچه هست به قد کوته و به رخ بیمار

Ҳамеша ганҷи бадв фарбеҳасту малики қавӣ

همیشه‌ گنج بدو فربه است و ملک قوی

Агарчӣ ҳаст дил ӯ заъиф ва шахс назор

اگرچه هست دل او ضعیف و شخص نزار

Ба дасти Сайиди озодагон чу сайр кунад

به دست سید آزادگان چو سیر کند

Буд мтобъ ӯ сиркўкби сайёр

بود متابع او سیر کوکب سیار

Аёбзрги ҷаводӣ ки аз бузургӣ туаст

ایابزرگ جوادی که از بزرگی توست

Ба шарқу ғарби фурӯзандаи гӯнаи гавани осор

به شرق و غرب فروزنده گونه‌گون آثار

Аҷаби мадор ки имрӯзи ту бааст зи дай

عجب مدار که امروز تو بِه است ز دی

Аҷаби мадор ки имсоли ту бааст зи пор

عجب مدار که امسال تو بِه است ز پار

Ки кирдигори азал дар ҷаҳон чунин кардаст

که کردگار ازل در جهان چنین کردست

Шумори муддати умри ту то ба рӯзи шумор

شمار مدت عمر تو تا به روز شمار

Ба Яман ва иср кунад ҳар ки хизмат ту кунад

به یُمن و یُسر کند هر که خدمت تو کند

Ки Яману исри туро ҳаст дар ямину ясор

که یمن و یسر تو را هست در یمین و یسار

Мадори чархи куҷо азм туаст ҳаст сукӯн

مدار چرخ کجا عزم توست هست سکون

Сукӯни хоки куҷо ҳзм туаст ҳаст мадор

سکون خاک کجا حزم توست هست مدار

Ситорае ки муроди тўро талаб накунад

ستاره‌ای که مراد تو را طلب نکند

Ситорагон дигар зу бароваранд дамор

ستارگان دگر زو برآورند دمار

Мухолифӣ ки ба пайкори ту миёни бандад

مخالفی که به پیکار تو میان بندد

Миёни ҷону таниши рӯзу шаб буд пайкор

میان جان و تنش روز و شب بود پیکار

Бузурги бори худоё ҳамеша ҳиммат туаст

بزرگ بار خدایا همیشه همت توست

Броўрндаҳи фахру фурӯи барандаи ор

برآورندهٔ فخر و فرو برندهٔ عار

Чунонкии ҷӯади ту ҳамвора ҳақи гузор ман аст

چنانکه جود تو همواره حق‌گزار من است

Дилу забони ман аз ҷӯад туаст мадҳи гузор

دل و زبان من از جود توست مدح‌گزار

Агарчӣ хотири вбозор тез дорам ман

اگرچه خاطر و بازار تیز دارم من

Вазин ду чиз маро ҳаст ҳишмату миқдор

وزین دو چیز مرا هست حشمت و مقدار

Ситоиши ту ҳаме тез дорадам хотир

ستایش تو همی تیز داردم خاطر

Парастиши ту ҳаме гарм дорадам бозор

پرستش تو همی گرم داردم بازار

Садаф шудаст марои табъ дар ситоиши ту

صدف شدست مرا طبعْ در ستایش تو

Ҳаме кунам зи садаф дар шоҳвори нисор

همی کنم ز صدف دُرِّ شاهوار نثار

зи шоирони манам андари ҷавори хизмати ту

ز شاعران منم اندر جوار خدمت تو

Азизи дори марои андари ин хуҷастаи ҷавор

عزیز دار مرا اندر این خجسته جوار

Чу пушти вгрдни ман зери бор миннат туаст

چو پشت و گردن من زیر بار منت توست

Равои мадор ки биравӣ з қарз дорам бор

روا مدار که بِروی ز قرض دارم بار

Қариби шашсад динори қарз буд маро

قریب ششصد دینار قرض بود مرا

Гзордм ба таҳаммули чаҳор сад динор

گزاردم به تحمّل چهارصد دینار

Дивист динор акнӯн бимонад ва аз ғаму ранҷ

دویست دینار اکنون بماند و از غم و رنج

Намондаст марои заррае шикебу қарор

نماندست مرا ذره‌ای شکیب و قرار

Бад-ӣни қадар чу ҳамеи кори ман тамом шавад

بدین قدر چو همی کار من تمام شود

Сухан чаҳ боидгФтни зи панҷсаду зи ҳазор

سخن چه بایدگفتن ز پانصد و ز هزار

Чаҳ гӯям аз ғарази шоирӣ ки одат ӯст

چه گویم از غرض شاعری که عادت اوست

Ба ҳар дарӣ шудану шеъри хонданӣ ки меар

به هر دری شدن و شعر خواندنی که میار

Марои зи хоси туу хоссагони маҷлиси ту

مرا ز خاص تو و خاصگان مجلس تو

Ғараз барояд ва ин хубтар буд бисёр

غرض برآید و این خوب‌تر بود بسیار

Гар ин қадар бинагорӣ зклки вофеи хеш

گر این قدر بنگاری ز کلک وافی خویش

Нигор калаки ту кор маро кунад чу нигор

نگار کلک تو کار مرا کند چو نگار

Вагар тамом кунад шуғли ман ба доира Эй

وگر تمام کند شغل من به دایره‌ای

Кашами зи фахри илм бар сипеҳри доираи вор

کشم ز فخر علم بر سپهر دایره‌وار

Ҳамеша то ки здўри сипеҳру сайри нуҷум

همیشه تا که ز دُور سپهر و سیر نجوم

Буд табоиъи даҳру фусӯли соли чаҳор

بود طبایع دهر و فصول سال چهار

Худоӣ додат умри дарозу бахти баланд

خدای دادت عمر دراز و بخت بلند

Зъмр бош ба кому збхти бархӯрдор

ز عمر باش به کام و زب خت برخوردار

Ту бош меҳтару беҳтари зи ҷамъи адмён

تو باش مهتر و بهتر ز جمع آدمیان

Чу аз табоиъи оташ чу аз фусӯли баҳор

چو از طبایع آتش چو از فصول بهار

Салоҳи халқи ҷаҳонии ту аз ҷаҳон магзар

صلاح خلق جهانی تو از جهان مگذر

Ҳазор ҷашн чу наврӯз ва меҳргон бигзор

هزار جشن چو نوروز و مهرگان بگذار