Чанд хонам мадҳи махлуқони зи баҳри ҷоҳу мол
چند خوانم مدح مخلوقان ز بهر جاه و مال
Чндгўими васфи маъшӯқону наъти зулфу хол
چندگویم وصف معشوقان و نعت زلف و خال
Гоҳи он омдкаҳ гӯям муддатӣ аз баҳри дайн
گاه آن آمدکهگویم مدتی از بهر دین
Офарину шукру тавҳиди худои зулҷалол
آفرین و شکر و توحید خدای ذوالجلال
Кирдигори ҷону тани парвардгори марду зан
کردگار جان و تن پروردگار مرد و زن
Кирдигори лами изли парвардгори лои изол
کردگار لم یزل پروردگار لا یزال
Олимии бедил ки ӯро нест нисёни дрклом
عالمی بیدل که او را نیست نسیان درکلام
Зиндае бичўн ки ӯро нест нуқсони дркмол
زندهای بیچون که او را نیست نقصان درکمال
Дар иродат бешабиҳ ва дар машйат бе шарик
در ارادت بیشبیه و در مَشیّت بیشریک
Дар иҷобат беназир ва дар аноят бе ҳам?ил
در اجابت بینظیر و در عنایت بیهمال
Зу заъифонро умед ва зу ғарибонро навид
زو ضعیفان را امید و زو غریبان را نوید
Зу асиронро ато ва зу ятемонро навол
زو اسیران را عطا و زو یتیمان را نوال
На замиру ваҳмро бар сар ӯ ҳаргизи вуқуф
نه ضمیر و وهم را بر سر او هرگز وقوف
На забону табъро дар зот ӯ ҳаргизи маҷол
نه زبان و طبع را در ذات او هرگز مجال
Нест чун мо ҷавҳарии сӯратпазиру ҷои гир
نیست چون ما جوهری صورتپذیر و جایگیر
То кунад ҳар соъат аз ҷониб ба ҷониби интиқол
تا کند هر ساعت از جانب به جانب انتقال
Ҳркро ҳамтост ӯ рогар мисол оре равост
هرکرا همتاست او راگر مثال آری رواست
Он ки бе ҳамтост ӯро кӣ раво бошад мисол
آنکه بیهمتاست او را کی روا باشد مثال
То напиндорӣ ки сонеъ дар хаёл ояд тўро
تا نپنداری که صانع در خیال آید تورا
Зонка кайфияти пазирад ҳарчӣ ояд дар хаёл
زانکه کیفیت پذیرد هرچه آید در خیال
Ҳарки ҳаст андари ҷаҳон ӯро заволасту фано
هرکه هست اندر جهان او را زوال است و فنا
Молик алмалик аст ҳастӣ бефано ва бе завол
مالک الملک است هستی بیفنا و بیزوال
Он ҷҳондорӣ ки боз қудраташ дорад ҳаме
آن جهانداری که باز قدرتش دارد همی
Ин ҷаҳон дар зери пар ва он ҷаҳон дар зери бол
این جهان در زیر پر و آن جهان در زیر بال
Он ки симини тарку заррин наъл созад ҳар маӣ
آنکه سیمینترک و زریننعل سازد هر مهی
Бар сипеҳри лоҷувард аз пайкари бадару ҳилол
بر سپهر لاجْوَرد از پیکر بدر و هلال
Он ки пӯшоанд зи баҳри ҷунбишу ороми халқ
آنکه پوشاند ز بهر جنبش و آرام خلق
Ҷомаҳои нуру зулматро дар айёму лёл
جامههای نور و ظلمت را در ایام و لیال
Он ки дорад дар тамӯзу даии ҷаҳони номуътадил
آنکه دارد در تموز و دی جهان نامعتدل
Дар баҳор ва дар хазон дорад ҷаҳон бар эътидол
در بهار و در خزان دارد جهان بر اعتدال
Гуҳ ба дарёи мавҷҳо ангезад аз боди ҷануб
گه به دریا موج ها انگیزد از باد جنوب
Гуҳ ба саҳрои рангҳоомезад аз боди шимол
