Кимиё дорад магар бо хештани боди хазон

کیمیا دارد مگر با خویشتن باد خزان

Вар надорад чун ҳаме заррин кунад барги рузон

ور ندارد چون همی زرین کند برگ رزان

Асли ранг омехтан дорад магари боди хриФ

اصل رنگ آمیختن دارد مگر باد خریف

Вар надорад чун ҳаме созад зминои заъфарон

ور ندارد چون همی سازد زمینا زعفران

Омад он фаслӣ ки насронӣ салб гардад ҳаво

آمد آن فصلی که نصرانی سَلب گردد هوا

То кунад боғи биҳиштиро яҳӯдии тилсон

تا کند باغ بهشتی را یهودی طیلسان

Аз муламмаъ садра барсозад абирин перҳан

از مُلمَّع صدره برسازد عبیرین پیرهن

Вази мунаққаш ҳала барсозад мзъФри парниён

وز منقش حله برسازد مزعفر پرنیان

Аб гардад дар шимур монандаи симини сипар

اب گردد در شمَر مانندهٔ سیمین سپر

Чун шавад шохи шаҷар монандаи заррини камон

چون شود شاخ شجر مانندهٔ زرین‌کمان

Тӯдаи пари ҳўосл бар замин ояд падед

تودهٔ پَرّ حواصِل بر زمین آید پدید

Чун замин дар зери пар фохта гардад ниҳон

چون زمین در زیر پر فاخته‌ گردد نهان

Арғавону шнблид аз боғ агар берун шаванд

ارغوان و شَنبلید از باغ اگر بیرون شوند

Ҳоши ллаҳгар з рафтанашон маро дорад зиён

حاش‌لله گر ز رفتنشان مرا دارد زیان

Боғ ман ҳаст он нгоринӣ ки андар ишқ ӯст

باغ من هست آن نگارینی که اندر عشق اوست

Рӯй ман чун шнблиду ашки ман чун арғавон

روی من چون شنبلید و اشک من چون ارغوان

То бидидам рӯй хубу қомати зебоӣ ӯ

تا بدیدم روی خوب و قامت زیبای او

Моҳ гуфтам боз омад бар сари сарви равон

ماه‌گفتم باز آمد بر سر سرو روان

То ман ва ӯ дар ҷаҳон пайдо нагаштем эй аҷаб

تا من و او در جهان پیدا نگشتیم ای عجب

Ишқроу ҳасанро пайдо наомад достон

عشق را و حسن را پیدا نیامد داستان

Бар рух ӯ оташаст ва дар дили ман оташ аст

بر رخ او آتش است و در دل من آتش است

Моя ишқаст ину моя ҳасанаст он

مایهٔ عشق است این و مایهٔ حسن است آن

Дида ман ҳаст азин оташи пар аз симини шарар

دیدهٔ من هست ازین آتش پر از سیمین شرر

Чеҳра ӯ ҳаст зони оташи пар аз мишкӣни духон

چهرهٔ او هست زآن آتش پر از مشکین دخان

То миёни лоғару чашми сиёҳаш дида ам

تا میان لاغر و چشم سیاهش دیده‌ام

Рӯзи ман чун зулф кардасту дили ман чун даҳон

روز من چون زلف‌ کردست و دل من چون دهان

Чанд хоҳад бӯдани андари ишқи он бадари мунир

چند خواهد بودن اندر عشق آن بدر منیر

Чеҳраи ман бар замин ва дастҳо бар осмон

چهرهٔ من بر زمین و دستها بر آسمان

Ишқу мадҳи андари ҳамомезам ки хуб ояд ҳаме

عشق و مدح اندر هم آمیزم‌ که خوب آید همی

Ишқ бар бадари замину мадҳ бар садри замон

عشق بر بدر زمین و مدح بر صدر زمان

Тоҷи малику ҷони офоқу ҷамоли дайни ҳақ

تاج ملک و جان آفاق و جمال دین حق

Умдаи фатҳу ғиноеми бўолғноими марзбон

عمدهٔ فتح و غنایم بوالغنایم مرزبان

Он ки бФрўзди ҳаме аз сирату осор ӯ

آن که بفروزد همی از سیرت و آثار او

Миллати соҳиби китобу давлати соҳиби қирон

