Чаҳ пайкараст зи тир сипеҳр ёфта тир

چه پیکرست ز تیر سپهر یافته تیر

Ба шакли тиру бадви малик рост гашта чу тир

به شکل تیر و بدو ملک راست گشته چو تیر

Куҷои бгрид дар колбуди бихандади ҷон

کجا بگرید در کالبد بخندد جان

Куҷои баборад бар осмон битозад тир

کجا ببارد بر آسمان بتازد تیر

зи нодироти ҷавоҳир нишон диҳад ба сиришк

ز نادرات جواهر نشان دهد به سرشک

зи мушкилоти змоир хабар диҳад ба срир

ز مشکلات ضمایر خبر دهد به صریر

Ҳар ончии табъи брондишд ӯ кунад тأи лиФ

هر آنچه طبع براندیشد او کند تأ‌لیف

Ҳар ончии ваҳми фарози орад ӯ кунад тафсир

هر آنچه وهم فراز آرد او کند تفسیر

Муҳаррираст зи ҳукми худоӣу амри расӯл

محررست ز حکم خدای و امر رسول

Чаҳ дар аномли муфтӣ чаҳ дар бенон дабир

چه در اَنامل مفتی چه در بنان دبیر

Бадви муҳарриру котиб ҳамеша муҳтоҷанд

بدو محرر و کاتب همیشه محتاجند

Ки оятӣаст зи бҳрктобту таҳрир

که آیتی است ز بهرکتابت و تحریر

Бисоту хўобгаҳ ӯ буд зи симу адим

بساط و خوابگه او بود ز سیم و اَدیم

Кулоҳу перҳан ӯ буд зи машку абир

کلاه و پیرهن او بود ز مشک و عبیر

Ҳаме надонам то ошиқаст ё маъшӯқ

همی ندانم تا عاشق است یا معشوق

Ки гуҳ ба гӯна лолаасту гуҳ ба ранги зрир

که گه به‌گونهٔ لاله است و گه به رنگ زریر

Гуҳӣ ба чашма чу моҳии гул сиёҳ хӯрд

گهی به چشمه چو ماهی گل سیاه خورد

Гуҳӣ чу мурғ занад бргли сифеди сафир

گهی چو مرغ‌ زند برگل سفید صفیر

Ба кӯдакии ҳама бо шер бошадаш суҳбат

به‌کودکی همه با شیر باشدش صحبت

Аз он парастиш перон кунад чу гардад пер

از آن پرستش پیران‌ کند چو گردد پیر

Ба шери хеш бпрўрдаҳаст ва ин аҷаб аст

به شیر خویش بپرورده است و این عجب است

Ки ӯ ба шери ҳам акнӯн ҳаме фишонд қӣр

که او به شیر هم‌اکنون همی فشاند قیر

Агар на торак ӯ шуд шиканҷи зулф батон

اگر نه تارک او شد شکنج زلف بتان

Чаро зи қӣри ҳаме нақшҳо кунад бар шер

چرا ز قیر همی‌ نقشها کند بر شیر

зи ҳалқи хеши забон сохтааст гоҳи сухан

ز حلق خویش زبان ساخته است‌گاه سخن

зи фарқи хеши қадам сохтааст гоҳи масир

ز فرق خویش قدم ساخته است ‌گاه مسیر

Ба ҷисм ҳаст марӣз ва ба ақл ҳаст саҳеҳ

به ‌جسم هست مریض و به‌عقل هست صحیح

Ба чашм ҳаст зрир ва ба фаҳм ҳаст басир

به چشم هست ضریر و به‌ فهم هست بصیر

Надидаам ба ҷаҳони пайкарии аҷабтар аз ӯ

ندیده‌ام به ‌جهان پیکری عجب‌تر از او

Ки ҳам саҳеҳ марӣзаст ва ҳам басири зрир

که هم صحیح مریض است و هم بصیر ضریر

Ба хайзарон ва садаф монад ӯ ба дасти кафот

به خیزران و صدف ماند او به‌دست کفات

Агар буд садафу хайзарон ба баҳру ғадир

اگر بود صدف و خیزران به‌بحر و غدیر

Ба зоти хеши мар ӯро шараф набӯду хатар

به ذات خویش مر او را شرف نبود و خطر

Ба хизмати шарафи аддӣни шарифи гашту хатир

به خدمت شرف‌الدین شریف‌گشت و خطیر

Вҷиаҳи малики ҷамоли кафоти бӯи тоҳир

وجیه ملک جمال‌کفات بو طاهر

Ки ёфт дар назар аз айни ҷавҳари татҳир