گه به صحرا رنگها آمیزد از باد شمال
Гуҳ кунад дар домани гулзорҳо зари дуруст
گه کند در دامن گلزارها زر درست
Гуҳ наад пиромни гулзорҳо сими ҳалол
گه نهد پیرامن گلزارها سیم حلال
Гуҳи зи боди гарм чун оташ кунад реги равон
گه ز باد گرم چون آتش کند ریگ روان
Гуҳи зи боди сард чун оҳан кунад оби зулол
گه ز باد سرد چون آهن کند آب زلال
Гоҳи одамро биорояд ба дасти лутфи хеш
گاه آدم را بیاراید به دست لطف خویش
То биҳишт аз хӯбии дидор ӯ гирад ҷамол
تا بهشت از خوبی دیدار او گیرد جمال
Гуҳи зи ғифлат бар дили одами хат нисён кашад
گه ز غفلت بر دل آدم خط نسیانکشد
Токанд шайтони зи баҳри гандум ӯро дар ҷувол
تاکند شیطان ز بهر گندم او را در جوال
Гуҳ климӣ созад аз Мӯсо ва дар дасташ кунад
گه کلیمی سازد از موسی و در دستش کند
Аз Асоеи аждаҳое то биўборди ҳбол
از عصایی اژدهایی تا بیوبارد حبال
Гоҳ дорад бо климӣ чун шубононаши давон
گاه دارد با کلیمی چون شبانانش دوان
Дар қафои гӯсфандон дар нишеб ва дар ҷибол
در قفای گوسفندان در نشیب و در جبال
Гуҳи зи буии боди исои зинда ва гуё кунад
گه ز بوی باد عیسی زنده و گویا کند
Мурдаеро бӯда дар зери замин бисёр сол
مردهای را بوده در زیر زمین بسیار سال
Гуҳи ҷуҳудонро ба исо баргуморад токннд
گه جهودان را به عیسی برگمارد تاکنند
Бо ҳадис ӯ фусун ва бо гуруҳ ӯ қаттол
با حدیث او فسون و با گروه او قتال
Гуҳи Муҳамадро зи қадару манзалат бар сар наад
گه محمد را ز قدر و منزلت بر سر نهد
Дар маҳали қоби қавсин афсари ъзу ҷалол
در محل قاب قوسین افسر عز و جلال
Гуҳи зи наълин гусастаи пой ӯ урён кунад
گه ز نعلین گسسته پای او عریان کند
То ба дасти хештани наълинро созад дўол
تا بهدست خویشتن نعلین را سازد دوال
Як гуруҳ аз фазл ӯ мухтор дар садри шараф
یک گروه از فضل او مختار در صدر شرف
Як гуруҳ аз адл ӯ маҷбур дар сафи нъол
یک گروه از عدل او مجبور در صف نعال
Бандае дарвеш бо зли суол аз баҳри қӯт
بندهای درویش با ذل سوال از بهر قوت
Бандае аз мол қорун гашта нокардаи суол
بندهای از مال قارون گشته ناکرده سوال
Олимон аз баҳр ӯ бо хасми хеши андари ҷадал
عالمان از بهر او با خصم خویش اندر جدل
Орифон аз шавқ ӯ бо нафаси хеши андари ҷидол
عارفان از شوق او با نفس خویش اندر جدال
Кофарон аз зарбати хизлон ӯ бо доғу дард
کافران از ضربت خِذلان او با داغ و درد
Муъминон аз шарбати тавфиқ ӯ дар ҳасби ҳол
مومنان از شربتتوفیق او در حسب حال
Зоҳидии бинӣ ки бигузорад ба тоъати умри хеш
زاهدی بینی که بگذارد به طاعت عمر خویش
Он ҳамаи тоъат ба як зулат бар ӯ гардад вабол
آن همه طاعت به یک زلت بر او گردد وبال
Фосиқии бинӣ ки нопокӣ кунад дар маъсият
فاسقی بینی که ناپاکی کند در معصیت
Ҳақи таъолии ногуҳи андари гӯш ӯ гуяд тъол
حق تعالی ناگه اندر گوش او گوید تعال
