Агар муҳаввали ҳоли ҷаҳонён на қазост

اگر محول حال جهانیان نه قضاست

Чаро маҷории аҳвол бархилоф ризост

چرا مجاری احوال برخلاف رضاست

Балӣ қазост ба ҳар неку бади Аннани каши халқ

بلی قضاست به هر نیک و بد عنان‌کش خلق

Бидон далел ки тадбирҳои ҷумла хатост

بدان دلیل که تدبیرهای جمله خطاست

Ҳазор нақши براردи замона ва набӯд

هزار نقش برآرد زمانه و نبود

Яке чунонкӣ дар ойӣнаи тасаввури мост

یکی چنانکه در آیینهٔ تصور ماست

Касе з чун ва чаро дам ҳаме наёрад зад

کسی ز چون و چرا دم همی نیارد زد

Ки Нақшбанди ҳаводиси вароӣ чун ва чарост

که نقشبند حوادث ورای چون و چراست

Агар чаҳ нақши ҳама ИМАот ме банданд

اگر چه نقش همه امهات می‌بندند

Дар ин сарой ки куну фасод ва нашав ва намост

در این سرای که کون و فساد و نشو و نماست

Тафовутӣ ки дарин нақшҳо ҳамеи бинӣ

تفاوتی که درین نقش‌ها همی بینی

зи хомаи ист ки дар даст ҷунбиш обост

ز خامه‌ایست که در دست جنبش آباست

Ба дасти мо чу аз ин ҳалу ақд чизе нест

به دست ما چو از این حل و عقد چیزی نیست

Ба айши нохушу хушгар ризо диҳем сазост

به عیش ناخوش و خوش گر رضا دهیم سزاست

Ки зери гунбади хзрои чунон тавон бӯдан

که زیر گنبد خضرا چنان توان بودن

Ки иқтизои қазоҳои гунбади хзрост

که اقتضای قضاهای گنبد خضراست

Чу дар вилоят табъем азу гурезӣ нест

چو در ولایت طبعیم ازو گریزی نیست

Ки бар тбоъу маволед волӣ волост

که بر طباع و موالید والی والاست

Касе чаҳ донад кини гўжпшти минорнг

کسی چه داند کین گوژپشت مینارنگ

Чигуна мўлъи озор мардум доност

چگونه مولع آزار مردم داناست

На ҳеҷ ақл бар ашколи давр ӯ воқиф

نه هیچ عقل بر اشکال دور او واقف

На ҳеҷ дида бар асрори ҳукм ӯ биност

نه هیچ دیده بر اسرار حکم او بیناست

Чаҳ ҷунбишаст ки бе авваласт ва бе охир

چه جنبش است که بی اولست و بی‌آخر

Чаҳ гардишаст ки бемақтааст ва бе мабдаст

چه گردش است که بی‌مقطع است و بی‌مبداست

Марои зи гардиши ин чархи он шикоят нест

مرا ز گردش این چرخ آن شکایت نیست

Ки шарҳи он ба ҳамаи умр мумкинаст ва равост

که شرح آن به همه‌عمر ممکن است و رواست

Замонаро агар ин як ҷафост бисёраст

زمانه را اگر این یک جفاست بسیارست

Ба ҷои ман чаҳ каз ин садҳазор гӯна ҷафост

به جای من چه کز این صدهزار گونه جفاست

Чу азми хизмати он боргоҳ дид маро

چو عزم خدمت آن بارگاه دید مرا

Ки саҳну сақфаш бе ғораи замин ва самост

که صحن و سقفش بی غارهٔ زمین و سماست

Чу дид каз паии ташрифи неъмату ҷоҳам

چو دید کز پی تشریف نعمت و جاهم

Чу бандагон ваем қасд ҳазрат аълост

چو بندگان ویم قصد حضرت اعلاست

Ба дасти ҳодисаи бандии ниҳод бар поем

به دست حادثه بندی نهاد بر پایم

Ки ҳамчуи ҳодиса гоҳе ниҳон ва гуҳ пайдост

که همچو حادثه گاهی نهان و گه پیداست

Сабк ба сӯрат ва чунон гарон ба қӯти табъ

سبک به صورت و چونان گران به قوت طبع

Ки пушти тоқатам аз бор ӯ ҳамеша дўтост