که یافت در نظر از عین جوهر تطهیر

Сутӯдаи саъди алии меҳтарӣ ки саъд ва улувва

ستوده سعد علی مهتری‌که سعد و علو

Насиби давлат ӯ кард кирдигори насир

نصیب دولت او کرد کردگار نصیر

Бузургвор ҷаҳонасту пеши ҳиммат ӯ

بزرگوار جهان است و پیش همت او

Буд ҳазор ҷаҳони бузургвори ҳақир

بود هزار جهان بزرگوار حقیر

Сафои сӯрат ӯро тароз қудрат кард

صفای صورت او را طراز قدرت کرد

Кҷокшид ба мақдӯр бар хати тақдир

کجاکشید به‌مقدور بر خط تقدیر

Буд ба қудрат ӯ зоти қодирӣ ба камол

بود به‌قدرت او ذات قادری به‌کمال

Мусаввирӣ ки мар ӯро чунин буд тасвир

مصوری که مر او را چنین بود تصویر

Ба ҳалу ақд чу бикшод дасти қудрати хеш

به‌حَلّ و عَقد چو بگشاد دست قدرت خویش

Аду ба қудрат ӯ шуд ба дасти аҷзи асир

عدو به‌قدرت او شد به‌دست عجز اسیر

Ба бадар монад лекини манозилаш аҷаб аст

به بدر ماند لیکن منازلش عجب است

Ки гоҳи зин буду гоҳи садру гоҳи сарир

که گاه زین بود و گاه صدر و گاه سریر

Агарчӣ бадари мунири ахтарӣ дирафшон аст

اگرچه بدر منیر اختری درفشان است

Чунин манозил ҳаргиз надид бадари мунир

چنین منازل هرگز ندید بدر منیر

Аё гирифта ба калаки ту кори малики қарор

ایا گرفته به ‌کلک تو کار ملک قرار

Вази он қарор шудаи чашми рӯзгори қрир

وز آن قرار شده چشم روزگار قریر

На ҳеҷ мейр дар ислом ёфт чун ту қарин

نه هیچ میر در اسلام یافت چون تو قرین

На ҳеҷ шоҳ дар офоқ ёфт чун ту мушир

نه هیچ شاه در آفاق یافت چون تو مشیر

Хдоигони аҷамроу садри олам ро

خدایگان عجم را و صدر عالم را

Ба фаррухӣу саодат лақоӣ туаст мушир

به فرخی و سعادت لقای توست مشیر

зи шаҳи се фоидаи маҳтум ҳосиласт ту ро

ز شه سه فایده محتوم حاصل است تو را

Ризои маҷлиси хотуну шукри шоҳу вазир

رضای مجلس خاتون و شکر شاه و وزیر

Гуҳӣ нисор фиристад сӯии замири ту чарх

گهی نثار فرستد سوی ضمیر تو چرخ

Гуҳии ту ҳадяи диҳии чархро зиёи замир

گهی تو هدیه دهی چرخ را ضیاء ضمیر

Магари Фриштаҳ эй аз Фариштагони худоӣ

مگر فریشته‌ای از فرشتگان خدای

Миёни чарху замири ту воситаасту сафир

میان چرخ و ضمیر تو واسطه است و سفیر

Тарози дафтари таърихи сохтӣ сират

طرازِ دفترِ تاریخ ساختی سیَرَت

Агар ба асри ту будӣ Муҳамади бен ҷрир

اگر به‌ عصر تو بودی محمد بن جریر

Агарчӣ дасти аҷалро тавил кард худоӣ

اگرچه دست اجل را طویل کرد خدای

Аҷали зи домани ту даст хеш кард қсир

اجل ز دامن تو دست خویش‌ کرد قصیر

Фазойил ту нагардад ба ваҳми мо маъдӯд

فضایل تو نگردد به وهم ما معدود

Ки ваҳми мости қалилу фазойили ту касӣр

که وهم ماست قلیل و فضایل تو کثیر

Ҳаме далел кунад бо анояти вкрмт

همی دلیل‌کند با عنایت وکرمت

Ки дар замона на ғамнок монад ва на фақир

که در زمانه نه غمناک ماند و نه فقیر

Ҳар он замин ки бар он мураккаби ту пой наад

هر آن زمین‌که بر آن مرکب تو پای نهد

Дар он замин накунад шери дасти зии нахҷӣр