Кор ӯро нест иллат ҳарчӣ хоҳад он кунад
کار او را نیست علت هرچه خواهد آن کند
Чун ба иллат нест кораш чист чандини қилу қол
چون به علت نیست کارش چیست چندین قیل و قال
Марди оқил кӣ буд даркор ӯ шабаҳати параст
مرد عاقل کی بود درکار او شبهت پرست
Марди муъмин кӣ буд бар ҳукм ӯ тӯҳмати сгол
مرد مومن کی بود بر حکم او تهمت سگال
ӯ худовандаст ва халқ оламанд ӯро раҳе
او خداوندست و خلق عالمند او را رهی
Бар худованд аз раҳе чун ва чаро бошад маҳол
بر خداوند از رهی چون و چرا باشد محال
Гар зи қаҳр ӯ ба ҷони банда раҳ ёбад халал
گر ز قهر او به جان بنده ره یابد خلل
Бандаи натавонади тасарруф кардани андари як хилол
بنده نتواند تصرف کردن اندر یک خلال
Вари зи лутф ӯ барояд бандаро кории ҷалил
ور ز لطف او برآید بنده را کاری جلیل
Маҳди бахти бандаро аз фаррухӣ бошад ҷалол
مهد بخت بنده را از فرخی باشد جلال
Аҳтёлу ҷаҳдро дар рози яздон роҳ нест
احتیال و جهد را در راز یزدان راه نیست
Чанд ҷӯии рози яздонро ба ҷаҳду аҳтёл
چند جویی راز یزدان را به جهد و احتیال
Ҳиялат он кун ки пеш аз марг бишносӣ магар
حیلت آن کن که پیش از مرگ بشناسی مگر
То зи асҳоби алиминӣ ё зи асҳоби алшмол
تا ز اصحاب الیمینی یا ز اصحاب الشمال
Гар сазои дӯзахӣ , бар хештани чандини мноз
گر سزای دوزخی، بر خویشتن چندین مناز
Вари сазои ҷаннатӣ бар хўишни чандини мбол
ور سزای جنتی بر خویشن چندین مبال
Ҷўни сарину чашми ту фарсӯда хоҳад кард мӯр
جون سرین و چشم تو فرسوده خواهد کرد مور
Дил чаҳ бандӣ дар сарин гӯр ва дар чашми ғизол
دل چه بندی در سرین گور و در چشم غزال
Пӯри ту фардои бгриди брсргўри ту зор
پور تو فردا بگرید برسرگور تو زار
Гар ту имрӯз аз далерии ҳамсарӣ бо пӯри зол
گر تو امروز از دلیری همسری با پور زال
Маъсият чун бод тундаст ва ту чун на?ил заъиф
معصیت چون باد تندست و تو چون نال ضعیف
Бар мадаи хирман ба бод ва бар мадаи оташ ба на?ил
بر مده خرمن به باد و بر مده آتش به نال
Охир аз тақсири тоъати соъатӣ андеша кун
آخر از تقصیر طاعت ساعتی اندیشه کن
Гарчи дорӣ дар замири андешаи тавфири мол
گرچه داری در ضمیر اندیشهٔ توفیر مال
Гар ба зарқу аФтъоли асбоби дунёи сохтӣ
گر به زرق و افتعال اسباب دنیا ساختی
Роҳи уқборо надорад суди зарқу аФтъол
راه عقبی را ندارد سود زرق و افتعال
Чанд паймоеи ҳаваси даркори амлоку зёъ
چند پیمایی هوس درکار املاک و ضیاع
Чанд Фрсоиии қадам дар шуғли фарзанду аёл
چند فرسایی قدم در شغل فرزند و عیال
Ин ҳама лаҳваст ва бошад лаҳви кори кӯдакон
این همه لهوست و باشد لهو کار کودکان
Ранҷи бурдан дар раҳи тақво буд кори риҷол
رنج بردن در ره تقوی بود کار رجال
Бандае бегона бошӣ дар бен кӯии фироқ
بندهای بیگانه باشی در بن کوی فراق