که پشت طاقتم از بار او همیشه دوتاست

Назар ба ҳилаи зи аъзо ҷудо наме кунадаш

نظر به حیله ز اعضا جدا نمی‌کندش

Крости банд бар аъзо ки он ҳам аз аъзост

کراست بند بر اعضا که آن هم از اعضاست

Асост поем ва дар шарти офариниши халқ

عصاست پایم و در شرط آفرینش خلق

Шунидае ки касеро ба ҷой пой Асост

شنیده‌ای که کسی را به جای پای عصاست

Агар чаҳ дили ҳадафи тир меҳнатаст ва ғамаст

اگر چه دل هدف تیر محنت است و غمست

Вгрчаҳи тани сипар теғ офатаст ва балост

وگرچه تن سپر تیغ آفتست و بلاست

з рӯзгор хушаст ин ҳамаи ҷузи онкии лабам

ز روزگار خوشست این همه جز آنکه لبم

зи дасти бӯси худованд рӯзгор ҷудост

ز دست‌بوس خداوند روزگار جداست

Хдоигони вазирони машриқу мағриб

خدایگان وزیران مشرق و مغرب

Ки дар вазорати соҳиб шариъат вузарост

که در وزارت صاحب شریعت وزراست

Сипеҳри фатҳи абўолФтҳи тоҳири он соҳиб

سپهر فتح ابوالفتح طاهر آن صاحب

Ки бар сипеҳри камолаши сипеҳр кам зи сҳост

که بر سپهر کمالش سپهر کم ز سهاست

Паноҳи миллату пушти ҳудоу Носири дайн

پناه ملت و پشت هدی و ناصر دین

Ки дайну миллати азу ҷуфт нусратаст вбҳост

که دین و ملت ازو جفت نصرتست وبهاست

Ҷаҳони хоҷагӣу хоҷаи ҷаҳон ки ба ҷоҳ

جهان خواجگی و خواجهٔ جهان که به جاه

Ба хоҷагони мамолики буриш улуввау ълост

به خواجگان ممالک برش علو و علاست

Замонаи мулкӣ каз калаку хотамаш дар малик

زمانه ملکی کز کلک و خاتمش در ملک

Ҳазор банду кушод ва ҳазор барг ва навост

هزار بند و گشاد و هزار برگ و نواست

зи бори ҳлмш дар ҷурми хоки астслом

ز بار حلمش در جرم خاک استسلام

зи туфи қаҳраш дар табъ он истисқост

ز تف قهرش در طبع آن استسقاست

з қадар ӯст ки тори сипеҳр бо пудаст

ز قدر اوست که تار سپهر با پودست

з адл ӯст ки хори замона бо хурмост

ز عدل اوست که خار زمانه با خرماست

Қазоаш гуфт ба дастати даҳуми зимоми ҷаҳон

قضاش گفت به دستت دهم زمام جهان

Замона гуфт ки ӯ худ ҷаҳони мстўФост

زمانه گفت که او خود جهان مستوفاست

Қадар намӯд ки ҳукми ту бар қазо фиканам

قدر نمود که حکم تو بر قضا فکنم

Сипеҳр гуфт ки ӯ худ ба нафас хеш қазост

سپهر گفت که او خود به نفس خویش قضاست

Дар он риёз ки тӯбо намӯд соя ба халқ

در آن ریاض که طوبی نمود سایه به خلق

Чаҳ ҷои ғамзаи беди вкршмҳои гёст

چه جای غمزهٔ بید وکرشمهای گیاست

Дар он масоф ки хайли малоика саф зад

در آن مصاف که خیل ملائکه صف زد

Чаҳ ҳади ханҷари ҳиндӣу найзаи бтҳост

چه حد خنجر هندی و نیزهٔ بطحاست

Ба хати тоъату фармон дараш вуҳушу туюр

به خط طاعت و فرمان درش وحوش و طیور

Ба зери сояи адли андараши риҷол ва нисост

به زیر سایهٔ عدل اندرش رجال و نساست

Аё сипеҳр наволӣ ки пеши сидқи сахоат

ایا سپهر نوالی که پیش صدق سخات

Сахои абри дурӯғ ва навол баҳр дағост

سخای ابر دروغ و نوال بحر دغاست

Ба пеши рифъати ту чархи гўиё паст аст