در آن زمین نکند شیر دست زی نخجیر

Агар замона ба қнтор дар наад пешат

اگر زمانه به قِنطار در نهد پیشت

Буд ба чашми ту қнтори камтар аз қтмир

بود به چشم تو قِنطار کمتر از قطمیر

Агар съир ба фикрат кунӣ кушода шавад

اگر سعیر به فکرت‌ کنی‌ گشاده شود

Дарии зи раҳмати фирдавс бар азоби съир

دری ز رحمت فردوس بر عذاب سعیر

Вагар кунӣ зи дмни вази тлл ба ҳиммати ту

وگر کنی ز دمن وز طَلَل به همت‌ تو

Дмн шавад чу хўрнқ тлл шавад чу Содир

دمن شود چو خُورَنق طَلَل‌شود چو سدیر

Ҷамоатӣ ки зи амри ту саркашӣ карданд

جماعتی‌ که ز امر تو سرکشی کردند

Шуданд сухраи маъмури ту сағиру кабӣр

شدند سخرهٔ مامور تو صغیر و کبیر

зи баҳр хостани ҳоҷати он ҷамоат ро

ز بهر خواستن حاجت آن جماعت را

Ба боргоҳи ту имрӯз ҳоҷатасту масир

به بارگاه تو امروز حاجت است و مسیر

Буд ба мадҳи ту афзӯни мдиҳро равнақ

بود به مدح تو افزون مدیح را رونق

Буд ба иди зиёдати намозро такбир

بود به عید زیادت نماز را تکبیر

Агарчӣ бар дили мардуми хирад амир шудаст

اگرچه بر دل مردم خرد امیر شدست

Замири равшани ту бар хирад шудаст амир

ضمیر روشن تو بر خرد شدست امیر

Манам ки орзӯии ман ҳамеша хизмат туаст

منم‌که آرزوی من همیشه خدمت توست

Чунонкии орзӯии кимиёгарони эксир

چنانکه آرزوی کیمیاگران اکسیر

Ҳар он шабӣ ки хаёли ту байнами андари хоб

هر آن شبی‌که خیال تو بینم اندر خواب

Ҳазор некуии он хобро кунам таъбир

هزار نیکویی آن خواب را کنم تعبیر

Ҳамаи рикоби ту бӯсад ки дар димоғ ман аст

همه رکاب تو بوسد که در دماغ من است

Ғубори асби ту хушбӯитар зи буии абир

غبار اسب تو خوشبوی‌تر ز بوی عبیر

Наомадаст зи ман дар вуҷӯди ҳеҷ гуноҳ

نیامدست ز من در وجود هیچ گناه

Каз он гуноҳ ҳаме хӯрд боядам тшўир

کز آن‌گناه همی خورد بایدم تشویر

з хештан нашиносам ҳамеи ҷузи он гунаҳӣ

ز خویشتن نشناسم همی جز آن گنهی

Ки дар парастишу мадҳ тўкрдаҳам тақсир

که در پرستش و مدح توکرده‌ام تقصیر

Марои бпрўр ва бипазир узри ман зи карам

مرا بپرور و بِپذیر عذر من ز کرم

Ки ту Карими раҳеи парварӣу узр пазир

که تو کریم رهی پروری و عذر پذیر

Ҳамеша токаи хилоиқи ҳнркннд ба ҷаҳд

همیشه تاکه خلایق هنرکنند به‌جهد

зи баҳри мартабау фоидаи шабу шабгир

ز بهر مرتبه و فایده شب و شبگیر

Ҳунари зи рои рафеъи ту боди мартабаи ҷӯй

هنر ز رای رفیع تو باد مرتبه جوی

Хиради зи лафзи шарифи ту боди фоидаи гир

خرد ز لفظ شریف تو باد فایده‌گیر

Чу навбаҳор ба ҳар бқътии тўрои асор

چو نوبهار به‌هر بقعتی تورا اثار

Чу офтоб ба ҳар кишварии туро таъси

چو آفتاب به‌ هر کشوری تو را تاثیر

Адуу хасми туу ҳосиду мухолифи ту

عدو و خصم تو و حاسد و مخالف تو

Ъдили ранҷу ъноу бадӣли гарму зҳир

عدیل رنج و عَنا و بدیل گرم و زحیر

Яке зи нола чу ноӣ ва як зи мӯя чу мӯӣ

یکی ز ناله چو نای و یک ز مویه چو موی

Яке ба зардии зар ва яке ба зории зер

یکی‌ به زردی زر و یکی به‌زاری زیر