ملتِ صاحب‌ کتاب و دولت صاحب‌قِران

Хоку бод аз табъу ҳалам ӯ мураккаб шуд магар

خاک و باد از طبع و حلم او مرکّب شد مگر

Кини ҳўи табъ ӯ сабк шуд ва он чу ҳалам ӯ гарон

کین حو طبع او سبک شد و آن چو حلم او گران

Дар қиёси ақл ӯ вндри ҳисоби фазл ӯ

در قیاس عقل او وندر حساب فضل او

Фалсафӣу ҳандасиро ҳар ду гум гардад гумон

فلسفیّ و هندسی را هر دو گم‌گردد گمان

Лашкари зулмати гурезад аз вуҷӯди андари адам

لشکر ظلمت گریزد از وجود اندر عدم

Гар кунӣ дар равшанои табъ ӯро имтиҳон

گر کنی در روشنایی طبع او را امتحان

Рой ӯ чархаст агар кавкаби ҳамеи тобади зи чарх

رای او چرخ است اگر کوکب همی تابد ز چرخ

Табъ ӯ конаст агар ахтари ҳамеи тобади зкон

طبع او کان است اگر اختر همی تابد زکان

Сӯрати давлати бъинаҳи талъат маймун ӯст

صورت دولت بعینه طلعت میمون اوست

Ҳарки ӯро дид дод аз сӯрати давлати нишон

هرکه او را دید داد از صورت دولت نشان

Чашм бинад талъат ӯ ва забон гуяд саноаш

چشم بیند طلعت او و زبان‌ گوید ثناش

Лоҷарами зоъзои дигар ба буд чашму забон

لاجرم زاعضای دیگر به بود چشم و زبان

Ҳар замон дар давлат султон фазояд ақл ӯ

هر زمان در دولت سلطان فزاید عقل او

Лоҷарами султон дар иқболаш фазояд ҳар замон

لاجرم سلطان در اقبالش فزاید هر زمان

Ёфт аз яздон ба тоъати нусратӣ то рӯзи ҳашар

یافت از یزدان به طاعت نصرتی تا روز حشر

Ёфт аз султон ба хизмати ҳишматӣ то ҷовдон

یافت از سلطان به خدمت حشمتی تا جاودان

Ин чунин нусрати зиздони каси наёбад бе газоф

این چنین نصرت زیزدان کس نیابد بی‌گزاف

Венаи чунин ҳишмати зслтони каси наёбади ройгон

وین چنین حشمت زسلطان کس نیابد رایگان

эй карямони мстҷиру давлати ту мстҷор

ای کریمان مُستَجیر و دولت تو مُستجار

Ваии ҳакямони мстъину ҳиммати ту мстъон

وی حکیمان مستعین و همّت تو مستعان

Шукр анъомат раседаст аз хутан то Қандаҳор

شکر اِنعامت رسیدست از ختن تا قندهار

Нақш ақломат раседаст аз ҳабаш то қирвон

نقش اقلامت رسیدست از حبش تا قیروان

Шермардон ёфта аз хизмати ту қадару ҷоҳ

شیرمردان یافته از خدمت تو قدر و جاه

Родмардони сохта аз неъмати ту ному нон

رادمردان ساخته از نعمت تو نام و نان

Пери фарҳангу ҷавони давлат тўро хонам ки ҳаст

پیر فرهنگ و جوان دولت تورا خوانم‌ که هست

Ҳам тўрои фарҳанги пер ва ҳам тўрои давлати ҷавон

هم تورا فرهنگ پیر و هم تورا دولت جوان

Аз ҷаҳони бешӣ ва ҳастӣ дар ҷаҳони вена нодир аст

از جهان بیشی و هستی در جهان وین نادر است

Ман макон гирӣ надидам кӯ буд беш аз макон

من مکان‌گیری ندیدم کو بود بیش از مکان

Маликро тоҷӣу зебади хоки пои ҳимматат

ملک را تاجی و زیبد خاک پای همتت

Тоҷҳои қӣматӣ дар ганҷҳои шоягон

تاجهای قیمتی در گنجهای شایگان

Тоҷи ҳури андари ҷинонгар қӣматӣ дорад азим

تاج حور اندر جنان‌ گر قیمتی دارد عظیم

Мисли ту тоҷӣ надорад ҳеҷ ҳури андари ҷинон

مثل تو تاجی ندارد هیچ حور اندر جنان

