Хирадро дӯш мегуфтам ки эй эксири доноӣ
خرد را دوش میگفتم که ای اکسیر دانایی
Ҳиммат бе мағзи ҳушёрии ҳиммат бе дидаи бенаӣ
همت بیمغز هشیاری همت بیدیده بینایی
Чаҳ гӯйӣ дар вуҷӯд он кист кӯ шойистагӣ дорад
چه گویی در وجود آن کیست کو شایستگی دارد
Ки ту бо об рӯй хеши хоки пой ӯ шоиӣ
که تو با آب روی خویش خاک پای او شایی
Касе кандар ҷаҳон бе ҳеҷ асткмол аз ғайриӣ
کسی کاندر جهان بیهیچ استکمال از غیری
Ҷаҳонӣ комил омад худ ба истиқлолу танҳоӣ
جهانی کامل آمد خود به استقلال و تنهایی
Замон дар амтсоли амр ва наҳй ӯ чунон вола
زمان در امتثال امر و نهی او چنان واله
Ки мумкин нест дар таъҷил ӯ ганҷи шикебе
که ممکن نیست در تعجیل او گنج شکیبایی
Замин дар эҳтимоли бори ҳалам ӯ чунон оҷиз
زمین در احتمال بار حلم او چنان عاجز
Ки сад манзил ҳазимат шуд аз он сӯии тавоноӣ
که صد منزل هزیمت شد از آن سوی توانایی
Дар омад шуд ба чини домани ҳиммати фурӯи рафта
در آمد شد به چین دامن همت فرو رفته
Ғубори нестии пзрФтн аз гардуни миное
غبار نیستی پذرفتن از گردون مینایی
Чунон олӣ ниҳод омад зи рифъати пояи қадараш
چنان عالی نهاد آمد ز رفعت پایهٔ قدرش
Ки грдўнисти берун аз нуҳуми гардуни хзроиӣ
که گردونیست بیرون از نهم گردون خضرایی
Низоми олам аз таъйиди қадар ӯ падед омад
نظام عالم از تایید قدر او پدید آمد
Вагарнаи ғӯтаи додстии ҷаҳонро мавҷи расвоӣ
وگرنه غوطه دادستی جهان را موج رسوایی
зи ҳасани Юсуфи ороиш ба Мисри чархи чорам дар
ز حسن یوسف آرایش به مصر چرخ چارم در
Дили хуршед бо як хонимони дарди Зулайхое
دل خورشید با یک خانمان درد زلیخایی
Ба ҷазби ҳиммат ар даври замонро боз гирданд
به جذب همت ار دور زمان را باز گرداند
Кунад имрӯз бар акси таволии бози фардое
کند امروز بر عکس توالی باز فردایی
Гар аз ҳзмши қазо садӣ кашидӣ бар ҷаҳони шомил
گر از حزمش قضا سدی کشیدی بر جهان شامل
Накардӣ рӯзгори андари ҳаримаши умри Фрсоиӣ
نکردی روزگار اندر حریمش عمر فرسایی
Вагар бар осмони ҳлмш ба ҳишмати сояи афкандӣ
وگر بر آسمان حلمش به حشمت سایه افکندی
Замонро даст будӣ бар замин дар пой бар ҷое
زمان را دست بودی بر زمین در پای بر جایی
Ҳарими ҳурматаш дар эминии он хосият дорад
حریم حرمتش در ایمنی آن خاصیت دارد
Ки аз рӯй тақаррубгар ба хокаши рухи бёлоиӣ
که از روی تقرب گر به خاکش رخ بیالایی
Ба хоки пой ӯ яъне радои гардани гардун
به خاک پای او یعنی ردای گردن گردون
Ки аз нанги тасарруф кардани гардуни бросоиӣ
که از ننگ تصرف کردن گردون برآسایی
Ҳаво бо оби гуфтои гирди хайли мавкиб ӯ шӯ
هوا با آب گفتا گرد خیل موکب او شو
Агар хоҳӣ ки чун оташи срондри осмони сое
اگر خواهی که چون آتش سراندر آسمان سایی
Баҳори давлат ӯ он ҳавоӣ муътадил дорад
بهار دولت او آن هوای معتدل دارد
Ки гардуни хрФро тоза кард айёми бурное
که گردون خرف را تازه کرد ایام برنایی
Ба дасти оради замираши зи офариниши нусхаи равшан