Гар ба хӯбии ошноӣ бар сари кӯии висол
گر به خوبی آشنایی بر سر کوی وصال
Бо набӣ буд ошнои бегона чун шуд бўлҳб
با نبی بود آشنا بیگانه چون شد بولهب
Вази ҳабаш бегона омад ошно чун шуд балол
وز حبش بیگانه آمد آشنا چون شد بلال
Ки пой дорад бо фари эзадӣ ба набард
که پای دارد با فر ایزدی به نبرد
Ки даст дорад бо бахти сармадӣ ба ҷидол
که دست دارد با بخت سرمدی به جدال
Ту офтоби дарахшндае збрҷи шараф
تو آفتاب درخشندهای زبرج شرف
Насиби ахтар бадхоҳ туаст бурҷу бол
نصیب اختر بدخواه توست برج و بال
Агарчӣ ҳечкас аз офтоб соя надид
اگرچه هیچکس از آفتاب سایه ندید
з туаст бар ҳамаи офоқи сояи аФзол
ز توست بر همه آفاق سایهٔ افضال
Худоӣ ҳаст зи ту розӣу малики хушнӯд
خدای هست ز تو راضی و ملک خشنود
Халифаи шоду раият ба шукру дайн ба камол
خلیفه شاد و رعیت به شکر و دین به کمال
Зиҳии муваффақи прҳизкори поки сифат
زهی موفق پرهیزکار پاک صفت
Зиҳии Музаффари пирўзбхти хуби хисол
زهی مظفر پیروزبخت خوبخصال
Ҳам?ил гуфт нишоед туро ба ҳеҷ сифат
همال گفت نشاید تو را به هیچ صفت
Збҳри онкӣ худоят наёфарид ҳам?ил
زبهر آنکه خدایت نیافرید همال
зи сому рустам агар теғ монаду гурзу силаҳ
ز سام و رستم اگر تیغ ماند و گرز و سلاح
Ба вақт кӯфтани душманон ба рӯзи қаттол
به وقت کوفتن دشمنان به روز قتال
Ба шеби мқръаҳ акнӯн табюнаст ту ро
به شیب مِقرَعه اکنون تباین است تو را
Згрзи соми Наримону теғи рустами зол
زگرز سام نریمان و تیغ رستم زال
Хдоигонои ман банда дар саноати шеър
خدایگانا من بنده در صناعت شعر
Ба фари давлати ту сахт хуб дорам ҳол
به فر دولت تو سخت خوب دارم حال
Ба боғи мадҳи ту дар чун ниҳол буд дилам
به باغ مدح تو در چون نهال بود دلم
Ба оби ҳиммати ту чун дарахти гашти ниҳол
به آب همت تو چون درخت گشت نهال
Гар аз ато ва маноласт фахру нозаши халқ
گر از عطا و منال است فخر و نازش خلق
з туаст нозашу фахрам на аз атоу манол
ز توست نازش و فخرم نه از عطا و منال
Вагар мдиҳи сголнди шоирон ба ғараз
وگر مدیح سگالند شاعران به غرض
Ғарази гузашт ва манам бе ғарази мдиҳи сгол
غرض گذشت و منم بیغرض مدیح سگال
Ҳамеша тока буд мӯӣу мӯя дар аўҳол
همیشه تاکه بود موی و مویه در اوهال
Ҳамеша то ки буд на?илу нола дар аҳўол
همیشه تا که بود نال و ناله در اهوال
Касе ки буғз ту дорад зи мӯяи бод чу мӯӣ
کسی که بغض تو دارد ز مویه باد چو موی
Касе ки кин ту ҷӯяд зи нолаи бод чу на?ил
کسیکه کین تو جوید ز ناله باد چو نال
зи бӯстони муроди ту даври боди хазон
ز بوستان مراد تو دور باد خزان
ЗоФтоби бақои ту даври боди завол
زآفتاب بقای تو دور باد زوال
Хуҷаста бар туу ҳаркас ки дар ҳимоят туаст
خجسته بر تو و هرکس که در حمایت توست
Ба фаррухӣ ва ба хӯбии ҳазор гардиши сол
به فرخی و به خوبی هزار گردش سال