Яке ҷодӯаст сӯратгар далели гунбади гардун

یکی جادوست صورت‌گر دلیل گنبد گردون

Ки андар ҷодуӣ дорад наҳуфтаи гавҳари мхзўн

که اندر جادویی دارد نهفته‌ گوهر مخزون

Азу дар малик офоқаст гавҳарҳои пари қимат

ازو در ملک آفاق است گوهرهای پر قیمت

Ваз ӯ дар дайн исломаст сӯратҳои гӯногӯн

وز او در دین اسلام است صورت‌های گوناگون

Ҳунарро сунъ ӯ бурҳони хирадро ҳукм ӯ ҳуҷҷат

هنر را صنع او برهان خرد را حکم او حجت

Қазоро нафас ӯ унсури қадарро нақш ӯ қонӯн

قضا را نفس او عنصر قدر را نقش او قانون

Худовандон бадв доранд рӯзи дӯстони фаррух

خداوندان بدو دارند روز دوستان فرخ

Ҷаҳони дорон бадв доранд бахти душманони ворун

جهان‌داران بدو دارند بخت دشمنان وارون

Ҷӯи коросии муҳаддис вор бархонад ҳазор аФсон

جو کارآسی محدث‌وار برخواند هزار افسان

Чу срўонк мшъбдўор бинмоед ҳазор афсун

چو سَروانک مُشَعبدْوار بنماید هزار افسون

Гузида талъатӣ дорад ба хӯбӣ чун рухи Лайлӣ

گزیده طلعتی دارد به ‌خوبی چون رخ لیلی

Хамида қоматӣ дорад ба кажӣ чун қади маҷнӯн

خمیده قامتی ‌دارد به کژّی چون قد مجنون

Чароғиро ҳаме монад ки анфосаш буд равған

چراغی را همی ماند که انفاسش بود روغن

Шаҳобиро ҳаме монад ки қртосш буд гардун

شهابی را همی ماند که قِرطاسش بود گردون

Яке тирасту пайконаши зи сими хом бар мъҷр

یکی تیرست و پیکانش ز سیم خام بر معجر

Яке мурғасту минқораш ба машки ноб дар маъҷун

یکی مرغ است‌ و منقارش به مشک‌ ناب ‌در معجون

Хрдпрўри яке шохӣаст бо ҷӯаду ҳунар ҳамбар

خردپرور یکی شاخی است با جود و هنر همبر

Сухани густари яке гунаҳгӣаст бо фатҳу зафари мақрун

سخن‌گستر یکی‌ گنگی است با فتح و ظفر مقرون

Ба тғро баркашад сӯрат ба сони нақши чинстон

به طغرا برکشد صورت به‌سان نقش چینستان

Ба дафтар баркашад ҷадвал ба сони суҳуфи англиўн

به دفتر برکشد جدول به سان صحف انگلیون

Шавад сайёраи съдоФшон бар он калаки сухани густар

شود سیاره سعدافشان بر آن‌ کلک سخن‌گستر

Чу андари даст мавлоно фишонд лؤлؤи макнун

چو اندر دست مولانا فشاند لؤلؤ مکنون

Камоли давлати олии сутӯдаи бӯи ризои ков ро

کمال دولت عالی ستوده بو رضا کاو را

Набӯд андари ҳунари ҳамтои зи одами боз то акнӯн

نبود اندر هنر همتا ز آدم باز تا اکنون

Худовандӣ ки бо теғаши намояди шер чун рӯбаҳ

خداوندی که با تیغش نماید شیر چون روبه

Адуи бандӣ ки бо гурзаши намояди кӯҳ чун ҳомӯн

عدو بندی که با گرزش نماید کوه چون هامون

Шуд аз кирдор ӯ мансӯхи номи адли нўшрўон

شد از کردار او منسوخ نام عدل نوشروان

Шуд аз гуфтор ӯ мдрўси номи фаҳми афлотӯн

شد از گفتار او مُدروس نام فهم افلاطون

Наад фармон ӯ доими қадам бар тораки гардун

نهد فرمان او دایم قدم بر تارک‌ گردون

Занад тадбир ӯ доими илм бар толеъи маймун

زند تدبیر او دایم علم بر طالع میمون

Ҳамеша хозин хулдаст бар даргоҳ ӯ ошиқ

همیشه خازن خُلدست بر درگاه او عاشق

Ҳамеша ҳомил аршаст бар айвон ӯ мафтӯн

همیشه حامل عرش است بر ایوان او مفتون

Ризоӣ ӯ мувофиқро ба тани д р бушкованд ҷон

رضای او موافق را به تن د‌ر بشکفاند جان

Хилоф ӯ мунофиқро ба дил дар бФсронди хӯн

خلاف‌ او منافق را به دل دَرْ بِفْسُراند خون

Гуҳи кӯшиш ба душман бар набошад теғ ӯ оҷиз

گه‌ کوشش به دشمن بر نباشد تیغ او عاجز

Гуҳи бахшиш ба зоир бар набошад аҷр ӯ мамнӯн

گه بخشش به زایر بر نباشد اجر او ممنون

Кунад бо душмани он каз рашк шмъўн кард бо Юсуф

کند با دشمن آن کز رشک شمعون ‌کرد با یوسف

Кунад бо зоири он каз ҳалам Юсуф кард бо шмъўн

کند با زایر آن‌ کز حلم یوسف‌ کرد با شمعون