به دست آرد ضمیرش ز آفرینش نسخهٔ روشن
Агар як лаҳза дар хилвати сарои Фкртши ое
اگر یک لحظه در خلوتسرای فکرتش آیی
На аз мавҷаст қулзумро шбонрўзии таби ларза
نه از موجست قلزم را شبانروزی تب لرزه
з табъ ӯст то чун мекунад конӣу дарёӣ
ز طبع اوست تا چون میکند کانی و دریایی
зи бас каз ғуссаи табъаш тафаккур мекунад шабҳо
ز بس کز غصهٔ طبعش تفکر میکند شبها
Шудаст андари урӯқи лаҷа ӯ модаи савдое
شدست اندر عروق لجهٔ او ماده سودایی
Бибинад беназар наргис бигӯед бе луғати сӯсан
ببیند بینظر نرگس بگوید بیلغت سوسن
Агар табъаши биомузади саборо олами ороӣ
اگر طبعش بیاموزد صبا را عالمآرایی
Агарна фазлаи табъаши ҷаҳонро чошнӣ будӣ
اگرنه فضلهٔ طبعش جهان را چاشنی بودی
Сабо дар нақши бустон кӣ задӣ найранги зебоӣ
صبا در نقش بستان کی زدی نیرنگ زیبایی
Чу Нитсаонгар канори хок пургавҳар кунад шояд
چو نیسان گر کنار خاک پرگوهر کند شاید
Чу сӯсани маҳзи озодӣ на чун гули айни раъное
چو سوسن محض آزادی نه چون گل عین رعنایی
Знтқш дар хуии хиҷлати равони соҳиби всобӣ
زنطقش در خوی خجلت روان صاحب وصابی
зи дасташ дар таии нисёни русуми ҳотами тоӣ
ز دستش در طی نسیان رسوم حاتم طایی
Қазо ҳар соъатӣ бо даст ӯ гуяд на ту гуфтӣ
قضا هر ساعتی با دست او گوید نه تو گفتی
Ки дар бахшиш на динӣ матлабӣ дорам на дунёе
که در بخشش نه دینی مطلبی دارم نه دنیایی
Валикин дар карами воҷиб буд дарвеши бахшӯдан
ولیکن در کرم واجب بود درویش بخشودن
Чу кони дарвеши гашт аз ту чаро бар ваии нбхшоиӣ
چو کان درویش گشت از تو چرا بر وی نبخشایی
Чу ин авсофи некӯ ҳаср кардам бо хирад гуфтам
چو این اوصاف نیکو حصر کردم با خرد گفتم
Барин даъвӣ ки бархезад дарин маънӣ чаҳ фармое
برین دعوی که برخیزد درین معنی چه فرمایی
Хирад зон тайраи гашт алҳақ марои гуфто ки бо ман ҳам
خرد زان طیره گشت الحق مرا گفتا که با من هم
Ба гази маҳтоби паймое ба гули хўршидондоиӣ
به گز مهتاب پیمایی به گل خورشیداندایی
Аҷабтар инки май доне ва май доне ки ме донам
عجبتر اینکه میدانی و میدانی که میدانم
Пасам ҳар соъатии гӯйии нишоне боз нанамое
پسم هر ساعتی گویی نشانی باز ننمایی
Гарми бовар наме дории намоям чун ки бинмоем
گرم باور نمیداری نمایم چون که بنمایم
Ъзизолдини тғроиии ъзизолдини тғроиӣ
عزیزالدین طغرایی عزیزالدین طغرایی
Ало то гоҳи даргоҳаш буд гоҳе дар афзоиш
الا تا گاه درگاهش بود گاهی در افزایش
Зроғи рӯзу шаб ҳамвора дар таърихи паймое
ذراغ روز و شب همواره در تاریخ پیمایی
Аз он коҳиши насиби душманаши ҷон костани бодо
از آن کاهش نصیب دشمنش جان کاستن بادا
Вазони афзоиш ӯро то қиёмати зинат афзое
وزان افزایش او را تا قیامت زینت افزایی
Ба ҳар корӣ ки рӯй оварда хасмаш гуфта навмидӣ
به هر کاری که روی آورده خصمش گفته نومیدی
Турои ин кор бурноед ту бо ин кори бурное
ترا این کار برناید تو با این کار برنایی