به پیش رفعت تو چرخ گوییا پست است

Ба ҷои дониши ту ақл гўиё шайдост

به جای دانش تو عقل گوییا شیداست

Аё замонаи мисолӣ ки амр ва наҳй туро

ایا زمانه مثالی که امر و نهی ترا

Ба рӯзгор бидоранду кори дасту дҳост

به روزگار بدارند و کار دست و دهاست

Ту он касе ки зи баҳри саноу мадҳати ту

تو آن کسی که ز بهر ثنا و مدحت تو

Ба модҳи ту пар аз рӯзгори мадҳ ва саност

به مادح تو پر از روزگار مدح و ثناست

Ба даргаи ту фалакро гузар ба пои адаб

به درگه تو فلک را گذر به پای ادب

Ба ҷониби ту қазоро назар ба айн ризост

به جانب تو قضا را نظر به عین رضاست

Айёри қадари ту он авҷҳо ки бар гардун

عیار قدر تو آن اوجها که بر گردون

Аёли дасти ту он мавҷҳо ки дар дарёст

عیال دست تو آن موجها که در دریاست

зи шавқи маҷлиси тести он тараб ки дар Зуҳра аст

ز شوق مجلس تست آن طرب که در زهره است

зи баҳри хизмати тести он камар ки бар ҷавзост

ز بهر خدمت تست آن کمر که بر جوزاست

Тўоли дасти турои мавҷи баҳру базли саҳоб

توال دست ترا موج بحر و بذل سحاب

Масири амри турои боли барқ ва пой сабост

مسیر امر ترا بال برق و پای صباست

зи эътидоли ҳавоӣ ки давлатат дорад

ز اعتدال هوایی که دولتت دارد

Ҳмодро чу набот антмоӣ нашав ва намост

حماد را چو نبات انتمای نشو و نماست

Фалаки зи ҷӯад ту созад латифҳои вуҷӯд

فلک ز جود تو سازد لطیفهای وجود

Магар ки манбаи ҷӯади ту масдар ашёст

مگر که منبع جود تو مصدر اشیاست

Кафи ҷаводи турои даҳр хост гуфт сахӣ аст

کف جواد ترا دهر خواست گفت سخی است

Сипеҳр гуфт махонаш сахӣ ки маҳз сахост

سپهر گفت مخوانش سخی که محض سخاست

Ҷаҳон ба табъ гароед ба хизмати ту ки ту

جهان به طبع گراید به خدمت تو که تو

Ба зоти кули ҷаҳонӣу кул ӯ аҷзост

به ذات کل جهانی و کل او اجزاست

Вуҷӯди хавфу раҷои фаръи хашм ва ҳалам тавонад

وجود خوف و رجا فرع خشم و حلم تواند

Ки хашму ҳалами ту асли мизоҷи хавф ва раҷост

که خشم و حلم تو اصل مزاج خوف و رجاست

Қазо чу зот туро дид гуфт инат аҷаб

قضا چو ذات ترا دید گفت اینت عجب

Ҷаҳони гузашт ва ҳануз андрў тан танҳост

جهان گذشت و هنوز اندرو تن تنهاست

Агар фано дар ҳастӣ ба гули брондоид

اگر فنا در هستی به گل برانداید

Туро чаҳ бок на зоти ту мустаъид фаност

ترا چه باک نه ذات تو مستعد فناست

Вагар бақо набӯд дар ҷаҳони туро чаҳ зиён

وگر بقا نبود در جهان ترا چه زیان

Бақои бзоти ту боқӣ на зоти ту ба бақост

بقا بذات تو باقی نه ذات تو به بقاست

Чаҳ ҳайкаласт ба зери ту дар ки бо так ӯ

چه هیکلست به زیر تو در که با تک او

Басити гӯии замини ҳамчуи паҳна бе паҳност

بسیط گوی زمین همچو پهنه بی‌پهناست

Табораки аллоҳ аз он оби сайри оташи феъл

تبارک‌الله از آن آب‌سیر آتش‌فعل

Ки бо рикоб ту хокаст ва бо Аннанат ҳавост

که با رکاب تو خاکست و با عنانت هواست

Ба вақт рафтану тай кардани масолики малик

به وقت رفتن و طی کردن مسالک ملک