Гар аз хуршед ва аз гардуни броФрозди ҳамеи олам

گر از خورشید و از گردون برافرازد همی عالم

Куҷои даст ва дилаш бошад буд хуршеди гардуни дун

کجا دست و دلش باشد بود خورشید گردون دون

Худои мо ба қуръони ди р муборак хонд зайтӯн ро

خدای ما به قرآن د‌ر مبارک خواند زیتون را

Зҷўд ӯ нишон омад яке парвонаи зайтӯн

زجود او نشان آمد یکی پروانهٔ زیتون

Магари маро ҳаме бояд ки наъл мураккабаш бошад

مگر مه را همی باید که نعل مرکبش باشد

Ки яздонаш ба қуръон гуфт : « ҳатто оди колърҷўн »

که یزدانش به قرآن‌ گفت‌: «‌حتی عاد کَالعَرجون‌»

Аё дар малики шоҳаншаҳи сдодти сади Искандар

ایا در ملک شاهنشه سَدادت سد اسکندر

Ва ё дар дайни пайғамбари русумати фари аФридўн

و یا در دین پیغمبر رُسومت فر اَفْریدون

Ту он мардӣ ки умри ту зи макр даҳр шуд эмин

تو آن مردی که عمر تو ز مکرِ دهر شد ایمن

Ту он халқӣ ки васфи ту зи ваҳм халқ шуд берун

تو آن خلقی‌ که وصف تو ز وهم خلق شد بیرون

зи ақломи ту ҳар сатрӣ ба аз чархаст ва аз анҷум

ز اقلام تو هر سطری به از چرخ است و از انجم

зи ангушти ту ҳар бандӣ ба аз ниласт ва аз Ҷайҳун

ز انگشت تو هر بندی به از نیل است و از جیحون

Тан аз шукр ту ороед чунон чун дида аз лаъибат

تن از شکر تو آراید چنان چون دیده از لعبت

Дил аз меҳри ту афрӯзади чунон чун ҷома аз собӯн

دل از مهر تو افروزد چنان چون جامه از صابون

Зъдл хеш напасандӣ ба гетӣ дар яке тан ро

زعدل خویش نپسندی به ‌گیتی در یکی تن را

Ки аз ранҷӣ буд ранҷур ва аз дардӣ буд мағбун

که از رنجی بود رنجور و از دردی بود مغبون

Туро андари худовандӣ ҷамолӣ ҳаст дигрсон

تو را اندر خداوندی جمالی هست دیگرسان

Тўрои андари ҳунармандӣ камолӣ ҳаст дигргўн

تورا اندر هنرمندی کمالی هست دیگرگون

Худовандо туе бе чун ба ҷӯаду ҳиммату эҳсон

خداوندا تویی بی‌چون به جود و همت و احسان

Манам чун пашшаи ҳайрони давон бар соҳили Ҷайҳун

منم چون پشهٔ حیران دوان بر ساحل جیحون

Ман ин хизмат бар ин даргоҳи мирос аз падар дорам

من این خدمت بر این درگاه میراث از پدر دارم

Дар ин неъмати манам шокир дар ин миннати манам марҳӯн

در این نعمت منم شاکر در این منت منم مرهون

Писари беҳтари бад-ӣни хизмат ки бар ҷой падар бошад

پسر بهتر بدین خدمت‌ که بر جای پدر باشد

Мъзӣ чун буд нойиби зи бурҳонии падари мадфӯн

معزی چون بود نایب ز برهانی پدر مدفون

Ту ба донеи з ҳар сарроф ва ҳар наққод дар олам

تو به دانی ز هر صراف و هر نقاد در عالم

Ки шуғли шоирӣ чунаст вкори шъргФтн чун

که شغل شاعری چون‌است وکار شعرگفتن چون

Нишоед тоҷу афсарро куҷои сангӣ буд равшан

نشاید تاج و افسر را کجا سنگی بود روشن

Нишоед дарҷу дафтарро куҷои шеърӣ буд мавзун

نشاید درج و دفتر را کجا شعری بود موزون

Туро шоир чу ман бояд яди Байзои бароварда

تو را شاعر چو من باید ید بیضا برآورده

Муназзам карда ҳар шеърии згўҳри хонаи қорун

منظم کرده هر شعری زگوهر خانهٔ قارون

Ало то дар маи Нитсаон ба бор ояд ҳамеи бустон

الا تا در مه نیسان به بار آید همی بستان

Ало то дар маи конӯн ба кор ояд ҳамеи конӯн

الا تا در مه کانون به کار آید همی‌ کانون

Сарири никхўоҳонт чу бустони бод дар Нитсаон

سریر نیکخواهانت چو بستان باد در نیسان

Замири бдсголонт чу конӯни бод дар конӯн

ضمیر بدسگالانت چو کانون باد در کانون

Шҳншаҳ кард ҳи ҷоҳатро ба ҳишмат ҳар замони бартар

شهنشه‌ کرد‌ه جاهت را به حشمت هر زمان برتر

Саодат карда умратро ба давлат ҳар замони афзӯн

سعادت کرده عمرت را به‌ دولت هر زمان افزون