Мисли он тоҷӣ кигар Нӯшервон дидӣ тўро

مثل آن تاجی که گر نوشیروان دیدی تورا

Тоҷ будӣ хоки поят бар сари Нӯшервон

تاج بودی خاک پایت بر سر نوشیروان

Байнами асбоби кифояти ҳам ба шакли нукта Эй

بینم اسباب کفایت هم به شکل نکته‌ای

Вази бенон ва калак туаст он нуктаро шарҳу баён

وز بنان و کلک توست آن نکته را شرح و بیان

Шамсро байнами Уторидро гирифтаи даркинори

شمس را بینم عَطارُد را گرفته درکنار

Чун туро байнами гирифтаи калаки фаррух дар бенон

چون تو را بینم‌ گرفته‌ کِلک فرخ در بنان

Гар хирадро дркФоити тарҷумон бояд ҳаме

گر خرد را درکفایت ترجمان باید همی

Нест аз калаки ту кофитар хирадро тарҷумон

نیست از کلک تو کافی‌تر خرد را ترجمان

Гуҳ буд чун сарви заррин бар булӯрӣни ҷӯйбор

گه‌ بود چون سرو زرین بر بلورین جویبار

Гуҳ буд чун мурғи рангини пари миёни ошён

گه بود چون مرغ رنگین‌پر میان آشیان

Тҷрбт кун бар тан ӯ оҳану пӯлод ро

تَجرِبت‌کن بر تن او آهن و پولاد را

То бибинӣ мағзи симин дар нигорин устихон

تا ببینی مغز سیمین در نگارین استخوان

Корҳои чун камон аз феъл ӯ гардад чу тир

کارهای چون کمان از فعل او گردد چو تیر

Чун кунад барнома ӣ шоҳаншаҳии тири вкмон

چون‌ کند برنامه ی شاهنشهی تیر وکمان

Дар бенон ту срир ӯ чу афсуни Масеҳ

در بنان تو صریر او چو افسون مسیح

Бозгарданд равонро сӯии шахс бе равон

بازگرداند روان را سوی شخص بی‌روان

эй сипеҳри фазлу мухтори худованди сипеҳр

ای سپهرِ فضل و مختارِ خداوند سپهر

эй ҷаҳони ақлу мақсӯди худованди ҷаҳон

ای جهان عقل و مقصودِ خداوند جهان

Хон ту сармоя ақласту қонӯни шараф

خوان تو سرمایهٔ عقل است و قانون شرف

Фаррухи он шеърӣ ки бар хон ту бошад мадҳ хон

فرخ آن شعری‌که بر خوان تو باشد مدح‌خوان

Рӯзи ман фархунда шуд монанди ҷашни навбаҳор

روز من فرخنده شد مانند جشن نوبهار

То туро гуфтам ду мади ҳат дар ду ҷашни меҳргон

تا تو را گفتم دو مِد‌حَت در دو جشن مهرگان

Арз кардам ҳар ду хизматро ба шарти бандагӣ

عرض کردم هر دو خدمت را به‌ شرط بندگی

Он яке андари Самарқанди он дигар дар Исфаҳон

آن یکی اندر سمرقند آن دگر در اصفهان

То ки табъи кӣнаи вар бар хашм бошад комкор

تا که طبع کینه‌ور بر خشم باشد کامکار

То ки табъи меҳрбон бар афв бошад Комрон

تا که طبع مهربان بر عفو باشد کامران

Боди гардуни рӯзу шаб бар бадсиголати кӣнаи вар

باد گردون روز و شب بر بدسگالت کینه‌ور

Боди давлати солу ма бар неки хоҳати меҳрбон

باد دولت سال و مه بر نیک‌خواهت مهربان

Мураккабатро аз сурайёи наъл ва аз фарқади рикоб

مرکبت را از ثریّا نعل و از فرقد رکاب

Аз мҷраҳи танг ва аз хўрзин ва аз ҷавзои Аннан

از مجره تنگ و از خورزین و از جوزا عنان

Дайну дунё аз ту хуррами ту з ҳар ду пурмурод

دین و دنیا از تو خرم تو ز هر دو پرمراد

Шоҳу дастур аз ту шокири ту з ҳар ду шодмон

شاه و دستور از تو شاکر تو ز هر دو شادمان