Ҳавоаши ФдФду дарёи сароб ва ки саҳрост

هواش فدفد و دریا سراب و که صحراست

Нишебу болои яксони шуморад аз паии онк

نشیب و بالا یکسان شمارد از پی آنک

Ба ком ӯ ба ҷаҳон на нишеб ва на болост

به کام او به جهان نه نشیب و نه بالاست

Ҷаҳони навардии комрўзш ар барангезӣ

جهان‌نوردی کامروزش ار برانگیزی

Ба оламяти расонад ки андрў фардост

به عالمیت رساند که اندرو فرداست

Сипеҳр агар бадали хеш сӯратӣ созад

سپهر اگر بدل خویش صورتی سازد

Буриш чу сӯрати асбӣ буд ки бар дебост

برش چو صورت اسبی بود که بر دیباست

На соҳбои маликои зи орзӯии хизмати ту

نه صاحبا ملکا ز آرزوی خدمت تو

Дилам қарин азобасту дидаи ҷуфти бкост

دلم قرین عذابست و دیده جفت بکاست

Валек омаданам нест мумкин аз паии он

ولیک آمدنم نیست ممکن از پی آن

Ки рафтанам ба сарину нишастанам ба қафост

که رفتنم به سرین و نشستنم به قفاست

Ҳаме ба пушт чу киштии сафар тавонам кард

همی به پشت چو کشتی سفر توانم کرد

Ки роҳи водии душвору ибра чун дарёст

که راه وادی دشوار و عبره چون دریاست

Чунон мадон ки тағофул намӯда бошам аз он

چنان مدان که تغافل نموده باشم از آن

Ки бар табоҳии ҳолами ҳамин қасида гӯ аст

که بر تباهی حالم همین قصیده‌گو است

Балии гуноҳ бузургаст агарчӣ узрӣ ҳаст

بلی گناه بزرگ است اگرچه عذری هست

Ки гар бигӯям гӯйанд бар ту ҷой дуост

که گر بگویم گویند بر تو جای دعاست

Валикин ар бадани мурда рег нест чунон

ولیکن ار بدن مرده ریگ نیست چنان

Ки хизмат ту кунад ҷони зор монда куҷост

که خدمت تو کند جان زار مانده کجاست

Ба ман ҷавобу саволи умӯри девон ро

به من جواب و سؤال امور دیوان را

Таъаллуқӣ набӯд кони шиор ва расм шумост

تعلقی نبود کان شعار و رسم شماست

Сؤолкист дар ин ҳолатам ба ғояти лутф

سؤالکیست در این حالتم به غایت لطف

Гумон банда чунонаст кон на нозибост

گمان بنده چنانست کان نه نازیباست

зи ғояти карами тест ё зи хомии ман

ز غایت کرم تست یا ز خامی من

Ки бо гуноҳи чунин мункирам умед атост

که با گناه چنین منکرم امید عطاست

Бад-ӣни дақиқа ки ронадам гумон кдиаҳ мабар

بدین دقیقه که راندم گمان کدیه مبر

Ба банда , гарчи гадои шъриът шеър аст

به بنده، گرچه گدایی شعریعت شعر است

Серум ба зилл аноят бапуш бас бошад

سرم به ظل عنایت بپوش بس باشد

Ки ъмрҳост ки дар туфи офтоби ъност

که عمرهاست که در تف آفتاب عناست

Ҳамеша то ба ҷаҳони андаруни зи даври фалак

همیشه تا به جهان اندرون ز دور فلک

Шабасту рӯзу зин ҳар ду зулматасту зёст

شبست و روز و زین هر دو ظلمتست و ضیاست

Шабат ҳамеша зи иқболи рӯзи равшани бод

شبت همیشه ز اقبال روز روشن باد

Ки рӯзи равшани иқболи ту шаб аъдост

که روز روشن اقبال تو شب اعداست

Ба хуррамӣ ва хушӣ бигузарон ҷаҳони ҷаҳон

به خرمی و خوشی بگذران جهان جهان

Ки ҳарчӣ ҷузи хушӣу хуррамӣ ҳама савдост

که هرچه جز خوشی و خرمی همه سوداست